Pierwszenstwo: Opublikowano: 03.111.1969 (P 132 088) 63131 KI. 42 k, 51 MKP G 01 n, 33/44 31.VII.1971 CZYTELNIA 1JKD Wspóltwórcy wynalazku: Leon Gosztowtt, Artur Karaszkiewicz Wlasciciel patentu: Politechnika Warszawska, Warszawa (Polska) Sposób ustalania dopuszczalnego cisnienia roboczego plynu dla ruchowych pierscieni uszczelniajacych o przekroju okraglym i symulator do stosowania tego sposobu Przedmiotem wynalazku jest sposób ustalania dopuszczalnego cisnienia roboczego plynu dla pier¬ scieni uszczelniajacych o przekroju okraglym, sto¬ sowanych w polaczeniach ruchowych i symulator do stosowania tego sposobu.Prawidlowa praca i trwalosc pierscieni uszczel¬ niajacych o przekroju okraglym, stosowanych w polaczeniach ruchowych, zaleza od wielu czynni¬ ków, miedzy innymi cisnienia uszczelnianego ply¬ nu, którego ustalenie jest dotychczas trudne przy zastosowaniu znanych sposobów.Pierscien uszczelniajacy wbudowany do rowka i poddany zwiekszonemu cisnieniu ponad cisnie¬ nie robocze plynu zostaje wcisniety pomiedzy cy¬ linder i tlok lub prowadnice i nurnik. Wciskanie pierscienia uszczelniajacego w szczeline prowadzi do scinania jego materialu na obwodzie i szybkie¬ go niszczenia pierscienia, a tym samym do utra¬ ty szczelnosci polaczenia.Ustalenie wielkosci cisnienia, przy którym za¬ chodzi poczatek wciskania pierscienia w szczeli¬ ne, pozwoli okreslic warunki pracy zapobiegajace niszczeniu pierscienia.Celem wynalazku jest ustalenie wielkosci do¬ puszczalnego cisnienia roboczego plynu dla pier¬ scieni o przekroju okraglym, za pomoca symula¬ tora imitujacego rzeczywiste polaczenie pierscienia uszczelniajacego.Cel ten zostal osiagniety przez opracowanie spo¬ sobu, ustalania dopuszczalnego cisnienia robocze- 10 15 go plynu dla ruchowego pierscienia uszczelniaja¬ cego o przekroju okraglym wedlug wynalazku, w którym pierscien wprowadza sie do rowka symu¬ latora, z kolei rowek ten przykrywa sie przezro¬ czysta plytka i dociska sie ja do powierzchni czo¬ lowej kadluba symulatora w dowolny znany spo¬ sób. Nastepnie pierscien poddaje .sie od strony przeciwnej do plytki cisnieniu powodujacemu spla¬ szczenie pierscienia az do wypelnienia calej sze¬ rokosci rowka. W tej chwili odczytuje sie war¬ tosc cisnienia na wspólpracujacym z symulatorem urzadzeniu pomiarowym bedacego dopuszczalnym cisnieniem .roboczym dla badanego pierscienia uszczelniajacego.Symulator do stosowania sposobu wedlug wy¬ nalazku sklada sie z kadluba, w którym usytuo¬ wany jest od góry okragly rowek do umieszcze¬ nia w nim pierscienia uszczelniajacego. Kadlub ten jest przykrywany plytka umieszczona na jego powierzchni czolowej nad rowkiem i dociskana do kadluba w dowolny znany sposób. Rowek jest po¬ laczony od dolu za pomoca co najmniej jednego odgalezienia z otworem w kadlubie, przez który jest doprowadzany do symulatora plyn pod zmien¬ nym cisnieniem, powodujacym splaszczenie na przezroczystej dociskanej plycie umieszczonego w rowku pierscienia uszczelniajacego.Szerokosc tego rowka jest mniejsza od srednicy badanego pierscienia uszczelniajacego, a glebokosc wieksza od tej wielkosci. 