PL66064B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 30.IX.1972 1 66064 KI. 47h, 3/00 MKP F16h 3/00 fCZYTSU-!'-.-'.' i Wspóltwórcy wynalazku: Wladyslaw Trylinski, Waldemar Oleksiuk Wlasciciel patentu: Politechnika Warszawska, Warszawa (Polska) Nastawcza przekladnia zebata z luzem obwodowym kasowanym sprezynami Przedmiotem wynalazku jest przekladnia zebata z luzem obwodowym kasowanym sprezynami. Prze¬ kladnie takie sa stosowane w urzadzeniach nas- tawczych i strojeniowych a w szczególnosci w urza¬ dzeniach radiowych nadawczo-odbiorczych, radio¬ lokacyjnych, radionawigacyjnych do jednoznacz¬ nego nastawiania przy ruchu nawrotnym polo¬ zenia elementu napedzanego wzgledem napedzaja¬ cego.W dotychczasowych rozwiazaniach przekladnia sklada sie z dwóch ciagów zazebiajacych sie ze soba kól zebatych o równych przelozeniach cal¬ kowitych, których ostatnie od strony napedu kola zazebiaja sie z kolem napedzanym. Pierwsze, od strony napedu kola obu ciagów sa sciagane wzgle¬ dem siebie obrotowo za pomoca sprezyny kasu¬ jacej luz pomiedzy zebami obu ciagów kól zeba¬ tych, i wywolujacej nacisk ostatniego od strony na¬ pedu kola ciagu pierwszego na zeby kola nape¬ dzanego w kierunku przeciwnym do kierunku na¬ cisku ostatniego kola ciagu drugiego. W tych prze¬ kladniach kolo pierwsze od strony napedu jednego ciagu jest osadzone na stale na walku napedzaja¬ cym a kolo pierwsze ciagu drugiego jest na nim osadzone obrotowo. Napedowy moment obrotowy przy obrocie w jednym kierunku przenosi sie z walka napedzajacego i osadzonego na nim na stfle pierwszego kola zebatego poprzez kola zebate pirgu pierwszego na zeby kola napedzanego; a przy obrocie walka napedzajacego w odwrotnym kie- 10 20 25 30 runku moment napedowy przenosi sie z kola na stale osadzonego na tym walku przez sprezyne ka¬ sujaca luz na kolo osadzone obrotowo na walku napedzajacym i poprzez kola zebate ciagu drugiego na zeby kola napedzanego.Wada tych znanych rozwiazan konstrukcyjnych jest to, ze wymagane jest duze napiecie sprezyny kasujacej luz, gdyz musi ono wywolac na walku napedzanym moment przewyzszajacy ze wspól¬ czynnikiem bezpieczenstwa maksymalny moment roboczy przenoszony przez przekladnie. Z tego po¬ wodu, zwlaszcza w najczesciej zachodzacych przy¬ padkach, gdy moment sredni przenoszony przez przekladnie jest kilkakrotnie mniejszy od momentu maksymalnego, momenty przenoszone przez oba ciagi przekladni wywolane tarciem miedzyzebnym spowodowanym napieciem sprezyny kasujacej luz sa kilkakrotnie wieksze od momentów uzytecznych.Powoduje to duze straty tarcia i zwieksza opory ruchu przekladni, co jest powodem malej spraw¬ nosci zazebiania oraz szybkiego zuzycia zebów.Skutkiem tego przekladnie te nie nadaja sie do przenoszenia duzych mocy i do pracy z duzymi predkosciami. Z kolei duze obciazenia obu ciagów powoduja przy ruchu zwrotnym, ze przy zbliza¬ niu sie tego samego polozenia pierwszego od stro¬ ny napedu kola napedzajacego przy obrocie w lewo lub prawo, otrzymuje sie duzy rozrzut polozen katowych kola napedzanego zwany bledem zwrot¬ nym. 66 06466 064 3 Celem wynalazku jest zmiejszenie sily naciagu sprezyny kasujacej luz, zmniejszenie strat tarcia przekladni, podwyzszenia jej sprawnosci, oraz zmniejszenie bledu zwrotnego i dostosowanie prze¬ kladni do pracy z duzymi predkosciami. Cel ten zostal osiagniety w ten sposób, ze w znanej prze¬ kladni zebatej skladajacej sie z dwóch ciagów zazebiajacych sie ze soba kól zebatych o równych przelozeniach calkowitych, których ostatnie od strony napedu kola zazebiaja sie z kolem nape¬ dzanym, osadzonym na stale na walku napedzanym a pierwsze od strony napedu kola obu ciagów, sa sciagane wzgledem siebie obrotowo za pomoca sprezyny kasujacej luz pomiedzy zebami obu cia¬ gów kól zebatych i wywolujacyej nacisk zebów os¬ tatniego od strony napedu kola ciagu pierwszego na zeby kola napedzanego w kierunku przeciw¬ nym do kierunku nacisku zebów ostatniego kola