PL62831B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 20.Y.1971 62831 KU 21 c, 57/60 MKP H 02 p, 1/32 "tllLlOTEKAJT UKD I Wspóltwórcy wynalazku: Antoni Hoffa, Józef Zysk Wlasciciel patentu: Jarocinski Zaklad Przemyslu Maszynowego Lesnic¬ twa, Przedsiebiorstwo Panstwowe, Jarocin (Polska) Uklad sterowania rozruchem „gwiazda — trójkat" silników elektrycznych i Przedmiotem wynalazku jest uklad sterowania rozruchem „gwiazda-trójkat" silników elektrycz¬ nych zwartych do napedu maszyn roboczych, jak obrabiarek, zwlaszcza obrabiarek do obróbki drew¬ na, umozliwiajacy automatyczne przelaczenie uzwo¬ jen silników elektrycznych.W wielu dziedzinach przemyslu napedowe sil¬ niki zwarte maszyn przylaczane sa do sieci pradu przemiennego nie bezposrednio lecz z zastosowa¬ niem rozruchu ulepszonego. Najczesciej rozruch ulepszony silnika realizuje sie przez przelaczenie uzwojen stojana silnika z polaczenia w „gwiazde" na polaczenie w „trójkat". W momencie zalacze¬ nia silnika do sieci uzwojenie stojana polaczone jest w „gwiazde" a po pewnym czasie, gdy pred¬ kosc obrotowa wirnika napedowego silnika ustali sie w przyblizeniu na poziomie znamionowej pred¬ kosci obrotowej, powinno nastapic przelaczenie uzwojenia stojana w „trójkat".Znany jest uklad sterowania rozruchem przela¬ czenia uzwojen z „gwiazdy" na „trójk t", który wyposazony jest w zespól trzech styczników ele¬ ktromagnetycznych, z których jeden jest przezna¬ czony do' zalaczenia uzwojen stojana w „gwiazde", a trzeci za pomoca sieciowego posredniego stycz¬ nika przelacza uzwojenie w „trójkat". Przelaczenie uzwojen stojana odbywa sie elektromechanicznym przekaznikiem czasowym wlaczonym w obwód .-stycznika zalaczajacego uzwojenie w „gwiazde" i nastawionym na czas potrzebny na przejscie silni- 30 ka z-pracy w polaczeniu w „gwiazde" na „trój¬ kat". Zadzialanie ukladu nastepuje po nacisnieciu przycisku zalaczajacego uklad sterowania do pracy.Jednakze, uklad ten zawierajacy znaczna ilosc aparatury sterowniczej o znacznych wymiarach gabarytowych zabiera duzo miejsca w szafach ste¬ rowniczych, lub wnekach korpusów maszyn. Dlu¬ gotrwalosc pracy ukladu jest jednak mala ze wzgledu na znaczna ilosc wirujacych czesci i prze¬ kladni czasowego przekaznika.Te niedogodnosci takich ukladów powoduja, ze nie mozna ich stosowac w obrabiarkach o ograni¬ czonych gabarytach jak równiez istnieje znaczna niepewnosc ich dzialania.Celem wynalazku jest opracowanie takiego uk¬ ladu sterowania, który umozliwi automatyczne przelaczenie uzwojen stojana silnika w momencie, gdy predkosc obrotowa wirnika napedowego silni¬ ka ustali sie w przyblizeniu na poziomie znamio¬ nowej predkosci obrotowej wirnika.Wytyczone zadanie zrealizowano w ten sposób, ze uklad sterowania zaopatrzony w znany zespól trzech styczników elektromagnetycznych polaczo-* nych odpowiednio do rozruchu wyposazonoN w za¬ laczajacy przycisk majacy dwie pary zestyków czynnych i w znany w swej istocie tranzystorowy czasowy przekaznik, który jest z jedna z tych par zestyków polaczony dla ladowania, w czasie naci¬ skania zalaczajacego przycisku, elektrolitycznego kondensatora czasowego czlonu i którego wyko- 6283162831 3 nawczy przekaznik ma wlaczony swój czynny styk w obwód stycznikowej cewki zalaczenia uzwojen napedowego silnika w „gwiazde". Przekaznik cza¬ sowy wraz ze swym zasilaczem jest wlaczony bez¬ posrednio w jedna z faz zasilania silnika w ob- 5 wodzie sterowania.Druga para zestyków zalaczajacego przycisku umozliwia zalaczenie obwodu trzech styczników elektromagnetycznych, praca których steruje wspomniany tranzystorowy przekaznik. Nastawiona 10 przez odpowiedni dobór charakterystyk elektroli¬ tycznego kondensatora i regulowanego opornika zwloka czasowa powoduje przez rozladowanie kon¬ densatora przelaczenie polaczen uzwojen stojana. 