PL6271B1 - Maszyna o calkowitym strumieniu, podzielonym w sposób zmienny na jeden lub kilka tworników. - Google Patents

Description

Wynalazek ma na celu zasilanie z sieci stalego napiecia silników elektrycznych, stosowanych do trakejf, dzwigów, wycia¬ gów, walcarek i tym podobnych bez zuzy¬ wania energji w oporach rozruchowych i w hamulcach, wraz z odzyskiwaniem energji podczas hamowania i na spadkach.Wiadomo, ze przy zasilaniu powyzszych silników przy napieciu zmiennem w grani¬ cach od O do V, mozna poslugiwac sie przetwornica dwutwornikowa, w której oba tworniki silnikowy i generatorowy pozosta¬ ja w polaczeniu szeregowem pod napieciem V, przyczem ostatni wytwarza napiecie e, zmieniajace sie od O do Vt zas pierwszy pochlania napiecie e2 zmieniajace sie od V do O, gdzie e^e^Y.Mozna byloby równiez pomyslec o za¬ stosowaniu przetwornicy, skladajacej sie z generatora 2 (fig. 1), wlaczonego pomiedzy silniki 1 i 3, dzielace pomiedzy /soba napie¬ cie e2f lecz wówczas prad nie móglby do¬ chodzic do silników uzytkowych M inaczej, jak przechodzac przez silniki 1 i 3 prze¬ twornicy.Wszakze, jesli w mysl wynalazku, po¬ dzielimy silniki uzytkowe na dwie grupy M1 i M3 (£ig. 2), z których kazda pochlania prad i, lub jesli zastosujemy wylacznie silniki uzytkowe dwukolektorowe, to kaz¬ da grupa tych silników moze byc zasilana przez jedna z dwóch czesci skrajnych A± i A3 przetwornicy, dzialajacych jako genera¬ tory, podczas gdy czesc posrednia A% dzialajako silnikj W tym wypadku czesc pradu przechodzi -wprost z dwóch zacisków sieci do obu grup silników Mlt M3, omijajac, czesci generatorowe Alf A^ przetwornicy.- Podobniez, jesli silnik! M1A M3 zostana u- zyte jako generatory to czesc pradu bedzie szla wprost z silników Mlf M3 do sieci, nie przechodzac przez czesci A19 As przetwor¬ nicy. Urzadzenie takie jest w rezultacie na¬ der korzystne.W tych warunkach wszelkie regulowa¬ nie sprowadza sie do okreslenia podzialu napiecia niezmiennego V na trzy czesci ev e2i ez takie, izby e1=e^i i e1-\-e%-\-e3=V.; Zasadniczo wynalazek polega na zbudo¬ waniu przyrzadów innych, niz grupy trój-, twornikowe, dla wytwarzania trzech sil elektromotorycznych elt e2, e3.W tych nowych przyrzadach, zawiera¬ jacych nie wiecej nad dwa tworriiki, o jednem lub dwóch obok siebie leza¬ cych uzwojeniach, wytwarza sie calkowity niezmienny strumien magnetyczny 4 i dzieli na trzy lub dwie czesci zmienne w jednym lub dwóch twornikach zapomoca odpowiedniego podzialu magnesnicy; w przypadku kilku uzwojen, te ostatnie , sa nawiniete lub polaczone w taki sposób, aze¬ by mozna bylo uzyskac, w kazdej fazie dzialania, trzy zadane sily elektromoto¬ ryczne.Ogólny schemat a polaczen moze byc zasadniczo uzyskany zapomoca trzech ro¬ dzajów kombinacyj: Kombinacja I. Jedna maszyna, zawie¬ rajaca jeden obwód magnetyczny, podzie¬ lony na trzy odpowiednio obliczone odga¬ lezienia, oraz jedno uzwojenie twornikowe z kolektorem, podzielonena trzy czesci od¬ powiednio wymierzone, polaczone w sze¬ reg.Kombinacja II; Jedna maszyna, zawie¬ rajaca jeden obwód magnetyczny, podzie¬ lony na dwa jednakowe odgalezienia, oraz dwa uzwojeni*, twornikowe odpowiednio nawiniete z dwoma kolektorami pod^elor nemi kazdy na dwie czesci (cztery czesci w szereg).. Kombinacja III. Grupa dwóch maszyn, zawierajaca dwa jednakowe dopelniajace obwody magnetyczne, oraz dwa tworniki, kazdy o dwóch uzwojeniach, z dwoma ko¬ lektorami, odpowiednio polaczone pomie¬ dzy soba (cztery czesci w szereg).W przypadku jednego tylko twornika z jednem uzwojeniem, wystarcza przy po¬ mocy o3powiednich jodków Regulujacych, w rodzaju opisanych-ponizej, ^naregulowac trzy strumienie czastkowe lf 2, 33, kie¬ rujace sie-tlpi trzech ; oddzielnych czesci twornika w teki sposób, azeby ^ = 43 i ^i + *» "b ^3 = const.W przypadku jednego twornika z dwo¬ ma odpowiednio nawinietemi uzwojeniami, lub dwóch tworników o dwóch odpowied¬ nio polaczonych uzwojeniach, wystarcza poprostu przy pomocy odpowiednich srod¬ ków regulujacych, w taki sposób naregulo¬ wac dwa strumienie czastkowe (pracujace razem na dwóch uzwojeniach) 4t i V2 <£g azeby ®t -\- ]/2 32 = Va <£ (const).Naogól maszyne lub grupe w ten spo¬ sób utworzona charakteryzuje uzycie: obwodu magnetycznego, posiadajacego trzy (lub dwa) odgalezienia magnetyczne, zawierajace stale w swym zespole Stru¬ mien calkowity; ^:: urzadzenia dajacego moznosc zmienia¬ nia dwóch strumieni czesciowych, obiega* jacych dwa odgalezienia skrajne (lub stru¬ mien czesciowy, obiegajacy jedno z dwóch odgalezien) w granicach pomiedzy warto¬ scia prawie równa zeru a wartoscia maksy¬ malna 4 albo Vs 3 lub odwrotnie i zmieniac jednoczesnie strumien czastkowy, obiega¬ jacy odgalezienie posrednie (lub strumien czastkowy obiegajacy drugie odgalezienie) w granicach pomiedzy wartoscia maksymal¬ na <£ (lub 1/2 ¦<£¦) a wartoscia'prawie rójv- na zeru i odwrotnie; ; . wreszcie jednego lub dwóch uzwojon twornikowych, dochodzacych do jednego — 2 -lut dwóch kolektorów odpowiednio podzie¬ lonych przez iszczotki zbierajace prad, od¬ powiednio nawinietych jedno wzgledem drugiego i odpowiednio polaczonych w szereg tak, izby czesc posrednia (rozdzie¬ lona, lub nie, na dwie