PL65030B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 31.V.1972 95030 KI. 42 k, 46/06 MKP G 01 n 29/04 MMIII Mmiii* Le Wspóltwórcy wynalazku: Helena Gawda, Tomasz Kurzyp, Wihicjusz Tchorzewski Wlasciciel patentu: Fabryka Samochodów Ciezarowych im. Boleslawa Bieruta, Lublin (Polska) Urzadzenie do ultradzwiekowego wykrywania wad wewnetrznych w czesciach maszyn o ksztalcie talerzowym, zwlaszcza zeliwnych tarcz hamulcowych i Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do ultra¬ dzwiekowego wykrywania wad wewnetrznych w czesciach maszyn o ksztalcie talerzowym, zwla¬ szcza zeliwnych tarcz hamulcowych stosowanych w pojazdach mechanicznych. 5 Znane urzadzenia do ultradzwiekowego badania obreczy trakcyjnych w celu wykrywania pekniec poprzecznych posiada zbiornik na ciecz sprzegajaca z umieszczonymi w nim czujnikami ultradzwieko¬ wymi, miedzy którymi za pomoca rolek napedo- 10 wych, ruchem obrotowym przemieszczana jest ba¬ dana obrecz.Urzadzenie to przystosowane tylko do obrotowe¬ go ruchu roboczego badanej czesci nie pozwala na dokladne okreslenie miejsca i wielkosci wad takich 15 jak wtracenia niemetaliczne, mikrorozwarstwienia, jamy, pecherze o nieregularnych ksztaltach. Stano¬ wi to zasadnicza niedogodnosc znanego urzadzenia i uniemozliwia stosowanie go do badania czesci, co do których wielkosci dopuszczalnych wad okreslo- 20 ne sa w warunkach technicznych. Urzadzenie to uniemozliwia stosowanie czujników ultradzwieko¬ wych o srednicy przetwornika równej co do wiel¬ kosci dopuszczalnej powierzchni wady wewnetrznej z uwagi na jeden rodzaj ruchu, a mianowicie tylko 25 obwodowy, wymagajacy stosowania czujnika ultra¬ dzwiekowego z przetwornikiem .obejmujacym cala szerokosc powierzchni badanej czesci, przemieszcza¬ nej pomiedzy czujnikami.Urzadzenie to jest przystosowane do wykrywania 30 pekniec w czesciach stalowych, czyli do przeprowa¬ dzania operacji która jest w dziedzinie badan ultra¬ dzwiekowych operacja technicznie opanowana, w przeciwienstwie do badan wad wewnetrznych w czesciach wykonywanych z zeliwa. Przy badaniu duzych plaszczyzn znane urzadzenie nie zapewnia równoleglosci scianek badanej czesci wzgledem pla¬ szczyzn przetwornika czujnika ultradzwiekowego oraz powoduje powstawanie drgan od ukladu na¬ pedowego, przenoszonych na badany przedmiot i ciecz sprzegajaca, 'co obniza jakosc obrazu na ekra- " nie oscyloskopu, a tym samym jakosc kontroli.Celem wynalazku jest usuniecie tych wad i nie¬ dogodnosci.Cel ten zostal osiagniety przez skonstruowanie urzadzenia, skladajacego sie z korpusu z prowadni¬ cami, w których osadzony jest przesuwnie wieloko- morowy zbiornik na ciecz sprzegajaca, majacy ko¬ more robocza, w sciankach której osadzone sa znane czujniki ultradzwiekowe oraz obrotowego walka, osadzonego w gniazdach ramy korpusu sluzacego do mocowania, ustawiania oraz obracania badanej czesci miedzy czujnikami ultradzwiekowymi, przy czym korpus umieszczony jest w pojemniku umozli¬ wiajacym zebranie wylanego ze zbiornika sprzega¬ jacego czynnika, a wielokomorowy zbiornik jest po¬ laczony z korpusem za pomoca mechanizmu posuwu, na przyklad srubowego mechanizmu, zapewniajace¬ go dowolny przesuw zbiornika wraz z czujnikami ultradzwiekowymi wzdluz cieciwy badanej czesci. 650303 65030 4 Tak skonstruowane urzadzenie pozwala na zasto¬ sowanie czujników ultradzwiekowych o powierzchni przetwornika kazdorazowo dostosowanej wymiaro¬ wo do wielkosci wady wewnetrznej dopuszczalnej w badanej czesici. Urzadzenie wiec pozwala na wy¬ krycie wady o dopuszczalnej wielkosci i w dopusz¬ czalnej ilosci a wiec pozwala nie tylko stwierdzic istnienie wady pod. katem wyeliminowania kontro¬ lowanej czesci z dalszego procesu technologicznego a'Ie równiez stwierdzic wielkosc i ilosc wad dopusz¬ czalnych i zakwalifikowac badana czesc do daszej operacji technologicznej.Urzadzenie zapewnia mozliwosc obrotu badanej czesci i przemieszczenia czujników ultradzwieko¬ wych wzgledem badanej czesci a tym samym po¬ zwala na wykrywanie niewielkich dopuszczalnych wad w kolejno obejmowanych badaniem fragmen¬ tach powierzchni tarczy hamulcowej. Ponadto urza¬ dzenie wedlug wynaiaziku zapewnia równolegle prze¬ mieszczenie badanej czesci wzgledem plaszczyzn przetworników czujników ultradzwiekowych, co po¬ zwala na uzyskanie optymalnego poziomu cieczy sprzegajacej, minimalnej warstwy tej cieczy miedzy powierzchniami badanej czesci i powierzchniami przetworników, a tym samym eliminuje falowanie cieczy sprzegajacej, obniza straty energii fali ultra¬ dzwiekowej i pozwala na uzyskanie dobrej ostrosci obrazu na ekranie oscyloskopu.Urzadzenie pozwala na 100% kontrole tarcz ha¬ mulcowych w warunkach produkcyjnych przez pra¬ cowników przyuczonych, bez specjalnego przygo¬ towania zawodowego.