Pierwszenstwo: Opublikowano: 15.VIII.1972 65245 KI. 42h,19 MKP GOlj 1/18 CZYTELNIA IlJlSi} Patentowego niiklil lacnnnillitl In^ .i Wspóltwórcy wynalazku: Mieczyslaw Banach, Aleksander Gandecki Wlasciciel patentu: Politechnika Poznanska, Poznan (Polska) Miernik wspólczynnika tetnienia swiatla Przedmiotem wynalazku jest miernik wspólczyn¬ nika tetnienia swiatla, przeznaczony do oceny higie¬ nicznych warunków widzenia w pomieszczeniach oswietlanych swiatlem sztucznym.Do wyznaczania wspólczynnika tetnienia swiatla stosowTany jest pomiar chwilowych wartosci mak¬ symalnej i minimalnej swiatlosci przy pomocy badz oscylogramów, badz sektorów wirujacych. Otrzyma¬ ne wyniki przedstawia sie do wzoru : —ln W = - lmax przy czym, ^W oznacza — wspólczynnik tetnienia swiatla, imax — chwilowa wartosc maksymalna swia¬ tlosci, natomiast imin — chwilowa wartosc minimalna swia¬ tlosci I wyznacza sie wspólczynnik tetnienia swiatla na drodze obliczen lub wykresów.Znany jest równiez miernik tetnienia swiatla, Mory pozwala na okreslenie stosunku wartosci sredniej swiatlosci do maksymalnej przy zaloze¬ niu sinusoidalnego przebiegu swiatlosci a wspól¬ czynnik tetnienia swiatla okresla sie na drodze do¬ datkowych przeliczen. W mierniku tym fotoelek- tryczny przetwornik umieszczony na wejsciu mier¬ nika, zamienia przebieg zmiennego w czasie pro¬ mieniowania zródla swiatla, na przebiegi elektrycz¬ ne, które zostaja wzmocnione w polaczonym z prze- 20 25 30 twornikiem, dwustopniowym wzmacniaczu pradu stalego, którego pierwszy stopien pracuje w ukla¬ dzie kaskody, a drugi w ukladzie symetrycznego wtórnika katodowego. Do wyjscia wzmacniacza przylaczone sa równolegle wzgledem siebie, pomia¬ rowy blok wielkosci srednich stanowiacy opornik i pomiarowy blok wielkosci maksymalnych zreali¬ zowany na diodzie i kondensatorze, z których wy¬ konane jest polaczenie przez przelacznik pomiaru, na którego skali dokonuje sie operacji dzielenia wartosci sredniej przez chwilowa maksymalna mie¬ rzonej wielkosci i uwidaczniania wyniku w wartosci wzglednej lub procentowej.Celem wynalazku jest usuniecie wad i niedogod¬ nosci, zas zadaniem technicznym skonstruowanie miernika wspólczynnika tetnienia swiatla, który po¬ zwala na pomiar wspólczynnika swiatlosci dla do¬ wolnych przebiegów parametrów swietlnych.Cel ten zostal osiagniety w mierniku wedlug wy¬ nalazku pozwalajacym na bezposredni pomiar wspólczynnika tetnienia swiatla jako wartosci wzglednej lub procentowej, okreslonej stosunkiem róznicy chwilowej wartosci maksymalnej i mini¬ malnej do chwilowej wartosci maksymalnej mie¬ rzonego parametru swietlnego, w którym z wyjs¬ ciem wzmacniacza pradu stalego polaczony jest dwustanowy przelacznik w którym wyjscie z styku biernego polaczone jest z wejsciem kompensatora poprzez pomiarowa diode wielkosci maksymalnych, a wyjscie ze styku czynnego dwustanowego prze- €5 24565 245 lacznika polaczone jest równiez z wejsciem kom¬ pensatora poprzez pomiarowa diode wielkosci mi¬ nimalnej a wyjscie kompensatora laczy sie z wzma¬ cniaczem. Z kompensatorem polaczony jest mier¬ nik kompensacji, natomiast wskaznik kompensa- 5 cji polaczony jest pomiedzy wejscie kompensatora a anody wzmacniacza 2. Pomiarowa dioda wielkosci maksymalnej oraz pomiarowa dioda wielkosci mi¬ nimalnej polaczone sa w ukladzie w przeciwnych kierunkachprzewodzenia. 