PL65193B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: M.VIIL1972 65193 KI. 42k,21/«l Twórca wynalazku: Kazimierz Mankowski Wlasciciel patentu; Instytut Mechaniki Precyzyjnej, Warszawa {Polska) Urzadzenie do badania zmeczeniowej wytrzymalosci stykowej Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do bada- ma zmeczeniowej wytrzymalosci stykowej czesci ma¬ szyn pracujacych przy toczeniu sie i przy toczeniu z poslizgiem.Obecnie stosuje sie szereg urzadzen, za pomo¬ ca których bada sie zachowania czesci maszyn w eksploatacji w warunkach toczenia bez poslizgu I z poslizgiem. Prowadzi sie badania przy Jednym, dwóch lub trzech punktach styku.Najprostsze urzadzenie Jednokontaktowe ma jeden -walek napedzany, a drugi obraca sie po walku pierw¬ szym w wyniku tarcia i jest dociskany dopierwszego walka przez dzwignie obciazona odpowiednim cie¬ zarem.Urzadzenie do badania dwukontaktowego sklada sie z jednej rolki pomocniczej umocowanej na stale i drugiej rolki dociskanej dzwignia obciazona odpo¬ wiednim ciezarem. Rolke badana umieszcza sie na walku osadzonym w uchylnej dzwigni zaczepionej na tej samej osi, co dzwignia rolki dociskajacej.Urzadzenie do badania trójkontaktowego ma dwie rolki ustalone i jedna dociskajaca przymocowana do dzwigni, na której umieszczone jest obciazenie.Wszystkie wymienione wyzej urzadzenia maja za¬ sadnicza wade polegajaca na tym, ze na dzwignie, a. przez nie na lozyska, w których sa osadzone dzwignie, jest przenoszony calkowity nacisk wy¬ wierany na badana próbke, co ma zasadniczy wplyw na trwalosc urzadzenia. 10 15 25 30 Duzym postepem w dziedzinie urzadzen do ba¬ dania wytrzymalosci zmeczeniowej jest urzadzenie do badania pierscieni lozysk tocznych. Sklada sie ono z obracajacego sie walu, na którym jest osadzony pierscien cierny i dzwigniowy mechanizm do prze¬ noszenia obciazenia. Dokola friersrienia ciernego umocowano wieksza liczbe cylindrów, wewnatrz któ¬ rych znajduja sie podpory przenoszace naciski na umieszczone w cylindrach próbki, przy czym me¬ chanizm wywolujacy obciazenie pozwala na indy^- widualne regulowanie nacisku na kazda próbke.Urzadzenie to nie wykazuje juz wady typowej sp* tykanej w wymienionych wyzej unsadsaeniacn, ale jego zakres stosowania jest w zasadzie ograniczony tylko do badania elementów pierscieniowych w pro¬ dukcji lozysk tocznych.Wszystkie wymienione wyzej urzadzenia wykazuja^ ogólna wade, polegajaca na tym, ze wytrzymalosc* zmeczeniowa mozna okreslac dopiero po lawinowym zniszczeniu powierzchni próbki, to znaczy po naglym wykruszeniu sie powierzchni bez umozliwienia usta¬ lenia wstepnego wyraznego zarysowania punktu czy miejsca przyszlego wykruszenia. Poza tym znane urzadzenia nie nadaja sie do badan przy wysokich obciazeniach i przy duzych predkosciach obwodo¬ wych.Celem wynalazku jest opracowanie takiej kon¬ strukcji, która umozliwilaby przy wykorzystaniu ko¬ rzystnych cech obecnie stosowanych urzadzen roz¬ szerzenie zakresu badan na wysokie obciazenia i na 65 1933 65193 * 4 duze predkosci obwodowe oraz przeprowadzanie w czasie pracy urzadzenia okreslania stopnia zu¬ zycia przed zniszczeniem lawinowym badanej próbki.Postawiony cel zostal osiagniety przez opracowa¬ nie urzadzenia o konstrukcji zapewniajacej calko¬ wite odciazenie od sil wynikajacych z nacisku wy¬ wieranego przez rolki pomocnicze, majace umiesz¬ czone nad badanymi próbkami czujniki akustyczne nastawione na okreslona glosnosc, której przekro¬ czenie wywoluje natychmiastowe wylaczenie napedu urzadzenia i zatrzymanie badania.Konstrukcja urzadzenia wedlug wynalazku za¬ pewnia mozliwosc eksploatacji w róznych ukladach, a mianowicie w ukladzie — jedna rolka napedzaja¬ ca i jedna dociskajaca przy pozostalych rolkach zdje¬ tych z urzadzenia, albo w ukladzie jedna rolka na¬ pedzajaca i dwie rolki dociskajace dla badania jed¬ nej próbki lub dwóch próbek równoczesnie. Poza tym dzieki zastosowaniu automatycznego wylacza¬ nia silnika napedowego uzyskano zabezpieczenie urzadzenia przed wstrzasami powstajacymi przy niszczeniu lawinowym powierzchni badanej próbki, wskutek czego na urzadzeniu tym mozna rozszerzyc zakres badanych srednic i zwiekszyc naciski styko¬ we oraz znacznie podwyzszyc liczbe obrotów ukladu.