PL64365B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 25.11.1972 Egz. SLUZBOWY 64365 KI. 49 a, 41/02 MKP B 23 b, 41/02 UKD Twórca wynalazku: Zdzislaw Moczulski Wlasciciel patentu: Centralne Biuro Konstrukcyjne Silników Spalinowych Przedsiebiorstwo Panstwowe, Warszawa (Polska) Narzedzie do obróbki dokladnosciowej otworów pod lozyska w kadlubach maszyn Przedmiotem wynalazku jest narzedzie do obrób¬ ki dokladnosciowej otworów pod lozyska w ka¬ dlubach maszyn, zwlalszcza do wytaczania, docie¬ rania i gladzenia otworów pod lozyska.Znane narzedzia do wytaczania otworów, zaopa- 5 trzone w dwunozowe oprawki, mocowane w pro¬ stokatnych otworach wytaczadla lub w glowice wlelonozowe, nakladane na wyttaczadlo, odznaczaja sie trudna technologia i nie zapewniaja doklad¬ nie wspólosiowego osadzenia oprawek lub glowic 10 w stosunku do osi wytaiczaJdla. Wytaczadla te sa przy tym niesztywne i wskutek znacznych ugiec pod ciezarem wlalsnym nie zapewniaja dokladnej obróbki otworów.Narzedzia z pojedynczo Osadzonymi nozami sa 15 proste w budowie i wykonaniu, ale ze wzgledu na jednostronne Obciazenie wytaczadla gnacymi sila¬ mi skrawania, wymagaja zmudnego i pracochlon¬ nego podpierania w poblizu obrabianych otworów.Wspólna wada tych narzedzi jest koniecznosc kaz- 20 dorazowego nastawiania poszczególnych nozy na zadany wymiar przy pomocy specjalnych wzor¬ ników lub przyrzadów czujnikowych, co jest ope¬ racja uciazliwa i pracochlonna.Znane narzedzia rozprezne do docierania otwo- 25 rów, przewaznie pojedynczych, zbudowane sa tak, ze w otwór stozkowy tulei rozpreznej poprzecina¬ nej miejscowo na obwodzie, wchodzi trzpien z kon¬ cówka kulista, sluzaca do zwiekszenia srednicy w miare zuzywania sie docieraka. Taka konstrukcja 30 ma te wade, ze podczas zwiekszania wymiaru do¬ cieraka, nastepuje nierównomierny przyrost sred¬ nicy na calej dlugosci docieraka. Wspólna wada znanych narzedzi do docierania, a zwlalszcza do- cieraków stalych jest to, ze w miare zuzywania sie docieraka podczas docierania, zwieksza sie luz pomiedzy docierakiem, a obrabianym otworem, któ¬ ry powoduje przekaszanie sie docieraka, a tym sa¬ mym i obrabianego Otworu. Wada ta ogranicza stosowanie dooieraków do obróbki maszynowej.Znane narzedzia do gladzenia (honowania) otwo¬ rów, przewaznie jednoglowicOwe, zbudowane sa zwykle tak, ze podwójny stozek osadzony jest wew¬ natrz tulei, która ma na Obwodzie otwory. W otwo¬ rach tyteh umieszczone sa kolki rozpierajace, które z jednej strony osadzone sa w obudowaich oselek sciernych, a z drugiej oparte o wymieniony pod¬ wójny stozek. Budowa tego typu narzedzi gladza¬ cych dla wieloglowicowych gladzaków staje sie niesztywna i nietechnologiczna.Celem wynalazku jest wyeliminowanie tych wad przez skonstruowanie narzedzia wieloglowicowego, o sztywnej budowie i stosunkowo prostej techno¬ logii, zapewniajacego bardzo dokladna obróbke otworów lezacych na wspólnej Osi w kadlubaich maiszyn oraz skrócenie czasu przygotowawczego i obróbczego.Zadanie to