PL65908B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano: 15.XI.1972 65908 KI. 74b, 2 i x//W mkp cwol im Wspóltwórcy wynalazku: Jan Parafiniuk, Zbigniew Pawlak Wlasciciel patentu: Instytut Lotnictwa, Warszawa (Polska) Urzadzenie do przekazywania cisnien z wirujacych elementów do przyrzadów pomiarowych Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do prze¬ kazywania cisnien z okreslonych punktów pomia¬ rowych wirujacych elementów do stacjonarnych przyrzadów pomiarowych.Jednym ze znanych urzadzen do przekazywania mierzonych cisnien na badanym wirniku jest po¬ laczenie jednego lub dwóch punktów, w których ma nastapic pomiar z odpowiednim elementem zbierajacym, za posrednictwem którego mierzone cisnienie jest przekazywane do niewirujacego urza¬ dzenia posiadajacego jedna lub dwie szczelne ko¬ mory, z których panujace cisnienie w punktach pomiarowych jest przekazywane do manometrów.W celu umozliwienia pomiaru cisnien w innych punktach badanego wirnika, element zbierajacy jest przestawiany odpowiednio na te punkty.Dla ustawienia elementu zbierajacego na odpo¬ wiedni punkt pomiarowy wymagane jest okreslo¬ ne sterowanie tym elementem. Dotychczas do prze¬ stawiania elementu zbierajacego uzywa sie skom¬ plikowanego urzadzenia elektrycznego, w którym do bezposredniego przestawiania stosuje sie silnik elektryczny umieszczony wewnatrz walu napedo¬ wego i wirujacego razem z nim. Inne znane urza¬ dzenie do przestawiania polega na polaczeniu ele¬ mentu zbierajacego z wirnikiem za pomoca pew¬ nego rodzaju mechanizmu zapadkowego. Zapadka wykonana w postaci trzpienia jest zamocowana do elementu zbierajacego, natomiast do wirnika przy¬ mocowanych jest na jego obwodzie kilka plaskich 10 15 20 25 30 sprezyn, odgietych od osi wirnika. Trzpien stero¬ wany pneumatycznie wykonuje ruchy poosiowe, co powoduje odgiecie sprezyny az do jej przeskocze¬ nia na druga strone trzpienia, który w tym czasie wraca do polozenia wyjsciowego. W ten sposób na¬ stepuje wzgledne przemieszczenie katowe elementu zbierajacego i wirnika.Opisane urzadzenia charakteryzuja sie powazny¬ mi wadami. Pierwsze z nich jest bardzo skompli¬ kowane elektrycznie, a takze montazowo, natomiast drugie — nie mniej skomplikowane, umozliwia do¬ konanie przemieszczenia tylko w jednym kierunku, przy czym minimalny kat przestawienia jest ogra¬ niczony konstrukcja czesci skladowych mechanizmu zapadkowego.Celem wynalazku jest usuniecie wad i niedogod¬ nosci dotychczas znanych urzadzen stosowanych do tego celu.Zgodnie z wytyczonym celem opracowano urza¬ dzenie, którego mechanizm nastawny do wybiera¬ nia kolejnych punktów pomiarowych sklada sie z dwóch identycznych wspólosiowych przekladni pla¬ netarnych, których kola pierscieniowe sa nieru¬ chome, zas kola obiegowe obu przekladni sa usta¬ lone katowo wzgledem siebie, na przyklad sa osa¬ dzone obrotowo na wspólnym walku umieszczonym w koszu, natomiast kolo sloneczne osadzone obro¬ towo na wale napedowym jest zwiazane z tuleja przekazujaca cisinienite do stacjonarnych przyrza¬ dów pomiarowych, a pozostale kolo sloneczne jest 6590S3 osadzone nieruchomo na wale napedowym, a po¬ nadto przynajmniej jedno z kól pierscieniowych ma moznosc dokonania obrotu kontrolowanego wzgledem drugiego, na przyklad za pomoca prze¬ kladni slimakowej, której kolo slimakowe jest po¬ laczone sztywno z .kolem pierscieniowym osadzo¬ nym obrotowo na wale napedowym, zas slimak jest zwiazany z nieruchoma czescia mechanizmu nastawnego.Ponadto tarcza, na której jest mocowany badany wirnik i do której sa doprowadzone przewody przekazujace cisnienie mierzone, jest wyposazona w uszczelke