PL64197B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: 26.1.1968 Wlochy Opublikowano: 30.XI.1971 64197 KI. 68 d, 17 MKP E 05 f, 1/12 Twórca wynalazku: Luciano Salice Wlasciciel patentu: Arturo Salice S.p.A. (Joint Stock Company), Cantu (Wlochy) Zawiasa kryta do drzwi lub klap Przedmiotem wynalazku jest kryta zawiasa do drzwi lub klap zawierajaca mechanizm do samo¬ czynnego ich domykania, przeznaczona zwlaszcza do drzwi meblowych.Znane sa zawiasy kryte, przeznaczone zwlaszcza do drzwi meblowych, zaopatrzone w mechanizm do samoczynnego domykania drzwi, skladajace sie z dwóch czesci stalej i ruchomej. Zawiasy te za¬ wieraja plaski uklad sprezynujacy zaopatrzony w sprezyne, która jest wykonana z blachy i przy¬ mocowana do czesci stalej zawiasy. Sprezyna ta dziala na czesc ruchoma zawiasy przez krzywke nalezaca do jednego z dwóch laczników laczacych czesc stala z czescia nieruchoma zawiasy.Zawiasy te maja te wade, ze plaska sprezyna w nich musi byc dopasowana do ksztaltu i wy¬ miarów czesci stalej zawiasy i w wielu przy¬ padkach okazuje sie, ze jest ona za slaba przez co powoduje ona to, ze drzwi sie nie domykaja. W przypadku kiedy ta sprezyna plaska okaze sie za mocna, to w drugiej fazie zamykania drzwi to jest od punktu srodkowego zamykania drzwi do polozenia zamkniecia przyspiesza ona ruch drzwi zamykajac je z trzaskiem.Celem wynalazku jest skonstruowanie takiej za¬ wiasy do zamykania drzwi lub klap, która by nie posiadala wyzej wspomnianych wad jakie maja znane tego rodzaju zawiasy, to jest takiej zawiasy, która by nie powodowala trzasku drzwi podczas zamykania i zeby domykala drzwi.Istota wynalazku jest uklad sprezynujacy za¬ wiasy zapewniajacy samoczynne domykanie drzwi, przymocowany do stalej czesci zawiasy, zawieraja¬ cy co najmniej jedna cylindryczna srubowa spre- 5 zyne, dwa ruchliwe laczniki laczace czesc stala zawiasy z czescia ruchoma, przynajmniej jedna krzywke nalezaca do wewnetrznego wahliwego lacznika, czterech sworzniowych przegubów na których osadzone sa wahliwe laczniki i co najmniej 10 jednego elementu tocznego naciskajacego na krzy¬ wki lub krzywke oraz czlon prowadzacy cylindry¬ czna srubowa sprezyne lub cylindryczne srubowe sprezyny osadzony w czesci stalej zawiasy.Nastepna cecha zawiasy wedlug wynalazku 15 jest to, ze uklad sprezynujacy zaopatrzony jest w element regulujacy napiecie cylindrycznej srubo¬ wej sprezyny lub cylindrycznych srubowych spre¬ zyn po to, zeby sila naciskajaca na krzywke lub krzywki nie byla za duza i nie powodowala 2i trzaskania drzwi lecz je lagodnie domykala.Zaleta zawiasy wedlug wynalazku jest to, ze zapewnia ona swobodny obrót ruchomej czesci zawiasy wraz z drzwiami, do których ta czesc jest zamocowana, na calym luku jej wychylenia 25 poza krótkim jego odcinkiem koncowym gdzie uklad sprezynujacy dziala na te czesc.Zastosowanie cylindrycznych sprezyn srubowych w zawiasie wedlug wynalazku zapewnia wieksza skutecznosc tej sprezyny to jest silniejsze dziala- 30 nie sprezyny przy takim samym jej ciezarze jak €419764197 ciezar dotychczas stosowanych sprezyn zginanych z blachy, jak równiez lepsza mozliwosc regula¬ cji jej napiecia a tym samym nacisku jej na ele¬ menty zamykajace i domykajace drzwi nawet juz po zamontowaniu zawiasy. Jest to przydatne w dostosowywaniu sily dociskajacej