rozwiazano zgodnie z wynalazkiem tak, ze na walku narzedJzia wykonane zostaly stoz¬ ki z ósadlzOnymi na nich przesuwnie oprawkami 64 36564 365 20 25 30 glowicowymi oraz stozki pomocnicze o przeciw¬ nych zbieznosciach z osadzonymi na nich wkladka¬ mi pomocniczymi. Wszylslkie wymienione stozki maja identyczne katy wierzcholkowe. Przesuniecie wzdluzne oprawek glowicowych wzgledem stozków 5 glowicowych powoduje zmiane srednic elementów skrawajacych, zamocowanych w oprawkach. Stozki pomocnicze o przeciwnych zbieznosciach z osadzo¬ nymi na mich Wkladkami zapewniaja stala odle¬ glosc miedzy oprawkami glowicowymi i tym sa- io mym staly przyrost srednic elementów skrawa¬ jacych na kazdej glowicy.Staly przyrost srednic moze byc zapewniony równiez (przez zabasowanie walka ze stozkami glo¬ wicowymi o katach wierzcholkowych kolejno ma- 15 lejacych, bez stosowania stozków pomocniczych.Dla dociskania oprawek glowicowych do po¬ wierzchni stozków glowicowych i wkladek pomoc¬ niczych do powierzchni stozków pomocniczych, walek narzedzia ma w czesciach koncowych nacie¬ te gwinty, ina których z jednej strony nakrecona jest nakreltka mikrometryczna sluzaca do ustawia¬ nia nozy na zadany wymiar, a z drugiej strony na¬ krecona jest nakretka docinkowa. Miedzy nakretka mikrometryczna, oprawkami glowicowymi, wklad¬ kami pomocniczymi, a nakretka dociskowa nasunie¬ te sa na walek tuleje stale i nastawne, które sta¬ nowia elementy dystansowe, przenoszace sily do¬ cisku. Dzieki temu rozwiazaniu uzytekana zostaje duza sztywnosc narzedzia, zarówno poprzeczna jak i skretna. Walek zaopatrzony jest ponadto w sto¬ zek z osadzonymi na nim segmentowymi wklad¬ kami slizgowymi dla umozliwienia kaisowainia lu¬ zów w lozysku podlpory narcedzia.W odmianie przeznaczonej do docierania i gla¬ dzenia, walek ma miedzy nakretka dodiskowa, a skrajna tuleja mocujaca nasunieta sprezyna tale¬ rzowa o wiekszej sztywnosci, zas miedzy nakretka mikrometryczna, a druga skrajna tuleja-lsprezyne talerzowa o mniejszej sztywnosci. Uklad tych spre¬ zyn zapewnia staly docisk wkladek zeliwnych lub oselek sciernych do powierzchni otworów obrabia¬ nych.Dla unikniecia zakleszczania sie elementów skra¬ wajacych w obrabianych otworach, walek polaczo¬ ny jest suwliwie z koncówka przegubu, zwiazanego z wrzecionem obrabiarki poprzez drazek wsuniety w wydrazenie na koncu walka.Drazek ten ma jednoczesnie sztywne polaczenie z jednej strony z koncówka wymienionego prze¬ gubu wrzeciona, a z drugiej z pierscieniem nape¬ dowym, nasunietym na walek miedzy .skrajna tule¬ ja mocujaca, a sprezyna talerzowa.W przypadku otworów o duzych srednicach, np. otworów pod lozyska w duzych silnikach spalino¬ wych, do dociskania oprawek glowicowych do stoz¬ ków glowicowych oraz wkladek pomocniczych do stozków pomocniczych, narzedzie moze byc zaopa¬ trzone z jednego konca w cylinder hydrauliczny, którego tuleja dociska skrajna tuleje mocujaca, zas tlok polaczony jest z koncem walka wykona¬ nego w postaci rury. Komora robocza cylindra ma polaczenie hydrauliczne z wewnetrzna przestrzenia walka, co zapewnia dodatkowe usztywnienie na¬ rzedzia.