Pierwszenstwo: 1 LXI.1966 Niemiecka Republika Federalna Opublikcwiano: 10.1.1972 63632 1 KI. 63 c, 35 MKP B 60 k, 17/00 UKD Twórca wynalazku: Joachim Gimmler Wlasciciel patentu: Fichtel und Sachs Aktiengesellschaft, Schweinfurt (Niemiecka Republika Federalna) Uklad pomp olejowych do zespolu napedowego Przedmiotem wynalazku jest uklad pomp olejo¬ wych do zespolu napedowego, wyposazonego w hydrodynamiczna przekladnie momentu obroto¬ wego, obejmujacy pompe do smarowania pod ci¬ snieniem i pompe zasilajaca przekladnie, przy czym obie pompy wykonane sa jako pompy zebate i przy¬ legaja jedna do drugiej na przemian w plaszczyz¬ nie prostopadlej do osi kól.Znany jest uklad pomp olejowych skladajacy sie z trzech pojedynczych pomp, w którym korpus pierwszej pompy uksztaltowany jest garnkowo, a korpusy obu pozostalych pomp sa wykonane w postaci tarcz. Kazdorazowo po wstawieniu plyty oddzielajacej ulozone sa one na przemian jedna na drugiej, przy czym korpus trzeciej pompy jest zamkniety pokrywa, przez która przeprowadzony jest wspólny dla pomp wal napedowy.Znany jest równiez uklad, w którym korpusy obu pomp sa uksztaltowane garnkowo i przylegaja krawedziami garnków jeden do drugiego, przy czym miedzy krawedziami obu korpusów pomp umiesz¬ czona jest tarcza oddzielajaca.Wada znanych ukladów jest to, ze sa one skom¬ plikowane i trudne do montazu przede wszystkim dlatego, ze w obu przypadkach wal napedowy prze¬ prowadzony jest przez zakonczenia powierzchni czolowych pomp, a ponadto w przypadku ukladu, skladajacego sie z trzech pomp dodatkowa trud¬ noscia jest koniecznosc montowania dwuczescio- 30 15 20 25 wego korpusu pompy srodkowej, uksztaltowanego tarczowo.Celem wynalazku jest usuniecie powyzszych nie¬ dogodnosci. Cel ten zostal osiagniety dzieki temu, ze uklad pomp olejowych dla zespolu napedowego wyposazonego w hydrodynamiczna przekladnie mo¬ mentu obrotowego, skladajacy sie z dwóch pomp zebatych, przylegajacych na przemian jedna do drugiej w plaszczyznie prostopadlej do osi kól, przy czym korpusy obu pomp sa uksztaltowane garnkowo, zas krawedz korpusu pierwszej pompy zamknieta jest dnem korpusu drugiej pompy, do krawedzi którego przylega pokrywa, a napedza¬ jace kola zebate obu pomp sa napedzane wspólnym walem napedowym charakteryzuje sie tym, iz wspólny wal napedowy jest przeprowadzony przez dno korpusu pierwszej pompy, której kolo nape¬ dzajace jest zamocowane na stale na wale nape¬ dowym tak, ze wal ten jest osadzony osiowo w kor¬ pusie pierwszej pompy, przy czym jeden koniec tego walu napedowego, przenoszacego moment obro¬ towy, umieszczony jest w napedzajacym kole ze¬ batym drugiej pompy.Uklad pomp wedlug wynalazku dzieki celowej konstrukcji jest prostszy od znanych ukladów.Napedzane, nie polaczone bezposrednio z walem napedowym kola zebate obu pomp zebatych moga byc ulozyskowane na oddzielnych czopach, które sa osadzone w dnie odpowiedniego korpusu garn¬ kowego pompy. 636323 63632 4 Wedlug korzystnego przykladu wykonania ukladu przewód ssacy i przewód tloczacy pierwszej pompy jest polaczony z korpusem drugiej pompy i przez kanaly przebiegajace w dnie korpusu garnkowego drugiej pampy przylaczony do strony ssacej wzgled¬ nie tloczacej pierwszej pompy. Odpowiednio prze¬ wód ssacy i przewód tloczacy drugiej pompy mozna przylaczyc do pokrywy i przez kanaly przebiegajace wewnatrz tej pokrywy polaczyc ze strona ssaca i tloczaca drugiej pompy.Wedlug innego przykladu wykonania wynalazku przewody ssace obu pomp sa przeprowadzone kon¬ centrycznie wzgledem siebie przez pokrywe kor¬ pusu drugiej pcrnpy, a przewód ssacy pierwszej pompy jest przeprowadzony przez korpus drugiej pom/py do dna korpusu drugiej pompy.Do czesci tloczacej pompy zasilajacej przeklad¬ nie moze byc przylaczony zawór upustowy, £fóry otwiera sie po przekroczeniu okreslonego cisnienia.Zawór ten moze byc wykonany w postaci znanego zaworu kulowego o nastawionym obciazeniu spre¬ zyny. Zawór upustowy moze byc umieszczony w korpusie pompy i/lub w jego pokrywie.Zaprzestanie smarowania przy stratach oleju jest szczególnie niekorzystne, gdyz powoduje wstrzy¬ manie zasilania przekladni. Z tego powodu kon¬ cówka ssaca przewodu ssacego pompy zasilajacej przekladnie jest umieszczona w zbiorniku olejowym na wyzszym poziomie, niz przewód ssacy pompy do smarowania pod cisnieniem.