PL65641B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 30.VI.1972 65641 KI. 60a, 13/02 MKP F15b 13/02 UKD Wspóltwórcy wynalazku: Zenon Konieczny, Zbigniew Spiehs, Jerzy Gabryelewicz Wlasciciel patentu: Wytwórnia Sprzetu Komunikacyjnego, Poznan (Polska) Urzadzenie rozrzadcze do sterowania cieczy pod cisnieniem, zwlaszcza w hydraulicznych cylindrach roboczych Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie rozrzad¬ cze do sterowania cieczy pod cisnieniem, zwlaszcza w hydraulicznych cylindrach roboczych maszyn podnoszacych i wyrównawczych, których element roboczy podnoszony jest i opuszczany.Dotychczas znany jest hydrauliczny rozdzielacz sterujacy zlozony z korpusu, wewnatrz którego osadzone sa trzy polaczone wzajemnie przewody tworzace uklad o postaci litery „T", z których le¬ zace wzdluz jednej prostej dwa przewody dopro¬ wadzaja ciecz do wnetrza korpusa, zas trzeci mniej wiecej prostopadly do tamtych jest przewodem odprowadzajacym ciecz do odbiornika hydraulicz¬ nego. W cylindrycznych przewodach doprowadza¬ jacych ciecz pod cisnieniem osadzony jest suwli- wie suwak, którego cylindryczne konce maja po¬ stac tloczków uszczelniajacych. Nadto na obwo¬ dzie cylindrycznego trzpienia laczacego tloczki w uklad suwaka wykonano w srodku jego dlugosci w plaszczyznie prostopadlej do osi suwaka rowek lub rowki.Z omawianymi rowkami wspólpracuja kulki roz¬ mieszczone z róznych stron trzpienia suwaka, do¬ ciskane srubowymi sprezynami, które osadzone sa suwliwie w podluznych otworach wykonanych w korpusie urzadzenia w dwóch równoleglych plasz¬ czyznach polozonych prostopadle do osi suwaka.W ten sposób zapewniono ustalanie dwóch skraj¬ nych polozen suwaka w przewodach doprowadza¬ jacych ciecz, kiedy jeden z dwóch lub oba tlocz- 20 ki zamykaja przeplyw w jednym z dwóch prze¬ wodów doprowadzajacych ciecz plynaca w danej chwili pod nizszym cisnieniem, aby umozliwic wol¬ ny przeplyw cieczy plynacej drugim przewodem pod wyzszym cisnieniem do przewodu odprowa¬ dzajacego i dalej do odbiornika hydraulicznego, a nastepnie kiedy w tym przewodzie spadnie cis¬ nienie cieczy, aby umozliwic wolny jej odplyw z odbiornika hydraulicznego przewodami odpro¬ wadzajacym i doprowadzajacym do ukladu zasila¬ jacego.Ten znany hydrauliczny rozdzielacz sterujacy posiada szereg wad i niedogodnosci, z których naj¬ wazniejsze to brak mozliwosci przemieszczania i blokowania w sposób pewny suwaka w poloze¬ niach skrajnych, a nadto pozostawiania w nich suwaka w chwili spadku cisnienia cieczy w prze¬ wodzie uprzednio tloczacym dla umozliwienia wol¬ nego splywu cieczy z odbiornika hydraulicznego, niezaleznie od polozenia rozdzielacza w przestrze¬ ni, a takze niezaleznie od ewentualnych drgan su¬ waka przenoszacych sie z korpusu rozdzielacza.Technicznymi przyczynami podanych wad i nie¬ dogodnosci sa niewlasciwie uksztaltowane elemen¬ ty rozdzielacza, przede wszystkim zas suwaka, ele¬ mentów blokujacych suwak i sprezyn, a takze ich niewlasciwe polaczenie i rozmieszczenie w kon¬ strukcji.Wiadomo bowiem, ze tak skojarzone elementy rozdzielacza powoduja miedzy