PL65593B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 15.VIII.1972 r.KI. 23e,2 MKP Clld 1/83 UKD Wspóltwórcy wynalazku: Marian Kajl, Barbara Cybulska Wlasciciel patentu: Instytut Chemii Przemyslowej, Warszawa (Polska) Ciekly srodek pioracy w postaci dyspersji Przedmiotem wynalazku jest ciekly srodek pio¬ racy w postaci dyspersji przeznaczony do prania zarówno bialej tkaniny bawelnianej, jak równiez do prania tkanin delikatnych z welny, jedwabiu i wlókien syntetycznych.Podstawowym skladnikiem srodków pioracych sa anionowe i niejonowe substancje powierzchnio- wo-czynne. W przypadku srodków przeznaczonych do prania bialej bielizny bawelnianej mieszanej z wlóknami syntetycznymi, a takze niektórych bia¬ lych tkanin z wlókien syntetycznych srodek pio¬ racy musi zawierac równiez dostateczna ilosc aktywnych wypelniaczy w postaci fosforanów, me- takrzemianu sodowego, korboksymetylocelulozy i innych. Ponadto dodaje sie jeszcze niewielkie ilosci alkiloloamidów kwasów tluszczowych, wy¬ bielaczy optycznych i substancji zapachowych.Powszechnie znane proszki do prania oparte na syntetycznych substancjach powierzchniowo-czyrf- nych zawieraja wszystkie niezbedne skladniki, jed¬ nakze dla uzyskania formy sypkiego proszku ko¬ nieczne jest wprowadzenie nadmiernej ilosci poli¬ fosforanów lub innych soli nieorganicznych, co podnosi zarówno koszty wytwarzania jak i po¬ woduje wysokie zasolenie scieków popralniczych.Znane sa równiez ciekle srodki piorace w postaci jednorodnych roztworów wodnych anionowych i niejonowych substancji powierzchniowo-czynnych, które nie posiadaja jednakze dostatecznie silnych wlasciwosci pioracych, zwlaszcza w odniesieniu do 20 25 30 tkanin bawelnianych, tkanin z wlókien mieszanych i niektórych wlókien syntetycznych. Wprowadzenie do jednorodnych roztworów wodnych wystarcza¬ jacej ilosci wyzej wymienionych aktywnych wy¬ pelniaczy pozwalajacych na otrzymanie cieklego srodka pioracego o charakterze uniwersalnym jest ze wzgledów technologicznych trudne do zrealizo¬ wania. Problem ten próbuje sie rozwiazac na dro¬ dze sporzadzania cieklych srodków pioracych w po¬ staci dyspersji, co umozliwia wprowadzenie po¬ szczególnych skladników w dostatecznej ilosci.Dla zapewnienia trwalosci takiej dyspersji dodaje sie takie substancje stabilizujace jak kopolimery bezwodnika maleinowego z etylenem lub eterem winylowym, kwas poliakrylowy i poliakrylany, po¬ lioctan winylu w polaczeniu z poliwinylopirolido- nem itp.Znany jest, na przyklad, z amerykanskiego opi¬ su patentowego nr 3208949, srodek pioracy w po¬ staci dyspersji zawierajacy 7—15% niejonowej substancji powierzchniowo-czynnej, 20—30% piro- fosforanu potasowego, 2—3% soli alkalicznej kwa¬ su kaprylowego i 1,5—3% stabilizatora bedacego, sola alkaliczna kopolimeru bezwodnika maleino¬ wego z eterem winylowym lub sola alkaliczna ko¬ polimeru bezwodnika maleinowego z etylenem.W opisie patentowym nr 63091 opisano srodek pio¬ racy w postaci cieklej dyspersji zawierajacy 10—11% niejonowej substancji powierzchniowo- -czynnej, 10% trójpolifosforanu sodowego, 11 — €5593*¦.'-".- 3 '-. 