czesci symetryczne) zajela miejsce pomiedzy dwiema czescia¬ mi skrajnemi, zrównowazonemi pomiedzy soba zarówno pod wzgledem liczby prze¬ wodników czynnych, jak i pod wzgledem wartosci strumienia, którego dzialaniu przewodniki te podlegaja.Zalaczony rysunek ilustruje dla przy¬ kladu sposoby urzeczywistnienia wynalaz¬ ku. Fig. 3 wyobraza schemat glównej in¬ stalacji, do jakiej moze byc zastosowany rodzaj maszyn, stanowiacych przedmiot niniejszego wynalazku; fig. 4 do 9, 10 do 14, i 15 do 19 dotycza trzech sposobów budowy maszyn, stanowiacych przedmiot wynalazku, wedlug trzech wyzej wymie¬ nionych kombinacyj, fig. 20 przedsta¬ wia, podobniez jak fig, 3, kompletny osprzet instalacji z podzialem uzwojenia silników (w zalozeniu iz sa to silniki sze¬ regowe), celem rekuperacji energji, fig. 21 podaje schemat, wskazujacy zastosowanie do ladowania i wyladowywania baterji aku¬ mulatorów, fig. 22, 23 i 24 przedstawiaja urzadzenie do regulowania strumienia ma¬ gnetycznego,- pozwalajace zmieniac stru¬ mienie czastkowe niezbedne do dzialania maszyn w mysl wynalazku.W opisie zamieszczonym ponizej M1 i Af3 oznaczaja dwie grupy silników zasila¬ nych przez przetwornice, której tworniki skrajne lub czesci skrajne twornika, siedli¬ sko sily elektromotorycznej ex i e3, sa oznaczone przez Ax i A3, przyczem twor- nik posredni lub czesc posrednia twornika A2 jest oznaczona przez dwie polowy sy¬ metryczne A'2f A*\ zapomoca odgiecia kazdego boku plaszczyzny symetrj i.Kalezy rozróznic cztery okresy, czyli fazy dzialania: aj Pierwszy okres rozruchu: A2 Jest twoirnikiem silnikowym, który pochlania prad i2 zmieniajacy sie od O do /; A± zas i A3 sa twornikami generatoro- wemi, które wytwarzaja prady jednako¬ we, zmieniajace sie od / do O, w celu za¬ silania silników Ml9 M3 silami elektromoto- rycznemi ev e3 zmiennemi w granicach od 0 do V2 V. Silniki Mlf M3 sa polaczone sze¬ regowo. Siec dostarcza pradu /, który zmie¬ nia sie od O do i. b) Drugi okres rozruchu: A± i A3 sa twornikami silnikowemi, któ¬ re pochlaniaja prady jednakowe, zmienia¬ jace sie od O do i, A2 jest twornikiem ge¬ neratorowym i wytwarza prad i2, zmienia¬ jacy sie od i do O, celem zasilania silni¬ ków M1 i M3 silami elektromotorycznemi (e± + e3 i e2 + e3), zmieniajacemi sie od 1 l/* V do V. Silniki M1 i M3 pracuja rów¬ nolegle. Siec dostarcza pradu /, zmieniaja¬ cego sie w granicach od i do 2i. c) Pierwszy okres hamowania: Wszystko odbywa 'vsie podobniez, jak w drugim okresie rozruchu, lecz tylko wszystkie prady zmieniaja kierunek na od¬ wrotny. Silniki Mx i M3S dzialajace jako generatory, przechodza od polaczenia rów¬ noleglego do szeregowego. d) Drugi okres hamowania: Wszystko odbywa sie podobniez, jak w pierwszym okresie rozruchu, lecz tylko pra¬ dy zmieniaja kierunek na odwrotny. Silni¬ ki Mx i Mo, dzialajac w dalszym ciagu ja¬ ko generatory, wracaja do warunków wyj¬ sciowych.Trzy rózne kombinacje opisujemy po¬ nizej dla przykladu, w celu urzeczy¬ wistnienia przedmiotu wynalazku.Kombinacja I. Fig. 4 wskazuje schemat pclaczen w przekroju poprzecznym.Maszyna o dwóch biegunach glównych P i Q, podzielonych kazdy na trzy czesci, o szesciu szczotkach nieruchomych i ewen¬ tualnie o szesciu biegunach wyrównaw¬ czych, w której trzy strumienie do regulo¬ wania <|i, cf2, 3 przechodza, kazdy —' 3 —zosobna, z biegunów czastkowych Pv P2, P3 do biegunów czastkowyoh Qv Q2, Q3 po¬ przez twornik A.Na skutek róznicy pomiedzy wartoscia¬ mi maksymalnemi osiaganemi przez trzy strumienie, bieguny czastkowe posrednie P1 i Q5 winny posiadac przekrój poprzecz¬ ny w przyblizeniu dwa razy wiekszy od kazdego przekroju biegunów czastkowych skrajnych P1% Qx i P3, Q3.Bieguny wyrównawcze p, pt q", q, q\ p" nieruchome (lub dajace sie cokolwiek przesuwac w celu uskutecznienia poprawek w dzialaniu) moga byc wzbudzane kazdy badz zapomoca pradu, zbieranego przez odpowiadajace im szczotki m, ml, mu, n, /i1, n", badz w sposób szeregowo - rów¬ nolegly.Fig. 4 wskazuje, w jaki sposób rozdzie¬ laja sie w tworniku trzy strumienie, pod¬ czas trzech charakterystycznych momen¬ tów, kiedy: 1. ^)1^2 = c|) (cwierc twór- nika górnego na lewo), 2. 3 = 7a ^ i G — V2 ^ (po¬ lowa twornika na prawo), 3. c|)1 = 3 = Y2 i <£t = 0 (cwierc twornika dolnego na lewo), Dla wytwarzania trzech strumieni zmiennych mozna poslugiwac sie (fig. 4) szescioma cewkami promieniowemi, rozmie- szczonemi w gwiazde na rdzeniach Bv Px i 0lf Blt 52, P2 i 02f ^2« ^a« ^3 l Qs< ^31 Po¬ siadajacemi sily magnetomotoryczne, nie¬ zbedne do wytwarzania trzech strumieni poprzez dwie odnosne szczeliny powietrz¬ ne. Te sily magnetomotoryczne winny sie zmieniac, podczas trwania czterech okre¬ sów a) b) c) d), w tym samym kierunku co wytwarzane strumienie.Poszczególne rozwiazanie w tym rodza¬ ju osiaga sie (fig. 5, 6, 7 i 8), biorac twor¬ nik w ksztalcie plaskiego pierscienia i u- mieszezajac dwie magnesnice P, B^ Q, i P3, B3, Q3 (wraz z czterema biegunami wyrównawczemi P'\, P', q\ q") po jednej jego stronie, zas magnesnice P24 B2, Q2 (wraz z dwoma biegunami wyrównawczy¬ mi p, q) — po drugiej. Szesc biegunów wyrównawczych," umocowanych na trzech organach, ruchomych dookola walu maszy¬ ny, mozna w razie potrzeby