Pierwszenstwo: Opublikowano: 31.Y.1972 65233 KI. 5 c, 15/20 MKP E 21 d 15/20 Uf C2Y1LLNIA 1 Wspóltwórcy wynalazku: Andrzej Raczynski, Wojciech Muszynski, Bohdan Sawka Wlasciciel patentu: Glówny Instytut Górnictwa, Katowice (Polska) Urzadzenie zaciskowe do zamocowania kolpaka na rdzenniku stojaka górniczego Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie zacisko¬ we do zamocowania kolpaka na rdzenniku indywi¬ dualnego stojaka górniczego.Znanych jest wiele urzadzen sluzacych do zamo¬ cowania kolpaka na indywidualnych stojakach kopalnianych, ale urzadzenia te maja szereg bardzo istotnych wad, które ograniczaja, lub nawet unie¬ mozliwiaja ich stosowanie w praktyce. Na przyklad, zamocowanie kolpaka na rdzenniku stojaka za po¬ moca sprezystego pólpiersciernia wymaga zdejmowa¬ nia pólpierscienia przy kazdym montazu lub de¬ montazu kolpaka, co jest zasadnicza wada poniewaz pólpierscien odlaczony od stojaka, w warunkach pracy dolowej moze w latwy sposób zginac. Poza tym czynnosci wymiany takiego kolpaka sa bardzo uciazliwe. Inny sposób zamocowania kolpaka pole¬ gajacy na wciskaniu drutu od zewnatrz, po nasa¬ dzeniu kolpaka na rdzennik, do otworu powstalego przez wytoczenie rowka na rdzenniku i drugiego rowka wewnatrz kolpaka ma te wade, ze zarówno samo wykonanie takiego zamocowania jak i jego montaz sa bardzo pracochlonne i - niewygodne w obsludze.Znane sa równiez inne urzadzenia do mocowania kolpaków, na przyklad za pomoca sworzni lub sruby przechodzacej przez otwór przewiercony w kolpaku i rdzenniku, lub za pomoca wygietej sruby przecho¬ dzacej przez wyfrezowane na kolpaku ucha i zacis¬ kajacej kolpak na rdzenniku. Wada tych urzadzen 10 15 30 mocujacych jest ich niestabilne zamocowanie kol¬ paka, znaczny ciezar oraz skomplikowany montaz.Poza tym wszystkie wymienione wyzej urzadzenia do mocowania kolpaka na stojaku cechuje niepewne dzialanie, duza pracochlonnosc wykonawstwa oraz zbyt duzy ciezar i dlatego sa one tak niechetnie stosowane w praktyce.Wymienionych wad i niedogodnosci nie ma urza¬ dzenie zaciskowe bedace przedmiotem niniejszego wynalazku. Istota urzadzenia wedlug wynalazku polega na zastosowaniu dwóch pólpierscieni trwale zamocowanych na rdzenniku stojaka tak, aby ich lekko sciete konce tworzyly dwa wyciecia. W kor¬ pusie kolpaka, w czesci, która osadza sie na rdzen¬ niku, jest umieszczony element tlumiacy drgania stojaka oraz sa zabudowane dwa kolki tak, aby w czasie zakladania kolpaka na rdzennik przecho¬ dzily przez wyciecia pomiedzy pólpierscieniami, a nastepnie przy obrocie kolpaka dociskaly pól- pierscienie do tlumiacego elementu. Zaleta urzadze¬ nia wedlug wynalazku jest miedzy innymi to, ze ma ono tylko jeden element wymienny, to jest ele¬ ment tlumiacy drgania. Natomiast wszystkie inne czesci sa zamocowane trwale do rdzennika lub do kolpaka. Poza tym urzadzenie cechuje prosta kon¬ strukcja, latwa w wykonaniu i w obsludze oraz pew¬ na w dzialaniu.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony na ry¬ sunku, na którym fig. 1 przedstawia górna czesc stojaka w przekroju pionowym, fig 2 — przekrój 65 2333 65 233 4 wzdluz linii A-A zaznaczonej na fig. 2, a fig. 3 i 4 — odmiane urzadzenia.Jak uwidoczniono na rysunku urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie z dwóch kolków 1 sztywno zamocowanych w korpusie 2 kolpaka oraz z tlu¬ miacego, elastycznego elementu 7 osadzonego na podtoczeniu 6. Na rdzenniku 3 stojaka sa dwa pól- pierscienie 5, wytoczone jako jedna calosc z rdzen¬ nikiem, lub przyspawane do rdzennika. Pólpierscie- nie te maja lekko sciete konce i tworza dwa wycie¬ cia 4, przez które przechodza kolki 1 w czasie zakla¬ dania kolpaka na rdzennik 3 stojaka.Zamocowanie kolpaka na rdzenniku 3 stojaka wy¬ konuje sievw nastepujacy sposób. Kolpak zaklada sie na rdzennik 3 tak, aby kolki 1 przechodzily przez wyciecia 4. Nastepnie kolpak obraca sie o 90° wzgle¬ dem rdzennika 3. Wskutek obrotu kolki 1 wywieraja nacisk na pólpierscienie 5, które z kolei sciskaja tlumiacy element 7 tak, ze pomiedzy kolpakiem a rdzennikiem 3 powstanie jeszcze szczelina 8, zni¬ kajaca dopiero po rozparciu stojaka w wyrobisku górniczym.W odmianie urzadzenia uwidocznionej na fig. 3 i 4 - pólpierscienie 5 dodatkowo wyposazono w niewielkie zgrubienia 9, których zadaniem jest zabezpieczanie kolpaka przed przypadkowym odkreceniem sie, na 5 przyklad wskutek zrogowacenia elementu tlumia¬ cego. PL