12,5% metakrzemianu sodowego oraz 1% usiecio- wanego cyklopentadienem kopolimeru bezwodnika maleinowego z etylenem lub propylenem.W tym samym opisie podano równiez przyklad srodka pioracego w postaci dyspersji zawieraja¬ cego jako substancje aktywna 7% niejonowej sub¬ stancji powierzchniowo-czynnej i 3% anionowej substancji powierzchniowo-czynnej, takiej jak alkilosulfonian lub alkilobenzenosulfonian, a jako srodek stabilizujacy opisany wyzej kopolimer bez¬ wodnika maleinowego z etylenem usieciowany cy¬ klopentadienem. Te i inne znane srodki piorace w postaci cieklych dyspersji zawieraja jednak wy¬ lacznie lub prawie wylacznie niejonowe substancje powierzchniowo-czynne, co, jak wiadomo, pozwa¬ la na osiagniecie dobrych efektów pioracych je¬ dynie w obecnosci duzej ilosci skladników alka¬ licznych, na przyklad metakrzemianu sodowego.Powoduje to z kolei wysoka alkalicznosc kapieli pioracej wynoszaca 11—12 jednostek pH. Wysoka alkalicznosc kapieli pioracej wplywa ujemnie na trwalosc pranych wyrobów, zwlaszcza delikatnych tkanin z welny, jedwabiu i wlókien syntetycznych i dziala drazniaco na naskórek podczas recznego prania.Kopolimer bezwodnika maleinowego ze styre¬ nem oraz jego pochodne, zwlaszcza amidy, znane sa jako stabilizatory emulsji amin tluszczowych, wosków, olejów i polietylenu stosowanych do im¬ pregnacji tkanin (Lindner K., Tenside, Textilhilfs- mittel, Waschrohstoffe, Stuttgart, 1964, str. 1045).Znane jest równiez zastosowanie tego kopolimeru w charakterze srodka zmniejszajacego wtórne osa¬ dzanie sie brudu na tkaninie z brudnej kapieli pio¬ racej (Lindner K., ibid. str. 84).Okazalo sie, ze kopolimer bezwodnika maleino¬ wego ze styrenem w postaci czesciowo zestryfiko- wanej soli sodowej lub potasowej moze byc za¬ stosowany jako dyspergator do wytwarzania cie¬ klych srodków pioracych w postaci dyspersji za- 40 wierajacych niezbedna ilosc substancji powierzch¬ niowo-czynnych i aktywnych wypelniaczy. Doda¬ tek tego kopolimeru pozwala na uzyskanie srodka w postaci trwalej dyspersji o bardzo dobrych wla¬ sciwosciach pioracych przy umiarkowanej alka- 45 licznosci kapieli pioracej zawierajacego znaczne ilosci substancji anionowoczynnych, zwlaszcza line¬ arnego sulfonianu dodecylobenzenu.Wedlug wynalazku srodek pioracy w postaci dy¬ spersji zawiera oprócz wody 6—20% wagowych 50 substancji aktywnej stanowiacej mieszanine anio¬ nowych i niejonowych substancji powierzchniowo- -czynnych, 10—30% aktywnych wypelniaczy w po¬ staci polifosforanów, metakrzemianu sodowego i karboksymetylocelulozy, 0,5—3% kopolimeru bez- 55 wodnika maleinowego ze styrenem jako dysperga- tora, okolo 1% wybielaczy optycznych i substan¬ cji zapachowych oraz ewentualnie alkiloloamid kwasów tluszczowych. Ilosc wprowadzanej sub¬ stancji aktywnej moze sie wahac w szerokich gra- 60 nicach w zaleznosci od przeznaczenia produktu, przy czym stosunek ilosci anionowych substancji powierzchniowo-czynnych do niejonowych sub¬ stancji powierzchniowo-czynnych wynosi od 1:1 do 10 :1. 65 65593 4 Jako niejonowe substancje powierzchniowo-czyn¬ ne stosuje sie polioksyetylowane pochodne alkilo- fenolu, alkoholu tluszczowego, kwasu tluszczowe¬ go, amidu kwasu tluszczowego lub aminy tluszczo- 5 wej, posiadajace czynna grupe wodorotlenowa.Jako anionowa substancje powierzchniowo-czynna stosuje sie alkilobenzenosulfonian sodowy.Przyklad. Do 18 czesci wagowych 50% roz¬ tworu linearnego dodecylobenzenosulfonianu so- io dowego, 45 czesci wagowych wody, 1 czesci wa¬ gowej karboksymetylocelulozy i 5 czesci wagowych 30% roztworu oksyetylanowego nonylpfenolu za¬ wierajacego w czasteczce srednio 10 grup oksy- etylenowych, dodaje sie 12,5 czesci wagowych 8% 15 wodnej dyspersji kopolimeru bezwodnika maleino¬ wego ze styrenem. Zawartosc miesza sie w tem¬ peraturze 60°C w ciaga pól godziny, a nastepnie dodaje sie, przy ciaglym mieszaniu, 0,70 czesci wagowych 50% roztworu wodorotlenku potasowe- 20 go w 3 równych porcjach, w odstepach 10 minu¬ towych. Nastepnie podwyzsza sie temperature do 90°C w ciagu 20 do 30 minut i dodaje, stale mie¬ szajac, 2 czesci wagowe metakrzemianu sodowego i 12 czesci wagowych trójpolifosforanu sodowego 25 oraz 0,2 czesci wagowych wybielaczy optycznych.Po schlodzeniu masy do temperatury 50°C do¬ daje sie jeszcze 5 czesci wagowych 30% roztworu oksyetylowanego nonylofenolu, w którym roz¬ puszczono uprzednio 1,5 czesci wagowych mono- 30 etanoloamidu kwasów oleju kokosowego i kompo¬ zycje zapachowa. Calosc pozostawia sie na okres 24 godzin w temperaturze pokojowej w celu sta¬ bilizacji, a nastepnie miesza sie ponownie w ciagu 1 godziny za pomoca wolnoobrotowego mieszadla. 35 Otrzymuje sie ciekly srodek pioracy w postaci trwalej dyspersji o uniwersalnym zastosowaniu.Wlasnosci uzytkowe tego srodka w porównaniu z preparatem znanym podano w ponizszej tablicy.Wlasnosci uzytkowe Bialosc tkaniny *) bawelnia¬ nej po 10 kolejnych praniach i brudzeniach pH kapieli pioracej zawiera¬ jacej 2 g/l substancji aktyw¬ nej Srodek wedlug wyna¬ lazku 86,4 9,6 Znany srodek w po¬ staci dy¬ spersji 88.3 11,5 ) bialosc tkaniny nie brudzonej wynosi 88,7%.Z danych zestawionych w tablicy wynika, ze znany srodek pioracy wykazuje bardzo dobre wlasciwosci piorace przy bardzo wysokim pH. Ze wzgledu jednak na wysoka alkalicznosc stosowa¬ nie tego srodka do prania recznego jest niedo¬ puszczalne z punktu widzenia dermatologicznego.Srodek ten nie moze byc równiez stosowany do prania tkanin delikatnych, gdyz na przyklad tka¬ nina welniana ulega silnemu uszkodzeniu w ka¬ pieli o pH powyzej 10. Natomiast, srodek pioracy wedlug wynalazku wykazuje alkalicznosc kapieli5 65593 6 pioracej taka sama lub nizsza niz powszechnie stosowane proszki do prania uznawane jako uni¬ wersalne, zalecane równiez do prania recznego, przy czym jego zdolnosci piorace sa lepsze niz w przypadku proszków i praktycznie nie ustepuja zdolnosci pioracej znanego srodka cieklego o wy¬ sokiej alkalicznosci.Srodek wedlug wynalazku odznacza sie wysoka stabilnoscia dyspersji. Ponad dwuletnie przecho¬ wywanie w temperaturze pokojowej nie wywoluje widocznych zmian w wygladzie dyspersji. Nie wy¬ woluje równiez zmian szesciokrotne zamrazanie do temperatury —18°C oraz ogrzewanie w tempera¬ turze 60—'80°C w ciagu 85 godz. Dyspersji nie niszczy równiez wirowanie z szybkoscia 3500 obro¬ tów/min w ciagu 30 minut. Srodek wedlug wy¬ nalazku wykazuje równiez znacznie lagodniejsze dzialanie na naskórek rak w czasie prania niz znane dotychczas srodki piorace o uniwersalnym zastosowaniu. PL PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Ciekly srodek pioracy w postaci dyspersji za¬ wierajacy 6—20% wagowych mieszaniny powierz- chniowo-czynnych substancji anionowych i niejo¬ nowych, 10—30% wagowych aktywnych wypelnia¬ czy i ewentualnie dodatki takie jak alkiloloamidy kwasów tluszczowych, wybielacze optyczne, sub¬ stancje zapachowe oraz dyspergator znamienny tym, ze jako dyspergator zawiera 0,5—3% wago¬ wych kopolimeru bezwodnika maleinowego ze sty¬ renem, przy czym stosunek ilosciowy skladnika anionowego substancji powierzchniowo-czynnej do skladnika niejonowego wynosi od 1:1 do 10 :

1. 10 PL PL