innymi w roboczym 6564165641 3 polozeniu urzadzenia obciazenia suwaka silami promieniowymi i osiowymi, przyczyniaja sie do wzrostu sil tarcia miedzy tloczkami suwaka i scian¬ kami przewodów, w których sa osadzone, a takze - miedzy trzpieniem suwaka i elementami blokuja- 5 cymi.Celem wynalazku jest usuniecie tych wad i nie¬ dogodnosci, a zadaniem technicznym jest zapew¬ nienie mozliwosci prostego i pewnego przestero- wywania i blokowania suwaka w polozeniach skraj- 10 nych, a nadto pozostawiania w nich suwaka w chwili spadku cisnienia cieczy w przewodzie uprzed¬ nio tloczacym, dla umozliwienia wolnego jej sply¬ wu z odbiornika hydraulicznego przez rozdzielacz do ukladu zasilania i to niezaleznie od polozenia 15 rozdzielacza w przestrzeni, a takze niezaleznie od ewentualnych drgan suwaka wywolanych drga¬ niem korpusu rozdzielacza lub innych jego ele¬ mentów czy wreszcie elementów z nim wspólpra¬ cujacych — przez nowe, funkcjonalne skojarzenie 20 elementów znanych i nowych rozdzielacza.Postawione zadanie w celu usuniecia podanych wad i niedogodnosci zostalo rozwiazane zgodnie z wynalazkiem w ten sposób, ze urzadzenie wy¬ posazono w suwak, którego tloczki posiadaja wy¬ drazone wewnatrz przestrzenie otwarte w kie¬ runku koncówek doprowadzajacych ciecz pod cis¬ nieniem i sa zaopatrzone w przelotowe otwory na ich powierzchniach tworzacych, a takze który w srodkowej przewezonej czesci posiada zgrubie¬ nie korzystnie o postaci garbu, przy czym suwak ten osadzony zostal w tulejce polozonej w korpu¬ sie urzadzenia, która w srodkowej czesci posiada na obwodzie otwory skierowane do jej wnetrza rozmieszczone korzystnie co 120 stopni, a w nich osadzone kulki wspólpracujace z przewezona czes¬ cia suwaka i z garbem, które dociskane sa don spre¬ zystym, dzielonym pierscieniem, zas symetrycznie do nich z dwóch stron posiada komory i przeloto¬ we otwory laczace wnetrze omawianej tulejki z komora wewnatrz korpusu otaczajaca srodkowa czesc tulejki i laczaca sie z przewodem odprowa¬ dzajacym.Takie funkcjonalne zestawienie podanych wy- 45 zej srodków technicznych pozwala osiagnac w pel¬ ni cel techniczny. Pewne przesterowywanie suwa¬ ka z jednego w drugie skrajne polozenie, a takze pozostawianie suwaka w skrajnym polozeniu, nig¬ dy zas w srodkowym i to niezaleznie od drgan 50 i polozenia urzadzenia w przestrzeni uzyskuje sie zgodnie z wynalazkiem dzieki podanemu juz ukla¬ dowi kulek i pierscienia sprezystego wspólpracu¬ jacego ze srodkowa, przewezona czescia suwaka zaopatrzona wgarb. 55 Podany uklad trzech kulek i pierscienia sprezy¬ stego wspólpracujacy z przewezona czescia suwaka i z garbem pozwala zrównowazyc sily promieniowe powstajace w trakcie przesterowywania suwaka na calej drodze jego przemieszczania z jednego w 60 drugie skrajne polozenie, jednakze wyklucza mo¬ zliwosc pozostawania suwaka w srodkowym polo¬ zeniu w równowadze spoczynkowej, a to dzieki ksztaltowi garbu, którego najdalej oddalone od osi suwaka punkty leza w jednej w zasadzie, prosto- 65 4 padlej do osi, a wiec i kierunku przemieszczania suwaka w plaszczyznie.