PL65521B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano: 15.VII.1972 65521 KI. 42c, 11/02 MKP GOlc 15/10 Wspóltwórcy wynalazku: Kazimierz Rudnicki, Romuald Waclawski Wlasciciel patentu: Przedsiebiorstwo Geologiczno-Fizjograficzne i Geode¬ zyjne Budownictwa „Geoprojekt", Warszawa (Pol¬ ska) Odchylomierz przeznaczony do pomiaru pionowych odchylen, zwlaszcza elementów konstrukcji budowlanych Przedmiotem wynalazku jest odchylomierz prze¬ znaczony do pomiaru piionowych odchylen, zwlasz¬ cza elementów konstrukcji budowlanych, szczegól¬ nie przydatny do kontroli pionowosci montazu i pomiaru odchylek prefabrykowanych scian, slu¬ pów, szybów windowych i innych elementów bu¬ dowlanych w czasie realizacji budowli metodami przemyslowymi.Dotychczas, pionowosc ustawiania elementów konstrukcyjnych podczas montazu, kontroluje sie lub mierzy bezposrednio przy pomocy pionu zawie¬ szonego na sznurze i linii pomiarowej z podzialka milimetrowa oraz poziomnica, albo posrednio — geo¬ dezyjnie, np. metoda stalej prostej, przy pomocy teodolitu i zestawu lat mierniczych.Sposób montazu (ustawienia) elementów kon¬ strukcyjnych przy uzyciu pionu zawieszonego na sznurze jest malo dokladny i nie gwarantuje uzys¬ kania dopuszczalnej tolerancji, rzedu ±2 mm od¬ chylenia od pionu.Sposób kontroli ustawiania elementów konstruk¬ cyjnych poziomnica murarska nie umozliwia uzys¬ kania odpowiedniej dokladnosci, gdyz jej dlugosc w stosunku do wysokosci ustawionego elementu jest zbyt mala, wobec czego nie wyznacza ona prawidlowo wlasciwej plaszczyzny elementu.Geodezyjna metoda stalej prostej, zapewnia od¬ powiednia dokladnosc pionowego ustawienia i po¬ miaru odchylenia montowanego elementu, ale moze byc stosowana wylacznie dla elementów znajduja- 10 15 cych sie na zewnatrz budynku i wymaga przy¬ stawienia drabin dla przylozenia latki pomiarowej przez wykonujacych pomiary.Natomiast wewnatrz budynku, np. w szybie win¬ dowym, ze wzgledu na niewielka powierzchnie po¬ miarowa poszczególnych segmentów i przegrody przeslaniajace pomiar optyczny, metoda stalej pro¬ stej jest tak dalece nieekonomiczna, ze nie znalazla praktycznego zastosowania.Podobne wady ma pomiar wykonywany specjal¬ nymi pionownikami optycznymi, które mozna ustawic obok mierzonego elementu, na statywie geodezyjnym w odleglosci nie mniejszej niz 70 cm, wskutek czego pomiar jest utrudniony i praktycz¬ nie nie do wykonania zwlaszcza dla scian na na¬ rozach budynku.W zwiazku z czym, najczesciej do pomiarów szy¬ bów windowych uzywa sie pionów, zawieszanych na gietkich drutach stalowych, zamocowanych w miejscach narozy specjalnej ramy geodezyjnej, która zastabilizowana jest na najwyzszej kondyg¬ nacji szybu. Pomiaru odchylenia scian szybu od pionu na poszczególnych kondygnacjach dokonuje sie przy pomocy linii z podzialem milimetrowym, mierzac odleglosc krawedzi sciany od drutu na któ¬ rym zawieszony jest pion.Sposób ten jest czasochlonny i malo dokladny, gdyz wymaga jelnej stabilizacji pionów. Na do¬ kladnosci pomiaru maja wplyw takze czynniki zewnetrzne, np. ruch powietrza, lub przesuwanie 65 5213 65 521 4 linii pomiarowej itp., wobec czego pomiar moze byc traktowany