Pierwszenstwo: Opublikowano: 24.IX.1968 (P 129 201) 5.II.1971 62035 KI. 47 c, 43/20 MKP F 16 d, 43/20 G&YTELhi Unrectu Polonfr-i" Wspóltwórcy wynalazku: Tadeusz Oczko, Grzegorz Grudzien, AleksaiffiiS—£2bL_1— zimski, Teodor Zdrzalek, Mieczyslaw Miezal, Rudolf Hola Wlascidel patentu: Kopalnia Wegla Kamiennego „Chwalowice", Chwalowice (Polska) Mechanizm samozwalniajacy sprzegla przeciazeniowego, zwlaszcza do napedu strugów weglowych Przedmiotem wynalazku jest mechanizm samozwal¬ niajacy sprzegla przeciazeniowego, zwlaszcza do nape¬ dów strugów weglowych. Dotychczas znane rozwiaza¬ nia sprzegiel przeciazeniowych oparte sa na zasadzie stosowania elementów scinanych, tarcz ciernych, wzglednie mechanizmów zapadkowo kulkowych. Wada tego rodzaju rozwiazan jest badz to koniecznosc kazdo¬ razowej wymiany elementu zabezpieczajacego co jest czasochlonne i kosztowne, badz tez cykliczne wylacza¬ nie sie sprzegla co z kolei, szczególnie przy wysokich obrotach, powoduje szybkie zuzycie sie biezni, kulek wzglednie scieranie tarcz ciernych.Znane sa równiez sprzegla przeciwciazeniowe z me¬ chanizmem samozwalniajacym, które przystosowane sa jednak do pracy w jednym kierunku obrotów co przy napedach szczególnie strugów weglowych wyklucza ich stosowanie.Celem wynalazku jest wyeliminowanie tych niedogod¬ nosci oraz opracowania konstrukcyjnie mechanizmu sa- mozwalniajacego — rozsprzegajacego dzialajacego przy pracy sprzegla w obu kierunkach obrotów. Cel ten zo¬ stal osiagniety dzieki temu, ze tarcza dociskowo-prze- suwna zaopatrzona w zebatke klowa osadzona jest na piascie sprzegla poprzez wpusty lub wieloklin, zas tar¬ cza obrotowo-napinajaca, zaopatrzona równiez w ze¬ batke klowa, osadzona jest na piascie sprzegla poprzez lozysko i blokowana kolnierzami tulejek popychaczy.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykla¬ dzie wykonania na rysunku na którym fig. 1 przedsta¬ wia mechanizm w stanie zalaczonym, fig. 2 — mecha- 10 15 20 25 30 nizm wylaczony, fig. 3 — widok tarczy obrotowo-napi- najacej, a fig. 4 i 5 — schemat dzialania mechanizmu w rozwiazaniu prostoliniowym.Jak przedstawiono na fig. l-s-5, kule stalowe 1, prze¬ noszace moment obrotowy, osadzone sa w gniazdach kolnierza sprzegla 2. Kule 1 uchwycone sa w glowicach 3 popychaczy 4. Popychacze 4 dociskaja kule stalowe 1 za pomoca sprezyn 5 które opieraja sie drugim koncem o tarcze dociskowo-przesuwna 6 zaopatrzona w zebatke klowa 7. W otworach tarczy dociskowej 6 prowadzone sa tulejki 8 których kolnierze osadzone sa w wycieciach tarczy obrotowo-napinajacej 9 wyposazonej równiez w zebatke klowa. Z chwila zaistnienia przeciazenia, kule 1 wysuwaja sie z gniazd kolnierza sprzegla 2 powodujac przesuniecie popychaczy 4 i tulejek kolnierzowych 8 po¬ nad siedziska tarczy obrotowo-napinajacej 9 co umozli¬ wia jej zwolnienie i obrót pod wplywem nacisku spre¬ zyn 5, przeniesionego na zebatki 7 tarczy 6 i 9. Zejscie sie tarczy dociskowo-przesuwnej 6 ^z tarcza obrotowo- napinajaca 9 powoduje zluzowanie sprezyn 5 a tym sa¬ mym calkowite rozlaczenie kolnierza sprzegla 2 z pia¬ sta sprzegla 10. Sprezyny zwrotne 11 nie zezwalaja na uderzenia kul stalowych 1 o gniazda kolnierza sprzegla 2 w wypadku pracy sprzegla zluzowanego w pozycji pionowej.Ponowne sprzegniecie kolnierza sprzegla 2 z piasta sprzegla 10 nastepuje poprzez przekrecenie tarczy obro¬ towo-napinajacej 9 za pomoca klucza hakowego wlozo¬ nego w otwory 12, o kat potrzebny do umozliwienia wejscia kolnierzy tulejek 8 w wyciecie tarczy 9. 6203562035 PL