15 Rozwiazanie ukladu sterowania wedlug wynalaz¬ ku ma te zalete, ze umozliwia samoczynne, auto¬ matyczne przelaczenie uzwojen stojana napedowe¬ go silnika zwartej z „gwiazdy" na „trójkat" dzieki zanikowi przewodnosci wzmacniacza tranzystorowe¬ go go 1 otwarcia sie czynnego styku wykonawczego przekaznika wskutek powolnego rozladowania sie w funkcji wykladniczej elektrolitycznego konden¬ satora poprzez regulowany oporniki i opornosc wej¬ sciowa tranzystorowego wzmacniacza. Przelacze¬ nie uzwojen odbywa sie zawsze w czasie okreslo- 25 nym nastawiona zwloka czasowa. Taki uklad umo¬ zliwia takze zalaczenie silnika napedowego maszy¬ ny o duzych oporach rozruchowych i masach. W tym przypadku nalezy tylko przez~ nieco dluzszy czas naciskac na przycisk zalaczajacy. 30 Uklad sterowania pokazany jest w przykladzie wykonania na zalaczonym rysunku, który przed¬ stawia schemat ideowy ukladu.Jak uwidoczniono na rysunku uklad sterowania 35 rozruchem wlaczony jest w jedna z faz na przy¬ klad R napedowego silnika 1 i sklada sie ze zna¬ nego zasilacza 2 wlaczonego w te faze pradu prze¬ miennego i podajacego wyprostowane i wygladzo¬ ne napiecie, z pary sterujacych przycisków pola- 40 czonych miedzy soba szeregowo, z których jeden jest wylaczajacym przyciskiem 3 odlaczania zasi¬ lania napedowego silnika 1, a drugi jest zalaczaja¬ cym przyciskiem 4 majacym dwie pary czynnych zestyków, z których jedna para przeznaczona jest 45 do zalaczenia obwodu sterowania elektromagne¬ tycznych styczników, a druga dla zalaczenia znane¬ go w swej istocie tranzystorowego czasowego prze¬ kaznika 5. 50 Przekaznik ten ma czasowy czlon 6 o dobranej charakterystyce zaleznej od uruchomianych mas w postaci elektrolitycznego kondensatora 7 i równo¬ legle z nim polaczonego regulowanego opornika 8, który to czlon okresla zwloke czasowa potrzebna do przelaczenia uzwojen napedowego silnika 1 z po- 5 laczenia w „gwiazde" na „trójkat". Przelaczenie to realizuje wykonawczy przekaznik 9 wlaczony w obwód kolektora tranzystorowego wzmacniacza 10 czasowego przekaznika 5. 60 Wykonawczy przekaznik 9 ma czynny styk 11, który jest wlaczony szeregowo w obwód styczni¬ kowej cewki 12 zalaczajacej w „gwiazde" uzwoje¬ nie napedowego silnika 1. Szeregowo w obwód tej cewki wlaczone sa takze wylaczajacy przycisk 3 65 4 i zalaczajacy 4, który to polaczony jest z sieciowa stycznikowa cewka 13 posredniego dzialania i ze stycznikowa cewka 14 zalaczajaca uzwojenie sto¬ jana napedowego silnika 1 w polaczenie w „trój¬ kat". Stycznikowa cewka 12 blokowana jest pomoc¬ niczym biernym stykiem 14a stycznikowej cewki 14 dla uniemozliwienia zalaczenia uzwojenia w „gwia¬ zde" przy wlaczeniu tego uzwojenia w „trójkat".Oprócz tego dla umozliwienia przelaczen w obwód stycznikowej cewki 13 bedacej w czasie pracy pod napieciem wlaczony jest czynny styk 12b, a w obwód stycznikowej cewki 14 wlaczony jest pomocniczy czynny styk 13a i pomocniczy bierny styk 12a blokowania stycznikowej cewki 14 przy polaczeniu uzwojen w „gwiazde". Obwody styczni- kowych cewek 13 i 14 sa zmostkowane dla zala¬ czenia uzwojen w „trójkat".W obwód glówny zasilania napedowego silnika 1 wlaczone sa glówne czynne styki 