10 Zaleta miernika wspólczynnika tetnienia swiatla jest to, ze pozwala na bezposredni pomiar, szybki i latwy odczyt wskazan na skali miernika oraz nadaje sie do pomiarów dowolnych przebiegów swiatlasci w czasie, nawet znacznie odbiegajacych 15 od stnusoidy.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat blokowy miernika wspólczyn¬ nika tetnienia swiatla, fig. 2 schemat ideowy mier- 20 nika.Miernik na wejsciu ma fotoelektryczny przetwor¬ nik 1 zamieniajacy zmienne w czasie przebiegi ba¬ danego zródla swiatla, na wielkosc elektryczna na przyklad napiecie, które nastepnie wzmacniane jest 25 w polaczonym z fotoelektrycznym przetwornikiem 1 dwustopniowym wzmacniaczem pradu stalego 2 z ciagla regulacja wzmocnienia. Z wyjsciem wzmac¬ niacza 2 pradu stalego polaczony jest dwustanowy przelacznik 3, w którym wyjscie z styku biernego 30 polaczone jest z wejsciem kompensatora 6 poprzez pomiarowa diode 4 wielkosci maksymalnej, a wyjs¬ cie z styku czynnego dwustanowego przelacznika 3 polaczone jest równiez z wejsciem kompensatora 6 poprzez pomiarowa diode 5 wielkosci minimalnej, 35 a wyjscie kompensatora 6 laczy sie ze wzmacnia¬ czem 2. Natomiast z kompensatorem 6 polaczony jest miernik kompensacji 7, natomiast wskaznik kompensacji 8 polaczony jest pomiedzy wejscie kompensatora 6 a anody wzmacniacza 2. Pomiaro- ^ wa dioda 4 wielkosci maksymalnej oraz pomiarowa dioda 5 wielkosci minimalnej sa polaczone w ukla¬ dzie w przeciwnych kierunkach przewodzenia.Miernik wspólczynnika tetnienia swiatla przygo¬ towany jest do pracy gdy dwustanowy przelacznik 45 3 ustawi sie na pomiar wartosci maksymalnej mie¬ rzonej przez pomiarowa diode 4, nastepnie kompen¬ satorem 6 nastawia sie na skali miernika kompen¬ sacji 7 wartosc oznaczona cyfra 0, co odpowiada przyjetej wartosci maksymalnej napiecia kompen- 50 sacji i wlacza sie obwód fotoelektrycznego przetwor¬ nika 1, w którym zmienne w czasie przebiegi swiat¬ losci badanego zródla swiatla przetwarzane na na¬ piecie wzmacnia sie we wzmacniaczu Z pradu sta¬ lego az do stanu równowagi tego napiecia z napie¬ ciem kompensujacym, wykazywanym na wskazniku kompensacji 8. Pomiar wartosci minimalnej doko¬ nuje sie przy nie zmienionym uprzednio nastawio¬ nym stopniu wzmocnienia wzmacniacza 2 przez prze¬ laczenie przelacznika 3 i polaczenie wzmacniacza 2 pomiarowa dioda 5, z tym, ze zmniejsza sie war¬ tosc napiecia kompensujacego z kompensatora C az do uzyskania stanu równowagi z napieciem otrzy¬ manym z przetwornika 1 przez wzmacniacz 2, a wy¬ kazanego na wskazniku kompensacji 8. Wartosc na¬ piecia kompensacji wykazana ha mierniku kom¬ pensacji 7 odczytana na skali miernika jest wartos¬ cia wzgledna lub procentowa mierzonego wspól¬ czynnika tetnienia swiatla. PL