z latwoscia przesuwac. Co sie tyczy szczotek, to mozna je ewentualnie oprzec na zewnetrznej po¬ wierzchni walcowej plaskiego pierscienia, przeksztalconej na kolektor, jak w innych maszynach znanego typu.Wytwarzanie trzech zmiennych strumie¬ ni mozna tez osiagnac (fig. 4) zapomoca szesciu uzwojen obwodowych, rozmieszczo¬ nych w wielobok na czesciach wienca Bx z Bv i Bs z B3\ BxxyB2 i BsxyB3 (z prawej i lewej strony). Dwa pierwsze winny po¬ siadac sile magnetomotoryczna F', zas czte¬ ry pozostale — sile magnetomotoryczna F" taka, izby kazda z dwóch wytwarzala strumien a1=<^i i kazde z dwóch F'A-2F" dawaly strumien 1/2 42« W ciagu kazdego okresu F' zmienia sie, zachowujac kierunek niezmienny, podczas gdy F"9 zmieniajac swa wartosc, zmienia i kierunek.Wytwarzanie pewnej liczby strumieni, zmieniajacych sie w granicach od zera do pewnej wartosci, lecz zawsze w jednym i tym samym kierunku, moze byc równiez osiagniete przez wytwarzanie pewnej licz¬ by strumieni o wartosci zmiennej i zmienia¬ jacym sie naprzemian kierunku.W maszynie o biegunach podzielonych na trzy czesci (fig. 4) sa wytwarzane dwa strumienie o niezmiennej wartosci i kierun¬ ku zapomoca uzwojen umieszczonych na czesciach wienca B^B^ i B3zBs oraz dwa strumienie zmieniajace sie naprzemian, za¬ pomoca badz czterech uzwojen mieszcza¬ cych sie na czesciach wienca B1xyB2 i B3xyB2, ze strony prawej i lewej (patrz równiez fig. 9, strona lewa), badz dwóch umieszczonych na rdzeniach B2i P2 i ^Q2, B2 (patrz równiez fig. 9, prawa strona), Atoli w tych warunkach nalezy zapo* — 4 —biec temu, aby strumienie zmienne ze stro¬ ny prawej i lewej mogly zamykac sie, prze¬ chodzac przez obwody rragnetyczne górny i dolny, z pominieciem twornika. Wobec tego nalezy przedstawic cztery dostateczne szczeliny powietrzne z pomiedzy dwiema polówkami kazdego ze skrajnych biegunów czastkowych Pv Q, P3, CL i mozliwie zmniejszyc powierzchnie magnetyczne dwóch, przypadajacych naprzeciw siebie, boków tych szczelin. Te ostatnie, jak rów¬ niez, sworznie polaczeniowe, winny byc wy¬ konane ze stopów niemagnetycznych.Poniewaz te szczeliny promieniowe z, z, z, z, oddzielajace bieguny czastkowe pomie¬ dzy dwiema kolejnemi szczotkami, sa nie¬ okreslone, przeto nie moga byc ominiete przez strumienie poprzeczne, jakie usilo¬ walby wytwarzac prad, obiegajacy twornik pomiedzy dwiema szczotkami. Zatem szczeliny te powoduja redukcje czesci przeciwdzialania twornika.Jeszcze jedno rozwiazanie poszczegól¬ ne otrzyma sie, biorac twornik w ksztalcie plaskiego pierscienia i umieszczajac dwie magnesnice P, B, C, i P3, 53, Q3 z jednej strony, zas magnesnice Bv 52, P2, 53, P3 i Qv B2, Q2, 53, Q3 — z drugiej, wraz z bie¬ gunami, przedtem przylegaj acemi, teraz zas umieszczonemi naprzeciw siebie.Kombinacja II. Jedna maszyna o dwóch glównych biegunach, podzielonych kazdy na dwie czesci (i ewentualnie o czterech bie¬ gunach pomocniczych) z twornikiem o dwóch uzwojeniach i o dwóch oddzielnych kolektorach, a kazdy z kolektorów o czte¬ rech szczotkach (fig. 10 do 14).Dwa uzwojenia kolejne winny byc nawi¬ niete w kierunkach odwrotnych (fig. 11) w taki sposób, izby te z posród szczotek skrajnych m, rri" t ri", nt które sa zawarte pomiedzy polówkami glównych biegunów P i 0, t. j. m i n (odpowiadajace jednemu i temu samemu biegunowi pomocniczemu e), zarówno, jak i te, które sa zawarte po¬ miedzy polówkami glównych biegunów P2 i Q2, t. j. m'" i ri" (odpowiadajace jednemu i temu samemu biegunowi pomocniczemu q) posiadaly parami biegunowosci prze¬ ciwne.Kazdy z czterech biegunów pomocni¬ czych nieruchomych lub dajacych sie'co¬ kolwiek przesuwac moze byc zasilany pra¬ dem przechodzacym przez jakakolwiek z dwóch odpowiadajacych mu iszczotek lub w inny jeszcze sposób.Oba uzwojenia sa polaczone w szereg tak, iz dwie sily dodaja sie, laczac rri" z ri".W tych warunkach dwie polowy uzwojen, zawarte z jednej strony pomiedzy m i (rri, rri'), zas z drugiej strony pomiedzy. (ri, ri') i n, podlegaja strumieniowi plyna¬ cemu od P do 0. podczas gdy obie polowy uzwojen, zawarte z jednej strony pomiedzy (rri, rri*) i rri", zas z drugiej strony — po¬ miedzy ri" i (ri, n"), podlegaja strumienio¬ wi kierujacemu sie od P2 do Q2.Pierwszy z tydh strumieni winien po¬ nadto zmieniac sie, jak nastepuje: O, 7-2 ®f O, V2 <£, O, podczas gdy drugi wi¬ nien sie teraz zmieniac, jak nastepuje: 72 <& O, 72 3 O, 7a <£• Suma ich rów¬ na sie zawsze 1/2 <£.Dla wytwarzania dwóch strumieni zmiennych mozna sie poslugiwac czterema cewkami prcrnieniowemi, rozmieszczonemi w gwiazde na rdzeniach LP, QN, Q20, NP2 (fig. 12), posiadaj acemi sily magnetomoto- ryczne niezbedne do wytwarzania dwóch strumieni poprzez dwie odrebne szczeliny powietrzne. Te sily magnetomotoryczne winny zmieniac sie w ciagu trzech okresów a), b), c), d) w tym samym kierunku, co strumienie wytwarzane.Wytwarzanie dwóch strumieni zmien¬ nych mozna jeszcze osiagac przy pomocy czterech cewek obwodowych, rozstawio¬ nych w wielobok na jarzmach LN, NO, KH, U (fig. 13). Dwa pierwsze winny po¬ siadac dwie sily magnetomotoryczne F* i F" takie, azeby F' wytwarzala <£, zas F" — 1/2 42. Dwie pozostale winny po- — 5 —siadac dwie sily magnetomotoryczne