Opublikowano: 30.IV.1971 62440 KI. 42k,33 MKP G 01 m, 1/00 UKD Wspóltwórcy wynalazku: Zdzislaw Parszewski, Kazimierz Zieba, Boguslaw Skór- ski Wlasciciel patentu: Politechnika Lódzka (Katedra Teorii Mechanizmów i Ma¬ szyn), Lódz (Polska) Wywazarka dynamiczna do zestawów kolowych Przedmiotem wynalazku jest wywazarka dynamiczna do zestawów kolowych pojazdów szynowych.Stosowane do wywazania dynamicznego zestawów ko¬ lowych wywazarki ogólnego przeznaczenia nie posia¬ daja w pelni funkcjonalnego wyposazenia, przystosowa¬ nego do przeprowadzania tej operacji w sposób zapew¬ niajacy latwa i bezpieczna obsluge. I tak, znane wywa¬ zarki nie posiadaja wlasnych urzadzen do zaladunku zestawów na stojaki lozyskowe, nie sa takze wyposazo¬ ne w urzadzenia do automatycznego aretowania ukladów drgajacych.Stosowane w znanych wywazarkach reczne aretowanie powoduje koniecznosc wykonywania manipulacji z tym zwiazanych bezposrednio przy stojakach lozyskowych w poblizu wirujacego na nich zestawu, co stanowi element fizycznego i psychicznego zagrozenia obslugi.Celem wynalazku jest skonstruowanie takiej wywa¬ zarki, która zmniejszalaby niedogodnosci znanych wy¬ wazarek przez wyposazenie jej we wlasne urzadzenie do zaladunku zestawów na stojaki lozyskowe i urzadzenie do automatycznego aretowania ukladów drgajacych.Zgodnie z wynalazkiem cel ten osiagnieto w ten spo¬ sób, ze wywazarka zlozona z glowicy napedowej, mie¬ szczacej mechanizmy napedu, aparature ukladu sterow¬ niczego i pomiarowego oraz stojaków lozyskowych, na których umieszczany zostaje wywazany zestaw polaczony z mechanizmem napedowym za pomoca walka przegu¬ bowego, wyposazona jest dodatkowo w urzadzenie zala¬ dowcze w postaci ruchomego pomostu, umieszczonego miedzy stojakami wywazarki, na którym znajduja sie 10 15 20 25 30 dwa równolegle odcinki szyn, stanowiace czesc toru jezdnego o rozstawie dostosowanym do rozstawu wywa¬ zanego zestawu. Ruchomy pomost polaczony jest z umieszczonym pod nim podnosnikiem, przy czym pod¬ nosnik ten przemieszcza pomost w takie polozenie, ze znajdujace sie na pomoscie odcinki szyn znajda sie w plaszczyznie równoleglej do toru jezdnego, lecz polozo¬ nej nizej.Odcinki szyn na pomoscie zaopatrzone sa w zderzaki, po dwa na kazdym odcinku szyny. Zderzaki te wyko¬ nane sa w postaci dzwigni dwuramiennych, których jed¬ ne konce polaczone sa parami na kazdej szynie sprezyna srubowa, drugie zas konce wystaja ponad szyny i sty¬ kaja sie z obrzezem kól zestawu. Zderzaki maja ogra¬ niczony ruch i obracac sie moga wokól swych osi tylko w kierunku powodujacym rozciaganie sprezyny, nadto zamocowanie zderzaków na odcinkach szyn jest takie, ze zestaw wtoczony z toru jezdnego na odcinki szyn po¬ mostu i znajdujacy sie na tych odcinkach miedzy zderza¬ kami, podczas opuszczania pomostu, za potmoca pod¬ nosnika trafia swymi czopami miedzy rolki lozyskowe zderzaków.Skrajne górne polozenie pomostu, przy którym odby¬ wa sie wtaczanie i wytaczanie zestawu, wyznaczone jest automatycznie za pomoca elementów ryglujacych umie¬ szczonych pod