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie w widoku z boku, fig. 2 — to samo urzadzenie w widoku z przodu, fig. 3 — przekrój podluzny wzdluz linii 3—3 zaznaczonej na fig. 2, fig. 4 — przekrój poprzeczny wzdluz linii 4—4 zaznaczonej na fig. 3, fig. 5 ^— fragment urza¬ dzenia w przekroju poprzecznym wzdluz linii 5—5 zaznaczonej na fig. 3.Jak uwidoczniono na rysunkach na fig. 1, 2, 3, 4 i 5 urzadzenie sklada sie z korpusu 1, z prze¬ lotowym otworem, który w srodkowej czesci po¬ siada wymiar poprzeczny wiekszy i tworzy ko¬ more 2. W omawianym otworze w korpusie 1 osa¬ dzona jest tuleja 3 posiadajaca przelotowy otwór 4, a takze w srodkowej czesci na obwodzie rowek 5 a w nim otwory przelotowe 6 rozmieszczone pro¬ mieniowo co 120 stopni. Symetrycznie wzgledem plaszczyzny, w której leza otwory 6 z dwóch ich stron przelotowy otwór 4 posiada wymiar po¬ przeczny wiekszy i tworzy w ten sposób komory 7 i 8, które lacza sie promieniowo rozciagajacymi . sie otworami 9 i 10 z komora 2.Wzdluz prostej prostopadlej do osi przelotowego otworu 4 w tulejce 3 polozony jest przewód odpro¬ wadzajacy 11 z koncówka 12, który laczy sie z ko¬ mora 2 w korpusie 1. W cylindrycznym otworze przelotowym 4 tulejki 3 osadzony jest suwliwie suwak, zlozony z polozonych symetrycznie wzgle¬ dem jego przewezonej srodkowej czesci 13 z gar¬ bem 14 tloczków uszczelniajacych 15 i 16, które posiadaja wydrazone wewnatrz przestrzenie 17, 18 otwarte na zewnatrz i sa zaopatrzone w otwory przelotowe 19, 20 rozciagajace sie promieniowo na ich powierzchniach tworzacych i laczace sie z omawianymi przestrzeniami 17, 18. Garb 14 polo¬ zony na przewezeniu 13 posiada wymiar poprzeczny najwiekszy w plaszczyznie prostopadlej do osi su¬ waka mniej wiecej w srodku jego dlugosci, przy czym wymiary poprzeczne dalszych kolejnych prze¬ krojów garbu 14 polozone symetrycznie wzgledem przekroju najwiekszego w prawo i w lewo od nie¬ go sa coraz mniejsze i w miejscu, gdzie garb 14 laczy sie z przewezeniem 13 wymiary poprzeczne garbu 14 i przewezenia 13 sa mniej wiecej równe.W przelotowych otworach 6 osadzone sa suwli¬ wie kulki 21, które w roboczym polozeniu urza¬ dzenia opieraja sie o zwezone czesci garbu 14 i sa don dociskane sprezynujacym, dzielonym pierscie¬ niem 22 osadzonym w rowku 5. Pierscien 22 za¬ bezpieczaja przed obrotem elementy oporowe 23 polozone w rowku 5 tulejki 3 miedzy otwartymi koncami tego pierscienia 22. W skrajnych poloze¬ niach suwaka, czola jego tloczków 15, 16 opieraja sie o pokrywy 24, 25 zaopatrzone w przewody 26, 27 i koncówki 2j8, 29, które polaczone sa z korpu¬ sem 1 za pomoca srub 30, 31 z pierscieniami 32, 33.Pokrywy 24, 25 zabezpieczaja ponadto tulejke 3 przed przesunieciami bocznymi w korpusie 1. Mie¬ dzy powierzchniami styku tulejki 3 i korpusu 1, a takze tulejki 3 i pokryw 24, 25 w odpowiednich otworach tulejki 3 osadzone sa uszczelnienia 34..5 Jak juz wspomniano po polaczeniu koncówek 28 i 29 z przewodami doprowadzajacymi ciecz pod cisnieniem, zas koncówki 12 przewodem odprowa¬ dzajacym ciecz do odbiornika hydraulicznego na¬ stepuje przeplyw cieczy