sprezyny do bez¬ wladnosci drzwi zawieszonych na zawiasie.Wedlug wynalazku sprezyna srubowa dzialajaca na krzywke za posrednictwem kulki lub rolki daje wiele korzysci technicznych takie jak uproszcze¬ nie w wytwarzaniu i montazu elementu sprezyste¬ go i unikniecie tarcia slizgowego pomiedzy jednym elementem nieruchomym i drugim stykajacym sie z nim na skutek docisku sprezyny, z czego wyni¬ ka zmniejszenie strat energetycznych, zuzycia tych elementów oraz halasliwosci, poniewaz wystepuje tutaj zasadniczo tylko tarcie toczne.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony przy¬ kladowo na rysunku, na którym fig. 1 przedsta¬ wia zawiase wedlug wynalazku w polozeniu otwartym, pokazana w czesciowym przekroju, zaopatrzona w nasadke ze sprezyna i kulka, fig. 2 — nasadke stanowiaca czesc zawiasy w pólwidoku i pólprzekroju, fig. 3 — nasadke zaopatrzona we wkret regulujacy napiecie sprezyny równiez w pólwidoku i pólprzekroju, fig 4 — sprezyne sta¬ nowiaca czesc zawiasy w rzucie aksonometrycznym, fig. 5 — kulke stanowiaca czesc zawiasy, fig. 6 — nasadke w ' przekroju pionowym z kulka i sprezyna, fig. 7 — wahliwy lacznik z krzywka w rzucie aksonometrycznym, fig. 8 — zawiase wedlug fig. 1 w polozeniu zamknietym, fig. 9 — zawiase wedlug wynalazku pokazana w przekroju wzdlu¬ znym i w polozeniu otwartym zaopatrzona w wychylny wspornik z rolka, fig. 10 — sprezyne srubowa w rzucie aksonometrycznym, fig. 11 — sworzen prowadzacy sprezyny z fig. 10 równiez w rzucie aksonometrycznym, fig. 12 — dwa po¬ laczone ze soba sworznie wedlug fig. 11 w rzu¬ cie aksonometrycznym, fig. 13 — wychylny wspo¬ rnik tworzacy czesc zawiasy wraz z dwoma sworzniami i rolka pokazany w rzucie aksonome¬ trycznym, fig. 14 — wspornik wychylny dla dwóch polaczonych ze soba sworzni prowadzacych spre¬ zyn równiez w rzucie aksonometrycznym, fig. 15 i 16 — tulejki zawiasy dla sworzni i rolki, fig. 17 — zawiase wedlug fig. 9 w polozeniu zamknie¬ tym i fig. 18 — szczegól ilustrujacy regulacje na¬ piecia sprezyny zawiasy wedlug fig. 9 i 17.Zawiasa wedlug wynalazku sklada sie ze sta¬ lej czesci 19 i ruchomej czesci 20, przy, czym stala czesc 19 jest zamocowana do stalej czesci 21 mebla a ruchoma czesc 20 do ruchomej czesci mebla za¬ mykanej lub otwieranej przez uzytkownika takiej jak drzwi, klapa lub podobnej. Obie czesci sa ze soba polaczone przegubowo sworzniami (25, 26, 27, 28) za pomoca dwóch plytkowych wahliwych laczników 23 i 24 z tym, ze sworznie 25 i 26 znaj¬ duja sie w czesci stalej a sworznie 27 i 28 w czesci ruchomej zawiasy.Zawiasa wedlug wynalazku fig. 1 i 8 zawiera cylindryczna sprezyne srubowa 29 umieszczona wewnatrz nasadki 30 zamocowanej do stalej czesci 19 zawiasy i wystajacej poza te czesc. W na¬ sadce 30 umieszczona jest kulka 31, która jest utrzymywana wewnatrz nasadki zawalcowanym kolnierzem 32 wykonanym w dolnym otworze na¬ sadki tak, ze pod dzialaniem sprezyny 29 kulka ta 5 nieznacznie wystaje ze wspomnianego otworu.Nasadka 30 moze byc wykonana przez tocze¬ nie, odlewanie kokilowe lub cisnieniowe. Nasadka przedstawiona na fig. 3 jest wytloczona z blachy, W górnej czesci nasadki 30 przedstawionej na 10 fig. 6 umieszczony jest wkret 30" pozwalajacy, na¬ wet po zamocowaniu zawiasy, na regulacje napie¬ cia sprezyny 29 odpowiednio od potrzeb, przez sciskanie na skutek mniejszego lub wiekszego dokrecania wkreta 30" w nasadce 30. 