pomostem. Elementy ryglujace wykonane sa takze w formie dzwigni dwuramiennych podbieraja¬ cych swymi jednymi koncami pomost, zas drugimi kon¬ cami zlaczone za pomoca sprezyn srubowych z funda¬ mentem wywazarki w ten sposób, ze odsuniecie ich od 62440 /62440 3 4 pomostu znajdujacego sie w górnym polozeniu nastepuje tylko pod dzialaniem ukladu dzwigniowego z nimi zwia¬ zanego, zas podczas podnoszenia pomostu do góry od¬ chylaja sie pod wplywem nacisku wywieranego przez pomost.Mechanizm aretujacy wywazarki stanowi trzpien, po¬ laczony ze sprezystym zawieszeniem zestawu kolowego w stojakach lozyskowych, zakonczony ramka, wewnatrz której umieszczony jest element krzywkowy ulozyskowa- ny na walku polaczonym z nieruchoma czescia wywa¬ zarki. Element krzywkowy mierzony po srednicy walka, na którym jest ulozyskowany, posiada co najmniej jeden wymiar wiekszy niz szerokosc ramki i co najmniej je¬ den mniejszy niz szerokosc ramki. Element krzywkowy polaczony jest z tloczyskiem mechanizmu pneumatycz¬ nego, którego tlok obciazony jest sprezyna srubowa w ten sposób, ze nacisk sprezyny na tlok powoduje obrót elementu krzywkowego w ramce, a tym samym zakle¬ szczenie go w ramce i zaaretowanie sprezystego zawie¬ szenia zestawu kolowego w stojakach. * Element krzywkowy polaczony jest nadto ze sprezyna srubowa, której koniec przymocowany jest obrotowo do nieruchomej czesci wywazarki. Po osiagnieciu przez ze¬ staw obrotów ponadrezonansowych, sygnal z ukladu sterowniczego powoduje zadzialanie mechanizmu pneu¬ matycznego, co powoduje ruch tloczyska, a tym samym obrót elementu krzywkowego w ramce i odaretowanie sprezystego zawieszenia zestawu kolowego w stojakach.Mechanizm ten obok dzialania automatycznego umozli¬ wia reczne wykonanie czynnosci zaaretowania i odare- towania ukladu drgajacego wywazarki.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykla¬ dzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedsta¬ wia wywazarke w widoku z boku, fig. 2 — przekrój przez wywazarke wzdluz linii A—A na fig. 1, fig. 3 — zamocowanie zderzaków na odcinkach szyn pomostu, fig. 4 — perspektywiczny widok elementów ryglujacych pomost w górnym polozeniu wraz z ukladem dzwignio¬ wym oraz zderzaki zamocowane na odcinkach szyn po¬ mostu, równiez z ich ukladem dzwigniowym, a fig. 5 — przekrój przez mechanizm aretujacy.Wywazarka wedlug wynalazku zlozona jest z glowicy napedowej 1 mieszczacej mechanizmy napedu, aparatu¬ re ukladu sterowniczego i pomiarowego, stojaków lozy¬ skowych 2 i 3 zawierajacych sprezyste uklady drgajace 4 z rolkowym podparciem 5, czopów 6, wywazanego ze¬ stawu kolowego 7. Uklady drgajace 4 realizuja sprezyste polaczenie wywazanego zestawu kolowego 7 ze stojaka¬ mi 2 i 3, zapewniajac mu mozliwosc ograniczonego ru¬ chu w plaszczyznie poziomej.Pomiaru niewywazenia dokonuje sie znanym sposo¬ bem przez pomiar wymuszonych silami bezwladnosci wirujacego zestawu kolowego 7 nadrezonansowych drgan ukladu drgajacego 4 w stojakach 2 i 3. Zestaw kolowy 7 wprowadzony zostaje w ruch obrotowy przy pomocy mechanizmu napedowego