Pierwszenstwo: 07.X.1964 Niemiecka Republika Federalna Opublikowano: 5.YIII.1971 63435 KI. 20 a, 11 MKP B 61 b, 3/00 UKD Twórca wynalazku: Otto Gabriel Wlasciciel patentu: Becorit Grubenausbau GmbH, Recklinghausen (I^e- miecka Republika Federalna) Jednoszynowa kolejka wiszaca Przedmiotem wynalazku jest jednoszynowa ko¬ lejka wiszaca, przeznaczona zwlaszcza do pracy w podziemiach kopalni.Znane sa jednoszynowe kolejki wiszace, w któ¬ rych wagoniki zawieszone na szynie napedzane sa lina ciagnaca. Lina ta przebiega wzdluz szyny i jest prowadzona w odpowiednich prowadnicach.Line napedza stacjonarne urzadzenie napedowe.Wagoniki przymocowane sa do ciagnacego odcin¬ ka liny, który posuwa sie w jednym kierunku, az do chwili dotarcia wagoników do konca trasy, po czym posuwa sie w kierunku przeciwnym, znajdujacej sie na obu koncach trasy.Kolejki tego typu znajduja najczesciej zastoso¬ wanie przy podziemnych pracach wydobywczych i sa wlaczane w transportowy uklad przenosni¬ kowy calej kopalni.W kolejkach tego typu wagoniki sa zamocowa¬ ne do ciagnacego odcinka liny, podczas gdy po¬ zostaly jej odcinek jest swobodny. Lina ciagnaca przebiega równolegle do szyny w jej bezposred¬ nim sasiedztwie, zwykle z boku tej szyny, ale równiez istnieja przypadki, gdy przebiega ona nad ta szyna. Czesc swobodna liny napedowej znajduje sie albo po przeciwnej stronie szyny, albo tez w odleglosci od niej. Podczas ruchu kolejki lina napedowa jest przemieszczana w spo¬ sób ciagly dopóki wszystkie wagoniki do niej przymocowane, nie dotra do okreslonego punktu docelowego, gdzie sa one odlaczane od liny. Gdy 10 15 20 25 30 2 zachodzi koniecznosc powrotu wózków, trzeba zmienic kierunek ruchu liny napedowej i taki sam ruch odbywa sie w przeciwnym kierunku.Bardzo czesto spotyka sie przypadki, ze gdy ostatni wózek dotrze do punktu docelowego, pierw¬ szy wózek musi juz byc zawrócony. W zwiazku z tym zmiana kierunku ruchu liny napedowej nastepuje bardzo czesto.Gdy tor kolejki jest bardzo dlugi a zwlaszcza, gdy nie przebiega on po linii prostej, tak ze ope¬ rator obslugujacy kolowrót napedowy kolejki nie jest w stanie obserwowac przez caly czas polo¬ zenia wózków wzgledem toru, powstaja pewne niedogodnosci w obsludze, poniewaz nie zawsze mozna zapewnic lacznosc miejsca obslugi z miej¬ scem, w którym nastepuje zmiana kierunku jazdy.Niedogodnosc te mozna wyeliminowac przez zastosowanie kolowrotów napedowych na obu koncach toru kolejki, przy czym kazdy z kolowro¬ tów musi byc obslugiwany przez oddzielnego ope¬ ratora. Rozwiazanie takie powoduje jednak nie¬ pozadane zwielokrotnienie ilosci urzadzen nape¬ dowych oraz wzrost kosztów eksploatacji takiej kolejki.Celem wynalazku jest wyeliminowanie tej nie¬ dogodnosci przez zmniejszenie do koniecznego mi¬ nimum ilosci urzadzen napedowych, a tym samym zmniejszenie kosztów eksploatacji kolejki.Cel ten osiagnieto wedlug wynalazku przez za¬ stosowanie do napedu wagoników liny bez konca 63 4353 oraz wyposazenie tych wagoników w uchwyty do laczenia ic£i z jednym z dwóch odcinków liny napedowej, zaleznie od zadanego kierunku jazdy.Zgodnie z wynalazkiem lina bez konca posiada po obu stronach szyny jezdnej, prowadnice dla obu odcinków liny. Prowadnice te skladaja sie z kilku krazków linowych rozmieszczonych w róz= nych plaszczyznach i otaczajacych line, przy czym jeden z krazków jest ruchomy i przesuwany pod dzialaniem sily zewnetrznej.