Opis wzoru Przedmiotem wzoru u zytkowego jest prostoliniowa kszta ltka instalacji odprowadzania wody z dachu, stanowi aca wykonany z tworzywa sztucznego element sk ladowy kana lów. W najcz esciej spotykanych instalacjach kana ly odprowadzaj ace wod e utworzone s a z prostoli- niowych elementów: otwartych rynien, zasadniczo pó lkolistych i poziomo mocowanych poni zej dolnej kraw edzi dachu, oraz z obwodowo zamkni etych, pionowych rur spustowych. Powszechnie znane ryn- ny maj a posta c prostoliniowego koryta o pó lkolistym przekroju poprzecznym z zagi etymi obrze zami usztywniaj acymi. Rynna przedstawiona opisem polskiego wzoru u zytkowego Ru 59271 ma obrze ze przednie odwini ete na zewn atrz w dó l w kszta lt zbli zony do litery „C”. Obrze ze tylne stanowi odcinek prosty zagi ety pod k atem ostrym w dó l do wn etrza koryta. Kraw edzie obrze zy zako nczone s a zgrubie- niami a ponadto w strefach obrze zy znajduj a si e wzd luzne zeberka wzmacniaj ace sciank e. Wykonane z tworzywa sztucznego technologi a wyt laczania kszta ltki odcinków rynnowych i rur spustowych wy- magaj a stosowania ró znych matryc. Prostoliniowa kszta ltka do instalacji odprowadzania wody z dachu wed lug niniejszego wzoru u zytkowego ma posta c cienko sciennego koryta o pó lkolistym przekroju poprzecznym. Od dotychcza- sowo znanych odró znia si e tym, ze wzd luz górnych, przeciwleg lych kraw edzi ma wykonane odpo- wiednio gniazdo i wyst ep zaczepowy, w przekroju poprzecznym obrysami usytuowane wewn atrz po- wierzchni ograniczonej promieniem zewn etrznym kszta ltki. Kszta lty gniazda i wyst epu wyró znia prze- w ezenie o szeroko sci mniejszej od szeroko sci komory gniazda i odpowiednio zaczepu wyst epu za- czepowego. Ukszta ltowania wzajemnie si e uzupe lniaj a przy obrocie o 180° wyst epu zaczepowego wzgl edem osi pó lokr egu kszta ltki. Kszta ltka umo zliwia zestawianie z jej odcinków zarówno rynien jak i rur spustowych. Wykonane na obrze zach gniazdo i wyst ep zaczepowy stanowi a wystarczaj ace usztywnienia pó lkolistej kszta ltki przy zamocowaniu poziomym, gdy spe lnia ona funkcje rynny. Jedno- cze snie ukszta ltowanie gniazda i wyst epu zaczepowego umo zliwia po laczenie dwóch pó lkolistych kszta ltek w obwodowo zamkni et a rur e i stosowanie takiego zestawu jako rury spustowej. Dodatkowym efektem rozwi azania jest istotne zmniejszenie przestrzeni za ladowczej przy transporcie pólkolistych kszta ltek przeznaczonych na rury spustowe w stosunku do przestrzeni transportowanych rur. Korzystn a jest posta c wzoru, przy której komora gniazda ma w przekroju poprzecznym kszta lt okr egu a o s przewezenia pokrywa si e z osi a okr egu komory. Równie z korzystn a jest kolejna posta c wzoru, w której komora gniazda ma w przekroju po- przecznym posta c trójk ata, najkrótszym bokiem o d lugo sci równej szeroko sci komory usytuowanego w kierunku promieniowym kszta ltki, a kraw ed z zewn etrzna przewezenia jest styczna do boku trójk ata, który zasadniczo jest równoleg ly do powierzchni zewn etrznej kszta ltki. Obie powy zej opisane postacie wzoru mog a by c laczone w rur e przez sprezysty zatrzask lub przez wzd lu zne wsuwanie - w zale zno sci