PL63106B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 13.11.1968 (P 125 238) 13.11.1967 Niemiecka Republika Demokratyczna 20.VIII.1971 63106 KI. 21 d1,61/03- MKP H 02 k, 13/04 Wlasciciel patentu: Zentrallaboratorium Elektrogerate der Vereinigung Volks- eigener Betriebe Elektrogerate, Karl-Marx-Stadt (Niemiecka Republika Demokratyczna) Polaczenie stykowe pomiedzy zakonczeniami uzwojen wirnika a komutatorem maszyn elektrycznych Przedmiotem wynalazku jest polaczenie stykowe po¬ miedzy zakonczeniami uzwojen wirnika a komutatorem maszyn elektrycznych, zwlaszcza komutatorem weglo¬ wym.Znane jest polaczenie stykowe wegla z metalem, po¬ legajace na mocowaniu przewodnika metalowego w otworze plytki weglowej przez ubijanie dookola prze¬ wodnika proszku metalowego lub weglowego. Stosowa¬ ne sa równiez takie polaczenia stykowe, w których po¬ laczenie wegiel-metal tworzone jest przez wtlaczanie, ni¬ towanie, polaczenia srubowe lub przez polaczenia za pomoca pierscieni.Te rodzaje polaczen stykowych czesto staja sie nie¬ uzyteczne, na skutek dzialania sil wystepujacych w cza¬ sie pracy, wywolujacych mechaniczne naprezenia, zwla¬ szcza sil odsrodkowych i sil zwiazanych z wstrzasami.Ponadto wytwarzanie takich polaczen stykowych jest trudne i nie nadaja sie one w ogóle do zastosowania w komutatorach weglowych o szczególnie malych rozmia¬ rach.Znane sa równiez polaczenia stykowe wykonane przez przylutowanie przewodu do warstw metalu naparowa- nych lub osadzonych chemicznie na weglu. Polaczenie tego rodzaju ze wzgledu na duze wymagania mecha¬ niczne równiez nie nadaja sie do stosowania, gdyz war¬ stwy metalu otrzymane na przyklad przez napylanie ka¬ todowe sa gabczaste i zawieraja znaczna ilosc tlenków, a nakladanie warstw metalowych w wysokiej prózni wy¬ maga stosowania kosztownej aparatury. 15 20 25 30 Próbowano zastosowac ido tworzenia polaczen styko¬ wych zywice klejace lub lane, nadajac im wlasnosci przewodzenia elektrycznego przez dodanie czastek me¬ talowych. Przewodzace domieszki mialy powodowac przeplyw pradu, a utwardzane zywice mialy zapewnic uzyskanie zadanej wytrzymalosci mechanicznej.Sposoby tworzenia polaczen przewodzacych przy za¬ stosowaniu mieszaniny zywic klejacych lub lanych z przewodzacymi domieszkami okazaly sie nieodpowied¬ nie do uzyskania elektrycznych polaczen w komutato¬ rach, poniewaz nie mozna bylo jednoczesnie uzyskac wymaganej przewodnosci elektrycznej i dostatecznej wytrzymalosci mechanicznej, przy czym zaleznie od skladu mieszaniny uzyskiwano w praktyce korzystne wyniki tylko w stosunku do elektrycznej przewodnosci lub tylko w stosunku do wytrzymalosci mechanicznej.Celem wynalazku jest zmniejszenie wad znanych po¬ laczen stykowych. Zadaniem wynalazku jest uzyskanie trwalego polaczenia, stabilnego zarówno pod wzgledem elektrycznym jak i mechanicznym miedzy komutatorem, zwlaszcza weglowym, a elementami stykowymi.Zadanie to rozwiazano wedlug wynalazku w ten spo¬ sób, ze na stronie czolowej pólwyrobu komutatotra wy¬ konany jest rowek obwodowy i/lub promieniowe szcze¬ liny przeznaczone do umieszczenia w nich elementów stykowych, na przyklad ocynowanych drutów miedzia¬ nych. Szerokosc rowka i szerokosc szczelin powinny byc takie, aby elementy stykowe byly wsuwane w nie na wcisk. W celu uzyskania nalezytego polaczenia elek¬ trycznego, stosuje sie przy tym zwykle sposoby wytwa- 631063 63106 4 rzamia styku, na przyklad iprzez zastosowanie przewo¬ dzacej emulsji srebrnej.Takie polaczenie komutatora weglowego z elemen¬ tami istykawymi ma te zalete, ze komutator jako calosc moze byc (produkowany oddzielnie co pozwala na wy¬ korzystanie zalet zwiazanych z duzym stopniem mecha¬ nizacji produkcji. Ponadto uzwojenie wirników wyposa¬ zonych w tego rodzaju komutatory mozna wykonywac na nowoczesnych nawijarkach