PL64914B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 15.Y.1972 64914 KI. 5b,25/12 MKP E21c 25/12 UKD Wspóltwórcy wynalazku: Wlodzimierz Sikora, Kazimierz Soltysek, An¬ toni Rej, Janusz Sedlaczek, Michal Fels, Alfred Sergiel Wlasciciel patentu: Glówny Instytut Górnictwa, Katowice (Polska) Ostrze nozy dla maszyn urabiajacych i sposób ich wykonania Przedmiotem wynalazku jest ostrze nozy dla maszyn urabiajacych przeznaczone do urabiania mineralów uzytecznych i sposób wykonywania tych nozy.'Znane dotychczas noze maszyn urabiajacych, a zwlaszcza narzedzia jednoostrzowe, jak na przyklad noze kombajnowe, dla zwiekszenia trwalosci ich ostrza zbrojone sa weglikami spiekanymi majacy¬ mi ksztalt plytek lub slupków. W narzedziach tych kazde ostrze na swej szerokosci uzbrojone jest jedna plytka lub tez jednym slupkiem.Znane plytki zbrojace ostrze narzedzi maja takie ksztalty, ze ich powierzchnie polaczenia z korpu¬ sem noza sa plaskie. Przy itakich ksztaltach po¬ wierzchni, sily boczne dzialajace na plytke w cza¬ sie pracy sa w zasadzie przenoszone tylko przez lutowie laczace te plytke z korpusem. Jak wyka¬ zuje praktyka, przy takim polaczeniu plytki z kor¬ pusem noza, czesto zachodzi zerwanie lutu w kie¬ runku bocznym i wyrwanie plytki. Natomiast ostrza nozy zbrojone za pomoca spieków w ksztal¬ cie slupków maja te wade, ze spiek nie chroni w ogóle plaszczyzn bocznych noza, wskutek czego plaszczyzny te ulegaja szybkiemu scieraniu, a gniazdo spieku zostaje przetarte od strony tych plaszczyzn, natomiast sam spiek slupkowy wyr¬ wany.Trudnosci wlasciwego zbrojenia ostrzy plytkami z weglików spiekanych zwiekszaja sie wraz ze wzrostem szerokosci ostrza. Zbrojenie nozy z ost- 2 rzami szerokimi, wymagajacymi duzych wymiarów plytek z weglików spiekanych, jest zwiazane ze znacznymi trudnosciami natury technologicznej i bardzo czesto zdarza sie, ze plytki te pekaja w czasie laczenia ich z korpusem noza, lub w cza¬ sie pracy noza.Na "trwalosc nozy maszyn urabiajacych w znacz¬ nym stopniu wplywa jakosc polaczenia trudnoscie- ralnego spieku z korpusem narzedzia. Znane do¬ tychczas polaczenia sa wykonywane w ten sposób, ze material (lut) laczacy spiek z korpusem wpro¬ wadza sie miedzy powierzchnie laczone w formie blaszek, kawalków drutu, lub tp. Wada takiego spo¬ sobu wykonywania polaczenia jest miedzy innymi to, ze nie zapewnia on uzyskania równomiernej i optymalnej grubosci warstwy lutowia, co jest po¬ wodem niedostatecznej wytrzymalosci polaczenia.Znane sa równiez próby stosowania galwaniczne- 20 ©o pokrywania weglików spiekanych lutowiem, lecz dotychczas próby te nie przyniosly pozytyw¬ nych wyników, poniewaz nie rozwiazano jeszcze szeregu problemów technologicznych. Dlatego spo¬ sób ten nie znalazl praktycznego zastosowania 25 w przemysle.Celem wynalazku jest skonstruowanie takiego ostrza noza maszyn urabiajacych i opracowanie takiego sposobu laczenia weglików spiekanych z korpusem nozy maszyn urabiajacych, które za- 30 pewnia wieksza trwalosc narzedzia, a jednoczesnie 10 15 64 91464914 zwieksza wytrzymalosc samego polaczenia spieku z korpusem noza.Cel ten osiagnieto za pomoca ostrza noza maszyn urabiajacych wynalazku. Istota tego ostrza polega na tym, ze osadzanemu w gniezdzie korpusu noza spiekowi (nadaje sie, W przekroju prostopadlym do jego osi