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na . rysunku schematycznym, na którym fig. 1 przedstawia rzut trasy zlozonej z glównej linii oraz slepego odgalezienia* a fig* 2 — prowadnice liny w widoku wzdluz szyny.Na fig. 1, glówna linia 1 trasy kolejki jest za¬ krzywiona. Od niej ; odprowadzone jest odgalezie¬ nie 2. Szyna 4, po której tocza sie wieszaki wa¬ goników zaopatrzona jest w zwrotnice 5. Lina 6 bez konca jest korzystnie utworzona z szeregu odcinków liny laczonych ze soba. Po obu stronach szyny 4 biegna w przeciwnych kierunkach obie czesci liny. -Sa one prowadzone w prowadnicach 7 ustawionych wzdluz trasy. Lina 6 bez konca utrzy¬ muje w ciaglym obiegu uklad napedowy 8, przy czym jedna czesc -liny. biegnie¦..miedzy-, ukladem napedowym 8 do zwrotnicy 5 glówna linia 1 trasy kolejki, a od tej zwrotnicy kieruje sie odgalezie¬ niem 2 przechodzac przez krazek zwrotny 9 i po¬ wraca na glówna linie 1 poprzez krazek 10, po czym biegnie ta linia do krazka zwrotnego 11 i z powrotem glówna linia 1 do ukladu napedo¬ wego 8 lub w kierunku przeciwnym.Podwójna prowadnica przedstawiona na fig. 2 sklada sie z umieszczonych symetrycznie po obu stronach szyny 4 ukladów krazków linowych. Dwa krazki 12 leza w jednej plaszczyznie, a wspól¬ pracuje z nimi trzeci krazek 13 w plaszczyznie prostopadlej do poprzedniej. Wystep 14 krazka 13 po stronie zwróconej do szyny 4 jest przesuwny osiowo i znajduje sie pod dzialaniem sprezyny niewidocznej na rysunku. Sprezyna utrzymuje ten krazek w zwyklym polozeniu, z którego to polo¬ zenia pod dzialaniem nacisku wystep 14 zostaje przesuniety w kierunku drugiego kolnierza tego samego krazka.Aby przy przejsciu wagonika 16 zwiazany z wie¬ szakiem 17 tego wagonika uchwyt 18 mógl prze¬ sunac sie swobodnie miedzy krazkami, wieszak 17 zaopatrzony jest w slizgacz 19, który wywiera nacisk na przesuwny wystep 14 zblizajac go do przeciwleglego kolnierza i otwierajac droge dla lacznika 18, za pomoca którego wieszak 17 wa¬ gonika 16 polaczony zostaje lina 6. Uchwyt 18 i slizgacz 19 stanowia jeden element przymoco¬ wany rozlacznie do wieszaka 17. Równiez pola¬ czenie ^chwytu 18 do liny 6 jest latwo rozlaczne.Laczenie slizgacza 19 z wieszakiem 17 polega na wprowadzeniu go do zaczepu 20. Takie zaczepy 20 sa przewidziane po obu stronach wieszaka 17, co 435 ' 4 umozliwia laczenie wieszaka z jedna lub druga czescia liny 6 o przeciwnych kierunkach biegu.W odmianie urzadzenia nie uwidocznionej na rysunku, uchwyty 18 i slizgacze 19, znajduja sie 5 po obu stronach wieszaka i sa z wieszakiem 17 polaczone wychylnie, ewentualnie sa zatrzaski- _ wane po odchyleniu, aby nie pracujacy lacznik 18 pozostawal poza obrebem krazków. 2amiast oddzielnych ukladów napedowych do lo dbslugi glównej linii trasy oraz do obslugi jej odrebnych odgalezien, jak to bywa stosowane w znanych jednoszynowych kolejkach wiszacych} kolejka wedlug wynalazku ma tylko jeden uklad napedowy 8 do napedzania liny Obiegowej 6. Je- 15 zeli przenoszenie materialu ma nastepowac na przyklad od ukladu napedowego 8 na slepa ga¬ laz 2, nastawia sie odpowiednio zwrotnice 5 i przy¬ lacza dany wagonik lub pewna ilosc wagoników do odcinka liny prowadzonego w danym kierunku. 20 Jezeli natomiast material < ma byc przenoszony w kierunku od ukladu napedowego 8 poprzez glówna linie 1, wagoniki przylacza sie do czesci liny przebiegajacej miedzy ukladem napedowym 8 a zwrotnica 11, przy czym nadaje sie w ukladzie 25 napedowym linie 6 odpowiedni kierunek ruchu.Mozliwe jest równoczesne prowadzenie wagoników "w odmiennych kierunkach, miedzy ukladem na¬ pedowym 8 a krazkiem 11, oraz miedzy ukladem napedowym 8 a krazkiem 9. ao PL