Pierwszenstwo: Opublikowano: 30.111.1972 64743 KI. 47 f1, 27/10 MKP F 16 1, 27/10 Wspóltwórcy wynalazku: Edward Mikula., Wlodzimierz Sikora, Kazimierz Soltysek, Janusz Jagodzinski, Zygmunt Dabin- ski, Michal Fels, Janusz Sedlaczek Wlasciciel patentu: Glówny Instytut Górnictwa, Katowice (Polska) Rurociag elastyczny Przedmiotem wynalazku jest rurociag elastyczny przeznaczony do transportu cieczy zanieczyszczo¬ nych i podsadzki hydraulicznej bedacych pod cisnieniem.Znane dotychczas uelastycznienia rurociagów pra¬ cujacych pod duzym cisnieniem polegaja na zasto¬ sowaniu polaczen odchylnych, jak na przyklad po¬ laczenia z kielichem kulistym lub cylindrycznym, w których to kielichach drugi laczony koniec ruro¬ ciagu jest uszczelniany szczeliwami naturalnymi lub syntetycznymi dociskanymi najczesciej dlawikami.Znane sa polaczenia rurowe, w których oba kon¬ ce rur maja kulisto uksztaltowane czesci uszczel¬ nione pierscieniami podatnymi, czy tez sa dociska¬ ne do wspólnego pierscienia uszczelniajacego. W instalacjach podsadzkowych znane sa takze uszczel¬ ki w formie podatnych pierscieni plaskich lub kli¬ nowych, które umozliwiaja niewielkie katowe od¬ chylenia osi laczonych rur. Dla uelastycznienia in¬ stalacji podsadzkowych stosuje sie czasem odcinki wezy podatnych, najczesciej gumowych, zbrojonych wkladkami stalowymi.Powyzsze rozwiazania uelastyczniajace maja jed¬ nak szereg dosc istotnych wad, zwlaszcza w zasto¬ sowaniu do kopalnianej podsadzki hydraulicznej.Zasadnicza wada polaczen tych rozwiazan w ruro¬ ciagach podsadzkowych jest sklonnosc do zanie¬ czyszczen drobnymi frakcjami piasku, sklonnosc do zakleszczen, mala odpornosc zlacz na dynamiczne obciazenia sily przeginajace rurociag, trudnosci 20 25 30 montazu przy zanieczyszczeniu zlaczy oraz stosun¬ kowo mala wytrzymalosc zlacz na cisnienia, szcze¬ gólnie przy drganiach rurociagu. Poza tym weze gumowe trudno jest utrzymac w osi, co prowadzi do zaburzen przeplywu mieszanin, a ponadto nie wstrzymuja one wiekszych cisnien.Znane sa równiez zlacza elastyczne do rur wy¬ konane w postaci odcinka rury z materialu elastycznego, który jest wlozony na dwa konce ru¬ rociagu i dodatkowo wzmocniony metalowo oslona.Zasadnicza wada tych zlacz jest to, ze nie mozna ich stosowac do rurociagów, w których panuje du¬ ze cisnienie oraz transportuje sie ciecz zanieczysz¬ czona. Poza tym zlacza te, ze wzgledu na swoja konstrukcje, sa bardzo wrazliwe na dzialanie sil zewnetrznych i wewnetrznych.Wymienionych wad i niedogodnosci nie ma ru¬ rociag wedlug wynalazku. Istota tego rurociagu, którego dwa odcinki polaczone ze soba sa zaopa¬ trzone w kolnierze, polega na tym, ze jest on wy¬ posazony w obejme laczaca trwale kolnierze tych odcinków. Poza tym rurociag ma wkladke elastycz¬ na wypelniajaca szczeline pomiedzy kolnierzami obu odcinków rury i pomiedzy obejma, a tymi kol¬ nierzami. Tak osadzona wkladka elastyczna nie ma powierzchni wzajemnie ruchomych, przez co nie zachodzi tu zjawisko zanieczyszczenia i zatarcia polaczenia.Zaleta rurociagu elastycznego wedlug wynalazku jest równiez to, ze moze on przenosic duze cisnie- 64 7433 64 743 4 nia, bardzo dobrze tlumi drgania wzdluzne i po¬ przeczne oraz odznacza sie duza wytrzymaloscia na obciazenia wzdluzne i poprzeczne. Poza tym rure z uelastycznieniem mozna przystosowac do dowol¬ nego sposobu laczenia jej z dowolnym rurociagiem, co umozliwia ujednolicenia systemu zlacz i oprzy¬ rzadowania. Dodatkowa zaleta rurociagu jest to, ze jego elastyczna wkladka jest niewrazliwa na trud¬ ne warunki pracy i nadaje sie do stosowania w rurociagach podsadzkowych oraz w hydrotranspor- cie i w instalacjach powierzchniowych, zwlaszcza tam, gdzie trzeba pokonywac nierównosci tereno¬ we lub tereny objete szkodami górniczymi.Przedmiot wynalazku uwidoczniony w przykla¬ dzie wykonania na rysunku w przekroju osiowym.Jak uwidoczniono na rysunku rurociag elastycz¬ ny sklada sie z dwóch odcinków 1 i 2 rury zaopa¬ trzonych w kolnierze 3, pomiedzy którymi jest umieszczona elastyczna wkladka 4. Kolnierze 3 sa 10 15 polaczone ze soba trwale za pomoca obejmy 5, przy czym elastyczna wkladka 4 wypelnia równiez prze¬ strzen pomiedzy kolnierzami 3 a obejma 5. Tak po¬ laczone dwa odcinki rurowe, zaopatrzone na kon¬ cach w kolnierze, tworza rure, która zabudowana w dowolnym rurociagu, np. podsadzkowym, pracu¬ jacym pod duzym cisnieniem, pozwala na wychy¬ lenia tego rurociagu w dowolnym kierunku. PL