mieszczacego sie w glowicy napedowej 1, z którym jest polaczony za posrednictwem walka przegubowego 8.Po osiagnieciu przez zestaw kolowy 7 predkosci obro¬ towej ruchu ustalonego, uklady drgajace 4 zostaja od- aretowane i uzyskuja swobode wykonywania wymuszo¬ nych drgan silami bezwladnosci wirujacego zestawu ko¬ lowego 7. Dzieki wysokiej czestosci wymuszajacej w stosunku do wlasnej, amplitudy drgan wymuszonych drgajacych ukladów 4 sa wprost proporcjonalne do nie- . wywazenia.Drgania wymuszone mierzone sa za pomoca czujników umieszczonych na stojakach 2 i 3. Czujniki, umieszczone... 5 na stojakach 2 i 3, drgania te zamieniaja na sinusoidal¬ ny sygnal o amplitudzie proporcjonalnej do niewywaze¬ nia. Sygnal ten doprowadzony do przyrzadu watome- trycznego mnozony jest przez sygnal odniesienia o stalej, amplitudzie uzyskiwany z generatora, którego twornik umieszczony na osi napedu wiruje synchronicznie z wy¬ wazanym zestawem kolowym 7. Wychylenia wskazówki przyrzadu watometrycznego spowodowane momentem napedowym proporcjonalnym do iloczynu amplitudo¬ wych wartosci obu sygnalów i cosinusa kata fazowego miedzy nimi okreslaja, na odpowiednio wycechowanej skali przyrzadu, wielkosci niewywazenia. Generator fa¬ zowy umozliwia otrzymanie dwóch sygnalów o stalym kacie przesuniecia fazowego wynoszacym 90°C.Kolejne pomnozenie tych sygnalów przez sygnal z czujnika daje w rezultacie wskazania przyrzadu wato¬ metrycznego okreslajace wartosci skladowych prostokat¬ nych przesuniecia srodka masy zestawu 7 przypadajace na plaszczyzny korekcji, które wybrano jako plaszczyzny kól zestawu kolowego 7. Dane te sluza do okreslenia wielkosci i miejsca wykonania zabiegu technologicznego dajacego zrównowazenie badanego zestawu kolowego 7 w obranej plaszczyznie korekcji.Wywazarka wedlug wynalazku wyposazona jest we wlasne urzadzenie do zaladowywania i rozladowywania zestawów kolowych 7 na rolkowe podparcia 5. Urzadze¬ nie to stanowi pomost 9 umieszczony miedzy stojakami 2 i 3. Na pomoscie 9 przymocowane sa dwa odcinki szyn 10 i 11 stanowiace czesc toru jezdnego, po którym przetaczany jest zestaw kolowy 7. Zestaw kolowy 7, znajdujacy sie na odcinkach szyn 10 i 11, zostaje opu¬ szczony wraz z pomostem 9 za pomoca podnosnika 12 umieszczonego pod pomostem 9.Podczas opuszczania, czopy 6 zestawu kolowego 7 zo¬ staja umieszczone na rolkowych podparciach 5, a pod¬ czas dalszego opuszczania pomostu 9 obrzeza kól ze¬ stawu 7 straca kontakt z odcinkami szyn 10 i 11. Wlasci¬ we polozenie zestawu kolowego 7 na odcinkach szyn 10 i 11 podczas opuszczania go wraz z pomostem 9, za¬ pewniajace osadzenie czopów 6 na rolkowych podpar¬ ciach 5, realizowane jest za pomoca zderzaków 13 po¬ kazanych na fig. 3.Na obu odcinkach szyn 10 i 11 zamocowano po dwa zderzaki 13 w formie dzwigni dwuramiennych. Jedne konce zderzaków 13 polaczone sa sprezyna srubowa 14, zas drugie konce stykaja sie z obrzezami kól zestawu 7.Jezeli obrzeza kól zestawu 7 podczas opuszczania sty¬ kaja sie z obu zderzakami 13 wówczas podczas opusz¬ czania czopy 6 natrafia na