15 Dzialanie zawiasy wedlug fig. 1 i 8 jest naste¬ pujace: Kiedy zawiasa znajduje sie w polozeniu otwar¬ tym (fig. 1) sprezyna 29 jest scisnieta maksymal¬ nie podczas gdy kulka 31 opiera sie na najwyz- 20 szym wystepie krzywki 24' plytkowego wahliwe- go lacznika 24.Gdy rozpoczyna sie zamykanie zawiasy w kie¬ runku strzalki F, plytkowy wahliwy lacznik 24 najpierw obraca sie nieznacznie wzgledem swo- 25 rznia 26, a nastepnie ze zwiekszona predkoscia, dopóki w poblizu polozenia zamknietego kulka 31 nie wyjdzie poza krawedz 24* i nie zblizy sie do sworznia 26 pozwalajac na czesciowe zwolnienie sprezyny. Podczas tego ruchu czesciowego zwol- 30 nienia sprezyny, zwraca ona czesc zakumulowanej w niej energii potencjalnej powstalej podczas ostatniego otwierania, powodujac ruch wahliwego lacznika 24 dazacy do zamkniecia zawiasy i utrzy¬ mania jej w tym polozeniu wraz z drzwiami lub 35 klapa zamocowanymi do niej.Gdy zawiase z polozenia zamkniecia (fig. 8) za¬ czyna sie otwierac w kierunku strzalki F' to spo¬ wodowany tym obrót wahliwego lacznika 24 wo¬ kól sworznia 26 powoduje docisk krzywki 24* do 40 kulki 31 i wcisniecie tej ostatniej do wnetrza na¬ sadki 30 przy jednoczesnym scisnieciu sprezyny 29.Nastepuje przy tym akumulacja energii w spre¬ zynie, która to energia pozwala na kolejne zam¬ kniecie drzwi lub klapy.Zawiasa wedlug fig. 9 i 17 sklada sie z cylin¬ drycznej sprezyny srubowej 32 osadzonej na sworzniu prowadzacym 34 umieszczonym prze¬ suwnie w otworze 35 czolowej sciany czesci nie¬ ruchomej 19 zawiasy. Od strony sworznia 34 zwróconej ku rolce znajduje sie splaszczenie 34* sluzace jako opór dla sprezyny 33 i posiadajace na koncu wglebienie 36 dla polaczenia ze swo¬ rzniem 37 rolki 38.Zamiast pojedynczego sworznia prowadzacego 34 i sprezyny 33 zespól zamykajacy moze zawie¬ rac dwa polaczone ze soba sworznie 34a z nasa¬ dzonymi na nie sprezynami 33. Sworznie te sa równolegle do siebie i posiadaja splaszczenia 34* 60 z wglebieniami 36 podobnie jak poprzednie. Swo¬ rznie 34a sa polaczone mostkiem 39.Jak to pokazano na fig. 11, 12 i 13 rolka 38 moze sie obracac swobodnie na sworzniu 37 za¬ mocowanym do wspornika 40, który z kolei moze 65 sie swobodnie wychylac wzgledem sworznia 41 45 5564197 zamocowanego do stalej czesci 1£ zawiasy. Wy- chylny wspornik 40 ma dwie symetryczne sciany boczne z u lwuranii 42, przez które- przechodzi sworzen 41. Wspornik 40 moze sie wychylac wzgle¬ dem sworznia 41 \i otworów, przez które przecho¬ dzi sworzen 37 rolki 38. Wspornik 40 ma równiez pochyle odcinki 44 pozwalajace na zanitowanie sworznia 37 oraz mostka 45 laczacego obie sciany boczne wspornika.Przedstawiony wspornik 40" na fig. 14 dla dwóch polaczonych ze soba sworzni 34a prowadzacych sprezyn 33 posiada mostek laczacy 46' umieszczo¬ ny z boku w stosunku do scian.Przedstawiona na fig. 15 tulejka 46 zawiasy jest wykonana najkorzystniej z materialu o nis¬ kim wspólczynniku tarcia, przystosowana do umieszczenia pomiedzy rolka 47 i sworzniem 37.Wedlug innego rozwiazania konstrukcyjnego, przedstawiono na fig. 16 dwie tulejki równiez z materialu o niskim wspólczynniku tarcia, posia¬ dajace kolnierze, umieszczone sa z dwóch stron w rolce 47 pomiedzy ta ostatnia a sworzniem 37.Nalezy