PL66320B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 31.1.1973 66320 KI. 421,4/13 MKP GOln 21/46 CZYTELNIA Twórca wynalazku: Andrzej Kowalski Wlasciciel patentu: Polskie Zaklady Optyczne, Warszawa (Polska) Górniczy metanomierz interferencyjny Przedmiotem wynalazku jest metanomierz inter¬ ferencyjny w specjalnym wykonaniu z wlasnym zródlem swiatla i absorberem chemicznym, odporny na wstrzasy i wplywy wilgoci, przeznaczony do pomiaru zawartosci metanu w atmosferze kopal¬ nianej.Dotychczas znane metanomierze interferencyjne najpowazniejszych firm swiatowych posiadaja kon¬ strukcje skladajace sie z nastepujacych zasadni¬ czych elementów: skrzynkowej metalowej obudowy w ksztalcie prostopadloscianu, zamknietej szczelna pokrywa, komory interferencyjnej z kapilara przy¬ mocowanej wewnatrz do jednej ze scian, zamknie¬ tej plytkami szklanymi, pryzmatu prostokatnego, umieszczonego przed jedna z plytek szklanych, plytki swiatlodzielacej umieszczonej przed druga z plytek szklanych, oraz prostopadle umieszczonego do osi komór oswietlacza z elementem posiadaja¬ cym plaszczyzne lustrzana do skierowania promie¬ niowania zarówki do wnetrza komory interferen¬ cyjnej.Promieniowanie po przejsciu przez komore wy¬ chodzi na zewnatrz jej i odbija sie pqd katem pro¬ stym od scianek plytki swiatlodzielacej i pada na nastepny pryzmat prostokatny, który kieruje pro¬ mieniowanie na obiektyw lunetki do obserwacji prazków interferencyjnych oraz okular wychodzacy na zewnatrz obudowy metanomierza.Metanomierze te nie spelniaja wymagan technicz¬ nych i uzytkowych, jak zabezpieczenie optycznego 10 15 20 25 30 ukladu interferencyjnego przed zewnetrznymi czyn¬ nikami eksploatacji, szczególnie przed naprezenia¬ mi i wstrzasami, jak równiez wplywami wilgoci w rozumieniu szczególnie ciezkich warunków, w ja¬ kich rzeczywiscie sa one uzytkowane. Ponadto obecne metanomierze nie spelniaja warunków trwa¬ losci uzytkowej, poniewaz posiadaja elementy wy¬ stajace narazone na uszkodzenia mechaniczne i nad¬ miernie rozbudowane wymiary. Ponadto konstruk¬ cje wyzej wymienionych metanomierzy posiadaja rozbudowane luklady optyczne, wymagajace duzej ¦ilosci elementów optycznych. W ukladach tych dla zmniejszenia poziomu swiatla rozproszonego zastoso¬ wane sa polaroidy o trudnej technologii wykona¬ nia, które wprowadzaja dodatkowe straty swiatla.Plytki swiatlodzielace w tych konstrukcjach pra¬ cuja w swietle odbitym, uniemozliwiajac stosowa¬ nie lunetek o krótkiej konstrukcji do obserwacji prazków interferencyjnych. Stosowane sa lunetki dlugoogniskowe wymagajace dodatkowego pryzmatu prostokatnego z koniecznosci zmiany kierunku obserwacji, które powoduja zwiekszenie gabarytów metanomierza, co jest niekorzystne z punktu widze¬ nia uzytkowania. Wada ukladu wyrównajacego ci¬ snienie w komorach porównawczych i wzorcowych jest wyprowadzenie wyjscia kapilary do wnetrza przyrzadu, zamiast do atmosfery otaczajacej meta¬ nomierz.Wada ta powoduje nieprawidlowa prace ukladu kompensujacego wplyw róznicy cisnien w komorze 663203 porównawczej w stosunku do wzorcowej. Uklad in¬ terferencyjny jest czuly na zmiane cisnienia, co po¬ woduje bledne wskazania przyrzadu. Wada ukla¬ dów" mechanicznych jest niestabilna obudowa typu skrzynkowego, która nie zabezpiecza bardzo wrazli¬ wego na naprezenia mechaniczne ukladu optyczne¬ go, powodujac niekontrolowane przesuwanie sie prazków interferencyjnych.Celem wynalazku jest usuniecie wymienionych wad konstrukcyjnych znanych metanomierzy inter¬ ferencyjnych.Cel ten zostal osiagniety przez zastosowanie kon¬ strukcji metanomierza z cylindryczna kamera inter¬ ferencyjna bedaca jednoczesnie stabilnym kadlubem nosnym dla ukladu optycznego, zabezpieczonego do¬ datkowo zewnetrzna obudowa w postaci rury. Po¬ krywe komory z jednej strony stanowi pryzmat pro¬ stokatny eliminujacy dotychczas stosowana dodat¬ kowa plytke szklana do zamkniecia komory. Druga strone komory zamyka filtr swietlny z grupy szkiel BG eliminujacy stosowanie polaroadu^ Przed filtrem umieszczona jest nowej konstrukcji plytka swiatlodzielaca, pracujaca w swietle prze¬ chodzacym, a nie w swietle odbitym, która powo¬ duje przejscie promieni przez specjalnie czesciowo niesrebrzona powierzchnie tylnej scianki plytki i uzyskanie zjawiska interferencji