m. b.V2 FUI i V Fl]lf tworzace razem sile ma¬ gnetomotoryczna F" taka, aby ta znosila w kazdej chwili calkowita sile magnetomoto- ryczna w obwodzie jarzmowym LMJION HK. Zatem sila magnetomotoryczna m. b. bedzie sie. zmieniala naprzemian.Mozna poza tern zwrócic sie do ukla¬ dów mieszanych, w rodzaju zlozonego z czterech cewek promieniowych, jak wyzej, wiecej dwie cewki posrednie obwodowe, któreby w kazdej chwili niweczyly calko¬ wita sile magnetomotoryczna na dwóch ob¬ wodach LPP2N i MQQ20 (fig- 12), Przy tej kombinacji, podobniez jak przy poprzedniej, mozna ostatecznie dojsc do celu z dwiema cewkami obwodowemi wy¬ twarzaj acemi dwa strumienie o wartosci 1/4. $ i o kierunku niezmiennym oraz z dwiema cewkami obwodowemi, wytwarza¬ jacymi dwa strumienie zmienne co do war¬ tosci i co do znaków — l/L <£. Cztery szczeliny powietrzne z (fig. 14) niedozwa- laja strumieniom zmiennym z prawej i le¬ wej strony zamykac sie, przy przejsciu przez obwody górny i dolny, omijajac twor- nik.Raz jeszcze otrzymamy rozwiazanie po¬ szczególne, biorac twornik w ksztalcie pla¬ skiego pierscienia i umieszczajac dwie ma¬ gnesnice PLMQ i P2NOQ2 z jednej strony, zas dwie magnesnice PtKHP\ i Q'JIQ'2 z drugiej strony, wraz z biegunami PQP2Q2, umieszczonemi zosobna naprzeciwko bie¬ gunów PQ', F2Qf2. roniewaz szczeliny z, oddzielajace bie¬ guny czastkowe pomiedzy szczotkami, sa nieokreslone, przeto nie moga byc pominie¬ te przez strumienie poprzednie, jakie usi¬ luje wytworzyc prad twornikowy. Urza¬ dzenie takie powoduje tutaj redukcje wszelkich oddzialywan twornika.Kombinacja III, Grupa dwóch maszyn jednakowycjh, wspólosiowych, i zmooowa- nych razem kazda o dwóch biegunach glównych i ewentualnie o dwóch biegu¬ nach pomocniczych, kazda z twornikiem zaopatrzonym w dwa uzwojenia i w dwa oddzielne kolektory, z których kazdy po¬ siada dwie szczotki (fig, 15, 16 i 18), Cztery uzwojenia, zawsze polaczone w taki sposób, azeby wszystkie sily elektro¬ motoryczne dodawaly sie, winny byc umie¬ szczone w nastepujacym porzadku: pierw¬ sze uzwojenie pierwszego twornika, na¬ stepnie dwa uzwojenia drugiego twornika, wreszcie drugie uzwojenie pierwszego twornika.Kazdy z czterech biegunów pomocni¬ czych p, q, p2, q2 moze byc zasilany pradem, przechodzacym przez jakakolwiek z dwóch odpowiadajacych im szczotek m lub n, m" lub n, m" lub n'", m'" lub n" lub zapomo- ca innych jeszcze sposobów.Oba uzwojenia pierwszego twornika, zawarte pomiedzy biegunami P i Q, podle¬ gaja strumieniowi zmieniajacemu «ie w spo¬ sób nastepujacy: O, 7t 3, O, 7a <&» O, podczas gdy oba uzwojenia drugiego twor¬ nika, zawarte pomiedzy biegunami P2 i Q2, podlegaja strumieniowi, zmieniajacemu sie w sposób nastepujacy */2 <&, O, 7a *» ® 1/2 <£. Calkowity strumien uzyteczny gru¬ py równa sie 72 ^i podobniez jak w wy¬ padku maszyny z drugiej kombinacji* Mozna jesizcze bardziej zblizyc w spo¬ sób nastepujacy urzadzenia z dwóch po¬ wyzszych kombinacyj.Maszynie z fig. 12 odpowiada grupa o dwóch magnesnicach prostopadlych (z cewkami promieniowemi lub obwodowemi).Maszynie z fig. 13 odpowiada grupa o magnesnicaah jpolaczonych magnetycznie, jak wskazuje fig, 16, Strumienie wytwarza¬ ne przez magnesnice prostopadle, sa popro- stu zmienne, zas strumienie, wytwarzane przez magnesnice wspólne HK i U, pola¬ czone z poprzediiiemi, sa zmienne co do wartosci i co do znaków (fig. 17).Maszynie o czterech cewkach promie¬ niowych i dwóch cewkach obwodowych od¬ powiada grupa analogiczna do grupy z fig.16, gdzie magnesnice prostopadle sa zaopa¬ trzone w cewki promieniowe, zamiast dwóch cewek obwodowych.Maszynie z fig. 14 odpowiada grupa o magnesnicach uzupelnionych magnetycznie, jak wskazuje fig. 18. Strumienie wytwarza¬ ne przez magnesnice prostopadle sa stale, podczas gdy strumienie, jakie wytwarzaja magnesnice wspólne HK i U, odizolowane od poprzednich, sa zmienne co do wartosci i co do znaków (fig. 19).Rozwiazanie poszczególne mozna i tutaj równiez osiagnac, biorac dwa tworniki w ksztalcie plaskiego pierscienia i umieszcza¬ jac idbie magnesnice HK i U pomiedzy dwoma pierscieniami, zas dwie magnesnice PLMQ i P2NQQ2 przy bokach zewnetrz- nycfi, wraz z biegunami P, Q naprzeciw biegunów K, J, oraz bieguny P2, Q2 s. na¬ przeciw biegunów H, I.Wszystkie te grupy, podobniez jak ma¬ szyny opisane poprzednio, moga zawierac wiecej niz dwa bieguny glówne; jednakze wymienione maszyny i grupy nie potrzebu¬ ja posiadac wiekszej liczby biegunów, aze¬ by obslugiwac grupy silników, stanowia¬ cych juz dosc znaczna moc.Podczas, gdy maszyny wzglednie krót¬ kie, posiadaja wymiary srednicowe wzgledu nie znaczne, wprost przeciwnie ma sie rzecz z grupami. Istnieje wiec sposób za¬ doscuczynienia przy dwóch biegunach roz¬ maitym wymaganiom dotyczacym zajmo¬ wanego miejsca.Fig. 3 i 20 przedstawiaja kompletne u- rzadzenie instalacji. Niezaleznie od rodza¬ ju obranej kombinacji, instalacja taka za¬ wiera: dwa amperomierze alt a3, dwa prze¬ laczniki kv ks czterobieguncwe, wylaczniki lub przelaczniki ewentualnie konieczne dla zmieniania sposobu wzbudzenia silników, gdy maja one pracowac jako generatory dla hamowania i rekuperacji energji, szczotki i szereg styków, rózne przyrzady do