PL65873B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 09.Y.1969 (P 133 457) 10.X.1972 65873 KI. 47h, 1/18 MKP F16h 1/18 f CZYTELN;/- UKD ; -irzedks PoWe^c Twórca wynalazku: Jerzy Szymani Wlasciciel patentu: Wroclawska Fabryka Urzadzen Mechanicznych, Wroclaw (Polska) Przekladnia zebata Przedmiotem wynalazku jest przekladnia zebata zwlaszcza do napedów zebatych w obrabiarkach.Znane sa przekladnie, których kola zebate dla zlagodzenia obciazen dynamicznych, polaczone sa sprezyscie, na przyklad za pomoca sprzegla pre¬ cikowego z walami lub innymi elementami prze¬ noszacymi moment obrotowy. Przekladnie te maja zle wlasnosci tlumienia drgan i dlatego ich zasto¬ sowanie jest ograniczone; nie nadaja sie szcze¬ gólnie do napedów w których czestosc wystepuja¬ cych idrgan zawarta jest w szerokich granicach.Celem wynalazku jest zmniejszenie udzialu ob^ ciazen dynamicznych przekladni zebatej, jak tez zmniejszenie nierównomiernosci obciazen kól sa¬ telitowych w zebatej przekladni obiegowej z rów¬ noczesnym poprawieniem wlasnosci tlumienia drgan przekladni.Cel ten zostal osiagniety dzieki temu, ze piasta jednego z kól zebatych przekladni zaopatrzona jest w sprezyste pierscienie do podatnego osadzenia te¬ go kola na wrzecionie obrabiarki. Kolo to polaczo¬ ne jest z wrzecionem ruchomo i posiada kly sprzeg¬ niete z pierscieniem sprzeglowym osadzonym nie¬ ruchomo na wrzecionie.Przekladnia zebata wedlug wynalazku powoduje zwiekszenie okresu trwalosci wspólpracujacych kól zebatych oraz wplywa korzystnie na zmniejszenie glosnosci napedów zebatych w obrabiarkach. Za¬ stosowanie przekladni w zebatym mechanizmie obie- 10 15 20 25 30 gowym pozwala na zmniejszenie nierównomierno¬ sci rozkladu obciazenia na satelitowe kola zebate.Przedmiot wynalazku przedstawiony jest w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój pionowy przekladni zebatej, fig. 2 — widok klów sprzegla w kierunku „x" zaznaczonym na fig. 1, fig. 3 — przekrój pionowy odmiany przekladni zebatej.Jak pokazano na rysunku, na wale 1 osadzone jest przesuwnie kolo zebate 2 wspólpracujace z ko¬ lem zebatym 3 osadzonym ruchowo na wrzecio¬ nie 4 obrabiarki. Kolo zebate 3 posiada na czolowej stronie kly 5 sprzegniete z klami 6 sprzeglowego pierscienia 7 osadzonego na wrzecionie 4 obra¬ biarki najkorzystniej za pomoca wielowypustów.Pierscien sprzeglowy 7 opiera sie o dwudzielny pierscien 8 osadzony w rowku wrzeciona 4, który zabezpieczony jest przed wypadnieciem za pomoca czterech kolków 9 rozstawionych równomiernie na obwodzie pierscienia sprzeglowego 7. Piasta kola zebatego 3 zaopatrzona jest w sprezyste pierscie¬ nie 10 i 11 do podatnego osadzenia kola zebatego 3 na wrzecionie 4 obrabiarki.Pierscienie 10 i 11 dociskane sa do piasty kola zebatego 3 za pomoca nakretki 12. Dzialanie prze¬ kladni zebatej polega na tym, ze przenoszony mo¬ ment obrotowy walu 1 przez wspólpracujace kola zebate 2, 3 i pierscien sprzeglowy 7 na wrzecio¬ no 4 wywoluje na srubowych powierzchniach klów 6587365873 5 i 6 sily powodujace katowe wychylenie kola zebatego 3 wzgledem wrzeciona 4 w kierunku zgodnym z przenoszonym momentem obrotowym.Wychylenie to umozliwiaja pierscienie sprezyste, zewnetrzny 10 i wewnetrzny 11, sprezajace sie pod dzialaniem skladowej osiowej sily wynikajacej ze wspólpracy klów 5 i 6.Wartosc wychylenia katowego kola zebatego 3 wzgledem wrzeciona 4 zalezna jest od