posrednia skladajaca sie z metalowe¬ go pierscienia i gumowej uszczelki, polaczonych nierozlacznie, w których sa wykonane otwory prze¬ lotowe z wcisnietymi rurkami od strony pierscienia metalowego. Natomiast kola pierscieniowe obu przekladni planetarnych mechanizmu nastawnego sa ustalone katowo wzgledem siebie za pomoca urzadzenia blokujacego napedzanego dzwignia dwu- ramienna, która z drugiej strony jest polaczona ciegnem z tuleja przekazujaca. ., Zastosowanie mechanizmu nastawnego wedlug wynalazku pozwala na przestawianie tulei prze¬ kazujacej na dowolne punkty pomiarowe, bez ko¬ niecznosci zatrzymywania badanego elementu. Wie- lopunktowy przekaznik cisnien z czolowa metalo- wo-gumowa uszczelka zapewnia hermetyczne po¬ laczenie jej z tuleja przekazujaca. Ponadto urza¬ dzenie blokujace polaczone dzwignia dwuramiemma i ciegnem z tuleja przekazujaca powoduje do¬ kladne ustawienie katowe tej ostatniej w stosunku do otworów przelotowych uszczelki metalowo-gu- mowej, przy jednoczesnym zapewnieniu odsunie¬ cia ich w trakcie operacji przestawienia, co zabez¬ piecza gume przed zniszczeniem. Urzadzenie we¬ dlug wynalazku jest proste w obsludze oraz znacz¬ nie przyspiesza uciazliwy proces badan.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie pomiarowe w przekroju podluznym, fig. 2 — mechanizm nastawny takze w przekroju podluznym, fig. 3 — uszczelke po¬ srednia w widoku czolowym, fig. 4 — te sama uszczelke w przekroju wzdluz jej osi symetrii, fig. 5 — tuleje przekaznika w przekroju podluznym, a fig. 6 — te sama tuleje w widoku czolowym.Jak pokazano na fig. 1, na wale napedowym 1 jest osadzony nieruchomy mechanizm nastawny 2 oraz ruchoma tuleja przekazujaca 3, umieszczona wewnatrz nieruchomego przekaznika cisnien 4. Tu¬ leja przekazujaca 3, zwiazana wzdluznie z prze¬ kaznikiem cisnien 4, jest dociskana sprezyna 5 do uszczelki posredniej 6 przykreconej do tarczy 7, która jest osadzona nieruchomo na wale napedo¬ wym 1. W tarczy tej umieszczonych jest szereg rurek 8 doprowadzajacych cisnienia do uszczelki posredniej 6 z wybranych punktów pomiarowych wirnika (nie pokazanego na rysunku), który jest zwiazany z tarcza 7. Przekaznik cisnienia 4 jest polaczony z mechanizmem nastawnym 2 za pomo¬ ca ciegna 9 i dzwigni dwuramiennej 12.Mechanizm nastawny 2 (fig. 2) posiada obudowe nieruchoma 15 i ruchoma 16, które sa zwiazane 4 z kolami pierscieniowymi 13 i 14, wykonanymi w postaci wewnetrznych wienców zebatych. Na wale napedowym 1 za posrednictwem tulei osadczej 22 jest osadzone nieruchomo kolo slonecznie 21, które 5 poprzez kolo obiegowe 17 wspólpracuje z kolem pierscieniowym 13. Natomiast kolo sloneczne 20, wykonane w postaci tulei z nacietym wiencem ze¬ batym, jest osadzone obrotowo na wale napedo¬ wym 1. Kolo to zazebia sie z kolem obiegowym 18 io wspólpracujacym z kolem slonecznym 14. Kolo obiegowe 17 wraz z walkiem 35 jest osadzone w koszu 19. Na walku 35 kola obieg<5Wego 17 osadzo¬ ne jest obrotowo pozostale kolo obiegowe 18. Po¬ miedzy kolami obiegowymi 17 i 18 na tulei osa- 15 dzonej 22 jest osadzone kulkowe lozysko oporowe 23 przejmujace sile osiowa sprezyny 5 i ulatwia¬ jace obrót kola slonecznego 20, które jest polaczo¬ ne wieloklimenf z tuleja przekazujaca 3 (fig. 1).Kola sloneczne 21 i 20 (fig. 2) maja jednakowa 20 ilosc zebów, podobnie jak kola obiegowe 17 i 18 craz kola pierscieniowe 13 i 14. Do ruchomej obu¬ dowy 16 jest przymocowane oklo slimakowe 24 zazebiajace sie ze slimakiem 10, który jest zwia¬ zany z nieruchoma czescia mechanizmu (nie poka- 25 zana na rysunku).Ponadto obudowy 15 i 16 sa zwiazane za po¬ moca urzadzenia blokujacego 11, które ustala wzgledne ich polozenie katowe za pomoca trzpie¬ nia 33 wchodzacego w promieniowe rowki ustala- 30 jace 34 wykonane w obudowie ruchomej 16. Urza¬ dzenie blokujace 11 jest napedzane przez dzwignie dwuramienna 12. Uszczelka posrednia 6 (fig. 3 i 4) sklada sie z metalowego pierscienia 28 i na- wulkanizowanej na mim uszczelki gumowej 27. 