regulowania obranych strumieni, jesli potrzeba, lub inne aparaty równoznaczne.Cztery pozycje " przelaczników kv kz odpowiadaja: pozycja 1) — okresom a) i d) (silniki w polaczeniu szeregowem niedc- skonalem, pozycja 2)—dzialaniu silników w polaczeniu szeregowem, bez wspóludzialu maszyny lub grupy, pozycja 3) —okresom b) i c) (silniki w polaczeniu równoleglem niedoskonalem), pozycja 4) — dzialaniu silników w polaczeniu równoleglem bez wspóludzialu maszyny lub grupy.Polozenie 2) zapobiega bezuzytecznemu przeplywowi pradu przez uzwojenia, za¬ warte pomiedzy punktami lii 13; poloze¬ nie 4) — (bezuzytecznemu" przeplywowi pradu przez uzwojenia, zawarte z jednej strony pomiedzy punktami 10 i 11, z dru¬ giej zas — pomiedzy punktami 13 i 14.Pozycje te maja zatem na celu odcia¬ zenie grupy przez wylaczenie jej z obwo¬ dów pod pradem, poza okresami zmienne- mi a), b), c), d).Co sie tyczy manipulowania przelaczni¬ kami k1% k3, wylacznikami lub przelaczni¬ kami ewentualnie niezbednemi do zmiany rodzaju wzbudzania silników, gdy winny one dzialac jako generatory, szczotkami przesuwanemi wzdluz szeregów kontaktów, przyrzadami do regulowania strumieni zmiennych lub innemi aparatami równo- znacznemi, to manipulacje te mozna usku¬ teczniac przy pomocy jednej nastawnicy lub innego urzadzenia równoznacznego.Nastawnica moze byc napedzana recz¬ nie lub na odleglosc przez silnik pomocni¬ czy. Ten ostatni moze zkolei podlegac ewentualnie kontroli przekazników, poru¬ szajacych nastawice naprzód podczas roz¬ ruchu, gdy natezenie pradów pochlania¬ nych przez silnik spada ponizej pewnej normy, oraz posuwajacych ja równiez w tym samym kierunku podczas hamowania, gdy natezenie pradów wytwarzanych przez silniki spada ponizej innej normy.Maszyny i grupy o strumieniu cal¬ kowitym niezmiennym, zasilane pod napie¬ ciem stalem, poruszaja sie z szybkoscianiezmienna; moga wiec one sluzyc dodat¬ kowo, jako silniki do napedu maszyn po¬ mocniczych, jako wzbudnice, dla wypelnie¬ nia celów pobocznych.Fig. 20 uzupelnia fig. 3 w tern znacze¬ niu, ze wskazuje w jaki sposób, zapomoca specjalnej wzbudnicy napedzanej zapomo¬ ca przetwornicy dwutwornikowej oraz dwóch podwójnych przelaczników mozna poslugiwac sie calkowitem uzwojeniem lub czescia kazdego z uzwojen magnesnic w silnikach, jesli sa one wzbudzane szerego¬ wo, azeby zmienic je na silniki o wzbudza¬ niu niezaleznem, prostem lub zlozonem, dla zastosowania ich do dzialania w roli gene¬ ratorów lub w celu rekuperacji. W tym przypadku wylacznik daje moznosc lacze¬ nia pomiedzy soba czesci powyzszych uzwojen, odpowiadajacych dwom obwo¬ dom drugorzednym, azeby zamknac obwód zasilany przez specjalna wzbudnice.Jak to wskazuje fig. 20, tworniki dwóch grup silników Aflf Af3 sa przylaczone bez¬ posrednio do punktów 10 i 14 maszyny lub grupy regulujacej: dalsizy ciag tych twor- niKuw stanowia uzwojenia magnesnic 10', U'" i 14', 13'", których konce V" i 13"' winny byc polaczone zosobna z punktami 11 i 13 maszyny lub grupy podczas okresu a) i z punktami 13 i 11 podczas okresu b).Kazde z tych uzwojen wzniecajacych jest podzielone na dwie czesci 10', IV i 11', 11'" lub 14' i 13' i 13", 13'". Czesci 10\ IV oraz 14', 13' sa polaczone z twornikiem na stale; plynie po nich prad magnesujacy podczas rdzruchu i biegu normalnego (prad pochlaniany przez silniki), a prad rozma- gnesowujacy podczas hamowania i biegu rekuperacyjnego (prad wytwarzany przez silniKi). Czesci IV" i 13"', 13'" sa polaczo¬ ne podczas rozruchu i biegu normalnego z czesciami 10', IV i 14', 13', przyczem ply¬ nie po nich ten sam prad magnesujacy co i przez czesci poprzednie. Przeciwnie, pod¬ czas hamowania i biegu rekuperacyjnego sa one odlaczone od poprzednich i laczo¬ ne ze specjalna mala wzbudnica napedza¬ na przez maszyne lub grupe o uzytym strumieniu niezmiennym (dzialajaca cze¬ sciowo jako silnik jakikolwiek o wzbudza¬ niu bocznikowem i zasilany pod napieciem niezmiennem), wzbudnice, która dostarcza im specjalnego pradu magnesujacego.Nalezy wiec miec do rozporzadzenia juz nie cztery przewodniki glówne, z któ¬ rych dwa ida do dwóch grup twornikowych, zas dwa powracaja zosobna od Wszystkich punktów IV" i 13'", lecz osm przewodni¬ ków glównych, z których dwa ida do dwóch grup tworników, zas szesc powraca zcsob- na od wszystkich punktów IV, 11", IV", 13'", 13", 13', aby móc wykonywac wszel¬ kie niezbedne manipulacje. Z przyrzadów nalezy rozporzadzac: dwoma wylacznika¬ mi dwukierunkowemi, azeby móc laczyc zosobna przelaczniki klt ks czterobieguno- we, badz z przewodnikami, idacemi od za¬ cisków IV" i 13'", podczas okresów a) i b), badz z przewodnikami, idacemi od za¬ cisków IV i 13', podczas okresów c) id), dwoma wylacznikami dwukierunkowemi, dla laczenia zosobna dwóch przewodni¬ ków, idacych od zacisków 11" i 13" pod¬ czas okresów c) id), dwoma wylacznikami dwukierunkowemi, dla laczenia zosobna dwóch przewodników, idacych cd zaci¬ sków //" i 13", badz z przewodnikami, idacemi od zacisków IV i 13' podczas okre¬ sów a) i b), badz z zaciskami dodatnim i ujemnym wzbudnicy pomocniczej, podczas" okresów c) id); wreszcie zwyklym wylacz¬ nikiem, laczacym przewodnik, idacy od zacisków IV", z przewodnikiem idacym od zacisków 13'", podczas okresów c) i d) i przerywajacym to polaczenie podczas c- kresów a) i b). Piec tych przyrzadów moz¬ na zreszta polaczyc w jednym, dwukierun¬ kowym, dla rozruchu i dla hamowania.W mysl wynalazku maszyny moga równiez sluzyc do pelnego ladowania i wyladowywania baterji akumulatorów wla¬ czonych w obwód o napieciu niezmiennem.