wirników, poniewaz ele¬ menty stykowe spelniaja w tyni przypadku te sama role jaka spelniaja tak zwane haki w komutatorach miedzia¬ nych.Osiowe wprowadzanie elementów stykowych wplywa korzystnie na stabilnosc mechaniczna. Sily odsrodkowe, dzialajace w czasie pracy komutatora ma elementy sty¬ kowe nie powoduja powstania niekorzystnych naprezen rozciagajacych, a jedynie dociskaja jeszcze silniej ele¬ menty stykowe do pólwyrobu komutatora, co wplywa korzystnie na opornosc styków. Polaczenie stykowe we¬ dlug wynalazku nadaje sie do zastosowania w urzadze¬ niach o duzej liczbie obrotów. Trwalosc osadzenia ele¬ mentów stykowych jest za|ewniona iprzez to, ze rób komutatora jest zalany zywica lub zaprasowany w tloczywie, przy czym pozostawiony jest tylko niewielki otwór osiowy przeznaczony do umieszczenia osi komu¬ tatora.Ponadto, celem dalszego wzmocnienia osadzenia ele¬ mentów stykowych, ksztalty tej czesci pólwyrobu komu¬ tatora, która jest zwrócona w kierunku do otworu osio¬ wego komutatora sa tak dobrane, aby przy zalewaniu pólwyrobu komutatora lub przy jego zaprasowywaniu, elementy stykowe zostaly objete przez zywice lub tlo¬ czywo i dobrze zakotwiczone. Uzyskuje sie to przez to, ze bok rowka zwrócony do otworu osiowego komuta¬ tora jest niisszy niz bok rowka zwrócony do obrzeza komutatora przy czym czesci elementów stykowych, zwrócone do komutatora sa tak uksztaltowane, na przy¬ klad przez zagiecie, ze po wcisnieciu ich w szczeliny wykonane w czesci czolowej pólwyrobu komutatora uzyskuje sie osadzenie zamocowane ksztaltowo.Element stykowy osadzony w ten sposób jest stoso¬ wany równiez do pólwyrobów komutatora nie posiada¬ jacych wewnetrznego profilowania. Azeby po wcisnie¬ ciu elementu stykowego w rowek obwodowy móc uzy¬ skac dobre polaczenie elektryczne za pomoca cieczy za¬ wierajacej czajstki metalowe, na przyklad za pomoca przewodzacej emulsji srebrnej, rowek powinien byc wy¬ konany tak, aby mial ksztalt zwezajacy sie w kierunku jego dna. Dzieki temu przewodzaca ciecz wprowadzona w jednym miejscu rowka zostaje rozprowadzona rów¬ nomiernie na calym obwodzie rowka na skutek czego styka sie ona ze wszystkimi elementami stykowymi.Jak wykazala praktyka, komutatory wykonane w po¬ wyzszy sposób i zaopatrzone w elementy stykowe przy¬ laczone wedlug wynalazku spelniaja stawiane im wy¬ magania zarówno pod wzgledem elektrycznym jak i me¬ chanicznym.Wynalazek jest blizej wyjasniony na przykladach jego wykonania uwidocznionych na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia w przekroju komutator z osiowymi elementami stykowymi, fig. 2 — przedstawia komutator z fig. 1 w widoku z góry, fig. 3 przedstawia w przekro¬ ju komutator z promieniowymi elementami stykowymi, fig. 4 przedstawia komutator z fig. 3 w widoku z góry a fig. 5 przedstawia komutator z fig. 3 w widoku z 5 boku.Jak pokazano na: fig. 1, elementy stykowe 1 sa wci¬ skane w obwodowy rowek 2 wykonany na czolowej stronie pólwyrobu 3 komutatora i stykaja sie w tym rowku z ciecza 4 przewodzaca prad. Po wyschnieciu przewodzacej prad cieczy 4 pólwyrób 3 komutatora za¬ lewa sie zywica lub zaprasowuje w nim tloczywo 5 w celu otrzymania gotowego komutatora z otworem 6 obejmujacym wspólpracujaca czesc.Na fig. 3 pokazany jest komutator z promieniowym ukladem elementów stykowych 1. Elementy te sa umie¬ szczone w promieniowych szczelinach 7 a ich odgiete konce sa usytuowane w rowku pólwyrobu 3 komutator ra. Dodatkowe polaczenie elektryczne wykonane za po¬ moca przewodzacej cieczy 4 jak równiez mechaniczne polaczenie za pomoca zywicy lanej lub za pomoca tlo¬ czywa 5 jest analogiczne do opisanego przy omawianiu fig, 1. Na skutek dokonywanego nastepnie podzialu pól¬ wyrobu 3 komutatora na odpowiednia liczbe segmen¬ tów, otrzymuje sie poszczególne plytki stykowe 8 ko¬ mutatora. PL PL

