PL62384B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 10.IV.1971 62384 KI. 30 a, 9/02 MKP A 61 b, 17/14 UKD Twórca wynalazku: Cezary Stypulkowski Wlasciciel patentu: Akademia Medyczna (II Klinika Chorób Wewnetrznych), Kraków (Polska) Sposób bezaspiracyjnego pobierania substancji kostno-szpikowej oraz przyrzad do stosowania tego sposobu Przedmiotem. wynalazku jest sposób bezaspira¬ cyjnego pobierania substancji kostno-szpikowej oraz przyrzad do stosowania tego sposobu.Dotychczas substancje kostno-szpikowa pobiera sie od chorych metoda punkcji trepanacyjnej lub 5 przy pomocy punkcji aspiracyjnej.Celem pobrania substancji kostno-szpikowej me¬ toda punkcji trepanacyjnej nacina sie chirurgicznie skóre i tkanke podskórna, wzglednie przekuwa sie ja narzedziem o stozkowym zakonczeniu, przy uzy- 10 ciu duzej sily nacisku dloni lub przy pomocy mlot¬ ka chirurgicznego. Pobieranie próbek tym sposobem jest malo efektywne, poniewaz twarda tkanka kost¬ na zatyka otwór narzedzia, uniemozliwiajac przez to wnikanie szpiku do jego wnetrza, wzglednie po- 15 woduje powazne znieksztalcenie struktury próbki szpiku. Dlatego tez czesto, po usunieciu czesci twar¬ dej kosci, pobiera sie substancje szpikowa lyzecz¬ ka chirurgiczna. Poniewaz zabieg jest bolesny mu¬ si byc wykonywany po odpowiednim przygotowa- 20 niu a nawet pod narkoza.Do punkcji aspiracyjnej sa uzywane znane igly Toma lub podobne, skosnie sciete i wewnatrz wy¬ drazone, wyposazone w trzpien, które sila miesni dloni wciska sie w kosc chorego. Igla jest za- 25 opatrzona z zewnatrz w ruchome nasadki dla oceny glebokosci wbicia, co nie tylko utrudnia ale wrecz uniemozliwia prawidlowy uchwyt. Igly te sa nie¬ praktyczne, gdyz czesto sie gna a nawet lamia na grubych kosciach. Ponadto przy przebijaniu kon- 30 cówka igly czesto zapelnia sie rozdrobniona tkanka kostna, czesciowo zatykajac igle. Ze wzgledu na bardzo maly i niedopasowany do dloni uchwyt igly, przebicie kosci wymaga duzej sily ze strony wy¬ konujacego zabieg co przede wszystkim dodatko¬ wo meczy chorego.Zabiegi wykonywane tymi sposobami sa nawet dla doswiadczonego lekarza trudne w praktycznym wykonaniu, czesto bolesne i szokujace chorego a ponadto musza byc niejednokrotnie powtarzane, gdyz nie zawsze przez aspiracje mozna wydobyc czysta substancje szpikowa. Prawie zawsze prze¬ dostaje sie do substancji szpikowej krew obwodo¬ wa, w róznym procencie zawartosci, która znie¬ ksztalca strukture substancji.Próbki substancji szpikowej, pobrane za pomoca znanych przyrzadów, bez wzgledu na sposób ich pobierania maja nie tylko znieksztalcona strukture ale sa ponadto rozcienczone krwia obwodowa. Ze wzgledu na krzepliwosc krwi próbki musza byc badane bezposrednio po pobraniu, nawet w obec¬ nosci chorego.Niejednorodna struktura próbki nie pozwala na obiektywne i jednoznaczne ustalenie diagnozy hi¬ stopatologicznej i cytohematologicznej. Diagnoza próbki pobranej metoda aspiracyjna jest zawsze wzgledna dlatego, ze nigdy nie wiadomo w jakim stopniu zostala rozcienczona substancja szpikowa.Z tego powodu nie ma jak dotad metod, które po¬ zwalalyby na jednoznaczne histopatologiczne i cyto- 6238462384 logiczne, obiektywne i powtarzalne postawienie dia¬ gnozy dla badanych substancji kostno-szpikowych.Celem wynalazku jest bezaspiracyjne i bezbo¬ lesne pobranie substancji