Wynalazek dotyczy elektrycznych rur wyladowawczych z dwiema lub wiecej elektrodami i moze byc zastosowany do lamp wysylajacyah, wzmacniajacych lub odbierajacych w telegrafji lub w telefonji bez drutu, zarówno prózniowych, jak i na¬ pelnionych gazem, do prostowników o ka¬ todach zarowych z napelnieniem gazowem lub bez, do rur rentgenowskich, do prostow¬ ników rteciowych i tym podobnych przy¬ rzadów;.Czesto próbowano juz wyrabiac kor¬ pus tych rur z metalu zamiast szklar lecz bez powodzenia.Celem ulatwienia studzenia anody w lampach nadawczych o wiekszej mocy, proponowano wyrabiac sciane zewnetrzna lampy czesciowo z metalu i uzywac tej czesci metalowej równoczesnie jako ano¬ dy. Poniewaz szczelne polaczenie czesci metalowej z izolacja, db której przymoco¬ wane byly inne elektrody, nasuwalo po¬ wazne trudnosci, przylaczano do rury sta¬ le dzialajaca pompe prózniowa dla popra¬ wiania prózni w razie potrzeby.W innem urzadzeniu tego rodzaju pro¬ ponowano zastosowanie pierscienia platy¬ nowego do szczelnego polaczenia sciany metalowej ze sciana szklana.W rurach rentgenowskich takze wyko¬ nywano juz czesc sciany zewnetrznej z metalu. Przytem do umocowania elektrod w naczyniu metalowem stosowano porcela¬ nowe izolatory na wysokie napiecie. Jednak trwalej, wysokiej prózni nie zdolano osia¬ gnac, wobec czego i w tym wypadku pro-panowano laczyc sciane metalowa ze t szkjana z pomoca pierscienia platynowego, W znanych ^wiec* dotad' urzadzeniach baclz nie osiagano trwalej wysokiej próz¬ ni, badz tez stosowano pierscien platyno¬ wy, który, jako zbyt kosztowny, nie moze byc uzywany w szerszym zakresie.Wynalazek niniejszy usuwa powyzsze niedogodnosci. Rura wyladowawcza z dwie¬ ma lub wiecej elektrodami wedlug wyna¬ lazku jest tern znamienna, ze elektrody sa umieszczane wewnatrz naczynia metalowe¬ go!, które jako takie moze sluzyc takze za elektrode, i przymocowane do tego naczy¬ nia metalowego izapomoca szklanej pokry¬ wy, w która wtopione sa elektrody i na¬ czynie metalowe. Naczynie to moze sie skladac z czesci, zrobionej z metalu inne¬ go niz zelazo chromowe, a tylko czesci, stykajace sie ze szklem, sa wykonane z ze¬ laza chromowego, przyczem sklad zelaza chromowego jest taki, ze rozszerzalnosc cieplna tego metalu niewiele rózni sie od (rozszerzalnosci szkla, W mysl wynalazku dobrze byloby wy¬ rabiac naczynie metalowe calkowicie z ze¬ laza chromowego o wskazanych wlasciwo¬ sciach.Na zalaczonym rysunku podano kilka przykladów zastosowania wynalazku do au- djonów lub lamp nadawczych w telegrafie bez drutu, albo innych podobnych celów.Wynalazek moze byc jednak stosowany i do innego typu rur wyladowawczycih.Na fig. 1 i 2 podano dwa przekroje podluzne rury trój elektrodowej, w której naczynie metalowe sluzy za anode i która nadaje sie szczególnie do mocy malych.Na fig. 3 podano takze rure trój elektrodo¬ wa, w której naczynie metalowe sluzy za anode, a katoda zarowa i elektroda po¬ mocnicza przymocowane sa do dwóch szklanych pokryw, zamykajacych naczynie metalowe z obydwóch stron. Na fig. 4 po dano rure, która moze sluzyc jako lampa nadawcza o duzej mocy. I w tym wypadku naczynie metalowe sluzy za anode, lecz pokrywa szklana jest celem polepszenia izolacji o wiele wieksza niz w urzadzeniach wedlug fig. 1 i 2.W urzadzeniach wedlug fig. 1 i 2 ozna¬ czono cyfra 1 naczynie metalowe, bedace równoczesnie anoda, cyfra 2 — pokrywe szklana, wtopiona w krawedz naczynia me¬ talowego.Dwie inne elektrody, mianowicie nitka zarowa 3 i elektroda pomocnicza 4, sa osa¬ dzone w pokrywie szklanej 2. Pokrywa ta posiada w tym wypadku