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy- 65 35 40 50 55 60 kladach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia narzedzie dwuglowicowe do wytacza¬ nia w póHwidoku i pórprzekrdju wzdluznym; fig. 2— szczegól „a" z fig. 1 w powiekszonej skali; fig. 3 — przekrój wzdluz linii B^B z fig. 2; fig. 4 — przekrój wzdluz linii A^A z fig. 2; fig. 5 — pólwidok i pólprzekrój wizdlulzny narzedzia dwu- glowicowego z dociskiem sprezynowym do dociera¬ nia lub gladzenJia otworów; fig. 6 — szczegól „a" z fig. 5 w powiekszonej skali; fig. 7 — przekrój wzdluz linii A^A z fig. 6; fig. 8 — pólwidok i pól¬ przekrój wzdluzny narzedzia wieloglowicowego do docierania lub gladzenia z dociskiem przy pomocy cylindra hydraulicznego.Jak widac na fig. l-=-4, walek 1 ma dwa stozki A, na których obwodzie osadzone sa przesuwnie oprawki 2 glowicowe. Polozenie obwodowe kazdej oprawki 2, ustalone jest przy pomocy dwóch kol¬ ków 10, które jednym koncem wsuniete sa do otwo¬ rów wymienionej oprawki, a druigjim do rowków wzdluznych na stozku A, co umozliwia ruchy wzdluzne oprawki.Na walku 1 wykonany jest równiez pomocniczy stozek B o zbieznosci przeciwnej, na którym osa¬ dzone sa wkladki 3 pomocnicze. Polozenie obwodo¬ we tych wkladek ustalone jest w sposób analogicz¬ ny jak oprawek glowicowych. W otworze prosto¬ katnym kazdej olprawki 2 znajduje sie nóz 11, za¬ mocowany przy pomocy pryzmy 12 rozpreznej i wkreta 13. Oprawki 2 glowicowe i wkladki 3 pomoc¬ nicze sa dociskane do powierzchni poszczególnych stozków A i stozka B poprzez nasuniete na walek 1 skrajne tuleje 4 mocujace, srodkowe tuleje 5 mo¬ cujace, tulejowa nakretke 6 mocujaca i tuleje 7 z gwintem zewnetrznym, przy pomocy z jednej strony nakretki 8 dociskowej, a z drugliej oporowej nakretki 9 mikrometrycznej, ustalajacej zadany wy¬ miar nozy.Tuleje Skrajne 4 i tuleja 7 z gwintem zewnetrz¬ nym sa zabezpieczone przed obrotem wzgledem walka 1 wipustami 14, umozliwiajacymi ich ruch wzdluzny. Tuleje 5 srodkowe zabezpieczone sa przed obrotem za pomoca Wkretów,, wkreconych w te tuleje i rowków wpustowych w walku 1 (nie pokazanych na rysunkach). Na obwodzie skrajnego. stozka c osadzone sa przesuwnie wkladki 15 sliz¬ gowe, umozliwiajace kapowanie luzu w lozysku podpierajacym narzedzie. Polozenie obwodowe tych Wkladek Ustalone jest w sposób analogiczny jak oprawek 2 glowicowych. Wkladki te sa nastawiane na okreslony wymiar i dociskane do stozka C skrajnego poprzez tuleje 116 i tuleje 17 zewnetrzna przy pomocy nakretki 18 nakreconej na walku 1 z jednej strony stozka C i nakretki 19 (skrajnej, na¬ kreconej na walku 1 z drugiej strony stozka c.Tuleje 16 i 17 zabezpieczone sa przed obrotem w sposób analogiczny jak tuleje 5 srodkowe. ^ Narzedzie z jednej strony mocowane jest za pomoca stozka D we wrzecionie obrabiarki, nada¬ jacemu mu ruch obrotowy i posuwisty, zas z dru¬ giej strony