rolkowe podpory 5. Zderza¬ ki 13 sa tak przymocowane do odcinków szyn 10 i 11, ze obracac sie moga wokól swych osi tylko w kierunku rozciagajacym sprezyne 14.Jezeli zestaw kolowy 7 wtaczany jest na pomost 9 od strony jednego ze zderzaków 13, wówczas naciskajac na ten zderzak obrzeze kola zestawu 7 odchyli go w polo¬ zenie umozliwiajace przetoczenie nad nim zestawu 7 az do zetkniecia z drugim zderzakiem 13, który stanowi przeszkode do dalszego przetaczania, po czym zderzak 13, od strony którego byl wtaczany zestaw 7, wróci do wyjsciowego polozenia a tym samym zestaw kolowy 7 - 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60 V62440 5 6 przyjmie polozenie, jakie winien zajmowac na pomoscie 9 przy osadzaniu go na rolkowych podporach 5.Wytoczenie zestawu kolowego 7 z pomostu 9 wymaga odryglowania go w kierunku zamierzonego ruchu za po¬ moca mechanizmu dzwigniowego 15 i 16 pokazanego na fig. 4. Odryglowanie polega na obrocie jednego ze zderzaków 13 w kierunku rozciagania sprezyny 14.Skrajne górne polozenie pomostu 9, przy którym od¬ bywa sie wtaczanie i wytaczanie zestawu kolowego 7, wyznaczone jest automatycznie za pomoca elementów ryglujacych 17 i 18, pokazanych na fig. 4. Elementy ryglujace 17 i 18 wykonane zostaly w formie dzwigni dwuramiennych, których jedne konce zlaczone sa spre¬ zynami srubowymi 19 i 20 z fundamentem wywazarki, drugie zas konce podpieraja pomost 9 w jego górnym skrajnym polozeniu. Dzialajac ukladem dzwigniowym 21 zwiazanym z elementami regulujacymi 17 i 18, odsu¬ wa sie je od pomostu 9, a tym samym umozliwia jego opuszczanie.Elementy ryglujace 17 i 18 sa tak uksztaltowane, ze podczas podnoszenia pomostu 9 do góry pod jego naci¬ skiem odchylaja sie, pozwalajac zajac mu polozenie skrajne górne i po zajeciu przezen tego polozenia, dzieki dzialaniu sprezyn 19 i 20, podtrzymuja go w nim do chwili odsuniecia ich ukladem dzwigniowym 21. Mecha¬ nizm aretujacy wywazarki wedlug wynalazku, pokazany na fig. 5, stanowi trzpien 22, polaczony z ukladem drga¬ jacym 4 stojaków 2 i 3, zakonczony ramka 23.Wewnatrz ramki 23 znajduje sie element krzywkowy 24 ulozyskowany na walku 25 polaczonym z nierucho¬ ma czescia wywazarki. Przez obrót elementu krzywko¬ wego 24 w ramce 23, ramka ta moze byc unieruchomio¬ na lub miec mozliwosc ruchu wzgledem elementu krzyw¬ kowego 24.Element krzywkowy 24 polaczony jest z tloczyskiem 26 mechanizmu pneumatycznego 27, którego tlok 28 ob¬ ciazony jest sprezyna srubowa 29 w ten sposób, ze na¬ cisk sprezyny 29 na tlok 28 powoduje obrót elementu krzywkowego 24 w ramce 23, a tym samym zakleszcze¬ nie go w ramce 23 i zaaretowanie ukladów drgaja¬ cych 4.Element krzywkowy 24 polaczony jest nadto ze spre¬ zyna srubowa 30, której koniec przymocowany jest obro¬ towo do nieruchomej czesci wywazarki. Po osiagnieciu przez zestaw kolowy 7 obrotów ponadrezonansowych sygnal z ukladu pomiarowego powoduje zadzialanie mechanizmu pneumatycznego 27, co powoduje ruch tlo- czyska 26, a tym samym obrót elementu krzywkowego 24 w ramce 23 i odaretowanie ukladów drgajacych 4. PL