PL64429B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 22.X.1969 (P 136461) 29.11.1972 KI. 21 e, 35/00 MKP G 01 r, 35/00 CZYTELNIA | Urzedu roMofowego Witta} tumu**!} L— Wspóltwórcy wynalazku: Miron Kozicki, Wladyslaw Zajac Wlasciciel patentu: Instytut Metalurgii Zelaza im. Stanislawa Staszica, Gliwice (Polska) Sposób pomiaru uchybów pomiarowych systematycznych elektrycznych mierników wskazówkowych oraz uklad do stosowa¬ nia tego sposobu Przedmiotem wynalazku jest sposób pomiaru uchy¬ bów pomiarowych systematycznych elektrycznych mier¬ ników wskazówkowych oraz uklad do stosowania tego sposobu. Sposób ten ma zastosowanie w zakladach pro¬ dukcyjnych w których duza ilosc mierników podlega pomiarom ich przydatnosci.Obecnie do pomiaru uchybów systematycznych w elektrycznych miernikach wskazówkowych stosuje sie klasyczny pomiar uchybów systematycznych polegajacy na porównaniu wskazan miernika badanego i wzorco¬ wego. Okreslenie uchybów systematycznych wymaga kaz¬ dorazowego obliczania róznicy wskazan obu mierników w odiniesieniu do górnej wartosci zakresu miernika ba¬ danego.Ze wzgledu na tarcie wystepujace w lozyskach mier¬ nika pomiary przeprowadza sie dwa razy, a mianowicie przy rosnacej i malejacej wartosci wielkosci mierzonej.Ponadto trudnosci sprawia dla obslugujacego dokladne odczytanie wartosci wskazywanej przez miernik badany wówczas, gdy jego wskazówka znajduje sie w strefie nie- okreskowanej. Sposób ten wymaga od pracownika wy¬ sokich kwalifikacji.W innym sposobie stosowanym do sprawdzania uchy¬ bów systematycznych, pomiary przeprowadza sie w ten sposób, ze do zródla wzorcowego wlacza sie w szereg napiecie wolno przemienne i sprawdzanie sprowadza sie do obserwacji polozenia sektora zakreslanego okresowo przez wskazówke w stosunku do wyznaczonej kreski na podzialce miernika badanego. W sposobie tym obser¬ wuje sie jedynie fakt czy wskazówka przechodzi nad ta 10 15 20 25 30 kreska czy nie. Takie sprawdzanie nie pozwala na okre¬ slenie wartosci liczbowej uchybu systematycznego lecz podaje tylko czy uchyb jest mniejszy lub wiekszy od do¬ puszczalnego. Ponadto odczyt uchybu jest tak samo me¬ czacy jak w ukladzie klasycznym gdyz amplituda drgan wskazówki równa sie wielkosci uchybowi systematycz¬ nemu, który na podzialce skali miernika badanego wy¬ nosi zaledwie ulamek podzialki. Poza tym nie ma mozli¬ wosci okreslenia liczbowej wartosci tarcia lozysk, które pozornie zaostrza w tym sposobie wynik pomiaru. Spo¬ sób ten nadaje sie wylacznie do pomiarów uchybów sy¬ stematycznych mierników w których zaklada sie, ze tar¬ cie w lozyskach nie wystepuje.Znany uklad do stosowania sposobu zawiera zródlo wzorcowe wartosci mierzonej umozliwiajace uzyskanie wartosci znamionowych odpowiadajacych sprawdzanym punktom podzialki z dokladnoscia przewyzszajaca kil¬ kakrotnie uchyb dopuszczalny badanego miernika i zró¬ dlo wytwarzajace te sama wielkosc, ale o wartosci prze¬ miennej i amplitudzie dobranej odpowiednio do warto¬ sci dopuszczalnego uchybu sprawdzanego miernika.Zródlo wartosci przemiennej wlaczone jest w szereg po¬ miedzy zródlo wzorcowej wartosci, a badany miernik.Wspomniany uklad sluzy jedynie do sprawdzania dopu¬ szczalnych uchybów systematycznych.Celem wynalazku jest usuniecie niedogodnosci wyni¬ kajacych ze znanych sposobów i w zwiazku z tym wyty¬ czono sobie zadanie techniczne, polegajace na opracowa¬ niu takiego sposobu pomiaru uchybu systematycznego, który pozwala na odczyt uchybu bez przeliczania bez- €4429- 3 posrednio w liczbach i na bezposredni pomiar liczbowy tarcia w lozyskach.Cel ten osiagnieto przez opracowanie sposobu pole¬ gajacego na przylozeniu wielkosci wzorcowej do bada¬ nego miernika, w którym wskazówke odchylona o nie¬ znany kat od kreski sprawdzanej na skali badanego miernika nastawia sie za posrednictwem oddzialywania na nia poprzez zmiane wartosci napiecia wzorcowego na transformatorze uchybu maksymalnego do tej samej kreski sprawdzanej po czym na dodatkowym mierniku odczytuje sie wartosc uchybu systematycznego jako wie¬ lokrotnosc nieznanego kata w badanym mierniku.W celu zrealizowania podanego sposobu opracowany jest uklad, który zawiera glówne zasilajace zródlo i po¬ laczony z nim równolegle glówny regulowany autotrans¬ formator do którego podlaczony jest równolegle obwód polaczony szeregowo. Obwód ten zawiera polaczone sze¬ regowo uzwojenie pierwotne transformatora, uzwojenie pierwotne transformatora uchybu maksymalnego, uzwo¬ jenie pierwotne transformatora korekcji fazy oraz uzwo¬ jenie pierwotne transformatora pomiarowego. W tak zbudowanym obwodzie szeregowym uzwojenie wtórne transformatora polaczone jest równolegle z regulowanym autotransformatorem dokladnego nastawiania, natomiast uzwojenie wtórne transformatora uchybu maksymalnego polaczone jest równolegle do regulowanego autotransfor¬ matora, przy czym oba autotransformatory podlaczone sa równolegle do glównego zasilajacego zródla* Obwód zawierajacy polaczone szeregowo uzwojenie wtórne transformatora korekcji fazy miernik dodatkowy oraz opornik wlaczony jest jednym biegunem miedzy uzwojenie pierwotne transformatora i uzwojenie pier¬ wotne transformatora uchybu maksymalnego, a drugim biegunem miedzy uzwojenie pierwotne transformatora korekcji fazy i uzwojenie pierwotne transformatora uchybu maksymalnego. Badany miernik podlaczony jest równolegle poprzez zaczepy do uzwojenia wtórnego transformatora pomiarowego.Odczyt w tym sposobie jest bardzo dokladny i do¬ godny dla przeprowadzajacego pomiary. Dodatkowa za¬ leta tej metody jest liczbowy pomiar tarcia wystepujacy w lozyskach badanego miernika. Ponadto sposób ten po¬ wieksza jakosc, szybkosc i dokladnosc pomiaru ponie¬ waz caly pomiar polega na sprowadzaniu wskazówki badanego miernika do wyznaczonej wartosci okresko- wanej.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykla¬ dzie wykonania na rysunku, który przedstawia uklad elektryczny do stosowania sposobu wedlug wynalazku.Uklad elektryczny pozwalajacy na stosowanie powyz¬ szego sposobu zawiera glówne zasilajace zródlo 13, któ¬ re zasila równolegle glówny regulowany autotransforma¬ tor 1 i regulowany autotransformator dokladnego nasta¬ wiania 5, które umozliwiaja nastawianie wartosci zna¬ mionowych odpowiadajacych punktom podzialki z do¬ kladnoscia przewyzszajaca kilkakrotnie uchyb badanego miernika 11. Transformator uchybu maksymalnego 