35 Otwory mocujace 25 sluza do raocowania uszczelki posredniej 6 do tarczy 7. Przez pierscien 28 i uszczelke 27 sa przewiercone otwory przeloto¬ we 26, w które sa wpasowane rurki 8 od strony pierscienia 28. W tuleje przekazujaca 3 wlutowa- 40 nych jest szereg metalowych rurek przekazuja¬ cych 29, które sa polaczone z odpowiednimi prze¬ strzeniami pomiedzy segmentami odrzutnika 30. Po¬ miedzy poszczególnymi segmentami odrzutnika 30 na powierzchni tulei przekazujacej 3 sa umiesz¬ czone obwodowo gumowe pierscienie uszczelniaja¬ ce 31, zapobiegajace przeplywowi czynnika pomia¬ rowego pomiedzy segmentami odrzutnika 30. Na przedluzeniu rurek przekazujacych 29, od strony czolowej, wcisniete sa w tuleje przekazujaca 3 tu¬ lejki uszczelniajace 32, które rozstawieniem pro¬ mieniowym i srednica sa dopasowane do otworów przelotowych 26. Liczba otworów przelotowych 26 jest wielokrotnoscia liczby tulejek uszczelniajacych Do prób badany wirnik (nie pokazany na ry¬ sunku) mocuje sie do tarczy 7, która jest napedza¬ na za posrednictwem walu napedowego 1. Cisnie¬ nia z punktów pomiarowych na wirniku sa prze- 60 kazywane rurkami 8 do uszczelki posredniej 6, stad otworami przelotowymi 26 i tulejkami uszczel¬ niajacymi 32 — do rurek przekazujacych 29. A na¬ stepnie przez przewiercone otwory w rurkach prze¬ kazujacych 29, tulei przekazujacej 3 i w segmen- 65 tach odrzutnika 30 jest przekazywane do komórs przekaznika cisnien 4 i dalej przez otwory i kon¬ cówki przekaznika cisnien 4 do manometrów (nie pokazanych na rysunku).W trakcie pomiarów tuleja przekazujaca 3 jest dociskana sprezyna 5 do uszczelki posredniej 6, 5 a tym samym tulejki uszczelniajace 32 sa wci¬ skane w otwory przelotowe 26 gumowej uszczel¬ ki 27, tworzac w ten sposób szczelny jednolity przewód miedzy nadajnikiem i odbiornikiem cisnie¬ nia. Podczas pomiarów uszczelka posrednia 6 i tu- 10 leja przekazujaca 3 wiruja z jednakowa predko¬ scia katowa, oo zapewnia mechanizm nastawny 2.Jego dzialanie jest nastepujace. Wal napedowy 1 napedza bezposrednio tarcze 7 ii kolo sloneczne 21, które wprawia w satelitarnie obrotowy ruch kolo 15 obiegowe 17 zazebione z nieruchomym kolem pier¬ scieniowym 13. Kolo obiegowe 17 poprzez walek 35 wprawia w ruch satelitarny drugie kolo obiego¬ we 18, które zazebiajac sie z nieruchomym kolem pierscieniowym 14 i ruchomym kolem slonecznym 20 20, napedza to ostatnie z ta sama predkoscia ka¬ towa co kolo sloneczno 21.Z uwagi na polaczenie tulei przekazujacej 3 z ko- * lem slonecznym 20, tuleja przekazujaca 3 i tarcza 7 obracaja sie z jednakowa predkoscia katowa, ^ a wiec wzgledna predkosc obrotowa pomiedzy ni¬ mi jest równa zero. Tak dzieje sie w przypadku unieruchomionej obudowy ruchomej 16. Natomiast w przypadku wprawienia w ruch 'obrotowy tej obu¬ dowy, za posrednictwem slimaka 10 i kola sli¬ makowego 24, a" tym samym i kola pierscienio¬ wego 14, ruch obrotowy kola obiegowego 18 zo¬ staje opózniony lub przyspieszony w zaleznosci od kierunku obrotu obudowy ruchomej 16. Zmiana ru¬ chu obrotowego kola obiegowego 18 powoduje ana¬ logicznie przyspieszenie lub opóznienie ruchu obro¬ towego kola slonecznego 20 wzgledem kola slo¬ necznego 21, a tym samym zmiane polozenia ka¬ towego tulei przekazujacej 3 wzgledem tarczy 7.W celu