- P -Fig. 21 przedstawia schemat polaczen slu¬ zacy do tego celu.Baterja jest podzielona na dwie równe czesci b\ b" wlaczone pomiedzy siecia a punktami 11 i 13 twiornika maszyny. Jesli przyjmiemy siec o napieciu 210 woltów oraz baterje o 100 elementach, to bedzie¬ my mogli ladowac baterje, przyczem po¬ laczenia beda wykonane wedlug linij, przedstawionych kreskami mieszanemi (po¬ laczenia skrzyzowane), dostarczaja kaz¬ dej polowie baterji 700 A przy napie¬ ciu 135 V, co bedzie wymagalo od sie¬ ci 900 A, i czesc srodkowa twornika A'21 A"2 bedzie obnizala woltaz baterji; przy wyladowywaniu polaczenia beda wy¬ konane wedlug linji kropkowanych (po¬ laczenia proste) i z kazdej polowy baterji otrzyma sie 1050 A, przy 900 Vf dostarcza¬ jac sieci 900 A, przyczem czesc srodkowa A'2, A'\ bedzie podwyzszala woltaz baterji.Powyzszy uklad polaczen mozna za¬ stosowac doi wyladowywania baterji wy¬ równawczej. W tym celu nalezy dolaczyc do ukladu przekaznik oraz silnik pomoc¬ niczy napedzajace odpowiednio urzadze¬ nie do regulowania strumieni magnetycz¬ nych w rodzaju opisanego ponizej.Zmiany strumieni czastkowych, nie¬ zbedne do dzialania maszyny w mysl wynalazku, moga byc w szczególnosci u- zyskane zapomoca opisanego ponizej u- rzadzenia do regulowania strumieni (fig. 22, 23 i 24). Urzadzenie to daje moznosc regulowania strumienia magnetycznego w granicach dwóch skrajnych wartosci, lub tez regulowania dwóch lub wiecej stru¬ mieni magnetycznych, wedlug jakiegokol- wiek^prawa zaleznosci, bez uzycia oporni¬ ków, zapomoca pradu niezmiennego lub pod napieciem stalem.Fig. 22 wskazuje proste urzadzenie, pozwalajac osiagnac ten wynik. Fig. 23 przedstawia wykres kalkulacyjny. Fig. 24 podaje szczególy wykonania.Na fig- 22, na dwóch symetrycznych czesciaah KH i U obwodu magnetycznego sa rozmieszczone dwa uzwojenia, nawinie¬ te w kierunkach przeciwnych, zlozone z dwóch identycznych szeregów jednako¬ wych par cewek. Za uzwojeniami temi ida dwa opory regulacyjne, uzupelniajaice dwa pólobwody elektryczne. Opory te sa pola¬ czone w szereg tak, izby tworzyly obwód zamkniety, na którym odpowiednie cewki i opory ida kolejno w porzadku podwójnie cyklicznym.Punkty zlaczone i, j\ k\ V, m\ n, c\ p,qii,j,k,l,m,n,c,p,q po¬ miedzy cewkami obu uzwojen i cewkami skrajnemi a oporami sa przylaczone do dwóch szeregów kontaktów, po których przesuwaja sie zmocowane razem dwie szczotki, pozostajace stale w zetknieciu z dwoma odpowiadajacemi sobie kontaktami.W przypadku dwóch jakichkolwiek od¬ powiadajacych sobie kontaktów, stale dzie¬ lacych obwód zamkniety na dwie identycz¬ ne czesci, gdy do dwóch ruchomych szczo¬ tek przylozymy stala róznice potencjalów, oba pólobwody beda stale obiegane przez dwa jednakowe prady o natezeniu nie- zmiennem.Kazda z cewek zawiera zatem dzialanie magnesujace wzgledne, zalezne jedynie od liczby jej zwojów oraz od kierunku pradu; kierunek ten zmienia isie w cewce, gdy szczotka przechodzi z kontaktu, polaczone¬ go z jednym koncem ceiwki; na kontakt po¬ laczony z drugim jej koncem, zatem calko¬ wite dzialanie magnesujace calego uzwoje¬ nia zalezy jedynie, poza obrebem przylozo¬ nego napiecia, od wyboru kontaktów wej¬ sciowych i wyjsciowych w obu odgalezio¬ nych pradach.Powyzsze dzialanie magnesujace jest równe zeru, gdy kontakty te odpowiadaja srodkowym punktom obu uzwojen; dziala¬ nie to zmienia kierunek, w zaleznosci od strony, po jakiej znajduja sie powyzsze kontakty, w stosunku do icjh punktów sród- — 9 —kowych, i wzrasta wraz z oddalaniem sie powyzszych kontaktów od tych punktów w taki sposób, iz jest maksymalne, dodatnie lub ujemne, gdy omawiane kontakty od¬ powiadaja punktom krancowym uzwojen, w których nawiniecie cewek zmienia kie¬ runek.Dla unikniecia bezposredniego zwar¬ cia cewek magnesujacych szczotki c (fig. 24) moga byc zaopatrzone w dwa opory do¬ datkowe s' i s". Podczas przesuwania s'e szczotek z kontaktu b na kontakt c opór ztylu s 'sluzy do tlumienia pradu szczatko¬ wego, plynacego z kontaktu 6, zas opór przedni s" sluzy do przygotowania nowego pradu zanim nastapi pelne zetkniecie z kon¬ taktem c, i obydwa lub czesc kazdego jest uzyta do zbierania pradu, gdy szczotka c znajduje sie na polowie drogi pomiedzy dwoma kontaktami. Opory te sluza zatem do lagodzenia komutacji pradu we wstawio¬ nej cewce S".Na fig. 12 dwa obwody zamkniete / m u, n c v sluza do wytwarzania strumienia ! = 43 zmiennego w granicach od 0 do 7a <$ i odwrotnie, oraz 42 zmiennego w granicach od }/2 do 0 i odwrotnie.Na fig. 13 dwa obwody zamkniete / m n o i h k j i sluza do wytwarzania, pierwszy dwóch istrumieni zmiennych, -jak wyzej, drugi dwóch strumieni zmieniajacych sie w granicach -\-l/A® i 74 . Obwód / m n o laczy w jeden zamkniety obwód dwa ob¬ wody zamkniete, podobniez jak opisany wyzej; nowy ten obwód zamkniety zawiera juz nie dwa, lecz