ciagu drugiego, oba pierwsze od strony napedu ko¬ la ciagów osadzone sa obrotowo na walku na¬ pedzajacym.Kola te zostaly zaopatrzone w wystajace ele¬ menty, na przyklad w postaci kolków, wystepów lub wyciec, a walek napedzajacy w jeden lub dwa takie wystajace elementy. Po przylozeniu momen¬ tu obrotowego do walka napedzajacego w jednym dowolnym kierunku, gdy jeden wystajacy element walka napedzajacego opiera sie o wystajacy ele¬ ment pierwszego od strony napedu kola jednego cia¬ gu w kierunku dzialania na to kola sprezyny kasuja¬ cej luz, to pomiedzy tym wystajacym elementem walka napedzajacego (lub drugim wystajacym elementem walka napedzajacego) a elementem wystajacym pierwszego od strony napedu kola dru¬ giego ciagu istnieje luz. Po przylozeniu momentu do walka napedzajacego w przeciwnym kierunku, walek napedzajacy obraca sie o kat odpowiadajacy luzowi pomiedzy wystajacymi elementami walka napedzajacego i kola pierwszego od strony napedu drugiego ciagu kól. Wówczas wystajacy element walka napedzajacego naciska na wystajacy ele¬ ment kola pierwszego drugiego ciagu i przenosi moment napedzajacy z walka napedzajacego na to kolo i przez kola ciagu drugiego na zeby kola na¬ pedzanego.Dzieki temu, ze w opisanej konstrukcji bedacej przedmiotem wynalazku moment napedowy na oba ciagi kól przenosi sie przy ruchu w obu kierun¬ kach obrotu bezposrednio z walka napedzajacego na kola tych ciagów, a nie przenosi sie przez sprezyne kasujaca luz, jej moment wywierany na kolo ciagu nieobciazonego momentem napedowym powinien miec tylko taka wartosc, aby pewnie pokonal opory tarcia tego ciagu kól, a wiec z re¬ guly moment ten jest znacznie mniejszy od mo¬ mentu napedowego.Skutkiem tego straty ^tarcia i zuzycia zebów w tego rodzaju przekladni sa tylko nieznacznie wieksze i sprawnosc niewiete pomniejszona niz przekladni bez luzu kasowanego sprezynami, a blad zwrotny przy ruchu przekladni w obu kierunkach mierzony na kole napedowym wzgledem kól pierw¬ szych od strony napedu obu ciagów przy ruchu zwrotnym w obu kierunkach jest mniejszy niz w poprzednio opisanych znanych przekladniach. Dzie¬ ki temu nastawcza przekladnia wedlug wynalazku 4 jest na przyklad korzystnie stosowana jako przek¬ ladnia nastawcza w dokladnych urzadzeniach na¬ dawczo-odbiorczych radiolokacyjnych i radiona¬ wigacyjnych.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladach wykonania rysunku na którym fig. 1 przedstawia przekladnie wielokrotna, w której oba ciagi kól sa rózne, fig. 2 — przekladnie wielokrot¬ na j której oba ciagi kól sa takie same a fig. 3 — - przekladnie jednostopniowa.W najogólniejszym przypadku (fig. 1) przeklad¬ nia sklada sie z walka napedzanego 1 i osadzo¬ nego na nim na stale kola 2, ze wspólpracujacego z nim kola 3 osadzonego na stale na walku 4, ko¬ la 5 osadzonego na tymze walku na stale, kola 6 osadzonego obrotowo na walku 17 przy czym ko¬ la 3, 5 i 6 stanowia pierwszy ciag kól.Przekladnia zawiera ponadto kolo 10 zazebiajace sie z kolem 2 i osadzone na stale na walku 11, na którym jest osadzone na stale kolo 12, oraz zaze¬ biajace sie z nim kolo 13 osadzone obrotowo na walku 17 przy czym kola 10, 12 i 13 stanowia dru¬ gi ciag kól. Na kole 13 jest osadzony kolek 18 a na kole 6 kolek 9, o które to kolki jest zaczepiona sprezyna 16, która kasuje luz w ciagach kól 6, 5, 3, 2 i 13, 12, 10, 2.Na walku 17 sa osadzone kolki 14 i 7 w ten spo¬ sób, ze gdy kolek 14 dotyka kolka 15 osadzonego na kole 13, to pomiedzy kolkami 7 i 8 osadzonym na kote & jest luz. Przy obrocie walka napedowego 17 w kierunku strzalki, zgodnie z kierunkiem dzialania sprezyny 16 na kolo 13, kolek 14 naciska na kolek 15 i przez kola 13, 12 i 10 przenosi mo¬ ment na kolo napedzane 2. Przy ruchu walka na¬ pedowego 17 w odwrotnym kierunku obraca sie on o kat odpowiadajacy luzowi pomiedzy kolkami 7 i 8 i moment przenosi sie przez te kolki na kolo 6 i poprzez kola 5 i 3 na kolo napedzane 2. W ten sposób przy