od w la sciwo sci tworzywa sztucznego i doboru wymiarów gniazda oraz wyst epu zaczepowego. W kolejnej postaci wzoru komora gniazda ma w przekroju poprzecznym posta c prostok ata, d luzszym bokiem o d lugo sci równej szeroko sci komory sytuowanego w kierunku promieniowym kszta ltki, a o s przew ezenia pokrywa si e z pionow a osi a symetrii prostok ata komory. Przy tej postaci po laczenie dwóch kszta ltek w rur e mo zliwe jest wy lacznie przez wzd luzne wsuwanie. Rozwi azanie ksztaltki wed lug wzoru jest na rysunku, którego fig. 1 pokazuje przekrój poprzecz- ny przez kszta ltk e wed lug pierwszej postaci wzoru, figury 2-4 obrazuj a przekroje poprzeczne przez fragment gniazda przy po laczeniu ze sob a dwóch takich samych kszta ltek w rur e, dla kolejnych trzech postaci kszta ltek wed lug wzoru, natomiast fig. 5 pokazuje w uj eciu perspektywicznym fragment rury zestawionej z kszta ltek wed lug pierwszej postaci wzoru. Ksztaltka ma posta c cienko sciennej rynny, której pó lkolista w przekroju poprzecznym scianka 1 ma wzd lu z jednej górnej kraw edzi gniazdo 2 a wzd lu z drugiej wyst ep zaczepowy 3. W przekroju po- przecznym obrysy gniazda 2 i wyst epu zaczepowego 3 usytuowane s a wewn atrz powierzchni ograni- czonej promieniem zewn etrznym R kszta ltki. Kszta lty gniazda 2 i wyst epu zaczepowego 3 wzajemnie si e uzupe lniaj a wyró znione przew ezeniami 4, komor a gniazda 5 i zaczepem 6 wyst epu zaczepowego 3. Szeroko sc b1 przewezenia 4 jest mniejsza od szeroko sci b2 komory gniazda 5 i odpowiednio zaczepu 6. Rynna dachowa tworzona jest przez wspó losiowe po laczenie odpowiedniej ilo sci kszta ltek przy pomocy uszczelniaj acych stref styczno sci mi edzy ich ko ncami. Ukszta ltowanie wzd lu znych kraw edzi pó lkolistej kszta ltki - tak, ze przy obrocie o 180° wzgl edem osi O pó lokr egu kszta ltki, kraw ed z z wyst epem zaczepowym 3 uzupe lnia przestrze n wewn etrzn aPL 65 985 Y1 3 gniazda 2 - umo zliwia po laczenie dwóch takich samych kszta ltek w rur e. Przewezenia 4 nadaj a kra- w edziowym po laczeniom w lasciwosc spr ezystego zatrzasku lub zaz ebienia wsuwanego wzd lu znie. Na fig. 2, 3 i 4 pokazane s a trzy postacie kszta ltek wed lug wzoru, z ró znym ukszta ltowaniem kraw edzi. Wzór wed lug fig. 2 ma komor e gniazda 5 w przekroju poprzecznym w postaci okr egu r, z którym laczy si e przewezenie 4 w usytuowaniu wspó losiowym. Kszta ltka wed lug postaci z fig. 3 ma komor e gniazda 5 o przekroju poprzecznym trójk ata, który najkrótszym bokiem o d lugo sci równej sze- roko sci b2 komory 5 usytuowany jest w kierunku promieniowym kszta ltki. Kraw ed z zewn etrzna prze- w ezenia 4 jest styczna do boku trójk ata, który zasadniczo jest równoleg ly do zewn etrznej powierzchni kszta ltki. Ksztaltka wed lug postaci pokazanej na fig. 4 ma komor e gniazda 5, która w przekroju po- przecznym jest prostok atem, d luzszym bokiem o d lugo sci równej szeroko sci b2 komory 5 usytuowa- nym w kierunku promieniowym kszta ltki. O s przew ezenia 4 pokrywa si e z pionow a osi a symetrii pro- stok ata komory 5. Zlacza kraw edziowe rur spustowych utworzonych z kszta ltek wed lug wzoru nie wymagaj a do- datkowych uszczelnie n. PL PL