cztery zmiany kierunku w uzwojeniu; zlozony cel, wskazany powy¬ zej, jest przezen osiagniety, z warunkiem, iz oba obwody magnetyczne P1 P3 LMQ1 Qs i (P2 NOQ2 beda posiadaly w przyblize¬ niu prostolinijne krzywe charakterystycz¬ ne magnesowania, t. j. iz zawsze beda pozo¬ stawaly zdala od magnetycznego nasycenia.Na fig. 14 obwód zamkniety hkji sluzy do wytwarzania dwóch strumieni zmienia¬ jacych sie w granicach od+74<£ do=743.Nalezy zaznaczyc, ze w przypadku wy¬ twarzania dwóch strumieni, zmieniajacych sie w kierunkach przeciwnych tak, azeby suma ich pozostawala niezmienna, dalej azeby oba obwody magnetyczne byly iden¬ tyczne, liczby zwojów obu cewek, przez które maja jednoczesnie przesunac sie obie szczotki na dwóch zamknietych ob¬ wodach elektrycznych, nie sa jednakowe.W rzeczy isamej, obydwa obwody magne¬ tyczne przebiegaja swa krzywa charakte¬ rystyczna magnesowania w kierunkach przeciwnych i, z wyjatkiem chwili, kiedy przez obydwa obwody plyna dwa strumie¬ nie o jednej i tej samej wartosci, znajduja sie w dwóch punktach swej wspólnej krzy¬ wej charakterystycznej, gdzie jedna i te sama zmiane strumienia moga wywolac je¬ dynie tylko dwie rózne zmiany sily magne- tomotorycznej.Dla uogólnienia fig. 23 wskazuje, w jaki sposób mozna wyznaczyc zgóry sily magne- tomotoryczne, odpowiadaj ace wytwarza- niom trzech strumieni, zadosc czyniacych warunkom: nl ^1=7*3 ^3 i "l ^1 + Tli ®2 ~\~ n3 ^3 = COnst. w przypadku grupy trzech maszyn, dwóch skrajnych jednakowych i srodkowej od¬ miennej, posiadajacych dwie rózne krzywe charakterystyczne magnesowania i wykazu¬ jacych nawet magnetyzm szczatkowy.Przyjmujac, iz operuje sie zapomoca jednakowych rzednych, ze wzgledu na nie¬ zmiennosc pradów wzbudzania, odciete da¬ ja jednoczesnie, w dwóch róznych skalach sily magnetomotorycznej oraz liczby zwo¬ jów. PL PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Maszyna przetwarzajaca do zasila¬ nia z sieci pradu stalego o stalem napieciu V przyrzadów elektrycznych, podzielonych na dwie grupy (M1 i M?J, skladajaca sie z czterech tworników lub czesci tychze (A, A\t A'\, ASJ polaczonych szeregowo mie- -- 10 —dzy zaciskami sieci, z urzadzeniami do la¬ czenia kazdej grupy (Mt lub Mj, najpierw bocznikowo do czesci skrajnych odpowia¬ dajacych danej grupie (t j, At lub AJ, nastanie bocznikowo do tej czesci skraj¬ nej wraz z dwoma czesciami srodkowemi (to jest A^A+A-z lub A^+A^+AJ i z urzadzeniami do zmieniania podczas ru¬ chu strumienia magnetycznego przeplywa¬ jacego przez poszczególne tworniki lub czesci tychze, znamienna tern, ze tworniki lub ich skrajne czesci (Ax i AMJ z jed¬ nej strony a czesci srodkowe (A\ i A"2) z drugiej strony sa sobie równe po dwa, po¬ lozone i polaczone symetrycznie po dwa dla pracy badz jako silniki, badz jako pradnice jednakowo obciazone, po dwie umocowane na wspólnym wale i poddane dzialaniu zmiennych strumieni magnetycz¬ nych równych sobie parami.

2. Maszyna wedlug zastrz. 1, znamien¬ na tern, ze tworniki lub czesci tychze posia¬ daja jedna wspólna magnesnice. 3. Maszyna wedlug zastrz. 1 i'2, zna* mienna tem, ze dwa tworniki lub czesci ich srodkowe (A\ i A*\) stanowia jedno u- zwojenie, jeden twornik lub jedna czesc jego (AJ z jednym kolektorem i dwoma szczotkami, 4. Forma wykonania maszyny wedlug zastrz, 1, 2 i 3, znamienna tern, ze stosuje sie jeden tylko* twornik zaopatrzony w jed¬ no uzwojenie i jeden kolektor z szescioma szczotkami, z których dwie pary szczotek srodkowych o jednakowym potencjale u- mieszczone sa miedzy dwoma szczotkami zewnetrznymi i przeciwnej biegunowosci, oraz w magnesnice o dwu glównych biegu¬ nach podzielonych kazdy na trzy czesci* przyczem czesci srodkowe kazdego z bie¬ gunów glównych posiadaja przekrój prak¬ tycznie dwa razy wiekszy od przekroju kazdej z czesci zewnetrznych. 5. Forma wykonania maszyny wedlug zastrz. li 2, znamienna tem, ze stosuje sie jeden twornik zaopatrzony w dwa uzwoje¬ nia odrebne i dwa kolektory o osmiu szczot¬ kach (po cztery na kazdy kolektor), z któ¬ rych jedna para szczotek posrednich o jed¬ nakowym potencjale umieszczona jest mie¬ dzy szczotkami zewnetrznemi kazdego ko¬ lektora oraz w magnesnice o dwu glównych biegunach podzielonych kazdy na dwie rów¬ ne czesci, przyczem uzwojenia sa nawinie¬ te na tworniku w kierunkach przeciwnych. 6. Forma wykonania maszyny wedlug zastrz, 1, znamienna zastosowaniem grupy dwu maszyn o wspólnym wale, zaopatrzo¬ nych kazda w twornik o dwu uzwojeniach i dwu kolektorach odrebnych, kazdy o dwu szczotkach i magnesnicy podwójnej, przy¬ czem szczotki, w liczbie osmiu sa polaczo¬ ne w taki sposób, ze lacza w szereg cztery sily elektromotoryczne wytworzone w gru¬ pie wedlug ukladu nastepujacego: sila elektromotoryczna pierwszego uzwojenia pierwszego twornika, nastepnie dwie sily dwóch uzwojen drugiego twornika, wresz¬ cie sila magnetomotoryczna drugiego u- zwojenia pierwszego twornika. 7. Forana wykonania maszyny wedlug zastrz. 