kostno-szpikowej, w bar¬ dzo krótkim czasie, do badania histopatologicznego 5 i jednoczesnie cytologicznego za pomoca przyrzadu, umozliwiajacego pobranie próbki o jednorodnej strukturze, nie zmieszanej z krwia obwodowa i tkanka kostna, która po odpowiednim zabezpie¬ czeniu mozna przesylac do badan diagnostycznych 10 nawet na duze odleglosci.Cel ten zostal osiagniety przez skonstruowanie przyrzadu, skladajacego sie z wiertla, o trzech kra¬ wedziach tnacych z dobranym katem skrawania, umieszczonym w obudowie skrawajacej, zakonczo- 15 nej ostrymi wycieciami, tworzacymi zebata koronke.Kat krawedzi tnacych wiertla jest zsynchronizo¬ wany z katem wyciec zebatej koronki obudowy skrawajacej, która jest polaczona rozdzielnie z od¬ powiednio uksztaltowana rekojescia. 20 Przyrzad wedlug wynalazku jest uwidoczniony w przykladowym rozwiazaniu na rysunku, na któ¬ rym fig. 1 przedstawia przyrzad zlozony z jego ele¬ mentami w calosc w przekroju podluznym, fig. 2 — obudowe skrawajaca w widoku ogólnym, fig. 3 — 25 wiertlo, fig. 4 — rekojesc a fig. 5 — trzpien. Wy¬ nalazek obejmuje równiez inne rodzaje techniczne¬ go rozwiazania tego przyrzadu.Przyrzad wedlug wynalazku stanowia metalo¬ we, rozlaczne elementy, którymi sa odpowiednio 30 uksztaltowana i od wewnatrz wydrazona obudowa skrawajaca 1, wiertlo 7 oraz rekojesc 11, umozli¬ wiajaca zamocowanie wiertla 7 wraz z obudowa 1 lub tylko rekojesci 11 z obudowa 1, a ponadto trzpien 15, sluzacy do wyprowadzania z obudowy 1, 35 pobranej próbki substancji szpikowej (fig. 1 i fig. 5).Obudowa skrawajaca 1 jest z zewnatrz posze¬ rzona przy kolnierzu 2, za którym znajduje sie sty¬ kowa tuleja 3 o wyradelkowanej powierzchni (fig. 2). Obudowa 1 ma na koncu trzy ostre wy- 40 ciecia o dobranym kacie, stanowiace zebata ko¬ ronke 4. Obudowa 1 spelnia role podobna do ko¬ ronki wiertniczej przez to, ze skrawajac kosc po¬ zwala na okrezne odciecie tkanki kostno-szpiko¬ wej a nastepnie jej wydobycie. 45 Pierscieniowe naciecia 5 na powierzchni obudo- •wy 1, rozmieszczone w odstepach 1 cm pozwalaja na kontrole glebokosci, na która zostal wprowa¬ dzony przyrzad, kolnierz 2 zas zabezpiecza przy¬ rzad przed nadmiernym jego wprowadzeniem. 50 W stykowej tulei 3 znajduje sie rowek 6, w który wchodzi listwowy wystep 13 rekojesci 11, umozliwia¬ jacy wzajemne zamocowanie.Wiertlo 7 ma trzy ostre krawedzie tnace 8 (fig. 3), dobrane pod katem, odpowiadajacym katowi zebów 55 koronki 4, zakonczone ostrym stozkiem. Ponadto wiertlo 7 jest zaopatrzone w rowkowana nasadke 9, zapewniajaca prawidlowe umieszczenie go w skra¬ wajacej obudowie 1 na taka dlugosc, aby jego ostry stozek wystawal nieco na zewnatrz koronki 4. Wier¬ tlo 7 umieszczone w skrawajacej obudowie 1 jest przeznaczone do przebijania skóry i tkanki pod¬ skórnej a jego ostry koniec znacznie zmniejsza uraz przy przebijaniu. 