PL64989B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 30.Y.1972 64989 KI. 40b,9/00 MKP C22c 9/00 ti CZYFELNIA Wspóltwórcy wynalazku: Józef Bator, Wladyslaw Wlosinski, Jan Wójcicki, Janusz Dziemianko Wlasciciel patentu: Instytut Metali Niezelaznych, Gliwice (Polska) Stop na formy do prasowania szkla Przedmiotem wynalazku jest stop przeznaczony na formy do prasowania szkla, zwlaszcza na formy do prasowania ekranów lamp kineskopowych, wy¬ robów ze szkla krysztalowego, szkiel do reflekto¬ rów samochodowych i tym podobnych.Dotychczas na formy do prasowania szkla, zwla¬ szcza na formy do prasowania ekranów lamp kine¬ skopowych, wyrobów ze szkla krysztalowego i szkiel do reflektorów samochodowych stosuje sie zeliwa stopowe zawierajace wagowo od 3,44 do 3,65% wegla, od 1,88 do 2,19% krzemu, od 0,47 do 0,75% manganu, od 0,09 do 0,43% siarki i od 0,06 do 0,18% fosforu, reszte zelaza, staliwa stopowe zawierajace wagowo od 1,35 do 1,50% wegla, od 0 do 0,4% manganu, od 2,2 do 2,4% krzemu, ponizej 0,03i5% .siarki, ponizej 0,036% fosforu, od 17 do 18% chro¬ mu, reszte zelaza, stale stopowe zawierajace wa¬ gowo od 0,10 do 0,.35% wegla, od 0,50 do 3,50% krzemu, od 6 do 30% chromu, od 0 do 79% ni¬ klu, od 0 do 3% manganu, reszte zelaza, oraz brazy aluminiowe zawierajace wagowo 7% aluminium, 5% cynku, 3% manganu, reszte miedzi lub 7% alu¬ minium, 7% cynku, 22% niklu i reszte miedzi.Wada dotychczas stosowanych stopów na formy do prasowania szkla jest fakt, ze na powierzch¬ niach roboczych wykonanych z nich form tworza sie podczas prasowania szkla siatki rys, pekniec, wzerów, które odciskaja sie na powierzchni wyro- dów szklanych. Skladniki tych stopów tworza na powierzchniach roboczych form gruba i nietrwala 10 15 20 25 30 warstwe tlenków, które w temperaturze prasowa¬ nia reaguja ze skladnikami szkla i zabarwiaja go miejscowo.Uzyskane z tych form wyroby szklane sa chro¬ powate i miejscowo zabarwione, wobec czego dla uzyskania gladkiej i jednobarwnej powierzchni musza poddane byc glebokiemu szlifowaniu, a same formy .poddawane sa czestej regeneracji. Rysy, pek¬ niecia i wzery na powierzchniach form, wykona¬ nych ze stopów na bazie zelaza, to jest z zeliwa, staliwa i stali, powstaja w wyniku róznej szybkosci utleniania sie poszczególnych skladników fazowych stopu, takich jak ferryt, cementyt i grafit. Ferryt utlenia sie wglab stopu wzdluz plytek grafitu, co lacznie z wykruszaniem sie grafitu na skutek ter¬ micznych zmian objetosci stopu prowadzi do po¬ wstawania siatki rys, pekniec i wzerów.Znane dotychczas i stosowane na formy do pra¬ sowania szkla brazy aluminiowe zawieraja cynk, który na skutek wysokiej temperatury formy w czasie prasowania szkla wyparowuje z jej po¬ wierzchni, laczy sie ze skladnikami szkla barwiac go powierzchniowo, a na powierzchni formy powstaja wzery, które z kolei odciskaja sie na powierzchniach wyrobów szklanych. Brazy alumi¬ niowe posiadaja niska twardosc i stad wykonane z nich formy maja mala zywotnosc. Ponadto do podstawowych wad stosowanych dotychczas stopów na formy do prasowania szkla, nalezy zaliczyc ma¬ la ich odpornosc na zmeczenie temperaturowe, oraz 64 9896498% niestabilnosc wymiarów wykonanych z nich form, oo ma zasadnicze znaczenie zwlaszcza przy pro¬ dukcji ekranów lamp kineskopowych.Czynione próby poprawienia jakosci wyrobów szklanych prasowanych w formach z dotychczas znanych stopów, przez stosowanie srodków smar¬ nych w celu zmniejszenia przyczepnosci szkla do formy, badz przez pokrywanie form elektrolitycz¬ nie nalozona warstwa chromu, nie zdaja egzaminu, gdyz srodki smarne rozkladaja sie w temperaturze prasowania szkla, a jego skladniki reaguja ze sklad¬ nikami szkla zabarwiajac go, powstaje duza ilosc gazów pogarszajacych sanitarne warunki pracy, a warstewki chromu, zwlaszcza nalozone na po¬ wierzchniach stopów wielofazowych, nie wytrzy¬ muja trudnych termicznie warunków pracy w czasie prasowania szkla i odprysku ja pogarsza¬ jac jakosc powierzchni formy, a zatem i uzyska¬ nych z niej wyrobów.Celem wynalazku jest unikniecie wad dotych¬ czas stosowanych stopów na tformy do prasowania szkla, zwlaszcza na formy do