wylacznie jako orientacyjny.Celem niniejszego wynalazku bylo usuniecie tych niedogodnosci i opracowanie przyrzadu, który umo¬ zliwia wykonanie pomiaru dowolnego elementu konstrukcji budowlanej z dokladnoscia nie mniej¬ sza niz ±2 mm odchylenia od pionu, w sposób prosty, odpowiednio szybki i mozliwy do wykona¬ nia w kazdych warunkach na zewnatrz i wewnatrz budynku, podczas budowlanych prac montazowych wykonywanych metodami uprzemyslowionymi.Warunki te spelnia przyrzad, w którym zasto¬ sowano znany pionownik optyczny, posiadajacy dwie libele, umieszczone w dwóch plaszczyznach wzajemnie do siebie prostopadlych, wskutek czego mozliwe jest latwe i dokladne pionowanie przy¬ rzadu.Istota wynalazku polega na skonstruowaniu sztywnego i stabilnego statywu, który mozna przy¬ stawiac w bezposredniej odleglosci do mierzonego elementu i na którym osadzona jest przy pomocy przesuwanej tulei spodarka skladajaca sie z dwóch °zesci, dolnej nieruchomej i górnej ruchomej, przy czym wychylenie spodarki górnej w stosunku do dolnej regulowane jest przy pomocy sruby ele¬ wacyjnej dociskanej sprezyna osadzona na sworz¬ niu umieszczonym w czesci nieruchomej spodarki.Dzieki zastosowaniu sruby elewacyjnej mozliwe jest precyzyjne pionowanie osi celowej lunety przyrzadu pomiarowego.W dolnej i górnej czesci statywu umieszczone sa w plaszczyznie prostopadlej do osi celowej przy¬ rzadu dwie listwy z umocowanymi na nich linia¬ lami z podzialka milimetrowa, przy czym zero tej podzialki umieszczone jest w osi celowej na wysokosci znacznika odmierzonego na obydwu li¬ stwach w równej odleglosci od konca wypustów dystansowych. Linialy pomiarowe umocowane sa do listw w sposób przesuwany, przy pomocy srub umozliwiajacych przesuwanie linialu wzdluz list¬ wy w kierunku prawym lub lewym w stosunku do osi celowej przyrzadu. Odczytanie odchylenia mierzonego elementu od pionu, nastepuje z chwila oparcia przyrzadu o mierzony element i po spio- nowaniu osi celowej przyrzadu przy pomocy sru¬ by elewacyjnej regulujacej wychylenie górnej spo¬ darki. Odczytu odchylenia dokonuje sie w górnym i dolnym liniale pomiarowym, przy czym mozli¬ we jest ustalenie nie tylko wielkosci odchylenia od pionu lecz takze kierunek odchylenia przez za¬ stosowanie dwóch kolorów na kazdej podzialce przedzielonych punktem zerowym.Umieszczenie wypustów dystansowych w prze¬ dluzeniu listw pomiarowych oraz wypustu dystan¬ sowego w przedluzeniu osi spodarki a takze od¬ chylenie tego wypustu pod katem 45° w stosunku do plaszczyzny, która tworza wpust górny i dolny, umozliwia stabilny i trwaly styk statywu z mierzo¬ nym elementem konstrukcji budowlanej.Do pomiarów szybów windowych, w miejsce listw pomiarowych zaklada sie statyw, przystawke skladajaca sie z dwóch pretów dystansowych osa¬ dzonych ruchomo w tulejach wzajemnie do siebie prostopadlych, przy czym dlugosc pretów dystan¬ sowych moze byc regulowana, w stosunku do pod¬ luznej osi statywu, przy pomocy srub reguluja¬ cych. Dzieki ustawieniu pretów dystansowych pod katem prostym, statyw moze byc stabilnie usta- 5 wiony w narozu szybu windowego, w bezposred¬ niej odleglosci od sciany.Pionowanie osi celowej przyrzadu