13b sieciowego stycznika podajacego napiecie zasilajace na stojan silnika, czynne styki 12c zalaczajace uzwojenia napedowego silnika 1 w „gwiazde" i czynne styki 14b polaczenia uzwojenia w „trójkat".Dzialanie ukladu sterowania rozruchem induk¬ cyjnych silników zwartych jest opisane ponizej.Po nacisnieciu na zalaczajacy przycisk 4 zosta¬ nie podane napiecie wyprostowane i wygladzone pradu przemiennego przez zasilacz 2 na czasowy przekaznik 5. W czasie naciskania na wspomniany przycisk jest ladowany elektrolityczny kondensa¬ tor 7 czasowego czlonu 6 majacego odpowiednia dobrana zwloke czasowa zalezna od uruchomia¬ nych mas.W tym samym momencie podany z za¬ silacza 2 ujemny potencjal na baze tranzystorowe¬ go wzmacniacza 10 powoduje zadzialanie wyko¬ nawczego przekaznika 9, którego czynny styk 11 zamknie sie powodujac zadzialanie stycznikowej cewki 12 oraz cewki 13 poprzez zamkniety pomo¬ cniczy czynny styk 12b, które swymi glównymi czynnymi stykami 13b podadza napiecie na uzwo¬ jenie stojana a stykami 12c polacza uzwojenie na¬ pedowego silnika 1 w „gwiazde", a biernym sty¬ kiem 12a zostanie otwarty obwód stycznikowej cewki 14 uniemozliwiajac zalaczenie uzwojenia w „trójkat".Po puszczeniu zalaczajacego przycisku 4 zaczyna dzialac czasowy czlon 6, którego elektrolityczny kondensator 7 powoli rozladowuje sie po krzywej wykladniczej poprzez regulowany opornik 8 i wej¬ sciowa opornosc tranzystorowego wzmacnicza 10.W wyniku tego. zmniejsza sie potencjal ujemny na wejsciu tranzystorowego wzmacniacza 10 i przy pewnej jego wartosci wzmacniacz ten przestaje przewodzic powodujac zanik napiecia na wyko¬ nawczym przekazniku .9 i jego czynny styk 11 roz¬ wiera sie przerywajac obwód stycznikowej cewki 12. Przerwanie tego obwodu powoduje otwarcie sie pomocniczego czynnego styku 12b i zamkniecie sie pomocniczego biernego styku 12a w obwodzie stycznikowej cewki 14, co powoduje zasilenie tej cewki przez zamkniety pomocniczy czynny styk 13a sieciowej posredniej stycznikowej cewki 13 i za¬ laczenie glównymi czynnymi stykami 14b uzwojen62831 6 PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Uklad sterowania rozruchem „gwiazda-trójkat" silników elektrycznych zwartych zawierajacy zes¬ pól trzech elektromagnetycznych styczników pola¬ czonych odpowiednio do rozruchu i zasilacz czaso¬ wego przekaznika, znamienny tym, ze zaopatrzony jest w zalaczajacy przycisk (4) majacy dwie pary czynnych zestyków i w znany tranzystorowy cza¬ sowy przekaznik (5), który jest z jedna z tych par zestyków polaczony dla ladowania w czasie naci¬ skania na wspomniany przycisk elektrolitycznego kondensatora (7) czasowego czlonu (6) i którego wykonawczy przekaznik (9) ma wlaczony swój czynny styk (11) w obwód stycznikowej cewki (12) zalaczajacej uzwojenia stojana napedowego silni¬ ka (1) w „gwiazde". napedowego silnika 1 w „trójkat". W tym samym czasie zostanie otwarty pomocniczy bierny styk 14a, który uniemozliwi zalaczenie uzwojen stojana w „gwiazde". W przypadku ciezkiego rozruchu napedowego 5 silnika 1 spowodowanego znacznymi chwilowymi oporami tarcia itp. silnik mozna uruchomic przez dluzsze naciskanie na zalaczajacy przycisk 4, co powoduje dluzsze dzialanie wykonawczego prze¬ kaznika 9 i jego czynnego styku 11 umieszczonego 10 w obwodzie stycznikowej cewki 12 zalaczenia uz¬ wojen stojana w „gwiazde". Odlaczenie napedowego silnika 1 odbywa sie wy¬ laczajacym przyciskiem 3, który przerywa doplyw pradu do zespolu elektromagnetycznych styczni¬ ków. PL