przewodami 26 i 27 do 5 przewodu 4 w tulejce, a stad do wydrazonych przestrzeni 17. i 18 tloczków 15 i 16. Jezeli róz¬ nica cisnien cieczy pod cisnieniem dzialajacej na przekroje poprzeczne tloczków 15 i 16 bedzie mniejsza od sumy sil tarcia tloczków 15, 16 o 10 powierzchnie przewodu 4 oraz sil poosiowych, po¬ chodzacych od pierscienia sprezystego 22 z kul¬ kami 2, wówczas ¦— w polozeniu roboczym urza¬ dzenia przedstawionym na fig. 3 — ciecz poply¬ nie z wydrazonej przestrzeni 17 tloczka 15 otwo- 15 rami 19 do komory 7, a stamtad otworami 9 do komory 2 i dalej przewodem 11 do przewodu od¬ prowadzajacego polaczonego z odbiornikiem hy¬ draulicznym.O ile w tym czasie nastapi spadek cisnienia w 20 przewodach doprowadzajacych ciecz pod cisnie¬ niem, to róznica cisnien cieczy dzialajacej na przekroje poprzeczne tloczków 15 i 16 bedzie w dalszym ciagu mniejsza od sil tarcia i sil poosio¬ wych — wówczas ciecz moze swobodnie splynac 25 z odbiornika hydraulicznego przewodami 11 i 26 z powrotem do instalacji zasilajacej. Jezeli na¬ tomiast w czasie przeplywu lub splywu cieczy pod cisnieniem przewodami 11 i 26 — co opisano juz szczególowo wyzej — nastapi wzrost cisnienia 30 w przewodzie 27 na tyle, ze róznica cisnien cieczy dzialajacej na powierzchnie poprzeczne tloczków 15 i 16 bedzie wieksza od sil tarcia tloczków 15 i 16 oraz sil poosiowych, wówczas suwak przesu¬ nie sie w przewodzie 4 w kierunku przeplywu 35 cieczy pod wiekszym cisnieniem az do drugiego skrajnego polozenia, kiedy czolo tloczka 15 zetknie sie z pokrywa 24. Wówczas tez nastapi polaczenie wydrazonej przestrzeni 18 poprzez otwory 20 z ko¬ mora 8, a takze dalej poprzez otwory 10 z komo- 40 ra 2, co spowoduje przeplyw cieczy przewodami 27 i 11 oraz przewodem odprowadzajacym do odbior¬ nika hydraulicznego.Poniewaz garb 14 suwaka posiada jedynie w srodkowej czesci najwyzsze wzniesienie równe na 45 calym obwodzie przewezenia 13 i lezace na ob¬ wodzie okregu, dlatego wykluczona zostala mo¬ zliwosc ustawienia garbu 14 a wiec i tloczków 15 i 16 suwaka w polozeniu srodkowym. Innymi slo¬ wy suwak musi zajac zawsze i wylacznie jedno 50 z dwóch skrajnych polozen — jak to z powyzszego opisu wynika, co w efekcie pozwala rozdzielac przeplyw cieczy doplywajacej pod cisnieniem prze¬ wodami 26 i 27.Oczywiscie wynalazek nie jest ograniczony tyl- 55 ko do opisanego szczególowo i przedstawionego na rysunkach przykladu jego wykonania lub kombi¬ nacji jego cech czastkowych . albo do stosowania razem wszystkich jego cech, lecz obejmuje rów¬ niez stosowanie oddzielne pojedynczych cech i od- 60 miany opisanych propozycji bez koniecznosci wy¬ kraczania poza zakres podstawowej mysli wyna¬ lazku.Zgodnie z jednym z mozliwych dalszych przy¬ kladów kulki dociskane moga byc do suwaka spre- 65 6 zystym pierscieniem posrednio na przyklad przez osadzenie miedzy nimi sprezyn srubowych lub in¬ nych elementów, a takze same kulki zastapione moga byc innymi elementami osadzonymi w otwo¬ rach suwliwie, których plaszczyzny styku z su¬ wakiem maja postac czasz kulistych lub tym po¬ dobnych. Podobnie pierscien moze byc osadzony na obwodzie tulejki nie zas w rowku i zabezpie¬ czony przed bocznymi przesunieciami za pomoca rozstawionych z obu jego stron na powierzchni tworzacej tulejki elementów oporowych w posta¬ ci na przyklad kolków. PL