3, którego uzwojenie wtórne polaczone jest równolegle z regulowanym autotransformatorem 6 sluzy do nastawia¬ nia wskazówki badanego miernika 11 o wartosc niezna¬ nego kata uchybu systematycznego do kreski sprawdza¬ nej na skali.Transformator pomiarowy 7 z odczepami 8 na uzwo¬ jeniu wtórnym umozliwia dobranie zakresu do badanego miernika 11. Opornik 10 umozliwia cechowanie wielo- 4 krotnosci miernika 9 w stosunku do uchybu systema¬ tycznego badanego miernika 11. Miernik 9 sluzy do od¬ czytywania wartosci uchybu systematycznego. Uklad elektryczny zestawiony jest w ten sposób, ze równolegle 5 do glównego regulowanego autotransformatora 1 podla¬ czony jest obwód polaczony szeregowo zlozony z uzwo¬ jenia pierwotnego transformatora 2, uzwojenia pierwot¬ nego transformatora uchybu maksymalnego 3, uzwojenia pierwotnego transformatora korekcji fazy 4 oraz uzwo- 10 jenia pierwotnego transformatora pomiarowego 7.Obwód polaczony szeregowo zlozony z opornika 10r miernika 9 oraz uzwojenia wtórnego transformatora ko¬ rekcji fazy 4 wlaczony jest jednym biegunem miedzy uzwojenie pierwotne transformatora 2 i uzwojenie pier- 15 wotne transformatora uchybu maksymalnego 3 a drugim biegunem miedzy uzwojenie pierwotne transformatora korekcji fazy 4 i uzwojenie pierwotne transformatora uchybu maksymalnego 3. Uzwojenie wtórne transforma¬ tora 2 polaczone jest równolegle z regulowanym auto- 20 transformatorem dokladnego nastawiania 5. Uzwojenie wtórne transformatora uchybu maksymalnego 3 polaczo¬ ne jest równolegle do regulowanego autotransformatora 6, przy czym zarówno autotransformator 5 jak 6 podlaczone sa równolegle do glównego zasilajacego zródla 13. Bada- 25 ny miernik 11 i wzorcowy miernik 12 podlaczony jest do wtórnego uzwojenia transformatora pomiarowego 7.Sposób polaczenia mierników zalezy od rodzaju mie¬ rzonej wielkosci. Na rysunku uwidocznione jest polacze¬ nie mierników do pomiaru napiecia. 30 Pomiar uchybu systematycznego przeprowadza sie w ten sposób, ze dobiera sie odpowiedni zaczep 8 na trans¬ formatorze pomiarowym 7 o wartosci równej zakresowi badanego miernika 11. Glównym regulowanym auto¬ transformatorem 1 i regulowanym autotransformatorem 35 dokladnego nastawiania 5 nastawia sie wskazówke wzor¬ cowego miernika na sprawdzana wartosc okreskowana na skali. Pod wplywem wzorcowej wartosci wielkosci mierzonej przylozonej do badanego miernika 11 jego wskazówka zajmuje polozenie rózniace sie od polozenia 4o wskazówki wzorcowego miernika 12 o wartosc uchybu systematycznego.Wskazówke odchylona od kreski sprawdzanej o nie¬ znany kat nastawia sie przy pomocy regulowanego auto¬ transformatora 6 do sprawdzanej wartosci okreskowanej 45 na skali badanego miernika 11. Pod wplywem zmian wartosci napiecia wzorcowego na transformatorze uchy¬ bu maksymalnego 3, celem którego bylo nastawienie wskazówki badanego miernika 11 do wartosci okresko¬ wanej, polozenie wskazówki w mierniku 9 zmieni sie 50 wprost proporcjonalnie do wywolanej zmiany wartosci i do uchybu systematycznego badanego miernika 11.Zmiana katowa w mierniku 9 wywolana zmiana warto¬ sci napiecia wzorcowego na transformatorze uchybu maksymalnego 3 jest wielokrotnoscia zmiany katowej 