Pierwszenstwo: Opublikowano: 30.XII.1972 65832 KI. 42k,45/02 MKP GOlm 11/00 CZYTE! IA) USBD aa* ftMIej rX.TT;;.r-;.:: i .i !lk.--j Wspóltwórcy wynalazku: Wieslaw Zapalowicz, Ewa Kochan, Adolf Kas¬ przyk, Wieslaw Skarbek Wlasciciel patentu: Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanislawa Staszica, Kraków (Polska) Walcarka do badan modelowych procesu walcowania modeli, zwlaszcza o przekroju kolowym Przedmiotem wynalazku jest walcarka, sluzaca do badan metoda optyczno-polaryzacyjna, odksztal¬ cen, wystepujacych podczas walcowania materia¬ lów modelowych, o niskiej wartosci modulu Youn- ga, zwlaszcza o przekroju kolowym.Dotychczas znane sa urzadzenia, sluzace do badan modelowych procesu walcowania na materialach o niskiej wartosci modulu Youmga, wprowadzanych w postaci pasma do walcarki dwuwalcowej. Wal¬ carka ta zawiera uklad napedowy, napedzajacy walce, wykonane z materialu przezroczystego i izo¬ tropowego, ulozyskowane w ramie i wyposazone w szklane prowadnice. Walcarki te nie nadaja sie do badania modeli o przekroju kolowym na przyk¬ lad kul, obreczy, rur i innych.Celem wynalazku jest umozliwienie przeprowa¬ dzenia badan odksztalcen i naprezen podczas wal¬ cowania modeli o przekroju kolowym.Cel ten osiaga sie przez skonstruowanie walcarki trójwalcowej, zawierajacej trzy poziomo usytuowa¬ ne walce, wykonane z materialu przezroczystego i izotropowego, ulozyskowane w ramie i wyposa¬ zone w kola pasowe, zamocowane wspólosiowo z walcami, przy czym jeden z walców jest polaczo¬ ny za posrednictwem slimakowej przekladni i tu- lejowego sprzegla z zespolem reduktorów, polaczo¬ nych z elektrycznym silnikiem.Walcarka do badan modelowych procesów wal¬ cowania modeli, zwlaszcza o przekroju kolowym, wedlug wynalazku, zapewnia poziome prowadzenie 10 15 33 materialu 'modelowego, w wyniku czego kierunek polaryzacji promienia swietlnego, uzytego do obser¬ wacji uzyskanego obrazu izoklin i izochrom jest równolegly do kierunku sily ciezkosci. Dzieki temu obraz linii charakterystycznych plaskiego stanu naprezen nie ulega znieksztalceniom na skutek dzialania sily ciezkosci. Zastosowanie odpowiednie¬ go ukladu reduktorów i przekladni w walcarce wedlug wynalazku umozliwia stabilizacje obrazu izochrom oraz stwarza mozliwosc rejestracji pro¬ cesu na tasmie filmowej. Dodatkowa zaleta kon¬ strukcji walcarki jest uzyskanie duzego pola ob¬ serwacji prowadzonych badan.Walcarka do badan modelowych procesu wal¬ cowania modeli, zwlaszcza o przekroju kolowym, wedlug wynalazku, jest przedstawiona w przykla¬ dzie wykonania na rysunku w przekroju poprzecz¬ nym.Walcarka zawiera trzy poziomo usytuowane walce 1, 2 i 3, wykonane z materialu przezroczystego i izotropowego, na przyklad z pleksiglasu, ulozys¬ kowane w ramie 4. Jeden z walców 1 jest polaczo¬ ny za posrednictwem slimakowej przekladni 5 i rozsuwnego, tulejowego sprzegla 6 z zespolem slimakowych reduktorów 7, polaczonych poprzez tarczowe sprzegla 8 z elektrycznym silnikiem 9.Pozostale dwa walce 2 i 3 sa napedzane za pomo¬ ca klinowego paska 10, przenoszacego naped walca 1, polaczonego z silnikiem 9. Klinowy pasek 10 jest nalozony na trzy pasowe kola 11, zamocowane 65 83265 832 wspólosiowo z walcami 1, 2 i 3. Do ramy 4 jest przymocowany naprezacz 12, sluzacy do regulacji naciagu paska 10, oraz trzy rolki 13, zwiekszajace kat opasania kól 11. Ponadto po obu stronach wal¬ ców 1, 2 i 3 znajduja sie szklane prowadnice 14, przytwierdzone do ramy 4.Walcarka do badan modelowych wedlug wyna¬ lazku dziala w ten sposób, ze moment napedowy z silnika 9 jest przenoszony na walec 1 poprzez tarczowe sprzegla 8, slimakowe reduktory 7, tule- jowe sprzeglo 6, przekladnie 5 i pasowe kola 11, osadzone wspólnie z walcami 1. Za posrednictwem klinowego paska 10 moment napedowy jest prze¬ noszony na pozostale dwa walce 2 i 3. W przestrze¬ ni miedzy walcami 1, 2 i 3, pomiedzy szklanymi prowadnicami 14 umieszcza sie badany model w postaci kuli, Obreczy, rury lulb inny. W zalez¬ nosci od wymiarów modelu jest regulowana odle¬ glosc miedzy walcami 1, 2 i 3 za pomoca rozsuw- nego tulejowego sprzegla 6, przy równoczesnym regulowaniu naciagu paska 10 przez naprezacz 12 i rolki 13. PL