podparte jest za pomoca wkladek 15 slizgowych w lozysku podpory. Nastawianie nozy na zadany wymiar odbywa sie za pomoca nakret¬ ki 9 mikrometrycznej i nakretki 8 dociskowej.Narzedzie dwuglowicowe z dociskiem sprezyno¬ wym do docierania lub gladzenia otworów, poka-5 zane na fig. 5, 6 i 7, zbudowane jefst w swej srod¬ kowej cze&i podobnie jak narzedzie oplisane wyzeij.Na stozkach A' glowicowych walka 1', osadzone sa przesuwnie oprawki Z9 glowicowe, których •po¬ lozenie obwodowe ustalone jest za pomoca kolków 5 10. Wkladki 3 pomocnicze osadzone sa na pomoc¬ niczym stozku B o przeciwnej zbieznosci.Do oprawek Z9 glowicowych przyklejone sa wklad¬ ki U' zeliwne do docierania lufo oselki lla scier¬ ne do gladzenia. Oprawki Z9 glowicowe i wklad- 10 ki 3 pomocnicze dociskane sa do powierzchni po¬ szczególnych stozków A' i stozka B poprzez skrajne tuleje 4 mocujace, srodkowe tuleje 5, tulejbwa na¬ kretke 6 mocujaca i tuleje 7 z gwintem zewnetrz¬ nym i pierscien 20 napedowy przy pomocy z jed- 15 nej strony sprezyny 21 talerzowej o wiekszej sztyw¬ nosci, napinanej poprzez tuleje 22 za pomoca na¬ kretki 8 dociskowej, zas z drugiej strony przy po¬ mocy sprezyny 23 talerzowej o mniejszej sztyw¬ nosci, napinanej poprzez tuleje 24 oporowa za po- 20 moca nakretki 9 mikrometrycznej. Na walek r nasuniety jest pierscien 20 napedowy, polaczony z koncówka 25 przegubu poprzez kolek 28, drazek 27 i kolek 26 koncówki przegubu. 25 Narzedzie napedzane (jest rucheim obrotowym i posuwisto-zwrotnym od wrzeciona obrabiarki po¬ przez (przegub, umozliwiajacy samonastawianie sie narzedzia w obrabianych otworach. Przy pracy w polozeniu poziomym, narzejdzie podpierane jest podtrzymkaani sprezynowymi, równowazacymi je¬ go ciezar wlasny, co zafpobiega ewentualnej owa. lizacja obrabianych otworów.Nastawienie wkladek 11' zeliwnych Mb oselek lla na zadany wymiar odlbywa Isie po wlozeniu 35 narzedzia do obralbianych otworów przez odpowied¬ nie ustawienie mikrometrycznej nakretki 9 i za¬ krecenie nakretki 8 dociskowej. Przez dokrecenie nakretki 8 dociskowej zostaje napieta sprezyna 21 talerzowa o wiekszej sztywnosci, która 'powoduje 40 dociskanie wkladek zeliwnych lub oselek sciernych do -powierzchni obrabianych otworów, przy jedno¬ czesnym przemieszczeniu oprawek 2' na stozkach A' glowicowych. Podczas obróbki docisk ten trwa, az do momentu zblokowania sprezyn 23 o mniej- 45 szej sztywnosci, które nastepuje w momencie, gdy obrabiany otwór osiagnie zadana wielkosc, nasta¬ wiona za pomoca sruby mikrcnnetrycznej. Sila osio¬ wa od obrabiarki przenoszona *jest nie ma walek r, lecz poprzez pierscien 20 napedowy, skrajna tule- 50 je 4 mocujaca i oprawki 2' bezposrednio na ele¬ menty skrawajace, -równowazac sie z oporem skra¬ wania, przez co nie wplywa na polozenie oprawek 2* glowicowych w stosunku do walka 1\ Zalbezpie- cza to narzedzie przed zakleszczaniem sie w obra¬ bianychotworach. 