Pierwszenstwo: Opublikowano: 31.Y.1972 65045 KI. 421,7/02 MKP GOln 11/10 CZYTE IHfff Twórca wynalazku: Sylwin Osipow Wlasciciel patentu: Przemyslowy Instytut Automatyki i Pomiarów, War¬ szawa (Polska) Przeplywowy czujnik lepkosci Wynalazek dotyczy przeplywowego czujnika lep¬ kosci przeznaczonego do pomiaru lepkosci cieczy newtonowskich oraz nienewtonowskich jak równiez do pomiaru stezenia zawiesin na przyklad masy papierniczej.Znane dotychczas przeplywowe czujniki lepkosci opierajace sie na zasadzie pomiaru momentu obro¬ towego posiadaja element obrotowy umieszczony w komorze wypelnionej badana ciecza i napedzany ukladem napedowym umieszczonym poza komora.Miara lepkosci cieczy jest zmiana momentu obro¬ towego wynikajaca ze zmiany oddzialywania cie¬ czy na Obracajacy sie w niej element obrotowy.Czujniki te musza miec szczelne przeniesienie ru¬ chu obrotowego od zródla napedu do elementu obrotowego umieszczonego wewnatrz komory i z wnetrza komory do miernika momentu. Tego ro¬ dzaju rozwiazania stwarzaja znaczne trudnosci konstrukcyjne zwlaszcza w warunkach gdy ciecz, której lepkosc mierzymy, znajduje sie pod wysokim cisnieniem w wysokiej temperaturze.Jednym ze sposobów przenoszenia napedu i mo¬ mentu obrotowego jest zastosowanie sprzezenia magnetycznego poprzez niemagnetyczna sciane zbiornika lub rurociagu. Nie eliminuje to jednak koniecznosci lozyskowania elementu obrotowego wewnatrz komory, co szczególnie przy cieczach latwokrzepnacych, niosacych krysztaly lub zawiesi¬ ny w znacznym stopniu ogranicza stosowanie lep- 2 kosciomierza. Stosowanie uszczelnien powoduje powstawanie bledów wskazan czujnika lepkosci.Celem wynalazku jest usuniecie tych niedogod¬ nosci i umozliwienie pomiaru lepkosci cieczy nio- 5 sacej nawet zawiesine wlóknista.Zgodnie z wytyczonym zadaniem przeplywowy czujnik lepkosci ma ulozyskowana w korpusie, po¬ laczonym w znany sposób z rurociagiem przez który przeplywa badana ciecz, kierownice nada¬ lo jaca przeplywajacej cieczy ruch wirowy oraz czesc pomiarowa polaczona z korpusem przy pomocy zlaczek elastycznych i wyposazona ,w znane czuj¬ niki momentu obrotowego na przyklad czujniki indukcyjne pracujace na zasadzie kompensacji sil, 15 przy czym miara lepkosci jest moment obrotowy wywolany silami obwodowymi powstalymi pomie¬ dzy wewnetrzna powierzchnia czesci pomiarowej i przeplywajaca przez nia ciecza badana. Przeply¬ wajacej cieczy nadaje sie ruch wirowy przy po- 20 mocy znanego ukladu napedowego poprzez nada¬ nie ruchu obrotowego kierownicy.W odmianie wynalazku, w celu skompensowa¬ nia oddzialywania cisnienia przeplywajacej cieczy na zlaczki elastyczne laczace czesc pomiarowa 25 z korpusem, otacza sie ja szczelna komora kom¬ pensacyjna wypelniona ciecza.Przedmiot wynalazku przedstawiono na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schematyczny wzdluz¬ ny przekrój przeplywowego czujnika lepkosci z na- 30 pedzana kierownica i bez komory kompensacyjnej, 65 04565 045 a fig. 2 schematyczny wzdluzny przekrój odmiany czujnika z komora kompensacyjna i napedzana czescia pomiarowa.Czujnik wedlug wynalazku sklada sie z korpusu 1, obudowy 2 z polaczona z nim w znany sposób kierownica 5, czesci pomiarowej 3 polaczonej z korpusem 1 przy pomocy elastycznych zlaczek 4, urzadzenia napedowego 6 z przekladnia pretów 7 do przenoszenia momentu obrotowego do zna¬ nych czujników 8 momentu obrotowego, np. do czujników indukcyjnych pracujacych na zasadzie kompensacji sil.Odmiana czujnika wyposazona jest w komore kompensacyjna skladajaca sie z obudowy 9 pola¬ czonej szczelnie z korpusem 1 i mieszków sprezys¬ tych 11 (polaczonych szczelnie z pretami 7 i obu¬ dowa 9, lozysk 10, w których ulozyskowany jest korpus 1. Przeplywajacej przez czujnik cieczy na¬ daje sie ruch wirowy przy pomocy napedzanej przez urzadzenie napedowe 6 polaczone poprzez obudowe 2 z kierownica 5, lub za posrednictwem nadania ruchu obrotowego czesci pomiarowej 3 wraz z korpusem 1 ulozyskowanym w lozyskach 10 przy nieruchomej obudowie 2 z zamocowana w nim kierownica 5. Obracajaca sie ciecz przeply¬ wa przez czesc pomiarowa 3 powodujac powstanie gradientu predkosci w kierunku obwodowym co powoduje powstanie sil obwodowych proporcjonal¬ nych do lepkosci przeplywajacej cieczy. Sily te powoduja powstanie momentu obrotowego, obraca¬ jacego czesc pomiarowa 3.Moment obrotowy za posrednictwem pretów 7 przenosi sie do znanych czujników 8 momentu obrotowego najkorzystniej czujników indukcyjnych pracujacych na zasadzie kompensacji sil, z których sygnal podawany jest do wskazników momentu wywzorcowanych w jednostkach lepkosci. W przy¬ padku gdy cisnienie cieczy przeplywajacej przez 5 czujnik oddzialywujac na elastyczne zlaczki 4 wplywa na wynik pomiaru stosuje sie komore kompensacyjna skladajaca sie z obudowy 9 or£z mieszków sprezystych 11, a przestrzen miedzy ni¬ mi wypelnia sie ciecza niescisliwa 12. Przeplywa¬ lo J3ca przez czujnik ciecz oddzialywuje poprzez zlaczki elastyczne 4 na ciecz 12 wypelniajaca przestrzen miedzy obudowa 9 i mieszkami 11, wy¬ woluje w niej cisnienie o wartosci odpowiadajacej cisnieniu .cieczy przeplywajacej przez czujnik rów- 15 nowazac sily dzialajace na zlaczki elastyczne 4. PL