Claims (4)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie rozrzadcze do sterowania cieczy pod cisnieniem zwlaszcza w hydraulicznych cylin¬ drach roboczych zlozone z korpusu, wewnatrz któ¬ rego osadzone sa trzy laczace sie wzajemnie prze¬ wody tworzace uklad o postaci litery „T", z któ¬ rych w cylindrycznych, lezacych wzdluz jednej pro¬ stej przewodach doprowadzajacych ciecz pod cis¬ nieniem jest osadzony suwliwie suwak posiada¬ jacy na swych koncach cylindryczne tloczki uszczelniajace, a nadto wyposazone w zamek blo¬ kujacy suwak w skrajnych polozeniach, którego kulki wsparte na sprezynach wspólpracuja z ele¬ mentami oporowymi na trzpieniu suwaka, zna¬ mienne tym, ze jego suwak, którego tloczki (15) i (16) posiadaja wydrazone wewnatrz przestrzenie {17), (18) otwarte w kierunku przewodów (26), (27) doprowadzajacych ciecz pod cisnieniem i sa za¬ opatrzone w przelotowe otwory (19), (20) na ich powierzchniach tworzacych, a takze który w srod¬ kowej przewezonej czesci (13) posiada zgrubienie, jest osadzony suwliwie w tulejce (3) polozonej w korpusie (1), która w srodkowej czesci posiada na obwodzie otwory {6) skierowane do jej wnetrza rozmieszczone korzystnie co 120 stopni, a w nich osadzone kulki {21), wspólpracujace ze zgrubieniem na przewezonej czesci (13) suwaka, które dociskane sa don sprezystym, dzielonym pierscieniem (22), zas symetrycznie do nich z dwóch stron posiada komory (7), (8) i przelotowe otwory (9), (10) lacza¬ ce je z komora (2) wewnatrz korpusu (1) otacza¬ jaca srodkowa czesc tulejki (3) i laczaca sie z prze¬ wodem odprowadzajacym (11).

2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze sprezysty pierscien (21) osadzony jest w rowku (5) wykonanym na powierzchni tworzacej tulejki (3), na którego dnie wykonano przelotowe otwory (6), przy czym przed obrotem pierscien (22) zabez¬ pieczony jest elementami oporowymi (23) polozo¬ nymi równiez w rowku (5) miedzy otwartymi kon¬ cami pierscienia (21).

3. Urzadzenie wedlug zastrz. 1 i 2, znamienne tym, ze osadzone na przewezonej czesci (13) zgru¬ bienie ma korzystnie postac garbu (14), którego powierzchnia przekroju w plaszczyznie prostopad¬ lej do osi suwaka mniej wiecej w srodku jego dlugosci mniejsza od powierzchni przekroju po¬ przecznego tloczków uszczelniajacych (15), (16) z wydrazonymi w nich przestrzeniami (17), (18) jest w tym miejscu najwieksza i wieksza od polozo¬ nych symetrycznie wzgledem niej z dwóch stron65641 7 8 kolejnych, coraz mniejszych powierzchni przekro- przy czym te powierzchnie przekrojów poprzecz- jów, z których dwa ostatnie sa mniej wiecej rów- nych garbu (14) maja korzystnie postac kól. ne przekrojowi przewezonej czesci (13) suwaka, 2§w a as 33 3f ag %• t Fig.2KI. 60a, 13/02 6S641 MKP F15b 13/02 26. 30 32 34 ± 3f J_ tL ? 9 2 Tl 12 S 22 21 T 10 a 20 16 342SH ii 'Jg.3 s-s 6 12 11 1 7 17 tS &§.

4 PL