poza plytka, po osi padania swiatla. W zwiazku z tym nowym ukladem promieni interferujacych zastosowano lu¬ netke, skladajaca sie z krótkoogniskowego obiekty¬ wu i okulara, umieszczona w osi komór interferen¬ cyjnych. Wzdluz osi lunetki umieszczony zostal zmi¬ niaturyzowany uklad oswietlacza.Wynalazek zostanie blizej objasniony na przy¬ kladzie wykonania przedstawionym na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia metanomierz interferen¬ cyjny w widoku bocznym, a fig. 2 w widoku od strony okulara, na fig. 3 pokazano przekrój po¬ dluzny przez komore interferencyjna i uklad optyczny, a na fig. 4 wymienny zasobnik z ogni¬ wem.Konstrukcje nosna metanomierza stanowi cylin¬ dryczna komora interferencyjna 1 z otworem two¬ rzacym zbiornik pochlaniacza 2, zamknieta filtrem swietlnym 3 i pryzmatem prostokatnym 4. Za pryz¬ matem znajduje sie -odlaczany zasobnik 5 z akumu¬ latorami 6 i 7, polaczonymi przewodami 8 z wlacz¬ nikiem 9 oraz laczami 10 regenerowania akumula¬ torów, bez koniecznosci wyjmowania ich z przy¬ rzadu. Pojemnik z akumulatorami moze byc za¬ stapiony pojemnikiem 36 z wymiennymi ogniwami pokazanymi na fig. 4 rysunku.Plytka kontaktowa 11 laczy równolegle akumu¬ latory, które zasilaja zarówke 12 oswietlacza 13.Swiatlo zarówki przechodzi przez szczeliny 14 i 15 oraz soczewke 16 i pada na krawedz plytki swiatlo- dzielacej 17, gdzie zostaje rozdzielone i skierowane 66320 4 do otworu 18 i 19 komory interferencyjnej, przez która przechodzi dwa razy po odbiciu od pryzmatu prostokatnego 4. Przy powtórnym przejsciu przez plytke 17 promienie z obu komór spotykaja sie 5 interferujac ze soba. Wykorzystanie promieni inter¬ ferujacych w swietle przechodzacym przez plytke po¬ zwala na uzyskanie jasnego, o dobrym kontrascie obrazu prazków interferencyjnych, rzutowanych na plytke z podzialka 20 przez obiektyw 21. 10 Przesuwana oprawka 22 plytka 20 za pomoca sru¬ by 23 umozliwia wprowadzenie prazka pomiarowe¬ go na zerowa kreske podzialki. Obserwacji prazków na tle podzialki dokonuje sie przez okular 24 umieszczony w oprawce 25, której kryta krawedz 15 26 umozliwia dokonanie przesuniecia korekcyjnego okulara. Dla zabezpieczenia przed przypadkowym rozregulowaniem ustawienia okulara i nastawienia zerowej kreski podzialki, na zewnetrznej stronie metanomierza znajduje sie oslona 27, której zada- 20 niem jest, przez promieniowy obrót, zasloniecie do¬ stepu do oprawy 26 regulacji okulara i sruby 23 przesuwu plytki z podzialka 20. Ponadto oslona 27 zaslania oswietlacz 13, do którego dostep uzyskuje sie przez dalszy obrót oslony 27 po wkreceniu spe- 25 cjalnym kluczem wkret a blokujacego 28.Zewnetrzna obudowe 29 metanomierza stanowi rura zamknieta sciankami o zaokraglonych krawe¬ dziach. Calkowita hermetyzacje dolnej czesci przy¬ rzadu zapewnia gumowy plaszcz 30, na którym znaj- 30 duje sie uchwyt 31 do pasa nosnego 32. Podczas przenoszenia lub przerw w dokonywaniu pomiarów, w celu osloniecia górnej czesci przyrzadu, przewi¬ dziany jest do nakladania na metanomierz gumowy kaptur 33. Rurowy lacznik 34 sluzy do podlaczenia 35 pompki zasysajacej. Dla wyrównania cisnien mie¬ dzy komorami 18 i 19 stosuje sie kapilare 35 owi¬ nieta na cylindrycznej powierzchni komory inter¬ ferencyjnej 1. 40 PL PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Górniczy metanomierz interferencyjny, skladajacy sie ze zródla zasilania, komory interferencyjnej, 45 plytki swiatlodzielacej, lunetki do obserwacji praz¬ ków interferencyjnych, filtrów, okulara, oswietlacza z zarówka, komory z pochlaniaczem oraz kapi- lary, znamienny tym, ze komora interferencyjna (1) majaca ksztalt cylindryczny, oslonieta jest rura (29) 50 i zamknieta jes*t z jednej strony filtrem swietlnym (3), z drugiej strony pryzmatem prostokatnym (4), a przed filtrem (3) umieszczona jest plytka swiatlo¬ dzielaca (17), pracujaca w swietle przechodzacym, za która wzdluz osi podluznej komory interferen- 55 cyjnej znajduje sie krótkoogniskowy obiektyw (21), plytka z podzialka (20) i okular (24) ukladu odczy¬ towego oraz oswietlacz (13) o krótkiej ogniskowej.KI. 421,4/13 66320 MKP GOln 21/46 -&- * EgJ Eg. 2KI. 421,4/13 66320 MKP GOln 21/46 R9 1 Fic 2 Hg.3 Fi9 3 ¦»\ss/;;/s ;/;/; / Vh ///////////////tI. IBA KZG 1, z. 349/72 — 215 Cena zl 10.— PL PL