65 60 Przy wykonywaniu zabiegu wiertlo 7 spelnia za¬ razem role prowadnika, skrawajac czesciowo tkan¬ ke kostna. Scinana tkanka kostna dostaje sie w rowki pomiedzy tnacymi krawedziami 8 wiertla 7, dzieki czemu nie miesza sie ze szpikiem kostnym i nie powoduje znieksztalcenia jego struktury.Wiertlo 7 ma bezgwintowy zaczep 10, tak zwany bagnetowy, umozliwiajacy jego sztywne zamocowa¬ nie w rowku 14 rekojesci 11 jak równiez szybkie wyprowadzenie z obudowy 1.Rekojesc 11 (fig. 4) z trzema glebokimi wycie¬ ciami ma ksztalt i wielkosc dobrana do wymogów biomechaniki pracy dloni, zakonczona czopem 12 zaopatrzonym w wystep 13, umozliwiajacy sztywne i pewne zamocowanie w rowku 14 rekojesci 11, zarówno w tulei 3 obudowy 1 jak i z wiertlem 7.Umieszczenia wiertla 7 w obudowie skrawajacej 1 oraz zamocowanie rekojesci 11 czyni przyrzad zda¬ tnym do wykonania zabiegu. Przez zastosowanie w przyrzadzie wiertla oraz zebatej koronki w obu¬ dowie mozna go okreslic jako wywiertnik kostny o podwójnym ukladzie skrawania.Celem przeprowadzenia zabiegu przyrzad wedlug wynalazku poddaje sie sterylizacji po czym znie¬ czula sie znanym sposobem okostna i tkanke pod¬ skórna oraz dezynfekuje miejsce wklucia przyrzadu.Nastepnie szerokim uchwytem dloni obejmuje sie talerz biodrowy dla ustalenia kata i kierunku wklu¬ cia przyrzadu, napinajac równoczesnie skóre nad miejscem wklucia. Druga reka, energicznym ruchem pólobrotowym wkluwa sie przyrzad ponad kolcem biodrowym górnym a nastepnie ruchem obrotowo- -naciskowym (rotacyjnym) wwierca sie go w tkan¬ ke kostna.Pierscieniowe naciecia 5 na skrawajacej obudo¬ wie 1 pozwalaja na stala kontrole glebokosci, na jaka przyrzad zostal wprowadzony. Po stwierdze¬ niu, ze przyrzad zostal wwiercony na glebokosc kilku milimetrów, lekkim ruchem dloni wyciaga sie rekojesc 11 wraz z wiertlem 7 na zewnatrz, po¬ zostawiajac obudowe 1 w tkance. Po odlaczeniu wiertla 7 od rekojesci 11 laczy sie ja ponownie z obudowa 1 i ruchem rotacyjnym wkreca na gle¬ bokosc okolo 2 cm. Jest to mozliwe dzieki zebatej koronce 4 obudowy 1.W ten sposób, osiagajac zadana glebokosc obu¬ dowa skrawajaca 1 dostaje sie do jamy kostnej a tym samym do szpiku, który na skutek róznicy cisnien przedostaje sie od razu do wnetrza obu¬ dowy 1. Obejmujac nastepnie dlonia rekojesc 11 i kolnierz 2 obudowy 1 wprowadza sie ja lekkim ruchem obrotowym na zewnatrz wraz z zawartos¬ cia czyli próbka szpiku. Po odlaczeniu rekojesci U od obudowy 1 wyprowadza sie z niej substancje szpikowa za pomoca trzpienia 15, celem poddania róznym badaniom diagnostycznym. W razie nie¬ moznosci przeprowadzenia badan na miejscu po¬ brana próbke substancji, po wlasciwym spreparo¬ waniu i zabezpieczeniu przesyla sie do laboratoriów badawczych nawet na duze odleglosci.Z najglebszej czesci substancji szpikowej, która ma charakter zawiesiny wykonuje sie rozmaz do diagnostyki cytohematologicznej, czesc stala sub¬ stancji przeznacza sie do badan histopatologicz¬ nych.5 62384 6 W przypadkach kiedy jama kostna zawiera malo szpiku w postaci zawiesiny albo gdy wydobywa sie go duzo ale w postaci wylacznie zestalonej mozna wówczas umiescic fragment substancji szpikowej z najglebszej warstwy pomiedzy dwoma szkielka¬ mi podstawowymi i rozgniatajac ja wykonac roz¬ mazy. W celach zaaspirowania wiekszej ilosci tkan¬ ki szpikowej, zmieszanej juz z krwia nalezy po wyprowadzeniu wiertla wprowadzic w jego miej¬ sce skrócona do 4—6 cm igle z aparatu transfuzyj¬ nego a nastepnie podlaczyc strzykawke i aspiro¬ wac. Igla powinna byc tepo i owalnie zakonczona aby przy wprowadzeniu nie zadraznic okostnej.Ten sposób nadaje sie równiez do wykonywania transfuzji szpikowych, bez obawy blokowania droz¬ nosci, jak równiez nadaje sie do pobierania swie¬ zego szpiku kostnego ze zwlok.Dzieki zastosowaniu w przyrzadzie wedlug wy¬ nalazku