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia czesciowo w przekroju uklad pomp, fig. 2 — uklad wspólnej konstrukcji pomp w prze¬ kroju, fig. 3 — uklad pomp w przekroju wzdluz linii III—III na fig. 2, fig. 4 — uklad pomp w prze¬ kroju IV—IV na fig. 5, a fig. 5 — odmiane wyko¬ nania w przekroju przez konstrukcje pompy.Na fig. 1 silnik oznaczono liczba 40, którego wal 41 jest zaopatrzony w kolo zamachowe 42. Kolo zamachowe 42 jest polaczone z wirnikiem nape¬ dzajacym 6 hydrodynamicznej przekladni 43. Prze¬ kladnia ta zawiera kolo kierownicze 8, polaczone za pomoca jednokierunkowego sprzegla 10 z obu¬ dowa 44. Kolo 7 turbiny polaczone jest walem 9 z przekladnia 45.Silnik 40 napedza za posrednictwem walu 46, oznaczonego na rysunku linia przerywana, dwie pompy, pompe do smarowania 1 pod cisnieniem i pompe zasilajaca 2 przekladnie 43. Pompa do smarowania pod cisnieniem 1 zasysa olej ze zbior¬ nika 4 przewodem 47 dostarczajac go przewodem tloczacym 48 do róznych punktów smarowniczych 3 silnika 40.Przewód ssacy 47 i przewód tloczacy 48 sa pola¬ czone wzajemnie obejsciowym przewodem 49, za¬ opatrzonym w zawór upustowy 50, otwierany od strony przewodu tloczacego 48 w kierunku prze¬ wodu ssacego 47, wówczas, gdy zostanie przekro¬ czone okreslone cisnienie w przestrzeni tloczacej pompy 1.Pompa 2 zasysa przewodem 12 olej, dostarczajac go przewodem tloczacym 11 do przekladni 43. Po¬ wrót oleju z przekladni 43 do zbiornika 4 naste¬ puje przez przewód 13. W przypadku pompy zasi¬ lajacej 2 przewidziano równiez zawór upustowy 50a i przewód obejsciowy 51 znajdujacy sie po¬ miedzy przewodem tloczacym 11 i ssacym 12.Na fig. 2 i 3 przedstawiono uklad pomp 1 i 2 5 we wspólnej obudowie. Pompa 1 ma korpus 52 o ksztalcie garnkowym z dnem 53, krawedzia 54 oraz wydluzeniem szyjkowym 18, w którym ulo¬ zyskowany jest wal napedowy 16. Na wale 16 zamocowane jest kolo zebate 14 pompy 1. Kolo zebate 15 pcmpy 1 ulozyskowane jest na czopie 17 osadzonym w dnie 53 korpusu 52. Do krawedzi 54 przylega swym dnem 19 garnkowy korpus 55 dru¬ giej pompy 2, stanowiacy zamkniecie pierwszej pompy 1. Przewód ssacy 47 i przewód tloczacy 48 (ten ostatni nie przedstawiony na fig. 2) sa pola¬ czone z korpusem garnkowym 52 pompy 2 oraz ze strona ssaca i tloczaca pompy 1 za posrednic¬ twem kanalów wykonanych w dnie 19, nie przed¬ stawionych na rysunku.W korpusie 55 pompy 2 osadzone jest kolo ze¬ bate 20 pompy 2, dociskane sprezyna 23 na wale 16 oraz kolo zebate 21 pompy 2 ulozyskowane na czo¬ pie 22, zamocowanym w dnie 19. Do krawedzi 56 korpusu 55 przylega pokrywa 24, która jest zla¬ czona sworzniami 25 z korpusami 55 i 52. Jak przedstawiono na fig. 3, przewód ssacy 12 i prze¬ wód tloczacy 11 pompy 2 polaczone sa z pokrywa 24 i za posrednictwem wewnetrznych kanalów 57 lub 58 lacza sie ze strona ssaca lub tloczaca pompy zasilajacej. Równiez w pokrywie 24 umieszczony jest zawór upustowy 50a, laczacy sie z kanalem 58 i skladajacy sie z kulki 27, dociskowej sprezyny srubowej 28 i sruby nastawczej 29.Jak przedstawiono na fig. 2, koncówka ssaca prze¬ wodu ssacego 12 umieszczona jest wyzej, niz kon¬ cówka przewodu ssacego 47, tak, ze w przypadku obnizania sie poziomu oleju w zbiorniku 4, naj¬ dluzej bedzie otrzymywac olej pompa do smaro¬ wania 1 pod cisnieniem. Na fig. 4 i 5 przedsta¬ wiono jedna z odmian urzadzenia, ogólnie przed¬ stawionego na fig. 2 i 3. Urzadzenie to ma przewód ssacy 112 pompy zasilajacej 102 i przewód ssacy 147 pompy do smarowania 101 pod cisnieniem, osadzone wspólosiowo. Oba te przewody doprowa¬ dzone sa do pokrywy 124. Przewód 112 zakonczony jest wewnatrz pokrywy 124, a przewód 147 prze¬ chodzi przez caly korpus pompy i jest zakonczony w dnie 119 drugiego korpusu, skad od strony ssa¬ cej pompy do smarowania 101 pod cisnieniem, jest przeprowadzony w dnie 119 nie zaznaczony na ry¬ sunku kanal wewnetrzny.Jak przedstawiono na fig. 5 koncówka ssaca 147 pompy do smarowania 101 pod cisnieniem jest umieszczona nizej, niz koncówka ssaca przewodu 112 pompy zasalajacej 102. PL