1 i 34 znamienna zastosowaniem grupy dwóch maszyn o wspólnym wale,, zaopatrzonych pierwsza w twornik o dwu uzwojeniach i dwu kolektorach odrebnych posiadajacych kazdy dwie szczotki, a dru¬ ga w twornik o jednem uzwojeniu i jednym kolektorze z dwoma szczotkami, i w po¬ dwójna magnesnice, przyczem szesc szczo¬ tek wspomnianych sa polaczone tak, aby trzy sily elektromotoryczne wytworzone w grupie dodawaly sie szeregowo w porzadku nastepujacym: sila elektromotoryczna pierwszego uzwojenia pierwszego tworni- ka, nastepnie dwie sily elektromotoryczne jednego uzwojenia drugiego twornika, wretszcie sila elektromotoryczna drugiego uzwojenia pierwszego twornika, & Maszyna wedlug zastrz. 1 Ao 7, zna¬ mienna tem, ze bieguny o zmiennych .stru¬ mieniach magnetycznych posiadaja szczeli¬ ny, dzielace le bieguny na kilka czesci, z 8. — U —których kazda jest siedliskiem kilku stru¬ mieni skladowych róznie zmiennych tak, aby zapobiec mozliwesci interferencji tych strumieni przed dojsciem tychze do twor- nika. 9. Maszyna wedlug zastrz. 1 do 7, zna¬ mienna plaskiemi twarnikami, okolo których umieszczone sa, z jednej strony, magnesnice do wytwarzania w pewien spesób zmien¬ nych strumieni, a z drugiej strony magne¬ snice do wytwarzania strumieni zmien¬ nych w sposób inny, tak, aby pierwsze strumienie nie interieruwaly z drugiemi przed dojsciem do twornika. 10. Maszyna wedlug zastrz. 1 do 7, zna¬ mienna specjalnemi magnesnicami U i HK, wyposazonemi w specjalne uzwojenia i u- mieszczonemi przy magnesnicach normal¬ nych dla przekazywania z jednej magne- snicy normalnej do drugiej czesciowego strumienia, dla otrzymania w biegunach strumieni róznic zmiennyah wedlug okre¬ slonych prawidel. 11. Maszyna przetwarzajaca wedlug zastrz. 1 do 10, znamienna tern, ze stanowi w swej calosci silnik i ze posiada urzadze¬ nie wprawiane w ruch przez nia i majace cel dodatkowy w stosunku do przyrzadów zasilanych przez maszyne, a w szczególno¬ sci niezalezna maszyne wzbudzajaca po¬ zwalajaca na przystosowania silników Mx i M:l do hamowania i do odzyskiwania energji przez dostarczenie im odpowiednie¬ go wzbudzenia niezaleznego. 12. Maszyna przetwarzajaca wedlug zastrz. 11, w której strumienie l i <13 przeplywajace przez tworniki lub czesci tychze zewnetrzne (skrajne) zmieniaja sie o te sama wartosc, lecz w odwrotnym kie¬ runku w stosunku do strumieni o i 2f przeplywajacych przez tworniki lub czesci tychze srodkowe, znamienna tern, ze do maszyny stanowiacej w calosci swej silnik o strumieniu calkowitym praktycznie sta¬ lym, dolaczona jest maszyna wzbudzajaca niezalezna, wprawiana w ruch przez ma¬ szyne glówna przy stalej szybkosci i maja¬ ca wzbudzac silniki ML i M3, w zalozeniu, ze sa cne zbudowane jako silniki szerego¬ we, dla przeksztalcenia ich w silniki nieza¬ leznie wzbudzane, z uzwojeniem szerego- wc-bccznikowem, lub bez niego, tak aby u- mozliwic odzyskiwanie energji podczas jazdy zgóry lub hamowanie, nawet przy u- zyciu silników szeregowych. 13. Urzadzenie maszyny wedlug zastrz. 1 do 12, zastosowane do regulacji silników wzbudzanych wylacznie szeregowo, zna¬ mienne tern, ze uzwojenie magnesnicy tych silników jest podzielone na dwie czesci, z których jedna (która w pewnych wypad¬ kach moze byc usunieta, jako zbedna), jest polaczona z twornikiem i wytwarza pod¬ czas hamowania i odzyskiwania energji, wzbudzanie ujemne, t. j. w kierunku prze¬ ciwnym do wzbudzania normalnego przy dzialaniu jako silnik, a druga zasilana jest przez dodatkowa maszyne wzbudzajaca tak, aby w tym samym czasie wytwarzac wzbudzanie dodatnie. 14. Maszyna wedlug zastrz. 1 do 13, za¬ stosowana do regulacji silników trakcji elektrycznej, wyciagowych lub podobnych pradu stalego, zasilanych przez siec o sta¬ lem napieciu, znamienna tern, ze silniki po¬ dzielone na dwie grupy zrównowazone lub skladajace sie z silników dwukolekloro- wych, sa polaczone z maszyna w sposób staly i niezmienny, na obydwóch skrajnych koncówkach, w sposób zas zmienny przy pomocy polaczen raz prostych, a drugi raz skrzyzowanych z zaciskami srodkowemi maszyny, zaleznie od fazy dzialania i ze poszczególne strumienie sa, podczas dzia¬ lania, regulowane tak, ze kazda grupa sil¬ ników otrzymuje nap:'ecie stopniowe zwiek¬ szajace sie od 0 do 1/.2 V, potem od l/:2 V do V podczas rozruchu, oraz napiecie stopniowo zmniejszajace sie od V do \L V, potem od lf. V do 0 podczas hamowania. 15. Maszyna wedlug zastrz. 1 do 10, za¬ stosowana do ladowania i wyladowywania — 12 —balerji akumulatorów wlaczonej do sieci o stalem napieciu, znamienna tern, ze ba- terja dzieli sie na dwie równe czesci, któ¬ rych zaciski skrajne (zewnetrzne) sa pola¬ czone w sposób niezmienny z zaciskami skrajnemi maszyny, a zaciski srodkowe po¬ laczone sa w sposób zmienny (t. j. przy po¬ mocy polaczen raz prostych, raz skrzyzo¬ wanych) z zaciskami srodkowemi maszyny, zaleznie od fazy dzialania, i, ze poszcze¬ gólne strumienie reguluja sie podczas dzia¬ lania, tak ze kazda z pólbaterji jest pod¬ dana napieciu istopniowo wzrastajacemu od 72 |V do V (polaczenia skrzyzowane) podczas ladowania oraz napieciu stopniowo zmniejszajacemu sie od xfo V do 0 (polacze¬ nia proste) podczas wyladowania. Angelo Della Riccia. Zastepca: M. Skrzypkowski, rzecznik patentowy.J k5- 2 J*/9.2 v M ej €z Oj U- Aj \ Aj cH-cH Af3 S&4 BA Fu, 6 A V2 bo opisu patentowego Nr 6271. Ark. i. Tty*' A'% A"i ~~\- V X" As -=^r Ftp-$Do opisu patentowego Nr 6271. Ark.

3. PL PL