Pierwszenstwo: Opublikowano: 30.XI.1972 66335 KI. 8i,l MKP D061 3/12 lifiLYTCLNIA ^WflK fnWil»w9»i NNy fcK^y «, foe^ Wspóltwórcy wynalazku: Rudolf Kawelmacher, Stefan Niemiec Wlasciciel patentu: Zaklady Przemyslu Bawelnianego im. Powstanców Slaskich „Frotex", Prudnik (Polska) Sposób bielenia przedzy bawelnianej i Przedmiotem wynalazku jest sposób bielenia przedzy bawelnianej przeznaczonej do produkcji tkanin petelkowych.W znanych sposobach bielenia przedzy bawel¬ nianej woda utleniona stosowane sa trzy podstawo¬ we operacje technologiczne a mianowicie: obgoto¬ wanie, wlasciwe bielenie oraz rozjasnianie opty¬ czne. Pierwsze dwie operacje technologiczne bywa¬ ja czasami laczone w jedna, lecz rozjasnianie optyczne odbywa sie oddzielnie. Jako przyklad moze sluzyc nastepujacy sposób bielenia przedzy przeprowadzany w aparacie farbiarskim f-my Hen- ricsen typu GRU-75, pojemnosci 1.600 litrów.Ciezar wsadu przedzy wynosi 150 kg.Przedze traktuje sie kapiela obgotowujaco-bielaca o skladzie: woda utleniona 30% — 6 ml/1 szklo wodne 42°Be — 3 ml/l lug sodowy — 1 ml/l srodek sekwestrujacy np. Syntron B — 0,5 g/l srodek pioraco-dyspergujacy np. Pretepon G — 3 g/l Kapiel podgrzewa sie stopniowo od temperatury 30°C do 80°C i cyrkuluje przez okres 40 minut.Nastepnie przeprowadza sie plukanie roztworem o stezeniu 0,2 g/l srodka sekwestrujacego np.Syntronu B w temperaturze 80°C przez okres 15 minut. Po czym plucze sie woda zimna do uzys¬ kania odczynu obojetnego. Wyplukana przedze rozjasnia sie optycznie .kapiela zawierajaca 0,4 g/l 20 rozjasniacza optycznego np. Helioforu CAS w temperaturze 50°C przez okres 25 minut.Nastepnie przeprowadzane sa pozostale operacje towarzyszace takie jak: plukanie w zimnej wodzie, wirowanie i .suszenie. Oprócz stosowania wody utlenionej do bielenia przedzy znane sa tez spo¬ soby bielenia przy uzyciu chlorynu sodowego, pod¬ chlorynu sodowego oraz nadkwasów organicznych lub mineralnych.Wszystkie te sposoby maja jednak zasadnicza wade, która jest brak mozliwosci korygowania od¬ cienia bieli, czego skutkiem jest otrzymywanie bieli o zawsze jednakowym odcieniu.Znane jest wprawdzie — przy wykanczaniu tkanin bielonych, uzywanie do celów korygowania odcienia bieli barwników pigmentowych oraz kwasowych, nie nadaja sie one jednak do korygo¬ wania bieli przedzy. Przyczyna — w odniesieniu do barwników pigmentowych typu ultramaryny, jest fakt odfiltrowywania sie ich na powierzchni nawojów przedzy na skutek zbyt duzych rozmia- • rów czastek, co powoduje brudzenie sie przedzy a nie korygowanie jej odcienia- Stosowanie barwni¬ ków pigmentowych o tak malych czastkach, ze nie wystepuje zjawisko filtracji, a takze barwników kwasowych, nie daje pozytywnych wyników z uwa¬ gi na zupelny brak powinowactwa do wlókna ba¬ welnianego, co powoduje migracje barwnika w procesie suszenia i nierówny odcien bieli.Celem wynalazku jest opracowanie procesu 6633566335 3 technologicznego w którym wprowadza sie kory¬ gowanie odcienia bieli przedzy oraz stosuje sie jednoczesne bielenie, rozjasnianie optyczne i ko¬ rygowanie odcienia bieli.Sposób wedlug wynalazku bielenia przedzy ba¬ welnianej przeznaczonej do produkcji tkanin petelkowych polega na polaczeniu bielenia che¬ micznego, podbielania optycznego i korygowania odcienia bieli w jedna operacje technologiczna do przeprowadzenia której oprócz znanych i stosowa¬ nych do tego celu srodków chemicznych, zastoso¬ wane zostaly barwniki bezposrednie znane pod nazwa handlowa: róz helionowy 2B i fiolet helio- nowy 2B. Rodzaj stosowanego barwnika bezposred¬ niego uzalezniony jest od zadanego odcienia bieli przedzy. Mozliwosc stosowania barwników bezpos¬ rednich do tego celu wynika z ich powinowactwa do wlókna celulozowego, co powoduje brak wyste¬ powania zjawiska migracji barwnika w toku su¬ szenia przedzy." Barwniki bezposrednie maja równiez wystarczajaca odpornosc na dzialanie alka¬ liów i wody utlenionej, co umozliwia stosowanie ich w kapielach bielacych.Bielenie przedzy bawelnianej sposobem wedlug wynalazku przeprowadza sie w aparacie farbiar- skim cisnieniowym f-my Henricsen typu GRU-75, przy czym pojemnosc aparatu wynosi 1.600 litrów a ciezar wsadu przedzy 150 kg. • Bielenie przedzy w kapieli, która stanowi: woda utleniona 30% — 6 ml/l szklo wodne 42°Be — 3 ml/l 10 15 20 25 lugsodowy — 1 g/l srodek sekwestrujacy np. Trilon B — 3 g/l srodek pioracy np. Sapogen T — 3 g/l rozjasniacz optyczny np. Weisstoner BV — 0,4 g/l barwnik bezposredni np. Róz Helionowy 2B — 0,0001 — 0,005 g/l przeprowadza sie w czasie 35—60 minut przy tem¬ peraturze kapieli w granicach 60—90°C. Nastepnie przeprowadza sie plukanie przedzy woda zawiera¬ jaca 0,2 g/l srodka sekwestrujacego np. Trilonu B przy czym temperatura kapieli winna wynosic 75—85°C a czas plukania 10—20 minut, po czym dokonuje sie ponownego plukania zimna woda do uzyskania odczynu obojetnego kapieli pluczacej.Zaleta wynalazku jest wprowadzenie korygowa¬ nia odcienia bieli przy jednoczesnym skróceniu procesu technologicznego bielenia przedzy. PL PL