ksztalt slupka trzonkowego, ogólnie stosowanego w tech¬ nice zarówek i rur wyladowawczych, lecz wtopionego w krawedz naczynia metalowe¬ go z odwrotnej strony.Druty 7, 8, doprowadzajace prad do nitki zarowej, sa wtopione w szklo pokry¬ wy podobnie jak i drut 6 dla elektrody po¬ mocniczej. Nitka zarowa 3 moze byc z wol¬ framu lub innego odpowiedniego materja- lu o wysokim punkcie topliwosci. Elektro¬ da pomocnicza 4 jest zrobiona w ksztalcie spirali z drutu np. molibdenowego, przy¬ mocowanego do metalowej podpórki 5.Naczynie metalowe 1 moze w mysl wyna¬ lazku byc zrobione z materjalu metalowe¬ go i z czesci laczacej z zelaza chromowego do szczelnego polaczenia ze szklem, najko¬ rzystniej jednak byloby wyrabiac naczynie calkowicie z zelaza chromowego. Przy do¬ brym i wlasciwym skladzie zelaza chro¬ mowego, mozna je doskonale i latwo wto¬ pic wi szklo. Zelazo to nie jest porowate, dzieki czemu mozna otrzymac i utrzymac wysoka próznie wewnatrz rury w takim stopniu, jaki jest potrzebny w tak zwanych audjonach twardych.Azeby uzyskac wysoka próznie mozna postepowac znana droga, a mianowicie wypompowywac powietrze z rury przy równoczesnem silnem rozgrzewaniu metalo¬ wych czesci wewnetrznych celem usuniecia wszelkich zawartych w nich gazów. W celu doprowadzenia do wysokiej tehnperaturyanody i elektrody pomocniczej mozna sto¬ sowac bombardowanie elektronów. Próznie mozna takze poprawic, jak wiadomo, przez wprowadzenie do niej odpowiedniego che¬ micznego srodka np. pieciotlenku fosforu (P205J. Sklad zelaza chromowego! musi byc taki, ze rozszerzalnosc cieplna zelaza niewiele sie rózni od rozszerzalnosci szkla, w które sie je wtapia. Stwierdzono, ze róz¬ nica rozszerzalnosci cieplnej szkla i zelaza chrjoimowego moze byc wieksza, niz w przy¬ padku drutów, /dtaprowadzajacych •. prad.Przy róznicy 20% mozna jeszcze dojsc do wyników zadawalaj acych. Ze róznice tego rodzaju sa dopuszczalne, tlómaczy sie prawdopodobnie wlasciwoscia zelaza chro¬ mowego, które calkowicie przywiera do' szkla. Dla przykladu mozna nadmienic, ze przy róznicy rozszerzalnosci cieplnej ze¬ laza chromowego i szkla o 10% osiagnieto wyniki wspaniale.Jednak naogól nalezy dazyc do tego, zeby rozszerzalnosc obydwóch materjalów byla mozliwie ta sama, W zaleznosci od uzywanego gatunku szkla mozna otrzymac dobre wyniki z pomoca stopów o zawarto¬ sci chromu od 10 do 50%, W pewnym wypadku (przy wtapianiu w szklo tak zwane rentgenowskie) wystarczyl stop o zawartosci 17—20% chromu.Nalezy takze nadmienic, ze w zelazie chromowem moga byc niewielkie ilosci za¬ nieczyszczen, co jednak nie zmniejsza przydatnosci tego materjalu. Zanieczy¬ szczenia moga w pewnym stopniu oddzia¬ lywac na rozszerzalnosc, a wiec pociagac za soba potrzebe zmiany skladu. Zanie¬ czyszczenia moga znajdowac sie juz w za-, sadniczym materjale (np, wegiel w zela¬ zie), lub tez dostac sie do stopu podczas wyrobu (np, mangan lub krzem).Pozadana jest jednakrzecza, zeby pro¬ cent zanieczyszczen byl stale niewielki.Naogól nie potrzeba uprzednio odgazowy¬ wac materjalu. Lecz moze byc pozadane, dla ulatwienia pózniejszego odgazowywa¬ nia w rurze, uprzednie stapianie zelaza chromowego w prózni.Sciana naczynia metalowego w miejscu wtapiania nie potrzebuje byc bardzo cien¬ ka. Nawet przy grubosci 1—2 mm zelazo chromowe odpowiedniego skladu mozna z latwoscia wtopic, nie powodujac pekniecia szkla, wobec czego i pod tym wzgledem zelazo chromowe ma wyzszosc nad platy¬ na, i Wobec latwosci odprowadzenia ciepla, wystepujacego na anodzie, mozna budowac audjony o malych wymiarach. Sa one przytem mniej