prasowania ekranów lamp kineskopowych, wyrobów ze szkla krysztalo¬ wego, szkiel do reflektorów samochodowych i tym podobnych.Zadanie techniczne prowadzace do osiagniecia tego celu polega na opracowaniu skladu chemicz¬ nego stopu o duzym przewodnictwie cieplnym, do¬ brej obrabialnosci, wysokiej odpornosci na utlenia¬ nie i przyklejanie sie do szkla, wysokiej twardosci, dobrej stabilnosci struktury w temperaturach pra¬ cy i o wysokiej odpornosci na zmeczenie cieplne, z którego wykonane formy do prasowania szkla, a zwlaszcza do prasowania ekranów lamp kinesko¬ powych, wyrobów ze szkla krysztalowego, szkiel do reflektorów samochodowych i fym podobnych wyrobów, beda trwale i zapewnia uzyskanie glad¬ kich i niezabarwionych wyrobów.Wytyczone zadanie zostalo rozwiazane zgodnie z wynalazkiem w ten sposób, ze opracowano stop do wykonywania z niego form do prasowania szkla, zawierajacy wagowo od 12 do 18% niklu, od 7 do 12% aluminium, od 0 do 3% zelaza, od 0 do 3% tytanu, od 0 do 3% kobaltu, od 0 do 3% chromu, od 0 do 1% molibdenu, od 0 do 1% tantalu i re¬ szte miedzi.Opracowany zgodnie z wynalazkiem stop, dzieki malemu wspólczynnikowi rozszerzalnosci i duzej przewodnosci cieplnej oraz wynikajacym stad ma¬ lym naprezeniom, wystepujacym na skutek zmian temperatury stopu, odporny jest na zmeczenie tem¬ peraturowe, dzieki wytworzeniu na powierzchni stopu cienkiej i zwartej warstewki tlenków sklad¬ ników stopowych, stop ten odporny jest na utle¬ nianie, a dzieki niskiej przyczepnosci do szkla nie zwilza go. Wysoka twardosc stop wedlug wynalaz¬ ku zawdziecza strukturze skladajacej sie z bazy 15 20 miedzianej, wsród której dyspersyjnie rozmieszczen ne sa zwiazki miedzymetaliczne skladników stopo¬ wych. Wlasciwosci stopu wedlug wynalazku mozna, regulowac iloscia skladników stopowych wprowa- 5 dzanych do stopu w podanych granicach, przy czym zwiekszenie odporiiosci na zmeczenie tempe¬ raturowe uzyskuje sie zwiekszajac w "stopie ilosc-, kobaltu, molibdenu i tantalu, a zwiekszenie od¬ pornosci na utlenianie dzieki zwiekszeniu w stopie; 10 ilosci aluminium, niklu i chromu.Wyroby ze szkla, prasowane w formach wyko¬ nanych ze stopu wedlug wynalazku, (posiadaja bardzo gladka powierzchnie bez rys i narostów.Dzieki wysokiej odpornosci na utlenianie jego* skladniki stopowe nie reaguja w temperaturze pra¬ sowania ze skladnikami szkla, co nie powoduje jego zabarwienia wzglednie zadymiania. Posiada to- szczególne znaczenie dla odpowiedzialnych wyro¬ bów szklanych, jak na przyklad w przypadku ekranów lamp kineskopowych dla telewizji.Wytop stopu wedlug wynalazku przeprowadza sie w indukcyjnym piecu otwartym, stosujac sklad¬ niki czyste, wzglednie mieszaniny skladników w po- 25 staci tak zwanych zapraw.Przykladowy sposób otrzymywania tego stopu przedstawiony jest ponizej.Do tygla ceramicznego wklada sie miedz naprze- mian z aluminium i nastepnie warstwe mieszani— 30 ny zawierajacej wagowo 80% tlenku wapnia i 20%* fluorytu. Mieszanina ta stanowi pokrycie zabezpie¬ czajace skladniki stopowe przed "utlenianiem. Na¬ stepnie wsad szybko nagrzewa sie do temperatury 1150°C i po roztopieniu podnosi sie jego tempera- 35 ture do 13O0X!. Do uzyskanej w ten sposób cieklej mieszaniny miedzi i aluminium wprowadza sie ni¬ kiel, a nastepnie kolejno zelazo, kobalt, chrom, mo¬ libden i tantal. Po stopieniu tych dodatków stopo¬ wych do stopu dodaje sie nastepnie tytan. 40 Po stwierdzeniu, ze wszystkie dodatki stopowe- zostaly roztopione utrzymuje sie temperature stopu w wysokosci 1250°C, usuwa z .powierzchni stopu zuzel i odlewa do form piaskowych.Formy do prasowania szkla wykonuje sie z tego* stopu droga obróbki mechanicznej lub precyzyjne¬ go odlewania. 45 50 55 PL PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Stop na formy do prasowania szkla, zwlaszcza na formy do wykonywania w nich precyzyjnych wyrobów szklarskich, znamienny tym, ze zawiera wagowo od 12 do 18% niklu, od 7 do 12% alu¬ minium, od 0,6 do 3% zelaza, od 0,5 do 3% ko¬ baltu, od 0,1 do 3% tytanu, od 0,1 do 3% chromu, od 0,1 do 1% molibdenu, od 0 do 1% tantalu d re¬ szte miedzi. Typo Lódz, zam. 88/72 — 220 egz. Cena zl 10,— PL PL