podluznej ksztalt jedno- lub dwustronnie wypukly badz tez wklesly, dostosowany do po¬ wierzchni przylegania gniazda. Powierzchnie przy¬ legania sa wykonane tak, ze na laczonych powierz¬ chniach gniazda i spieku, oprócz trwalego pola¬ czenia za pomoca materialu laczacego (lutu), zabez¬ pieczaja dodatkowo spiek przed jego przesunieciem bocznym i obrotem wzgledem korpusu noza. Dzieki tak wlasnie uksztaltowanym powierzchniom przy¬ legania, sily wystepujace w czasie pracy noza, któ¬ re chca wyrwac spiek z noza w kierunku bocznym, sa przenoszone nie tylko przez material laczacy (lutowie), ale równiez przez boczne, zachodzace na siebie powierzchnie gniazda i spieku.Przedmiotem wynalazku jest równiez sposób wy¬ konywania wymienlolftdgo wyzej ostrza noza ma¬ szyn urabiajacych. Istota tego sposobu polega na tym, ze powierzchnie laczone gniazda lub spieku najpierw pokrywa sie materialem laczacym (lutem), a nastepnie do gniazda wpasowuje sie spiek. Na koniec, tak przygotowane ostrze noza poddaje sie dalszej, znanej obróbce termicznej. Zaleta takiego sposobu wykonywania ostrza noza jest zagwaranto¬ wanie optymalnej, a równomiernej grubosci, war¬ stwy lutowia -pokrywajacego tyftko te powierzchnie spieku lub gniazda, na których ma nastapic pola¬ czenie. Poza tym sposób wedlug wynalazku pozwa¬ la na racjonalne wykorzystanie materialu laczacego oraz ulatwia wykonywsttrie ostrza o zlozonych ksztaltach spieków. Taki sposób zabezpiecza rów¬ niez spiek przed powiertchiriowym odweglaniem, zagaaowanielm i uderzeniem termicznym, które tworza warsffwe utrudniajaca polaczenie spieku z gniazdem.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladowym wykonaniu na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia ostrze noza maszyn urabiajacych w widoku z boku, fig. 2 — 4 rózne ksztalty spieków w przekroju wzdluz linii A-A zaznaczonej na fig. 1, fig. 5 odmiane ostrza w widoku z boku, fig. 6 — przekrój wzdluz linii B-B zaznaczonej na fig. 5, fig. 7 — szerokie ostrze nozy maszyn urabiajacych wwidoku z boku, fig. 8 — przekrój wzdluz linii C-C zaznaczonej na fig. 7, fig. 9 — odmiane ostrza sze¬ rokiego w widoku z boku, fig. 10 — przekrój wzdluz linii D-D zaznaczonej na fig. 9, fig. 11 — inna odmiane ostrza szerokiego nozy w widoku z boku, a fig. 12 — przekrój wzdluz linii E-E zaznaczonej na fig. 11.Jak uwidoczniono na fig. 1—4 ostrze noza ma¬ szyn urabiajacych wedlug wynalazku sklada sie z korpusu 1, w którym jest osadzony trwale spiek % za pomoca laczacego materialu 3. Spieki 2 moga miec jedno- lub dwustronnie wypukla badz wklesla zewnetrzna powierzchnie przylegania, przez co uniemozliwia sie jakiekolwiek boczne przesuwanie sie spieku w ostrzu nozy.Zgodnie 2 wynalazkiem zbrojenie ostrza nozy maszyn urabiajacych odbywa sie w nastepujacy sposób. Najpierw powierzchnie laczone gniazda lub spieku pokrywa sie równomierna warstwa ma¬ terialu laczacego (lutu), np. za pomoca metalizacji natryskowej, lub przez zanurzanie. Nastepnie wpra- 5 sowuje sie spiek 2 do gniazda korpusu 1 i tak przy¬ gotowane ostrze poddaje sie dalszej znanej obróbce termicznej, w czasie której nastepuje rozpuszcze¬ nie sie warstwy materialu laczacego i szczelne polaczenie spieku 2 z korpusem 1 ostrza. Taki spo- io sób wykonywania ostrza narzedzia górniczego za¬ pobiega powstawaniu na powierzchniach