PL64378B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 31.1.1970 (P 138 521) 29.11.1972 64378 KI. 42k,27 MKP G 01 m, 5/00 UKD Wspóltwórcy wynalazku: Romuald Gocman, Wieslaw Stapor, Ludwik Graca, Stanislaw Mnich Wlasciciel patentu: Glówny Instytut Górnictwa, Katowice (Polska) Urzadzenie do pomiaru zaciskania wyrobisk górniczych i prze¬ suniec poziomych stropu wzgledem spagu Wynalazek dotyczy urzadzenia przeznaczonego do po¬ miaru zaciskania wyrobisk górniczych i przesuniec po¬ ziomych stropu wzgledem spagu.Okreslenie optymalnych parametrów wyrobiska górni¬ czego oraz dobór odpowiedniego systemu eksploatacji w danych warunkach górniczo-geologiczno-technicznych wymaga prowadzenia na szeroka skale badan z zakresu mechaniki górotworu, bazujacych przede wszystkim na pomiarze zaciskania wyrobiska i wielkosci przesuniec poziomych stropu wzgledem spagu. Pomiary takie sa zwykle prowadzone w trudnych warunkach ruchowych i czesto zdarza sie, ze po zainstalowaniu urzadzenia po¬ miarowego powtórne dojscie do niego jest juz niemozli¬ we. Dlatego tez urzadzenia te musza miec mozliwosc zdalnego odczytu mierzonych przez nie wielkosci. Poza tym urzadzenia takie powinna cechowac niezawodnosc dzialania, latwa obsluga i stosunkowo niski koszt wyko¬ nania, poniewaz prowadzone badania wymagaja czesto instalowania tych urzadzen w miejscach trudno dostep¬ nych, np. w starych zrobach, z których po zakonczeniu badan nie mozna juz odzyskac urzadzenia pomiarowego.Znane dotychczas i najczesciej stosowane urzadzenie do pomiaru konwergencji sklada sie z dwóch rur tele¬ skopowych, które umieszcza sie w miejscu pomiaru. Po¬ miar wielkosci zaciskania wyrobiska odbywa sie tu za pomoca skali naniesionej na jednej z rur. Ulepszona wersja tego konwergometru polega na umieszczeniu wewnatrz rur miernika elektrycznego do zdalnego prze¬ kazywania zmiany odleglosci miedzy dwoma punktami.Wada tych urzadzen jest miedzy innymi to, ze wskazuja 15 20 25 30 one tylko zaciskanie górotworu w jednym kierunku, nie wskazuja natomiast poziomych przesuniec, do mierze¬ nia których nalezy uzyc osobnego przyrzadu.Znany jest równiez konwergometr zbudowany na za¬ sadzie krazka sprzezonego z potencjometrem obroto¬ wym. Przez krazek tego konwergometru jest przelozone ciegno, którego jeden koniec jest podlaczony do jednego z obranych punktów, a drugi koniec obciazony ciezar¬ kiem. Urzadzeniem tym mozna mierzyc konwergencje do wartosci równej okolo polowy odleglosci punktów po¬ miedzy którymi jest rozpiete ciegno i zawieszony kra¬ zek. Odczyt konwergencji odbywa sie tu bezposrednio na przyrzadzie wskutek czego nie mozna go stosowac w miejscach niedostepnych.Do pomiaru przesuniec stropu wzgledem spagu do¬ tychczas stosowany jest przyrzad skladajacy sie z dwóch przesuwajacych sie wzgledem siebie metalowych listew zaopatrzonych w podzialke milimetrowa i noniusz oraz z zamocowanych do tych listew dwóch skrzyzowanych libell rurkowych. Na noniuszu odczytuje sie dlugosc rozpory, a na podstawie katów nachylenia libell wyzna¬ cza sie wielkosc liniowego przesuniecia sie stropu wzgle¬ dem spagu w plaszczyznie libell. Wada tego urzadzenia jest brak mozliwosci zdalnego odczytywania wskazan.Poza tym, ze wzgledu na zastosowanie libell, przyrzad ten wymaga fachowej obslugi, a przy tym jest wrazliwy na wstrzasy i uderzenia opadajacych skal.Celem wynalazku jest usuniecie wad i niedogodnosci wymienionych wyzej urzadzen przez skonstruowanie ta¬ kiego urzadzenia, które przy stosunkowo prostej kon- 643783 64378 4 strukcji pozwoliloby jednoczesnie mierzyc konwergencje i wielkosc przesuniecia stropu wzgledem spagu, a przy tym pozwalaloby na zdalne odczytywanie pomierzonych wielkosci.Cel ten zostal osiagniety za pomoca urzadzenia beda¬ cego przedmiotem niniejszego wynalazku. Istota tego urzadzenia skladajacego sie z dwóch polaczonych tele¬ skopowo rur polega na tym, ze dolna rura jednym kon¬ cem jest zamocowana przegubowo w plycie górnej kon¬ strukcji nosnej zakotwionej w spagu wyrobiska. Nato¬ miast drugi koniec tej rury jest polaczony w czesci bocz¬ nej z dwoma miernikami usytuowanymi wzgledem sie¬ bie pod katem 90°. Poza tym w rurze dolnej jest osa¬ dzona przesuwnie rura górna zaopatrzona w trzpien z hakiem do zawieszania tej rury na kotwi umocowanej w stropie badanego wyrobiska. Zaleta urzadzenia wedlug wynalazku jest miedzy innymi to, ze mozna nim mie¬ rzyc wszystkie trzy skladowe przesuniecia punktu w przestrzeni. Pomiar mozna wykonywac w sposób ciagly i z dowolnej odleglosci. Urzadzenie cechuje prosta kon¬ strukcja latwa w wykonaniu i w obsludze oraz pewna w dzialaniu.