Opublikowano: 21.Y.1971 62643 KI. 37 a, 1/38 MKP E 04 b, 1/38 UKD 624.014.24 Wspóltwórcy wynalazku: Janusz Bratek, Jan Grabacki Wlasciciel patentu: Przedsiebiorstwo Robót Budowlanych Przemyslu Weglowego, Katowice (Polska) Polaczenie wezlowe dla przestrzennych struktur pretowych Przedmiotem wynalazku jest polaczenie wezlowe dla przestrzennych struktur pretowych, stosowa¬ nych do dachowych przekryc duzych przestrzeni, na przyklad hal przemyslowych.Dotychczas znane polaczenia wezlowe przestrzen¬ nych struktur pretowych maja rózne wady i nie¬ domagania, wynikajace ze skomplikowanej kons¬ trukcji lub niezadowalajacych wskazników wy¬ trzymalosciowych f eksploatacyjnych. Niektóre z wezlów wykonane sa w postaci kuli do której wkreca sie nagwintowane koncówki pretów struk¬ tury przestrzennej, inne zas w postaci odpowied¬ nio wyksztalconych blach wezlowych laczonych na sruby. Wezly te maja stosunkowo duze wymiary i mogly byc stosowane do mniejszych pod wzgle¬ dem wymiaru przekryc przestrzennych.Podobne wady ma spawany wezel skladajacy sie z dwóch identycznych czesci, odlanych ze stali spa¬ wanej, tworzacy razem szescioramienna gwiazde zblizona ksztaltem do bryly foremnej, wynikajacej z przeciecia sie szesciu rur. W stozkowato zakon¬ czone ramiona gwiazdy, wsuwa sie prety rurowe i spawa. Taka konstrukcja jest stosunkowo droga i ciezka.Inny znany wezel sklada sie z krótkiego odcinka profilu wyciskanego z aluminium, majacego na obwodzie zabkowane naciecia. Prety z rur obcinane pod katem, zagniatane sa w prasie, która jedno¬ czesnie wytlacza zabki pasujace- w otwory profilu wezla. Po wsunieciu zagniecionych konców rur w 25 30 rowki, zabezpiecza sie je przed przesunieciem za pomoca sruby i podkladki. Znane jest równiez stosowanie bardzo prymitywnych polaczen wezlo¬ wych, polegajacych na bezposrednim zespawaniu koncówek pretów przestrzennych struktur preto¬ wych. Tego rodzaju polaczenia mogly byc stoso¬ wane tylk*o do malych stosunkowo przekryc przes¬ trzennych, poniewaz reprezentuja sie one bardzo niskimi wskaznikami wytrzymalosciowymi.Celem wynalazku jest stworzenie takiego pola¬ czenia wezlowego, które byloby stosunkowo proste w wTykonaniu i przy malym ciezarze posiadalo stosunkowo wysokie wskazniki wytrzymalosciowe umozliwiajace wykonanie przekryc dachowych du¬ zych przestrzeni.Zgodnie z wynalazkiem cel ten zostal osiagniety dzieki zastosowaniu polaczenia wezlowego, którego konstrukcja sklada sie z trzech lacznikowych ele¬ mentów ulozonych jeden nad drugim i polaczonych trwale w osi pionowej lacznikiem. Górny element ma ksztalt czworoboku, gdzie do jego narozy sa przyspawane ortogonalnie cztery poziome prety przestrzennej struktury pretowej. Natomiast, srod¬ kowy element i dolny element maja ksztalt ostro¬ slupa scietego o podstawie czworoboku i bokach ' nachylonych pod katem 45°. Pomiedzy tymi dwoma elementami stozkowymi w narozach sa przyspawa¬ ne koncówki czterech ukosnych pretów przestrzen¬ nej struktury. Tak wykonany wezel, skladajacy sie z prostych trzech elementów wykonanych z blachy 62 6433 62 643 4 jest bardzo lekki i prosty w wykonaniu, a ponadto dzieki wpleceniu w te elementy koncówek pretów przestrzennej struktury stanowi sztywna konstruk¬ cje o bardzo wysokich wskaznikach wytrzymalos¬ ciowych.Tego rodzaju wezel przy znacznym polepszeniu wskazników technicznych umozliwia ponadto wy¬ konanie pretowych przykryc dachowych duzych hal produkcyjnych z urzadzeniami suwnicowymi, gdzie szczególnie wazna rzecza jest równiez zmniej¬ szenie ciezaru dachu, aby srodek ciezkosci ukladu poprzecznego znajdowal sie w poblizu poziomu fundowania slupów. Ma to zasadnicze znaczenie dla poprawienia pracy ukladu konstrukcyjnego przy obciazeniach dynamicznych suwnicami, co na¬ lezy do jednych z cech i zalet rozwiazania wedlug wynalazku.Opisane wyzej polaczenie wezlowe nalezy do ty¬ pu nierozbieralnego. Jako odmiane tego rozwia¬ zania, wynalazek przewiduje równiez stosowanie z takim samym skutkiem wezla rozbieralnego.Wezel ten sklada sie z trzech lacznikowych elemen¬ tów polaczonych ze soba rozlacznie za pomoca pio¬ nowej sruby. Wezel ten pomiedzy górnym i srod¬ kowym elementem ma pozioma plaszczyzne przy¬ legania zaopatrzona w cztery otwory zakonczone klinowym rowkiem. W otworach tych osadza sie specjalne. krócce zaopatrzone w klinowy kolnierz, do których wkreca sie za pomoca gwintu prety przestrzennej struktury. Natomiast nizej pomiedzy srodkowym a dolnym elementem, wezel ma ukos¬ na plaszczyzne przylegania zaopatrzona równiez w podobne cztery otwory do osadzania kolnierzo¬ wych krócców i mocowania w ten sposób koncówek ukosnych pretów przestrzennej struktury pretowej.Po odkreceniu pionowej sruby, nastepuje rozlacze¬ nie calego wezla, co w pewnych warunkach jest konieczne, a ponadto ulatwia montaz nowego przy¬ krycia lub jego demontaz.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladowym wykonaniu na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia czesc przestrzennej struktury pretowej w widoku z góry, fig. 2 — w widoku z boku, fig. 3 — jeden zlozony . element struktury pretowej w widoku perspektywicznym, fig. 4 — polaczenie wezlowe nierozlaczne w widoku perspektywicznym zaznaczone jako szczegól A na fig. 3, fig. 5 — polaczenie wezlowe w widoku od dolu, fig. 6 — w przekroju w plaszczyznie pionowej wzdluz linii B — B zaznaczonej na fig. 4, fig. 7 — odmiane wezla w widoku perspektywicznym, a fig. 8 — w przekroju wzdluz linii C — C zaznaczonej na fig. 7.Jak uwidoczniono t na fig. 1 i 2 rysunku, przest¬ rzenne ortogonalne struktury pretowe, skladaja sie z szeregu pretów 1 i 2 laczonych ze soba za po¬ moca polaczen wezlowych, których przykladowe rozwiazanie wedlug wynalazku jest przedstawione na fig. 4-6, oraz w odmianie konstrukcyjnej na fig. 7 i 8.Polaczenie wezlowe wedlug wynalazku sklada sie z trzech blaszanych elementów 3, 4 i 5 zlaczo¬ nych ze soba trwale za pomoca pionowego laczni¬ ka 6, najkorzystniej wykonanego z odcinka rury.Górny element 3 ma ksztalt czworoboku, gdzie do jego narozy sa przyspawane ortogonalnie cztery poziome prety 1 przestrzennej struktury pretowej.Srodkowy element 4 i dolny element 5 maja w przekroju pionowym ksztalt ostroslupa scietego 5 o podstawie czworoboku i bokach nachylonych pod katem 45°. Pomiedzy tymi elementami 4 i 5 w ich narozach 7 sa przyspawane koncówki dalszych czterech ukosnych pretów 2 przestrzennej struktury pretowej. m Tak wykonane polaczenie wezlowe ma 10 konstrukcje nierozbieralna. Jeden wezel wraz z pretami 1 i 2 jest pokazany przykladowo na fig. 3 rysunku i stanowi jednostke montazowa, wykonana bezposrednio na budowie lub seryjnie w odpowied¬ nim warsztacie. 15 Do polaczenia jednostek montazowych na miej¬ scu budowy dachu, mozna stosowac polaczenie wezlowe rozlaczne, które jako odmiana konstruk¬ cyjna wedlug wynalazku jest opisana nizej.Polaczenie wezlowe rozlaczne jak uwidocznio¬ no no na fig. 7 i 8 sklada sie z trzech lacznikowych elementów 8, 9 i 10 polaczonych pionowa sruba 11. Górny i srodkowy element 8 i 9 maja poziome plaszczyzny przylegania 12 zaopatrzone w cztery otwory 13' zakonczone klinowym rowkiem 14. Po 25 rozluznieniu sruby 11 i elementów 8 i 9 w otworach 13 mozna osadzic krócce 15 zaopatrzone w klinowe kolnierze 16. Po skreceniu elementów 8 i 9 sruba 11, krócce 15 sa sztywno i mocno polaczone z tymi elementami. Krócce 15 sa zaopatrzone po zewnetrz- 30 nej stronie w gwint 15a na który wkreca sie pozio¬ me prety 1 przestrzennej struktury pretowej. W zaleznosci od potrzeby, mozna równiez przewidziec wyeliminowanie krócców 15 i bezposrednie osadze¬ nie w otworach 13 pretów 1 zakonczonych klino- 35 wymi kolnierzami 16.Natomiast srodkowy element 9 i dolny 10 maja pomiedzy soba ukosne plaszczyzny przylegania 17 zaopatrzone równiez w otwory 13 .zakonczone row¬ kiem 14 do osadzenia krócców 15, umozliwiajacych 40 zamocowanych koncówek ukosnych pretów 2 przestrzennej struktury pretowej. Tak wykonany rozlaczny wezel, po skreceniu sruba 11 stanowi lekka i sztywna konstrukcje o wysokich wskaz¬ nikach wytrzymalosciowych i eksploatacyjnych. 45 PL