laczonych warstwy utlenionej, która utrudnia wzajemne la¬ czenie sie spieku 2 z gniazdem.Odmiana ostrza noza maszyn urabiajacych uwi- 15 doczniona na fig. 5 i 6 polega na zastosowaniu spieku 2 o ksztalcie dwuteowym, który swoimi wglebieniami obejmuje dwa prostokatne wystepy korpusu 1 noza. Taki ksztalt spieku 2 nie tylko zapobiega przesunieciom bocznym, ale równiez 20 chroni korpus 1 ostrza noza przed jego szybkim zuzywaniem sie w czasie pracy.Inna odmiane ostrza noza maszyn urabiajacych uwidoczniono na fig. 7—12* W odmianie tej w kor¬ pusie 1 noza osadza sie wiecej niz jeden spiek %r które wspólnie twoitza szerokie ostrze noza. Spieki te moga miec ksztalt walców osadzonych w otwo¬ rach cylindrycznych, lub prostopadloscianów o pod¬ stawie kwadratowej, wyprasowanych do rowków rozmieszczonych na powierzchni zewnetrznej kor¬ pusu 1, badz tez ksztalt plytek rozmieszczonych na ostrzu noza na przemian z taMmi samymi wy¬ stepami korpusu 1. Przez taki sposób wykonywania szerokiego ostrza noza maszyn urabiajacych unika sie powstawania w ostrzu naprezen wewnetrznych, a tym samym zwieksza sie wytrzymalosc i trwa¬ losc noza. Poza tym dzieki mniejszym wymiarom pojedyncze spieki mozna latwo i trwale osadzac w korpusie, czego nie mozna bylo uzyskac przy stosowaniu ostrzy zbrójonych za pomoca plytek o stosunkowo duzych wymiarach. Dodatkowa zaleta tej odmiany ostrza jest to, ze narzedzie utworzone z kilku spieków odpowiednio dobranych daje mniej¬ sze opory w czasie urabiania calizny. 25 30 35 40 45 PL PL

Claims (4)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Ostrze noza dla maszyn urabiajacych, uzbro¬ jone weglikiem spiekanym, przeznaczone do ura- 50 biania mineralów uzytecznych, znamienne tym, ze osadzony w gniezdzie korpusu (1) noza spiek (2) ma w przekroju prostopadlym do osi podluznej ksztalt jedno- lub dwustronnie wypukly, badz tez wklesly, dostosowany do powierzchni przylegania 55 gniazda tak, aby na powierzchniach laczonych gniazda i spieku i(2) oprócz trwalego polaczenia, za pomoca laczacego materialu (3), nierównosci laczonych powierzchni zabezpieczaly dodatkowo spiek '(2) przed jego przesunieciem bocznym i obro- 60 tern wzgledem korpusu (1) narzedzia.

2. Odmiana ostrza wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze ma spiek (2) o ksztalcie dwuteowym w przekroju prosltopadlym do osi podluznej tego spieku, który swoimi wglebieniami obejmuje 65 dwa prostokatne wystepy korpusu (1) noza.64 914

3. Odmiana ostrza moza dla maszyn urabiajacych, znamienna tym, ze ma wiecej niz jeden spiek (2) tworzace wspólnie szerokie ostrze moza, które maja ksztalt walców osadzonych w otworach cylindrycz¬ nych lub prostopadloscianów o podstawie kwadra¬ towej wprasowanych do rowków rozmieszczonych na powierzchni zewnetrznej korpusu (1), badz tez ksztalt plytek rozmieszczonych na ostrzu noza na- 6 przemianlegle z wystepami korpusu (1) o takim samym ksztalcie.

4. Sposób wykonywania ostrza noza dla maszyn urabiajacych wedlug zastrz. 1^3, znamienny tym, ze powierzchnie laczone gniazda lub spieku naj¬ pierw pokrywa sie materialem laczacym, a nastep¬ nie do gniazda wprasowuje sie spiek i tak przygo¬ towane ostrze noza poddaje sie dalszej obróbce termicznej.KI 5b, 25/12 64 914 MKP E21c 25/12 *9.n fig. IZ Typo Lódz, zam. 84/72 — 205 e.^z. Cena zl 10,— PL PL