zauwazyc, ze podobnie jak w przypadku rolek 38 i 47 tulejki z materialu o niskim wspól¬ czynniku tarcia moga byc zastosowane równiez do sworzni 25, 26, 27 i 28.Gwintowana tulejka 49 przedstawiona na fig. 18 przystosowana jest do wkrecania w gwintowa¬ ny otwór 35' w scianie czolowej stalej czesci 19 zawiasy. Koniec sprezyny 33 opiera sie o te tulejke 49 i poprzez mniejsze lub wieksze dokrecenie tej tulejki uzyskuje sie mniejsze lub wieksze napre¬ zenie wstepne sprezyny, a wiec odpowiednio mniejszy lub wiekszy jej docisk.Nalezy zauwazyc, ze wspomniana regulacja mo¬ ze byc dokonywana równiez po zmontowaniu za¬ wiasy.Dzialanie zawiasy wedlug fig. 9 i 17 jest naste¬ pujace: Gdy zawiasa jest otwarta (fig. 9) sprezyna 33 pozostaje scisnieta maksymalnie podczas gdy rolka 38 opiera sie o najwyzszy wystep krzywki 24' wy¬ konanej na wahliwym laczniku 24.Gdy rozpoczyna sie zamykanie zawiasy wahli- wy lacznik 24 najpierw obraca sie nieznacznie wzgledem sworznia 26, a nastepnie szybciej, do¬ póki w polozeniu zblizonym do polozenia zamknie¬ cia zawiasy, rolka 38 nie zacznie wychodzic poza obreb krzywki 24' i na skutek docisku sprezyna 23 zacznie zblizac sie do osi sworznia 26.W tym samym czasie wspornik 40 wychyla sie wzgledem stalego sworznia 41 utrzymujac rolke 36 w zetknieciu z obrzezem krzywki 24\ Na skutek polaczenia sily nacisku sprezyny 33, przenoszonej przez czesc 34' sworznia 34 z sila dosrodkowa reakcji wspornika 40, uzyskuje sie sile przylozona do obrzeza krzywki 24', która to sila, na ramieniu zasadniczo równym promieniowi tej krzywki, dziala na wahliwy lacznik 24, a przez nia na czesc ruchoma zawiasy momentem obrotowym takim jaki jest potrzebny do zamkniecia zawiasy i utrzymania jej w polozeniu zamknietym.Gdy drzwi sa zamkniete a zawiasa jest w po¬ lozeniu pokazanym na fig. 17, to przy powtórnym otwieraniu drzwi i polaczonych z nimi zawias, wahliwy lacznik 24 naciska krzywka 24' na rolke 38; Nacisk ten w polaczeniu z dosrodkowa reakcja wychylnego wspornika daje sile wypadkowa scis- 5 kajaca sprezyne 39 i powodujaca gromadzenie w niej energii potencjalnej, która poza niepozada¬ nymi lecz niewielkimi stratami na tarcie, zosta¬ je zwracana przy nastepnym zamykaniu zawiasy.Po niewielkim uchyleniu drzwi przy ich otwiera¬ lo niu, które to uchylenie jest konieczne dla odpo¬ wiedniego nastawiania zmiennego polozenia rolki 38, bedzie sie ona znowu opierala o krzywke 24', podczas gdy na jej obrzezu o stalym promieniu i przy dalszym obrocie wahliwego lacznika 24 wo- 15 kól sworznia 26 nastepuje dalsze otwieranie za¬ wiasy bez jakiejkolwiek wymiany energii pomie¬ dzy ukladem sprezystym i ukladem kinematy¬ cznym, tak ze drzwi obracaja sie swobodnie jakby nie bylo zadnego urzadzenia zamykajacego. Nacisk 20 sprezyny nie powodujac wtedy ani zamykania ani otwierania drzwi dziala skutecznie na likwidacje luzów, które sa nieuniknione w wielu miejscach obrotu, pozwalajac na bardziej lagodne i mniej halasliwe dzialanie zawiasy. 25 Nalezy zauwazyc, ze umieszczenie tulejek lub panewek z materialu o niskim wspólczynniku tar¬ cia w punktach obrotu zapewnia zmniejszenie tarcia pozwalajac na redukcje luzów w tych punktach dzieki wlasciwosciom tego materialu. 30 Tak wiec jak wynika z cech niniejszego wyna¬ lazku, stanowi on dalszy postep w tej dziedzinie. PL PL

