PL65057B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 30.VI.1972 65057 KI. 47c,43/22 MKP F16d 43/22 Wspóltwórcy wynalazku: Jerzy Klejnowski, Janusz Cieszewski, Zbigniew Momot Wlasciciel patentu: Centralne Biuro Konstrukcyjne Obrabiarek Przedsie¬ biorstwo Panstwowe, Pruszków (Polska) Sprzeglo przeciazeniowe, kulkowe sprezynowe Przedmiotem wynalazku jest sprzeglo przeciaze¬ niowe, kulkowe sprezynowe, w którym elementem przenoszacym moment obrotowy z ukladu czynne¬ go na uklad bierny sprzegla sa wience kulkowe sprzegane czolowo we wzajemne zazebienie za pomoca docisku sprezyn.Sprzeglo moze znalezc zastosowanie zwlaszcza jako sprzeglo przeciazeniowe umozliwiajace roz- przegniecie wienców kulkowych w przypadku wzrostu przenoszonego momentu obrotowego po¬ nad dopuszczalna nastawiona wartosc, a po za¬ niku nadmiernego momentu powodujacego prze¬ ciazenie, sprzeglo wlacza sie samoczynnie. iZnane dotychczas sprzegla przeciazeniowe za¬ opatrzone sa w wience kulkowe polaczone z cze¬ scia czynna i bierna sprzegla za pomoca pierscie¬ ni — koszyków wyposazonych w osadzone w nich kulki lozyskowe albo kulki lozyskowe stanowiace elementy sprzegajace osadzone na stale w jednej czesci sprzegla i wspólpracujace z gniazdem czesci drugiej sprzegla.Wada; jednak tych sprzegiel jest niska trwalosc wspólpracujacych elementów oraz duza stabilnosc momentu wylaczania spowodowana duzymi masa¬ mi bezwladnosci pierscieni z kulkami i duza sila poosiowa wystepujaca w czasie zadzialania po¬ miedzy czescia czynna i bierna sprzegla.Znane sa równiez sprzegla przeciazeniowe, w których korpus i tarcza z nim polaczona maja po jednym pierscieniu, w którym wcisniete sa kulki lozyskowe wystajace do wewnatrz, sprzegla wspól¬ pracujace z kulkami osadzonymi obrotowo prze¬ suwnie w obrotowej piascie sprzegla i podparte" indywidualnie sprezynami. 5 Wada jednak tych sprzegiel jest skomplikowane rozwiazanie konstrukcyjne i niska trwalosc po¬ wodujaca znaczny rozrzut momentu wylaczajacego sprzeglo czesto przekraczajacy dwukrotna wartosc momentu znamionowego, ponadto sprzegla te nie 10 stanowia wyodrebnionego zespolu, który móglby byc montowany i regulowany poza obrabiarka.Celem wynalazku jest usuniecie powyzszych wad i niedogodnosci.Cel ten osiagnieto przez konstrukcje sprzegla, 15 w którym elementem przenoszacym moment obro¬ towy z ukladu czynnego na uklad bierny, sprzegla sa wience kulkowe sprzegane czolowe we wzajem¬ ne zazebienie za pomoca docisku sprezyn, umozli¬ wiajace rozprzegniecie wienców kulkowych w przy- 20 padku wzrostu przenoszonego momentu obrotowego ponad dopuszczalna nastawiona wartosc, a po zaniku nadmiernego momentu obrotowego powo¬ dujacego przeciazenie sprzegla wlaczanego samo¬ czynnie, którego piasta wyposazona jest w tarcze 25 oporowa w postaci tulei zaopatrzonej na wew¬ netrznej obrotowej powierzchni w pierscieniowy kanal wyposazony w wieniec kulkowy zlozony z kulek lozyskowych sprzezonych z wewnetrznym wiencem kulkowym czlonu biernego zlozonego' 30 z lozyskowych kulek umieszczonych stycznie wzgle- 65 05705 057 dem siebie w pierscieniowym kanale na zewnetrz¬ nym obwodzie przesuwnej tulei zaopatrzonej na wewnetrznym obwodzie w osadcze podluzne Tca- naly, przy czym umieszczone stycznie wzgledem siebie lozyskowe kulki zabezpieczone sa przed obwodowym i promieniowym ruchem.(Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia sprzeglo z wiencami •kulkowymi w stanie rozlaczonym w momencie przeciazenia, w przekroju osiowym wzdluz linii A-A na ifig. 2, fig. 2 — sprzeglo z uwidocznionym rozmieszczeniem kulek w wiencach oraz polaczeniem przesuwnym wienca wewnetrznego z czlonem biernym w prze¬ kroju poprzecznym ¦wzdluL^linii B-iB na fig. 1.Sprzeglo wedlug wynaLazftu sklada sie z trzech zasadniczych czesci: czlonu uczynnego przenoszacego moment obrotowy z walka) napedzajacego, czlonu biernego laczonego z czlonem czynnym za pomoca wienców kulkowych, oraz' z zespolu lozysk na których osadzona jest czesc czlonu biernego. Czlon czynny sprzegla ma postac odpowiednio uksztal¬ towanej piasty 1 zaopatrzonej w tarcze oporowa 2.Zewnetrzna czesc tarczy oporowej 2 uksztalto¬ wana jest w postaci tulei 3, która na swej wew¬ netrznej powierzchni obwodowej 4 zaopatrzona jest w wieniec zewnetrzny zlozony z kulek lozysko¬ wych 5 umieszczonych stycznie wzgledem siebie w pierscieniowym kanale 6.Wieniec kulkowy zewnetrzny wspólpracujacy z wiencem kulkowym czlonu biernego zlozonego z tulei 7 zaopatrzonej na wewnetrznym obwodzie 8 w podluzne kanaly 9 oraz na zewnetrznym ob¬ wodzie 10 wyposazone jest w wewnetrzny wieniec kulkowy zlozony z kulek lozyskowych 11 umiesz¬ czonych stycznie wzgledem siebie w pierscienio¬ wym kanale 12, przy czym lozyskowe kulki 5 i 11 zabezpieczone sa przed ruchem obwodowym i pro¬ mieniowym. Ponadto czlon bierny zaopatrzony jest w walek wielowypustowy 13 polaczony z tarcza oporowa 14, w której wykonane jest szereg otwo¬ rów 15 dla osadzenia w nich tulejek prowadzacych 16 wyposazonych w sprezyny 17 osadzone w otwo¬ rach 18 przesuwnej pierscieniowej tulei 7 powo- idujac jej docisk wraz z wiencem kulkowym wew¬ netrznym do wienca kulkowego zewnetrznego osadzonego w tulei 3 tarczy oporowej 2.Oporowa tarcza 14 walka wielowypustowego 13 na zewnatrz zaopatrzona jest w gwintowana kon¬ cówke 19, na której osadzona jest nakretka 20 regulujaca wielkosc napiecia sprezyn 17, oraz sprzezona jest z zabie rakiem 24 za pomoca prosto¬ katnych kanalów 25 umozliwiajac polaczenie sprzegla z elementem napedowym lub napedzaja¬ cym. ZesDÓl lozysk, na którym osadzony jest walek wielowypustowy 13 czlonu biernego, sklada sie z elementu posredniego 21 oraz lozyska oporowego 22 osadzonego na piascie 1 za pomoca sprezystego pierscienia 23.Dzialanie sprzegla wedlug wynalazku polega na zablokowaniu za pomoca zlozonego z kulek lozy¬ skowych wienca czesci biernej sprzegla wzgledem czesci czynnej, przy czym czescia czynna jest piasta 1, zas czescia bierna przesuwna tuleja 7 osadzona na powierzchniach bocznych 9a walka wielowypustowego 13 tarczy oporowej 14 lub od¬ wrotnie. Skok przesuwnej tulei 7 jest staly i wy¬ nika z dobranych do wspólpracy srednic lozysko¬ wych kulek 5 wienca zewnetrznego i kulek 11 5 wienca wewnetrznego, przy czym lozyskowe kulki 5 i 11 sa o róznych