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony schema¬ tycznie w przykladzie wykonania na dolaczonych rysunkach, przy czym fig. 1 przedstawia widok urzadzenia z przodu, a fig. 2 widok urzadzenia z góry. Dodatkowo fig. 3 przedstawia wykres ilu¬ strujacy przebieg niszczenia powierzchni badanej próbki, przy czym na osi a okreslono glosnosc w fonach, a na osi b ilosc cykli.Urzadzenie dwukontaktowe do równoczesnego ba¬ dania dwóch próbek sklada sie z silnika 15 nape¬ dzajacego rolke napedzajaca 14 osadzona na przedlu¬ zonym wale silnika. Rolki pomocnicze i badane sa umieszczone na walach osadzonych w dzwigniach.Rolki badane 1 sa osadzone w dzwigniach 16 umoco¬ wanych wahliwie w lozyskach 17, a rolki pomocni¬ cze 5 w dzwigniach dwuramiennych 18 umieszczonych w lozyskach 19. Lozyska 17 sa umocowane w pod¬ stawie przesuwnie zarówno w kierunku wzdluznym, równolegle do walu silnika, jak i w kierunku po¬ przecznym, co umozliwia przeprowadzanie badan próbek o róznych srednicach i na wielu sladach, a lozyska Id sa umocowane przesuwnie tylko w kie¬ runku poprzecznym do osi urzadzenia. Na drugie ramie dzwigni 18 dziala sila przeniesiona z ukladu sprezynowego lub hydraulicznego, nie pokazanego na rysunku. Dla zapewnienia natychmiastowego wyla¬ czania silnika napedowego urzadzenie ma umiesz¬ czone w dowolny sposób czujniki glosnosci 20 usta¬ wione na glosnosc odpowiadajaca koncowi strefy przejsciowej B (fig. 3) i równoczesnie poczatkowi strefy C, odpowiadajacej strefie niszczenia lawino¬ wego konczacej sie w punkcie E uszkodzeniem cal¬ kowitym badanej próbki. Czujniki te sa polaczone z urzadzeniem nie pokazanym na rysunku, przezna¬ czonym do wylaczania silnika.Urzadzenie dziala w nastepujacy sposób. Po za¬ lozeniu i ustawieniu próbek 1 miedzy rolkami 5 i 14 i nastawieniu zadanej sily dociskajacej dzialajacej na ramieniu dzwigni 18, wlacza sie silnik 15. Silnik wywolujac ruch obrotowy rolki 14, wprowadza w ruch na skutek tarcia caly uklad próbek .1 i rolek dociskajacych 5. Ruch obrotowy próbek badanych wywoluje szum o pewnej glosnosci, która w miare zuzywania sie powierzchni badanej rosnie wedlug odcinka krzywej w strefie A (rys. 3), dochodzac w punkcie koncowym strefy B do glosnosci granicz¬ nej, charakteryzujacej stan, w którym nastepuje za¬ poczatkowanie niszczenia lawinowego. W tym-punk¬ cie czujnik 20 wylacza silnik. Po zatrzymaniu urza¬ dzenia przesuwa sie próbke odpowiednio i prowa¬ dzi badania na nastepnym odcinku próbki, albo wyjmuje sie ja i bada, a na jej miejsce zaklada nastepna i uruchamia silnik 15 po odpowiednim obciazeniu dzwigni 18. PL PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie do badania zmeczeniowej wytrzy¬ malosci stykowej, skladajace sie z trzech rolek po¬ mocniczych, z których jedna jest napedzana oraz- urzadzenia do natychmiastowego wylaczania napedu, znamienne tym, ze os rolki napedowej (11), osie rolek dociskajacych (5) oraz rolek badanych (1) sa umieszczone w jednej plaszczyznie poziomej, przy^ czym rolki dociskajace (5) sa umocowane w dzwig¬ niach dwuramiennych (18), których jedno ramie jest oparte w lozysku (19) umocowanym przesuwnie w kierunku poprzecznym do osi urzadzenia, a dru¬ gie ramie stanowi oparcie dla elementu urzadzenia dociskajacego rolke do badanej próbki, natomiast rolki badane (1) sa umocowane w dzwigniach (16) podpartych wahliwie w lozyskach (17), umocowa¬ nych w podstawie przesuwnie w kierunku poprzecz¬ nym i podluznym do osi urzadzenia.

2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze ma czujniki akustyczne lub drganiowe (20) na¬ stawiane wedlug wzorcowego wykresu, polaczone elektrycznie ze znanym wylacznikiem napedu urza¬ dzenia, sluzaca do natychmiastowego wylaczania urzadzenia, umocowane nad rolkami badanymi (1)„ 10 15 20 25 30 35 40 45« KI 42k,21/01 65 193 MKP GOlm 5/00 Fig. 1 14 Fig. 2 15 J 1 A 1 ^ " \ J fl "* *" \ C * * ?f mi % J PL PL