Pierwszenstwo: Opublikowano: 15.1.1972 Egz. SLUZBOWY 64339 KI. 47 c, 41/00 MKP F 16 d, 41/00 CZYTLlnIA Mfóftu PafentoWfgo Polskiej lzew\K ; L .' . Twórca wynalazku: Stefan Poslednik Wlasciciel patentu: Politechnika Szczecinska, Szczecin (Polska) Sprzeglo zapadkowe plaskie Przedmiotem wynalazku jest sprzeglo zapadko¬ we plaskie, zwlaszcza do urzadzen przesuwaja¬ cych, regulujacych i nastawczych w urzadzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i urzadze¬ niach z zakresu mechaniki precyzyjnej.Dotychczas znane sprzegla zapadkowe skladaja sie z nastepujacych elementów: kola zapadkowe¬ go (czlon napedzajacy), tarczy (czlon napedzany), zapadki, sworznia zapadki, sprezyny dociskowej i sworznia sprezyny. Sworznie zapadki i sprezy¬ ny sa osadzone w tarczy, a wolny koniec spre¬ zyny zamocowany na sworzniu naciska na zapad¬ ke, bedac umiejscowionym w odpowiednio przy¬ gotowanym w niej wglebieniu. Szczególnie trud¬ nymi elementami wykonawczo i montazowo sa: zapadka, sprezyna oraz sworznie do ich mocowa¬ nia. Trudnosci te zwiekszaja sie w przypadku ko¬ niecznosci stosowania kilku zapadek w celu prze¬ niesienia wiekszych sil przez zapadke albo ko¬ niecznosci skrócenia ruchu jalowego sprzegla; wte¬ dy zapadki sa przestawione o kat równy ilora¬ zowi podzialki katowej kola zapadkowego przez liczbe zapadek.Wada takiego rozwiazania jest koniecznosc sto¬ sowania znacznej ilosci elementów przysparzaja¬ cych znacznych trudnosci ich wykonania i monta¬ zu oraz mala ich trwalosc. Szczególnie trudnymi do wykonania sa zapadki oraz elementy ich utwierdzenia, wymagajace pracochlonnej obróbki wiórowej, a takze elementy dociskajace • zapadki 10 15 20 25 wykonywane najczesciej w postaci sprezyn plas¬ kich. Poza tym znana konstrukcja sprzegla zapad¬ kowego nie pozwala na znaczniejsze zmniejszenie jego wysokosci.Celem wynalazku jest usuniecie powyzszych niedogodnosci poprzez uproszczenie konstrukcji sprzegla zapadkowego i uproszczenie montazu w wyniku wyeliminowania kilku jego elementów skladowych przy jednoczesnym zwiekszeniu jego trwalosci i umozliwieniu zmniejszenia wysokosci.Sprzeglo zapadkowe wedlug wynalazku posia¬ da pojedyncza lub zwielokrotniona zapadke spre¬ zysta, wykonana z tworzywa sztucznego stano¬ wiaca jednolita calosc z tarcza. Sprzeglo wedlug wynalazku sklada sie z dwóch elementów, które sa wykonane z tworzywa sztucznego cechujacego sie odpowiednia twardoscia, sprezystoscia i od¬ pornoscia na scieranie. Inna odmiana sprzegla jest sprzeglo zapadkowe posiadajace zapadki ze spre¬ zystej tasmy metalowej zatopione w tarczy z two¬ rzywa sztucznego. Dalsza odmiana przewiduje wykonanie zapadek sprezystych z tworzywa sztucznego, wzmocnionych zatopionym w nich wkladem metalowym. Kolo zapadkowe mozna wsunac we wneke w tarczy sprzegla, uzyskujac w ten sposób sprzeglo plaskie.Zastosowanie wedlug wynalazku zapadki spre¬ zystej sztywno zwiazanej z tarcza pozwolilo na wyeliminowanie takich dodatkowych elementów, jak oddzielna zapadka, sprezyna, sworzen zapad- 6433964539 ki i sworzen sprezyny. Uzyskano w ten sposób takze mozliwosc usytuowania zapadki na we¬ wnetrznej powierzchni tarczy, w jej wnece i za¬ glebienie w tej wnece kola zapadkowego, co pozwala na obnizenie wysokosci sprzegla i uzy¬ skanie jego plaskosci. Zastosowanie tworzyw sztucznych o znacznej odpornosci na scieranie powoduje zwiekszenie trwalosci sprzegla. Calosc wprowadzonych zmian w sprzegle wedlug wyna¬ lazku upraszcza jego budowe, zmniejsza ilosc ele¬ mentów do dwóch oraz umozliwia znaczne zmniej¬ szenie jego gabarytów.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój poprzeczny sprzegla, fig. 2 — widok z góry wedlug fig. 1, a fig. 3 — takze widok z góry odmiany wykonania wyna¬ lazku.Tarcza sprzegla 1 posiada zaglebienie, w którym jest montowane kolo zapadkowe 3 wspólpracujace z zapadkami sprezystymi 2. Zapadki sa wykonane lacznie z tarcza, z która stanowia jednolita ca¬ losc. Na fig. 3 przedstawiono odmiane wykonania, w której zapadki 2 sa wykonane ze sprezystego 20 metalu i zatopione w tarczy 1. Calosc sprzegla sklada sie z dwóch zasadniczych oddzielnych ele¬ mentów i wykonana jest w calosci z tworzywa sztucznego termoplastycznego. W wykonaniu po¬ kazanym na fig. 2 — takze zapadka jest wyko¬ nana z tego samego tworzywa, podczas gdy w wy¬ konaniu pokazanym na fig. 3 — zapadka jest wy¬ konana ze sprezystej tasmy stalowej. PL