srednicach i w czasie wzebia- nia sie wiency nastepuje ich polaczenie bezluzowe, przy czym kazda kulka 11 wienca wewnetrznego posiada dwa punkty styku z kulkami 5 wienca 10 zewnetrznego. W przypadku przeciazenia sprzegla momentem obrotowym wiekszym od nastawionego skladowa sila reakcji kulek sprzezonych wienców wzrasta ponad sile osiowa wywierana na prze¬ suwna tuleje 7 przez napiecie sprezyn 17 powo- 15 dujac jej odepchniecie i rozlaczenie obydwu wien¬ ców kulkowych.Wspólpracujace ze soba wience kulkowe czesci czynnej i biernej sa tak usytuowane, ze w stanie zazebionym linie laczace srodki kulek wienców 20 tworza powierzchnie stozkowa, zas rzuty tych linii na plaszczyzne równolegla do stycznej wzgledem wienców w danym punkcie sa nachylone pod katem ostrym do osi sprzegla powodujac, ze do przeniesienia momentu obrotowego wywolujacego 25 sile obwodowa w punkcie zetkniecia sie kulek wienców potrzebna jest niewielka sila osiowa.Sprzeglo charakteryzuje sie znacznie wieksza elastycznoscia pracy w porównaniu do znanych sprzegiel kulkowych sprezynowych oraz mozliwo- io seia latwej regulacji momentu wylaczajacego przez zmiane napiecia sprezyn.Sprzeglo wedlug wynalazku stanowi oddzielny zespól, który moze znalezc zastosowanie zwlaszcza w mechanizmach napedowych obrabiarek w do- 85 wolnym wezle konstrukcyjnym, oraz moze byc wykonane jako osadzone na wale za pomoca wpustu lub na wale wielowypustowym. PL PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe 40 1. Sprzeglo przeciazeniowe, kulkowe sprezynowe, w którym elementem przenoszacym moment obro¬ towy z ukladu czynnego na uklad bierny sprzegla sa wience kulkowe sprzegane czolowo we wzajem- 45 ne zazebienie za pomoca docisku sprezyn umozli¬ wiajace rozprzegniecie wienców kulkowych w przy¬ padku wzrostu przenoszonego momentu obrotowego ponad dopuszczalna nastawiona wartosc, a po za¬ niku nadmiernego momentu obrotowego powoduja- 50 cego przeciazenie sprzegla wlaczanie samoczynnier , znamienne tym, ze piasta (1) czlonu czynnego wy¬ posazona jest w tarcze oporowa (2) w postaci tulei (3) zaopatrzonej na wewnetrznej obrotowej powierzchni (4) w pierscieniowy kanal (6) wypo- 55 sazony w wieniec kulkowy zlozony z kulek lozy¬ skowych (5) sprzezonych z wewnetrznym wiencem kulkowym czlonu biernego zlozonego z lozyskowych kulek (11) umieszczonych stycznie wzgledem siebie w pierscieniowym kanale (12) na zewnetrznym ob- 60 wodzie (10) przesuwnej tulei (7), przy czym umie¬ szczone stycznie wzgledem siebie lozyskowe kulki (5) i (11) zabezpieczone sa przed ruchem obwodo¬ wym i promieniowym.

2. 3. Sprzeglo wedlug zastrz. 1, snaimienne tym, w ze przesuwna tuleja (7) zaopatrzona na wewnetrz-65 057 mym obwodzie otworu (8) w podluzne kanaly (9) -osadzone jest przesuwnie na powierzchniach bocz¬ nych (9a) walka wielowypustowego (13) tarczy -oporowej (14). 6

3. Sprzeglo wedlug zastrz. 1 -5- 2, znamienne tym, ze wspólpracujace dwupunktowo lozyskowe kulki (5) wienca zewnetrznego, oraz lozyskowe kulki (11) wienca wewnetrznego osadzone sa bezluzowo.KI. 47c, 43/22 65 057 MKP F16d 43/22 Fig. 2 Typo Lódz, zam. 90/72 — 210 egz. Cena zl 10,^- PL PL