unikniecia uszkodzenia gumowej uszczel¬ ki 27 przez tulejki uszczeliniajace 32 w trakcie przestawiania tulei przekazujacej 3 wzgledem uszczelki posredniej 6, zastosowano urzadzenie blo¬ kujace 11. Urzadzenie to sprzega normalnie obie 45 obudowy: nieruchoma 15 i ruchoma 16. Dlatego prze«i operacja przestawiania nalezy odblokowac te obudowy. W tym celu obraca sie dzwignia dwu- ramienna 12, co powoduje przesuniecie urzadzenia blokujacego 11 i wyprowadzenie trzpienia 33 z 5Q rowka ustajacego 34 pokrywy ruchomej 16. Jed¬ noczesnie obrót dzwigni dwuramiennej 12 powo¬ duje przesuniecie ciegna 9 w prawo, a tym sa¬ mym — odsuniecie przekaznika cisnien 4 wraz z tuleja przekazujaca 3 od tarczy 7. Odblokowana 55 obudowa ruchoma 16 moze byc obrócona za po¬ srednictwem slimaka 10 ii kola slimakowego 24.Po przestawieniu tulei przekazujacej 3, za pomoca 6 mechanizmu nastawnego 2 na nastepne punkty pomiarowe, zostaje zwolniona dzwignia dwuramien- na 12. Tuleja przekazujaca 3 zostaje docisnieta sprezyna 5 do uszczelki posredniej 6, a trzpien 33 zostaje wprowadzony w jeden z rowków ustala¬ jacych 34 pokrywy ruchomej 16, bez mozliwosci dalszego obracania slimakiem 10. Tym samym zo¬ staje ustalone dokladne polozenie katowe tulei przekazujacej 3 w stosunku do uszczelki posred¬ niej 6, a wiec tulejki uszczelniajace 32 zostaja do¬ kladnie ustawione i wprowadzone w Otwory prze¬ lotowe 26 odpowiadajace nowym punktom pomia¬ rowym na badanym. wirniku (nie pokazanym na rysunku). PL PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie do przekazywania cisnien z wiru¬ jacych elementów do przyrzadów pomiarowych, wyposazone w mechanizm nastawny do wybierania kolejnych punktów pomiarowych badanego ele¬ mentu wirujacego, który jest umieszczony na tar¬ czy osadzonej nieruchomo na wale napedowym oraz w przestawialna wirujaca tuleje przekazuja¬ ca cisnienie do stacjonarnych przyrzadów pomiaro¬ wych, znamienne tym, ze mechanizm nastawny (2) sklada sie z dwóch identycznych wspólosiowych przekladni planetarnych (21, 17 i 13 oraz 20, 18 i 14), których kola pierscieniowe (13 i 14) sa nie¬ ruchome, zas kola obiegowe (17 i 18) obu prze¬ kladni sa ustalone katowo wzgledem siebie, naj¬ korzystniej sa osadzone obrotowo na wspólnym walku (35) umieszczonym w koszu (19), natomiast kolo sloneczne (20) osadzone obrotowo na wale na¬ pedowym (1) jest zwiazane z tuleja przekazujaca (3), a pozostale kolo sloneczne (21) jest osadzone nieruchomo na wale napedowym, a ponadto przy¬ najmniej jedno z kól pierscieniowych (13 lub 14) osadzone jest w sposób umozliwiajacy dokonanie obrotu kontrolowanego wzgledem drugiego, za po¬ moca przekladni slimakowej (10 i 24), której kolo slimakowe (24) jest polaczone sztywno z kolem pierscieniowym (14) a slimak (10) jest zwiazany z nieruchoma czescia mechanizmu nastawnego (2), przy czym tarcza (7) sluzaca do polaczenia z ele¬ mentem wirujacym jest wyposazona w uszczel¬ ke posrednia (6) skladajaca sie z metalowego piers¬ cienia (28) i pierscieniowej gumowej uszczelki (27), polaczonych nierozlacznie, w których wykonane sa otwory przelotowe (26) z wcisnietymi rurkami (8) od strony pierscienia (28).

2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1—2, znamienne tym, ze kola pierscieniowe (13 i 14) sa ustalone katowo wzgledem siebie za pomoca urzadzenia blokujacego (11) napedzanego dzwignia dwuramien- na (12), która z drugiej strony polaczona jest cieg¬ nem (9) z tuleja przekazujaca (3).KI. 74b,2 65908 MKP G08c 1/04 i23KI. 74b, 2 65908 MKP G08c 1/04 14 35 fi- Fig. 2.KI. 74b, 2 65908 MKP G08c 1/04 Fig. 3. 26 IM Fig.IKI. 74b,2 65908 MKP G08c 1/04 Fig. 5 Fig 6. PL PL