55 Na fig. 8 przedstawiono narzedzie wieloglowico¬ we z dociskiem hydraulicznym do docierania lub gladzenia otworów. Lewa i srodkowa czesc narze¬ dzia zabudowana jest w isposób. opisany powyzej.Walek 1" wykonany z rury, ma z jednego konca 60 przyspawana koncówke 33, zas z drugiego tloczysko 31 do "którego przymocowany ijest za pomoca na¬ kretek 32 tlok 30. Tuleja 29 cylindra hydraulicz¬ nego, osadzona !na tloku 30 i tloczylsku 81 polaczona jest 2 jednej strony ze -skrajna tuleja 4 za pomoca fi_ • wkretów 34, zabezpieczajacych ja przed obrotem wzgledem narzedzia, zas z drugiej strony — po¬ przez uszczelke 35 z pokrywa 36 za pomoca srub 37.Przestrzen E wewnetrzna walka ftaczy sie poprzez wywiercone w lfloczysku 311 otwory G z przestrze¬ nia F lewej (komory cylindra. W otwór pokrywy 36 wcisnieta jest tuleja 38 wraz z wcisnietym w nia walkiem 39. Na tulei 38 osadzona jest obrotowo nieruchoma tuleja 40, kltóra ma na swym obwodzie dwa otwory dla polaczenia z przewodami olejowy¬ mi. Otwór H sluzy do doprowadzania lub odprowa¬ dzania oleju z przestrzeni F, zas oliwór K do od¬ prowadzania przedeków olejowych z prawej ko¬ mory M cylindra oraz oleju przeciekajacego przez nieszczelnosci miedzy tulelja 38 i nieruchoma tuleja 40.Podczas pracy tuleja 29 wykonuje wraz z narze¬ dziem ruch obrotowy i posuwisto-zwrotny, zas nie¬ ruchoma tuleja 40 wykonuje jedynie ruchy wzdluz¬ ne, co umozliwia podlaczenie do niej elastycznych przewodów instalacji hydraulilczftej.Olej pod cistnieniem doprowadzany za pomoca pompy przez otwór H w tulei 40 do przestrzeni F, a tym samym do wewnetrznej przestrzeni E wafcka 1", powoduje (przesuwanie sie tulei 29 w lewo wzgledem walka 1". Wywolmje to ciagly docisk — z jednej strony oprawek 2' i nie pokazanych na fig. 8 wkladek 3 pomocniczych do poszczególnych stozków A* glowicowych i nie pokazanych na fig. 8 stozków B pomocniczych, zas z drugiej wkladek 11' zeliwnych lufo oselek lla sciernych do po¬ wierzchni obralbianych otworów za posrednictwem tulei 4 mocujacych i srodkowych *ulei 5. Docisk elementów skrawajacych do powierzchni obrabia¬ nych otworów trwa, az do momentu zblokowania sprezyny 23 talerzowej, co odpowiada zadanemu wymiarowi otworu, nastawionemu 'przez nakretke 9 mikrometryczna.Polaczenie przestrzeni F cylindra z przestrzenia E walka zapewnia dodatkowa sztywnosc narzedzia. iNa fig. 8 'nie zostaly pokazane niektóre powtarza¬ jace sie elementy, jak istózki B, wkladki 3, które nie róznia sie od pokazanych na fig. 5. PL PL

Claims (7)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Narzadzie do obróbki dokladnosciowej otwo¬ rów pod lozyska w kadlubach mialszyn, znamienne tym, ze walek (1) narzedzia ma stozki (A) z prze¬ suwnie na nich Osadzonymi oprawkami glowicowy¬ mi (2) oraz usytuowane miedzy nimi pomocnicze stozki i(B) o przeciwnych zbieznosciach z przesuw¬ nie na nich osadzonymi pomocniczymi wkladkami (3), przy czym wszystkie z wymienionych stozków maja identyczne katy wierzcholkowe, co zapewnia staly przyrost srednic na kazdej glowicy przy prze¬ suwaniu oprawek (2) glowicowych wzdluz osi walka (1).