Claims (8)

1. Zastrzezenia patentowe 35 1. Zawiasa kryta do drzwi lub klap, zawiera¬ jaca mechanizm do samoczynnego ich domykania w postaci ukladu sprezynujacego, skladajaca sie z czesci stalej i ruchomej, znamienna tym, ze za¬ wiera co najmniej jedna cylindryczna srubowa spre- 40 zyne (20) lub (33) umieszczona w czlonie prowa¬ dzacym, dwa wahliwe laczniki (23, 24) laczace czesc stala (19) zawiasy z czescia ruchoma (20), przynajmniej jedna krzywke (24') na wahliwym laczniku (24), i czterech sworzniowych przegubów 45 (25, 26, 27, 28), na których sa osadzone wahliwe laczniki (23, 24) oraz co najmniej jeden element toczny (31) lub (38) naciskajacy na krzywke lub krzywki (24*).

2. Zawiasa wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze 50 czlon prowadzacy sprezyne (29) stanowi nasadke (30) przymocowana do stalej czesci (19) zawiasy, a element toczny stanowi kulka (31) naciskana przez sprezyne (29) wystajaca czesciowo z otwo¬ ru otoczonego kolnierzem (32). 55

3. Zawiasa wedlug zastrz. 1 i 2, znamienna tym, ze nasadka (30) w górnej swej czesci jest zaopat¬ rzona we wkret (30") do regulacji naprezenia sprezyny (29) naciskajacej na kulke (31). 60

4. Zawiasa wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze element toczny stanowi rolke (38), a czlon prowa¬ dzacy sprezyne lub sprezyny (38f) stanowi sworzen (34) lub sworznie (34a) polaczone mostkiem (39) osadzone suwliwie w otworze lub otworach (35), 65 przy czym sworzen (34) lub sworznie (34a) na dru-64197 gich koncach maja splaszczenie (34') sluzace za opór dla sprezyny (33), posiadajace wglebienie (36) dla osadzenia rolki (38) naciskajacej na krzywke (24').

5. Zawiasa wedlug zastrz. 1 i 4, znamienna tym, 5 ze rolka (38) jest osadzona obrotowo za pomoca sworznia (37) na wychylnym wsporniku (40) lub (40*) osadzonym obrotowo na sworzniu (41) zamo¬ cowanym do stalej czesci (19) zawiasy. 10 8

6. Zawiasa wedlug zastrz. 1, 4 i 5, znamienna tym, ze kazdy sworzen (34, 34a) prowadzacy spre¬ zyny (33) ma regulator do regulacji napiecia spre¬ zyny (33) w postaci tulejki (49) zewnetrznie na¬ gwintowanej wkreconej w otwór (35*) scianki czesci stalej (19) zawiasy.

7. Zawiasa wedlug zastrz. 1 do 6, znamienna tym, ze rolki (38) i jeden lub wiecej trzpien za¬ wiasy sa zaopatrzone w tulejki lub panewki z ma¬ terialu o malym wspólczynniku tarcia.KI. 68 d, 17 64197 MKP.E 05f, 1/12 24 \ '25 25 20 \F f/c y FIC. 2 F/C. 6 F/C.7 i "- N Fl F/CS *\aaiLi?! ^ 24 27KI. 68 d, 17 64197 MKP E 05 f, 1/12 40A11

8.^ ^25 25 20 \f 40^ 337 34'5,6if£ \ 24' i-—4—v '—\-2r —27?8 f/c 9 F/C 10 F/G14 34 -4— FIC. 1/ 343 3P, 34l „ F/C. 12 34' V'^''^ 22 f9\ M"\ 137 48- f 55-iSP%t-W r\ W r\ 46 47-1 w 55' 35 q^ F/C/S m -47 48 ~~% F/C.15 F/C.16 PZG w Pab. zam. 1553-71, nakl. 250 egz. PL PL