55 uchybu systematycznego w badanym mierniku 11. Od¬ czyt wartosci uchybu systematycznego badanego mierni¬ ka 11 przeprowadza sie na mierniku 9 bezposrednio w procentach lub jednostkach wielkosci mierzonej.Pomiar tarcia lozysk przeprowadza sie w ten sposób, 60 ze wskazówke badanego miernika 11 nastawia sie na oznaczona wartosc okreskowana na skali. Zmieniajac wartosc napiecia wzorcowego na transformatorze uchybu maksymalnego 3 za pomoca regulowanego autotransfor¬ matora 6 nastawia sie wolno wskazówke badanego mier- 65 nika 11 do kreski oznaczonej na skali, cofajac nastepnie5 wolno wskazówke badanego miernika 11 do kreski wyj¬ sciowej. W wypadku istnienia tarcia w lozyskach bada¬ nego miernika 11, wartosc wskazywana przez dodatkowy miernik 9 bedzie rózna przy wielkosci wzrastajacej i malejacej. Róznica tych dwu wielkosci jest równa wiel¬ kosci tarcia jakie wystepuje w lozyskach badanego mier¬ nika 11. PL PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób pomiaru uchybów pomiarowych systema¬ tycznych elektrycznych mierników wskazówkowych, po¬ legajacy na przylozeniu wielkosci wzorcowej do bada¬ nego miernika, znamienny tym, ze wskazówke odchylo¬ na o nieznany kat od kreski sprawdzanej na skali bada¬ nego miernika nastawia sie za posrednictwem oddzialy¬ wania na nia poprzez zmiane wartosci napiecia wzorco¬ wego na transformatorze uchybu maksymalnego do tej samej kreski sprawdzanej po czym na dodatkowym mierniku odczytuje sie wartosc uchybu systematycznego jako wielokrotnosc nieznanego kata w badanym mier¬ niku.

2. Uklad do stosowania sposobu wedlug zastrz. 1, posiadajacy glówne zasilajace zródlo oraz transformator sluzacy do równoleglego zasilania badanego miernika i wzorcowego miernika, znamienny tym, ze ma glówny 6 regulowany autotransformator (1) do którego podlaczony jest równolegle obwód w sklad którego wchodza pola¬ czone szeregowo uzwojenie pierwotne transformatora (2), uzwojenie pierwotne transformatora uchybu maksymal- 5 nego (3), uzwojenie pierwotne transformatora korekcji fazy (4) oraz uzwojenie pierwotne transformatora po¬ miarowego (7), w którym uzwojenie wtórne transforma¬ tora (2) polaczone jest równolegle z regulowanym auto¬ transformatorem dokladnego nastawiania (5) oraz uzwo- 10 jenie wtórne transformatora uchybu maksymalnego (3) polaczone równolegle do regulowanego autotransforma¬ tora (6), przy czym zarówno autotransformator doklad¬ nego nastawiania (5) jak i regulowany autotransforma¬ tor (6) podlaczone sa równolegle do glównego zasila- 15 jacego zródla (13), zas obwód zawierajacy polaczone sze¬ regowo uzwojenie wtórne transformatora korekcji fazy (4), miernik (9) oraz opornik (10) wlaczony jest jednym biegunem miedzy uzwojenie pierwotne transformatora (2) i uzwojenie pierwotne transformatora uchybu mak- 20 symalnego (3) a drugim biegunem miedzy uzwojenie pierwotne transformatora korekcji fazy (4) i uzwojenie pierwotne transformatora uchybu maksymalnego (3), na¬ tomiast badany miernik (11) podlaczony jest równolegle poprzez zaczepy (8) do wtórnego uzwojenia transforma- 25 tora pomiarowego (7). ^KI. 21 e, 35/00 64429 MKPG 01 r, 35/00 /i» Cena zl 10.— WDA-l. Zam. 2190, naklad 200 egz. PL PL