ukladu podwójnego skrawania oraz dosto¬ sowaniu jego konstrukcji do biomechaniki pracy dloni mozna nim szybko i sprawnie wykonac za¬ bieg z równoczesna pewnoscia kazdorazowego wy¬ dobycia substancji kostno-szpikowej z kosci biodro¬ wej. Wyeliminowane sa przy tym urazy mecha¬ niczne, szokujace i meczace chorego.Przyrzadem moga poslugiwac sie lekarze róznych specjalnosci i we wszystkich placówkach sluzby zdrowia, zarówno otwartych jak i zamknietych.Ponadto wydobyta próbka substancji moze byc, po jej utrwaleniu przesylana do badania nawet do odleglych laboratoriów, co dotychczas bylo nie¬ mozliwe przy stosowaniu znanych sposobów i przy¬ rzadów. PL PL

Claims (1)

Zastrzezenia patentowe 1. Sposób bezaspiracyjnego pobierania substancji kostno-szpikowej z talerza biodrowego, po uprzed¬ nim znieczuleniu okostnej i skóry znamienny tym, ze ponad kolcem biodrowym górnym wkluwa sie wiertlo w obudowie skrawajacej na glebokosc kil¬ ku milimetrów, po czym wyjmuje sie wiertlo a je¬ go obudowe dalej wwierca sie na glebokosc okolo 2 cm do jamy kostnej, z której substancja szpiko¬ wa przedostaje sie do wnetrza obudowy i wraz z nia jest wyprowadzana na zewnatrz ciala. 2. Odmiana sposobu wedlug zastrz. 1, w celu za¬ aspirowania wiekszej ilosci tkanki szpikowej zna- 5 mienna tym, ze po wyprowadzeniu na zewnatrz wiertla wprowadza sie na jego niiejsce skrócona do kilku centymetrów i tepo, owalnie zakonczona igle z aparatu transfuzyjnego i podlacza strzykawke. 3. Przyrzad do stosowania tego sposobu —wedlug zastrz. 1 i 2 znamienny tym, ze sklada sie z roz¬ lacznych metalowych elementów, stanowiacych uksztaltowana, od wewnatrz wydrazona i zakon¬ czona trzema ostrymi wycieciami obudowe skra¬ wajaca (1), wiertlo (7) i rekojesc (11) do zamo¬ cowania wiertla (7) wraz z obudowa (1) lub tylko rekojesci (11) z wiertlem (7), oraz trzpien (15), slu¬ zacy do wyprowadzania z obudowy (1) pobranej próbki szpiku. 4. Przyrzad wedlug zastrz. 3 znamienny tym, ze obudowa skrawajaca (1) ma kolnierz (2) oraz sty¬ kowa tuleje (3), w której jest wykonany rowek (6) do wystepu (13) rekojesci (11), natomiast na po¬ wierzchni obudowy (1) znajduja sie pierscieniowe naciecia (5) w odstepach 1 cm. 5. Przyrzad wedlug zastrz. 3 znamienny tym, ze wiertlo (7) ma trzy krawedzie tnace (8) zakonczo¬ ne ostrym stozkiem, dobrane pod katem odpowia¬ dajacym katowi trzech ostrych wyciec zebatej ko¬ ronki (4) obudowy (1), przy czym na trzonku wiertla (7) jest nasadka (9), zapewniajaca takie jego umieszczenie w obudowie (1), aby ostry stozek wiertla (7) wystawal nieco na zewnatrz koronki (4). 6. Przyrzad wedlug zastrz. 3 i 5 znamienny tym, ze w uchwycie wiertla (7) znajduje sie bezgwinto- wy zaczep (10), umozliwiajacy jego sztywne zamo¬ cowanie w rekojesci (11) oraz szybkie wyprowa¬ dzenie z obudowy (1). 7. Przyrzad wedlug zastrz. 3 znamienny tym, ze rekojesc (11) ma trzy glebokie wyciecia, uksztalto¬ wane do biomechaniki pracy dloni, przy czym za¬ konczona jest czopem (12) zaopatrzonym w wy¬ step (13), oraz rowek (14) zapewniajacy sztywne i pewne zamocowanie rekojesci (11) w tulei (3) obudowy (1) oraz z wiertlem (7). 15 20 25 30 35KI. 30 a, 9/02 62384 MKP A 61 b, 17/14 hg.t fig.2KI. 30 a, 9/02 62384 MKP A 61 b, 17/14 fi o.3 n Pi / L5s HgAKI. 30 a, 9/02 62384 MKP A 61 b, 17/14 fig.5 164 — LDA — 8.

1.71 — 230 egZ. PL PL