Claims (5)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Polaczenie stykowe pomiedzy zakonczeniami uzwojen wirnika, a komutatorem maszyn elektrycznych, zwlaszcza komutatorem weglowym, znamienne tym, ze w czolowej czesci pólwyrobu (3) komutatora wykonany jest obwodowy rowek (2) i/lub promieniowe szczeliny (7), sluzace do zamocowania elementów stykowych (1), jak ocynowanych drutów miedzianych, przy czym szero¬ kosc rowka i szczelin jest tak dobrana, aby elementy stykowe wsuwane byly w nie na wcisk, przy czym dla prawidlowego dzialania elektrycznego polaczenia zasto¬ sowane sa w miejscu polaczenia srodki takie jak prze¬ wodzaca emulsja srebrna.

2. Polaczenie stykowe wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze w celu mechanicznego osadzenia elementów sty¬ kowych (1) pólwyrób (3) komutatora jest zalany zywica lana lub zaprasowany tloczywem (5).

3. Polaczenie istykowe wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze zakonczenia elementów stykowych (1), wsunie¬ tych w szczeliny promieniowe (7), zwrócone w kierun¬ ku komutatora, sa tak uksztaltowane, na przyklad przez zagiecie, ze uzyskuje sie ich 'osadzenie zamocowane ksztaltowo, zabezpieczajace przed silami odsrodkowymi jeszcze przed zalaniem lub zaprasowaniem.

4. Polaczenie stykowe wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze pólwyrób <3) komutatora, w celu mechanicznego zamocowania elementów stykowych jest tak wykonany, ze bok rowka (2) zwrócony do lotworu, (6) komutatora obejmujacego czesc wspólpracujaca, jest nizszy od boku zblizonego do obwodu zewnetrznego komutatora.

5. Polaczenie stykowe wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze rowek (2) ma ksztalt zwezajacy sie w kierunku jego dna. 20 25 30 35 40 45 50 55KI. 21 di, 61/03 63106 MKP H 02 k, 13/04 Rg.1 fig. 3 Rg Fig.5 —WPIII \\M Ml PL PL