ruchu w obu kierunkach moment przenosi sie bezposrednio z walka 17 na kola ze¬ bate, a sprezyna 16 jedynie kasuje luz pokonujac opory tarcia nieczynnego ciagu kól. Z tego powodu sila napiecia sprezyny 16 moze byc mala.Przekladnia skladajaca sie z dwóch ciagów iden¬ tycznych kól (fig. 2) sklada sie z kola 19 osadzo¬ nego na stale na walku napedzanym 20 oraz dwóch ciagów kól: pierwszego skladajacego sie z kól 21, 22, 23 i drugiego — 24, 25, 26, przy czym kola 23, i 26 sa osadzone obrotowo na walku napedzajacym 27. Na kole 23 osadzony jest kolek 29, a na kole 26 kolek 28. Sprezyna 30 zaczepiana o kolki 28 i 29 kasuje luz miedzyzebny obu ciagów kól. Kolo 26 jest zaopatrzone w wyciecie 31 a kolo 23 w wycie¬ cie 33, w których to wycieciach znajduja sie od¬ powiednie kolki 32 i 34 osadzone w walku nape¬ dzajacym 27. Gdy kolek 34 dotyka boku wyciecia 33 to pomiedzy kolkiem 32 a bokiem wyciecia ii jest luz.Dzialanie przekladni jest takie samo, jak z fig. 1.Przekladnia jednostopniowa (fig. 3) sklada sie z ko¬ la napedowego 35 osadzonego na stale na walku 36 i pary kól zebatych 37 i 38 osadzonych obrotowo na walku napedzajacym 39. Luz pomiedzy zebami kól 37 i 38, a kolem 35, jest kasowany sprezyna pólkolista 40 zaczepiajaca zagietymi koncami o ot¬ wory kól 37 i 38. Sprezyna jest umieszczona w row- 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 6066 064 5 ku wytoczonym w kole 37. Piasta kola 37 posiada wystep 41, na który wchodzi wyciecie pierscienia 42 zakolkowanego kolkiem 43 na walku 39, a pias¬ ta kola 38 ma wystep 44, na który wchodzi wycie¬ cie pierscienia 45 zakolkowanego kolkiem 46 na walku 39.Gdy wyciecie pierscienia 45 dotyka wystepu 44, pomiedzy wystepem 41 i wycieciem pierscienia 42 jest luz.Dzialanie ukladu jest takie samo, jak poprzednio opisanego ukladu z fig. 1. PL PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Nastawcza przekladnia zebata z luzem obwo¬ dowym kasowanym sprezynami skladajaca sie z kola napedzanego osadzonego na stale na walku napedzanym oraz z dwóch ciagów zazebiajacych sie ze soba kól zebatych o równych przelozeniach calkowitych, przy czym ostatnie od strony napedu kola obu ciagów zazebiaja sie z kolem napedza¬ nym, a pierwsze kola od strony napedu obu cia¬ gów osadzone na walku napedzajacym, sa sciagane wzgledem siebie obrotowo za pomoca sprezyny ka¬ sujacej luz pomiedzy zebami obu ciagów kól ze¬ batych, wywolujaca nacisk zebów ostatniego od 10 15 20 25 6 strony napedu kola ciagu pierwszego na zeby ko¬ la napedzanego w kierunku przeciwnym do kie¬ runku nacisku zebów ostatniego od strony napedu kola ciagu drugiego, znamienna tym, ze pierwsze od strony napedu kola obu ciagów, sa osadzone obrotowo na walku napedzajacym i posiadaja wy¬ stajace znane elementy na przyklad w postaci kolków, wystepów lub wyciec, a walek napedza¬ jacy posiada jeden lub dwa elementy wystajace w postaci kolków, wystepów lub wyciec, przy czym po przylozeniu momentu do walka napedzajacego w jednym dowolnym kierunku, gdy jeden element wystajacy walka opiera sie o wystajacy element pierwszego od strony napedu kola jednego ciagu, wywolujac na ten element nacisk w kierunku dzia¬ lania na to kolo sprezyny kasujacej luz obrotowy, to pomiedzy tym wystajacym elementem walka napedzajacego (lub drugim wystajacym elementem tego walka), a elementem wystajacym pierwszego od strony napedu kola drugiego ciagu istnieje luz.

2. Nastawcza przekladnia wedlug zastrzez. 1. znamienna tym, ze oba ciagi kól zebatych sa iden¬ tyczne.

3. Nastawcza przekladnia wedlug zastrzez. 1 i 2 znamienna tym, ze oba ciagi kól zebatych skladaja sie z pojedynczych kól. FtyfKI. 47h, 3/00 66 064 MKP F16h 3/00 Errata do opisu 66064 i Lam 3 3 4 4 6 Wiersz 56 61 50 60 11 Jest | Powinno byc straty starcia na kole napedowym sprezyna 30 zaczepiana kola napedowego momentu do walka straty tarcia na kole napedzanym sprezyna 30 zaczepiajaca kola napedzanego momentu obrotowego do walka PL PL