regulowane jest sruba elewacyjna i dwoma libelami umieszczo¬ nymi w pionowniku optycznym. Po spionowaniu osi optycznej, odchylenia scian szybu windowego mierzone sa na kazdej kondygnacji, przy pomocy linialu, którego zero latki opiera sie o badana sciane, a odleglosc sciany do pionowej osi celowej instrumentu odczytuje sie na podzialce lapki przy pomocy krzyza nitek w lunecie.Przyrzad wedlug wynalazku jest latwy w obslu¬ dze, pomiary . mozna wykonywac operatywnie w czasie montazu elementów konstrukcyjnych bu¬ dowli, przy czym jest mozliwe wielokrotne spra¬ wdzenie pomiaru w zaleznosci od potrzeb monta¬ zowych. Na wynik pomiaru nie wplywaja warunki zewnetrzne, jak ma to miejsce przy pionowaniu przy pomocy pionów wiszacych oraz ujemne skutki oddalenia optycznego przyrzadu stabilizowanego na tradycyjnych statywach geodezyjnych.Przedmiot wynalazku przedstawiony jest na ry¬ sunku, na którym fig. 1 przedstawia uklad do po¬ miaru pionowosci i odchylen scian, slupów, filarów konstrukcyjnych itp., fig. 2 przedstawia przystawke wymienna zakladana na przyrzad do pomiaru pio¬ nowosci szybów windowych.Odchylomierz przedstawiony na fig. 1 sklada sie ze statywu 1 na którym osadzona jest przy po¬ mocy tulei 2 spodarka 3 skladajaca sie z dwóch czesci dolnej nieruchomej 4 i górnej ruchomej 5 w której umieszczona jest tuleja 6 sluzaca do umo¬ cowania pionownika optycznego 7. Ruchoma spo¬ darka 5 umocowana jest do tulei 2 zawiasowo, przy pomocy sworznia 8 i sruby kontrujacej. Wychy¬ lenie spodarki górnej 5 w stosunku do dolnej 4 regulowane jest przy pomocy sruby elewacyjnej 9 oraz docisku sprezynowego 10 umieszczonych w czesci nieruchomej spodarki 4.Spodarka 3 rnoze byc przesuwana wzdluz sta¬ tywu 1 dzieki zastosowaniu tulei 2 co umozliwia jej umieszczenie na dowolnej wysokosci statywu.Tuleje spodarki 2 oraz przyrzadu optycznego 6 unieruchomiane sa przy pomocy srub docisko¬ wych 11.W górnej i dolnej czesci statywu umieszczone sa przy pomocy tulei 12 poprzeczne listwy 13 po¬ siadajace podluzne wyciecie w których umiejsco¬ wione sa sruby dociskowe 14 z przytwierdzonymi do nich linialami 15 z podzialka milimetrowa.W przedluzeniu listw 13 oraz spodarki 3 umiejsco¬ wione sa na statywie 1 wypusty dystansowe 16 i 17.W celu pomiaru pionowosci szybu windowego stosuje sie zamiast linialów 13 przystawke uwido¬ czniona na fig. 2.Przystawka sklada sie z dwóch tulei 18, które nasadza sie na statyw 1. Do tulei 18 przyspawane sa tuleje 19 sluzace do osadzenia suwliwie pretów dystansowych 20. Przesuw pretów dystansowych 15 20 25 30 35 40 45 50 55 605 65 521 6 20 w tulei 19 reguluje sruba 21 z gwintem lewym i prawym.Przyrzad moze byc wykonany z dowolnego ma¬ terialu o odpowiedniej sztywnosci i niewielkim cie¬ zarze wlasciwym, najlepiej z duraluminium lub stali nierdzewnej.Pionownik 7 optyczny musi miec zrektyfikowane libele i pion optyczny znanymi sposobami geode¬ zyjnymi zapewniajacymi prostopadlosc osi celowej do osi libeli, przy czym zera podzialek 15 musza byc ustawione w takiej jednakowej odleglosci od konców wypustów dystansowych 16, aby przecho¬ dzila przez nie os celowa pionownika 7.Pionowanie elementów prafebrykowanych odby¬ wa sie przez oparcie wypustów dystansowych 16 o plaszczyzne elementu, wprowadzenia osi celowej pionownika 7 na zera podzialek 15 (os celowa rów¬ nolegla do plaszczyzny elementu) i przechylanie elementu przy pomocy stezen montazowych, az do zgrania libeli pionownika prostopadlej do badanej plaszczyzny.Pomiar odchylen od pionu wykonuje sie przez oparcie wypustów dystansowych 16 o mierzony element, doprowadzenie libeli prostopadlej do pla¬ szczyzny elementu do górowania, (os celowa pio¬ nownika pionowa w plaszczyznie elementu) przy pomocy sruby elewacyjnej 9 i odczytanie na po- dzialkach 15 dolnej i górnej wartosci od miejsca zerowego, suma odczytanych wielkosci w mm daje wielkosc wychylenia elementu a kierunek wychy¬ lenia kolor podzialki, np. kolor czerwony przechy¬ lenie w kierunku odchylomierza.Pomiar pionowosci szybów windowych wyko¬ nuje sie ustawiajac zaostrzony koniec statywu 1 na wyznaczonym punkcie geodezyjnym naroza ra¬ my i doprowadza sie obydwie libele pionownika 7 do górowania przy pomocy przesuwania wypus¬ tów dystansowych 20 w tulejach 19 w przyblizeniu, a nastepnie dokladnie po zacisnieciu sruby zacis¬ kowej 11 przez obrót sruba z gwintem francuskim 21 (os celowa pionownika w pionie), pomiar odchy¬ len wykonuje sie przez odczytywanie wartosci li¬ niowych na latce z podzialem milimetrowym przy¬ stawianej zerem do badanych scian na poszcze¬ gólnych kondygnacjach. PL PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Odchylomierz przeznaczony do pomiaru pio¬ nowych odchylen, zwlaszcza elementów konstruk¬ cji budowlanych przy uzyciu pionownika optycz¬ nego, znemienny tym, ze posiada statyw (1) na którym osadzona jest przy pomocy tulei (2) spo¬ darka (3) skladajaca sie z dwóch czesci dolnej (4) nieruchomej i górnej (5) ruchomej, przy czym wy¬ chylenie spodarki ruchomej (5) w stosunku do nie¬ ruchomej (4) regulowane jest przy pomocy sruby elewacyjnej (9) dociskanej sprezyna (10) osadzona na sworzniu w czesci spodarki nieruchomej (4) oraz przy pomocy wymiennych tulei (12) w górnej i dolnej czesci statywu (1) zamocowane sa dwie listwy (13) z umieszczonymi w nich suwliwie linia¬ lami pomiarowymi (15) umocowanymi przy pomocy srub dociskowych (14), przy czym zero podzialki linialu umieszczone jest na wysokosci znacznika, oznaczonego na obydwu linialach, w równej odle¬ glosci od konca wypustów dystansowych (16).

2. Odchylomierz, wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze wypusty dystansowe (16) osadzone sa w prze¬ dluzeniu listw pomiarowych (13) w plaszczyznie osi celowej przyrzadu pomiarowego, natomiast wypust dystansowy (17) w przedluzeniu spodarki (3) jest umocowany pod katem 450 w stosunku do tej plaszczyzny.

3. Odchylomierz wedlug zastrz. 1 i 2, znamienny tym, ze tuleje (12) z listwami pomiarowymi (13) wymienia sie na tuleje (18) i prety dystansowe (20) przy czym prety te osadzone sa w tulejach w sto¬ sunku do siebie pod katem prostym a dlugosc ich reguluje sie w stosunku do podluznej osi statywu (1) przy pomocy srub regulacyjnych (21). 10 15 20 25 30 35KI. 42 c, 11/02 65 521 MKP G 01 c 15/10 '© ¦® / 0- ©- ®- /$.* Bltk zam. 1318/72 r. A4 200 egz. Cena zl 10,— PL PL