2. Odmiana narzedzia wedlug zastrz. 1, znamien¬ na tym, ze glowicowe stozki |(A) walka dzonymi na nich przesuwnie glowicowymi opraw¬ kami (2) maja katy wierzcholkowe kolejno male¬ jace w kierunku przeciwnym do ich zbieznosci, co równiez zapewnia staly przyrotelt srednio na kaz¬ dej glowicy przy przesuwaniu oprawek (2) glowi¬ cowych wzdlu osi walka (1).64365 8

3. Narzadzie wedlug zasitrz. 1, 2 znamienne tym, ze walek i(l) ma w czesciach 'koncowych naciete gwinty, na których z 'jednej strony nakrecona jest ¦nakretka ,(9) tmikrometryczna, sluzaca ido nastawie¬ nia nozy <11) na zadany wymiar, a z drugiej stro¬ ny nakrecona jest nakretka i(8) dociskowa, zas mie¬ dzy nakretka (9) niikrometryczna, oprawkami (2) glowicowymi, wkladkami i(3) pomocniczymi, a na¬ kretka (8) dociskowa, nasuniete isa na walek <1) skrajne tuleje (4) mocujace, srodkowe 'tuleje <5) oraz zespól gwintowanych tulejek i(6) i <7), które to elementy stanowia zespól 'dociskajacy oprawki (2) glowicowe do powierzchni stozków (A) glowi¬ cowych i wkladki (3) pomocnicze do 'powierzchni stozków f(B) pomocniczych.

4. Odmiana narzedzia wedlug zasitrz. 1, 2, 3 do wytaczania otworów, znamienna tym, ze walek (1) ma na jednym luJb na obu koncach stozek (c) z osaJdzonymi na nim segmentowymi wkladkami (15) slizgowymi, umozliwiajacymi kasowanie luzu w lo¬ zysku podpory narzedzia.

5. Odmiana narzedzia wedlug zastrz. 1, 2, 3 do docierania lub gladzenia otworów, znamienna tym, ze na walku (1) miedzy nakretka (8) dociskowa a skrajna tuleja i(4) mocujaca nasunieta jesit spre¬ zyna (21) talerzowa o wiekszej sztywnosci, zas miedzy nakretka (9) mikrometryczna, a druga skrajna tuleja i(4), nasunieta jest sprezyna i(23) ta- 5 lerzowa o niniejszej sztywnosci.

6. Narzedzie wedlug zastrz. ii, 2, 3 i 5, iznamien- ne tym, ze walek (1) ma suwliwe polaczenie z koncówka (25) przegubu wrzeciona obrabiarki oraz z wsunietym w wydrazenie na jego koncu dra'z- io kiem (27), przy czym drazek '(27) ma jednoczesnie sztywne polaczenie z jednej strony z koncówka (25) przegubu, a z drugiej z pierscieniem (20) nape¬ dowym, nasunietym na walek (17) miedzy skrajna tuleja '(4) mocujaca, a sprezyna |(&3) talerzowa. 15

7. Odmiana narzedzia wedlug zastrz. 1, 2, 3, 6, znamienna tym, ze do dociskania oprawek (2') glo¬ wicowych do stozków i(A*) glowicowych oraz wkla¬ dek (3) pomocniczych do stozków jest zaopatrzone z jedneigo konca w cylinder hy- 2Q drauliczny, którego tuleja 29) dociska skrajna tule¬ je i(4) mocujaca, zas tlok i(30) (polaczony jest z kon¬ cem walka '(1) wykonanego w postaci rury, kltórej wewnetrzna przestrzen (E) ma hydrauliczne pola¬ czenie z przestrzenia i(F) lewej komory cyflindra.KI. 49 a, 41/02 64 365 MKP B 23 b, 41/02 5"KI. 49 a, 41/02 64 365 MKP B 23 b, 41/02KI. 49 a, 41/02 64 365 MKP B 23 b, 41/02 «0 i PL PL