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania rysunku, na którym fig. 1 przed¬ stawia urzadzenie wedlug wynaiaziku w widoku z przoidiu, fig. 2 — urzadzenie w przekroju w plasz¬ czyznie A-A, a fig. 3 — urzadzenie w przekroju w plaszczyznie B-B.Urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie z kor¬ pusu 1, w którym znajduje sie zbiornik 2 z ciecza sprzegajaca 3, przesuwany w prowadnicach 26 za pomoca mechanizmu posuwowego 4 oraz walka obrotowego 5 z czopem 6, sluzacym do osadzania badanej czesci 7 poprzez tuleje 25. Wielokomorowy zbiornik 2 ma robocza komore 10, w której osadzo¬ ne sa wspólosiowo ultradzwiekowe czujniki 11 de¬ fektoskopu 12, oraz dwie wyrównawcze komo¬ ry 8, 9.Posuwowy mechanizm 4 sklada sie z sruby 13 z pokretlem 14, oporowej tulei 15 zamocowanej w korpusie 1 oraz nakretki 16 zamocowanej w scian¬ ce wyrównawczej komory 9 zbiornika 2. Do wy¬ równawczej komory 8 zbiornika 2 zamocowany jest pret 17, a do korpusu 1 milimetrowa podzialka 18 pozwalajaca okreslic wartosc przesuwu wielokomo- rowego zbiornika 2 z ultradzwiekowymi czujnikami wzgledem korpusu 1, a tym samym wzgledem pio¬ nowej osi badanej czesci 7.W ramie 19 korpusu 1 sa wykonane gniazda 20, w których osadzony jest swoimi wglebieniami 21 walek 5. Korpus 1 jest osadzony w pojemniku 23 umozliwiajacym zebranie wylanej z wielokomoro- wego zbiornika 2 sprzegajacej cieczy 3.W celu wykrycia wewnetrznej wady o okreslonej wielkosci, na przyklad o okreslonej dopuszczalnej srednicy w calej objetosci badanej czesci 7 osa¬ dzonej na walku 5, obraca sie pokretlem 24 badana czesc 7 i po kazdym pelnym obrocie badanej czesci 7 przesuwa sie wielkokomorowy zbiornik 2 z ultra¬ dzwiekowymi czujnikami 11 za pomoca srubowego mechanizmu 4 o wartosc równa wartosci srednicy przetwornika ultradzwiekowego czujnika 11, który to przetwornik ultradzwiekowego czujnika 11 ma srednice równa dopuszczalnej wartosci srednicy wady wewnetrznej, która pozwala na uznanie ba¬ danej czesci 7 :za nadajaca sie do przekazania do dalszego procesu technologicznego.Ilosc obrotów umozliwiajacych skontrolowanie badanej czesci 7 uzalezniona jest od srednicy prze¬ twornika ultradzwiekowego czujnika 11 i szero¬ kosci badanej powierzchni mierzonej wzdluz sre¬ dnicy badanej czesci 7. Miejsce wykrytych wad we¬ wnetrznych w badanej czesci 7 nanosi sie na uprze¬ dnio przygotowany arkusz papieru o ksztalcie zblizonym do ksztaltu badanej czesci 7. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Urzadzenie do ultradzwiekowego wykrywania wad wewnetrznych w czesciach maszyn o ksztal¬ cie talerzowym, zwlaszcza zeliwnych tarcz hamul¬ cowych stosowanych w pojazdach mechanicznych, za pomoca ultradzwiekowych czujników w osrod¬ ku sprzegajacym, znamienne tym, ze sklada sie z korpusu (1) z prowadnicami (26) w których osa¬ dzony jesit przesuwnie wielokomorowy zbiornik (2) na ciecz sprzegajaca majacy robocza komore (10), w sciankach której osadzone sa znane ultradzwie¬ kowe czujniki (11), oraz obrotowego walka (5) osa¬ dzonego w gniazdach (20) korpusu (1) sluzacego do mocowania badanej czesci (7), przy czym korpus (1) osadzony* jest w pojemniku (23) a wielokomo¬ rowy zbiornik (2) jest polaczony z korpusem (1) za pomoca mechanizmu posuwu, na przyklad w po¬ staci srubowego mechanizmu (4), zapewniajacego przesuw wielokomorowego zbiornika (2) wraz z ultradzwiekowymi czujnikami (11) wzdluz cieci¬ wy badanej czesci 7). 10 15 20 25 30 35 40 45KI. 42 k,46/06 65030 MKP G 01 n 29/04 4 n Vyy/ ^T^^teT^TY^TT^ /)2 \JL 3" <6KI. 42 k, 46/06 65030 MKP G 01 n 29/04 42 7 *w\y^ vj S<\x\HS\\ XHc\VvV F/g.3 KZG 1, z. 40/72 — 215 Cena zl 10.— PL