latwe do stluczenia niz wte¬ dy, kiedy sciana zewnetrzna jest calkowi¬ cie ze szkla.Rura, przedstawiona na fig, 1 i 2, moze byc takze napelniona gazami, np. gazem szlachetnym jak argon, przy niskiejn cisnie¬ niu (ponizej 0,1 mm slupa rteci).Rura wedlug fig. 3 nadaje sie 41a mocy wiekszych. Tu anoda 10 ma ksztalt cylin¬ dra metalowego, otwartego po obu kon¬ cach. W obydwa konce cylindra sa wtopio¬ ne szklane pokrywy 11, 12. Nitka zarowa 13 jest przymocowana do pokrywy 12, elektroda pomocnicza 18 do pokrywy 11.Przewodniki 14, 15, doprowadzajace prad do nitki zarowej, sa wtopione w slupek, tworzacy czesc pokrywy 12. Drut zas 19 oraz elektroda pomocnicza sa wtopione w slupek, bedacy czescia pokrywy //. Budo¬ wa ma te zalete, ze, druty nitki zarowej oraz elektrody pomocniczej sa lepiej od siebie izolowane niz w przypadku przepuszczania ich przez ten sam slupek. Jest to rzecza wazna w lampach nadawczych o wielkiej mocy, gdzie napiecie miedzy nitka zarowa a elektroda pomocnicza moze byc bardzo wielkie i gdzie w razie wtopienia wszyst¬ kich drutów w jeden slupek trudno osia¬ gnac nalezyty stopien izolacji wskutek elektrycznej przewodnosci szkla. Z tych przyczyn urzadzenie wedlug fig, 3 jest bar¬ dzo korzystne. Nitka zarowa 13 posiada ksztalt wydluzonej litery V, która utrzy- — 3 —muje w czubku podpórka 16, osadzona w pokrywie 12.Elektroda pomocnicza 18 sklada sie z statki metalowej i jest z jednej strony przy¬ mocowana z pomoca drutu 19, doprowa¬ dzajacego prad i wsporników 20 do pokry¬ wy //, z drugiej zas strony opiera sie z po¬ moca sprezyn 21, 22 na pokrywie 12.Drutów, doprowadzajacych prad do anody, nie potrzeba, oczywiscie, wtapiac w rurach, w których naczynie metalowe sluzy równoczesnie za anode.I w tym wypadku daje wynalazek na¬ stepujace korzysci: 1) mozna utrzymac sta¬ le wysoka próznie w rurze; 2) mozna stu¬ dzic z latwoscia anode; w tym celu mozna w razie potrzeby anode wstawic dlo chlod¬ nicy z odpowiednim plynem, wobec czego lampa nadawcza nawet duzej mocy moze miec male wymiary. Wreszcie wei wszyst¬ kich wykonaniach wedlug wynalazku ni¬ niejszego rury wyladowawcze mniej latwo sie tluka niz rury, wykonane z calkowicie szklana sciana zewnetrzna.Takze i rura trójelektrodowa wedlug fig. 4 moze byc stosowana jako lampa na¬ dawcza o wielkiej mocy. Pokrywa szklana 26 posiada tu ksztalt wydluzony, przez co zapewniono dobra izolacje miedzy drutami 29, 30 i nitka zarowa 31 a drutem 36 i elektroda pomocnicza 32.Nitka zarowa jest zawieszona w znany sposób z pomoca sprezyny na elektrodzie pomocniczej, która ze swej strony zlaczo¬ na jest z rura szklana z pomoca podpórek elastycznych 33. Podpórki 33 sa przymo¬ cowane do rury szklanej zwojami drucia- nemi 34, 35.I w tern wykonaniu naczynie metalowe 25 sluzy samo za anode. Wedlug wynalaz¬ ku naczynie jest cale zrobione z zelaza. chromowego lub innego materjalu metalo¬ wego, przyczem w tym drugim wypadku czesc laczaca, jak np. pierscien 27 z zela¬ za chromowego, sluzy do szczelnego pola¬ czenia naczynia ze szklem. Pierscien 27 jest z jedbej strony wtopiony w szklo, a z drugiej strony laczy sie szczelnie z mate- rjalem metalowym np, przez spawanie elektryczne lub inna droga.Za materjal na naczynie sluza metale lub stopy nieporowate takie, które latwo daja sie spawac z zelazem chromowem, jak np, dobre gatunki zelaza i stali, nikiel i tym piodoBne, Sklad zelaza chromowego musi odpowiadac podanym wyzej wymaganiom, Nalezy jeszcze zauwazyc, ze choc w podanych przykladach pokrywy szklane dzwigaja na sobie elektrody, nie jest to jednak warunkiem koniecznym. PL