631313 63131 4 Sposób i symulator do stosowania tego sposobu wedlug wynalazku pozwala na proste, pewne i po¬ wtarzalne okreslenie cisnienia roboczego dla tego pierscienia. Przekroczenie tego cisnienia powoduje w urzadzeniach rzeczywistych wciskanie pierscie- 5 nia w szczeliny, a co za tym idzie ich mechanicz¬ ne niszczenie.Sposób ustalania dopuszczalnego cisnienia ro¬ boczego plynu dla ruchowych pierscieni uszczel¬ niajacych o przekroju okraglym jest blizej obja- 10 sniony na podstawie przykladu wykonania przed¬ stawionego na rysunku na którym fig. 1 przedsta¬ wia pierscien uszczelniajacy umieszczony w rowku rzeczywistego polaczenia i poddawany cisnieniu przekraczajacemu dopuszczalne cisnienie plynu, a 15 wskutek tego wcisniety w szczeline pomiedzy cy¬ linder i tlok; fig. 2— pierscien wcisniety miedzy prowadnice i nurnik; fig. 3 — przekrój poprzecz¬ ny symulatora, a fig. 4 a, b, c — pierscien uszczel¬ niajacy_umieszczony w rowku symulatora podda- 2o wany róznym cisnieniom.Przedstawiony na fig. 3 symulator posiada w kadlubie 1 rowek 2 o szerokosci mniejszej od srednicy pierscienia uszczelniajacego tlok, wzgle¬ dnie pierscienia uszczelniajacego nurnik, a glebo- 25 kosc rowka jest wieksza od tej srednicy.Czolowa powierzchnia kadluba 1 jest przykryta przezroczysta plytka 3, która na przyklad poprzez plytke metalowa 4 z otworami 5 jest docisnieta do kadluba w dowolny sposób, na przyklad nakret- go ka 6. W kadlubie 1 znajduje sie otwór wlotowy 7 z odgalezieniami 8, przez który doprowadzany jest plyn pod cisnieniem pod pierscien uszczelnia¬ jacy 9. Cisnienie plynu mierzone jest na wspól¬ pracujacym z symulatorem urzadzeniu pomiaro- 35 wym nie pokazanym na rysunku.Na fig. 4a przedstawiono: pierscien uszczelnia¬ jacy o przekroju okraglym 1 wbudowany do row¬ ka 2 i nie poddany dzialaniu cisnienia, na fig 4b — pierscien poddany dzialaniu niewielkiego cisnie- 40 nia, wywolujacego czesciowe splaszczenie (zaczer- nione) o szerokosci s pierscienia 1, na fig. 4c — pierscien poddany dzialaniu cisnienia o takiej war¬ tosci, która wywoluje splaszczenie pierscienia (za- czernione) 1 na calej szerokosci m rowka 2.Symulator do stosowania sposobu wedlug wy¬ nalazku dziala nastepujaco. Rowek 2, do którego wprowadzono pierscien uszczelniajacy 9 o prze¬ kroju okraglym, jest przykryty plytka przezroczy¬ sta 3 docisnieta w dowolny znany sposób do po¬ wierzchni czolowej kadluba 1. Do symulatora wprowadza sie otworem 7 w kadlubie 1 plyn pod zmiennym cisnieniem który odgalezieniem 8 ka¬ nalu dostaje sie pod pierscien uszczelniajacy 9.Pierscien pod dzialaniem plynu ulega splaszcze¬ niu na plytce 3. W chwili splaszczenia pierscienia na calej szerokosci m plytki 3 odczytuje sie war¬ tosc dopuszczalnego cisnienia roboczego na wspól¬ pracujacym z symulatorem urzadzeniu pomiaro¬ wym, bedace zarazem dopuszczalnym cisnieniem roboczym plynu dla badanego pierscienia uszczel¬ niajacego. PL