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przyklado¬ wym wykonaniu na rysunku, na którym fig. 1 przedsta¬ wia urzadzenie w widoku z boku, fig. 2 — przekrój urzadzenia wzdluz linii A—A zaznaczonej na fig. 1, a fig. 3 — odmiane urzadzenia przeznaczona do wyrobisk nachylonych w widoku z boku.Jak uwidoczniono na fig. 1 i 2 urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie z nosnej konstrukcji 1, na której sa zamocowane dwie teleskopowe rury 2 i 3 wyposazone wewnatrz w znany miernik, przy czym dolna rura 3 jest zamocowana przegubowo swoim górnym koncem w górnej plycie 4 nosnej konstrukcji 1. Natomiast u dolu, w czesci bocznej rura ta jest polaczona z dwoma mier¬ nikami 5 usytuowanym wzgledem siebie pod katem 90°.Zarówno mierniki 5 jak' i miernik umieszczany wew¬ natrz rur 2 i 3 moga byc oporowe, pojemnosciowe lub indukcyjne. Górna rura 2 dolnym koncem osadzona w rurze 3 jest zawieszona na kotwi 6 umocowanej w stro¬ pie badanego wyrobiska za pomoca trzpienia z ha¬ kiem 7. Poza tym nosna konstrukcja 1 urzadzenia jest zamocowywana na spagu za pomoca kotwi 8.Pomiar konwergencji i poziomych przesuniec stropu wzgledem spagu za pomoca urzadzenia wedlug wynalaz¬ ku odbywa sie w nastepujacy sposób. W wyrobisku, w miejscu dostepnym, w którym ma byc wykonywany po¬ miar zamocowuje sie na spagu nosna konstrukcje 1 za pomoca kotwi 8 oraz zawiesza sie rure 2 na kotwi 6 umocowanej w stropie w celu nalezytego ustabilizowa¬ nia urzadzenia w miejscu pomiarowym. Po dokladnym wzajemnym ustawieniu rur 2 i 3 oraz polaczeniu prze- . wodami mierników z przyrzadem do odczytywania war¬ tosci pomiaru urzadzenie jest przygotowane do pracy.Urzadzenie wedlug wynalazku jest przystosowane do pracy ciaglej, przy czym kazdy z jego mierników mierzy 5 jedna z trzech skladowych wielkosci przesuniecia punktu w przestrzeni.Odmiana urzadzenia uwidoczniona na fig. 3 jest prze¬ znaczona do prowadzenia badan w wyrobiskach nachy¬ lonych oraz w wyrobiskach trudno dostepnych, na przy¬ klad bez obudowy. Odmiana ta polega na zastosowaniu dodatkowej spiralnej sprezyny 9 umieszczonej wewnatrz dolnej rury 3, która utrzymuje w górnym polozeniu ru¬ re 2 wyposazona w trzpien 10 z ostro zakonczonym gro¬ tem. Poza tym nosna konstrukcje 1 urzadzenia osadzono na saniach 11 zaopatrzonych w lapacz 13 i line 12 za¬ mocowana poprzez ten lapacz do górnej czesci rury 2.Za pomoca liny 12 urzadzenie to podciaga sie do miej¬ sca pomiaru, przy czym w czasie tego ruchu górna ru¬ ra 2 jest wcisnieta w rure 3, a lapacz 13 jest uniesiony do góry. Po wciagnieciu urzadzenia na miejsce pomiaru zwalnia sie naciag liny 12 i wówczas lapacz 13 oprze sie o spag i zabezpieczy urzadzenie przed dalszym zsuwa¬ niem sie, a rura 2 pod dzialaniem sprezyny 9 wbije sie grotem trzpienia 10 w strop.Urzadzenie po wymianie trzpienia 10 na rolke oraz po zamocowaniu dolnej rury 3 trwale do plyty san 11 moze równiez sluzyc do profilowania wyrobiska wzdluz jego osi. Wszelkie operacje zwiazane z przesuwaniem i ustawianiem urzadzenia odbywaja sie bez udzialu ludzi przy urzadzeniu, którzy kieruja tymi operacjami z bez¬ piecznej odleglosci. PL PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie do pomiaru zaciskania wyrobisk górni¬ czych i przesuniec poziomych stropu wzgledem spagu, skladajace sie z dwóch rur polaczonych teleskopowo, znamienne tym, ze ma dolna rure (3) zamocowana prze¬ gubowo w górnej plycie (4) nosnej konstrukcji (1) za¬ kotwionej w spagu i u dolu polaczona w czesci bocznej z dwoma miernikami (5) usytuowanymi wzgledem sie¬ bie pod katem 90°, w której to rurze jest osadzona prze¬ suwnie górna rura (2) zaopatrzona w trzpien z hakiem (7) do zawieszania tej rury na kotwi (6) umocowanej w stropie badanego wyrobiska.

2. Odmiana urzadzenia wedlug zastrz. 1 znamienna tym, ze dolna rura (3) ma umieszczona wewnatrz spi¬ ralna sprezyne (9) utrzymujaca w górnym polozeniu ru¬ re (2) wyposazona w trzpien (10) z ostro zakonczonym grotem, przy czym konstrukcja nosna urzadzenia jest osadzona na saniach (11) zaopatrzonych w lapacz (13) i line (12) zamocowana poprzez lapacz (13) do górnej czesci rury (2). 15 20 25 30 35 40 45KI. 42 k,27 64378 MKP G 01 m, 5/00 i Fig. 4 FcS.2 ^^^^/^^^ 12 ^ ^^^^J^^T?^^^^^^^^^^^^^*^^^^" r^-5 PL PL