kata wznio¬ su powierzchni srubowych klów 5 i 6, sztywnosci ukladu pierscieni sprezystych 10 i 11, szczeliny a oraz od wartosci przenoszonego momentu obroto¬ wego. Wystepujace w pracy ukladu napedu dyna¬ miczne przyrosty momentu obrotowego powoduja, ze po wychyleniu kola 3 wzgledem wrzeciona 4 o kat odpowiadajacy sredniej wartosci momentu obrotowego, kolo zebate 3 oscyluje wzgledem wrze¬ ciona 4. Ruch kola zebatego 3 zgodny z kierun¬ kiem przenoszenia momentu obrotowego jest szyb¬ szy od ruchu powrotnego na skutek tlumiacego dzialania ukladu pierscieni sprezystych 10 i 11.W wyniku oscylacji kola zebatego 3 udzial dy¬ namicznych przyrostów momentu obrotowego prze¬ niesionego na wrzeciono 4 ulega zmniejszeniu. Opi¬ sane dzialanie zachodzi z okreslonym skutkiem od¬ powiednio do kierunku przenoszonego momentu obrotowego w wyniku odpowiedniego doboru skoku powierzchni srubowych i ksztaltu linii klów 5 i 6.Odmiana przekladni zebatej przedstawiona jest na fig. 3. Na wale 21 osadzone jest nieruchomo kolo zebate 22 zazebione z kolem zebatym 23 po¬ laczonym przesuwnie najkorzystniej polaczeniem wielopustowym z walem 24. Zeby kól 22 i 23 sa srubowe. Polozenie kola zebatego 23 na wale 24 ograniczone jest z jednej strony przez pierscien sprezysty zewnetrzny 25 wspólpracujacy z pier¬ scieniem sprezystym wewnetrznym 26, który opie¬ ra sie o odsadzenie 27 walu 24. Natomiast z dru¬ giej strony, kolo zebate 23 opiera sie o nakretke 30 poprzez pierscien sprezysty zewnetrzny 28 wspól¬ pracujacy z pierscieniem sprezystym wewnetrz¬ nym 29.Dzialanie odmiany przekladni zebatej przedsta¬ wionej na fig. 3 polega na tym, ze przenoszony 5 moment obrotowy z walu 21 przez wspólpracujace kola zebate 22 i 23 na wal 24 wywoluje na sru¬ bowych zebach kól 22 i 23 sile osiowa powodujaca przesuniecie kola zebatego 23 wzdluz walu 24 na odleglosc nie wieksza od wartosci szczeliny b. 10 Przesunieciu temu towarzyszy sprezanie pierscie¬ ni 28, 29 i rozprezanie pierscieni 25 i 26 lub od¬ wrotnie, gdy kierunek przenoszenia momentu obro¬ towego jest przeciwny. Równiez wraz z przesunie¬ ciem kola zebatego 23 nastepuje jego wychylenie 15 wzgledem katowego polozenia tego kola w ruchu wynikajacym z zaleznosci kinematycznej zazebie¬ nia. Wartosc tego wychylenia zalezna jest od kata wzniosu linii srubowej zebów kól 22 i 23, sztywno¬ sci ukladu pierscieni sprezystych 25, 26 i 28, 29, 20 szczeliny b oraz od wartosci przenoszonego mo¬ mentu obrotowego.Rozwiazanie przekladni zebatej wedlug wyna¬ lazku eliminuje potrzebe stosowania w ukladzie napedu zebatego dodatkowej przekladni pasowej. 25 PL PL

Claims (4)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Przekladnia zebata zwlaszcza do napedów ze¬ batych w obrabiarkach, znamienna tym, ze piasta 30 kola zebatego (3) zaopatrzona jest w sprezyste pierscienie (10) i (11) do podatnego osadzenia kola zebatego (3) na wrzecionie (4) obrabiarki, z którym kolo zebate (3) polaczone jest ruchomo, natomiast kly (5) kola zebatego (3) sprzegniete sa z klami (6) sprzeglowego pierscienia (7) osadzonego na wrze¬ cionie (4) obrabiarki najkorzystniej za pomoca wie- 1owypustow. 2. Odmiana przekladni zebatej wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze sprezyste pierscienie (25), (26), 40 (28) i (29) osadzone sa podatnie z obu stron kola zebatego (23). 35KI. 47h, 1/18 65873 MKP F16h 1/18 flg.

2. fig.

3. pg.

4. PL PL