PL61969B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 21.XII.1970 61969 JU. 5 d, 17/18 MKP E 21 f, 17/18 |czytelnia| Wspóltwórcy wynalazku: Henryk Sokolowski, Bogdan Neyman, Zdzislaw Grabis, Miroslaw Trombik, Roman Nowara Wlasciciel patentu: Glówny Instytut Górnictwa, Katowice (Polska) Uklad elektryczny do rejestrowania i sygnalizowania niebezpiecznego stanu aktywnosci akustycznej górotworu w podziemiach kopaln Przedmiotem wynalazku jest uklad elektryczny do (rejestrowania i sygnalizowania niebezpiecznego stanu aktywnosci akustycznej górotworu w pod¬ ziemiach kopaln.Glówna .przyczyna powstawania tapaft w kopal¬ niach jest nadmierny wizrast cisnienia w górotwo¬ rze. Wynikiem wzrostu cisnienia jest (pekanie i po¬ wstawanie dirgan .sprezystych skal, których czesto¬ tliwosc iznajidiujje sie w zakresie drgan akustycznych.Wzrost aktywnosci akustycznej gónotworu jest wiec sygmaleim . alarmowym o mozliwosciach wystepo¬ wania tapan.Do oibsecwacji zmian stanu górotworu stasuje sie aparature zlozona z przetworników drgan, wzimaicnisic:r:y o,raz [rejestratorów. Stosuje sie ireje- straaje na tasmie wykresowej, magnetycznej Lub liczenie 'ilosci d^gan przez licznik. Wylzej wymienio¬ ne .uklady wymagaja ciajglego dozoru i analizy za¬ rejestrowanych danych, alby na ich podstawie moz¬ na bylo okreslic wartosc aktywnosci akustycznej., a tym samym ptopien niebezpieczenstwa ©razacy ze strony górotworu. Interpretacja tasm wykresowych jest bandlzo pracochlonna, wymaga stalego zatrud- nienia pracownika a gotowe wyniki otrzymuje sie zawsze z pewnym opóznieniem.IPowyzszych wad nie ima Uklad wedlug (wynalaz¬ ku, który jest zaopatrzony w liczacy blok, zlozony z co najmniej dwudekadowego liozmiika,. deszydra- tora oraz cyfrowego wskaznika. Do wejscia licznika jest dolaczony poprzez braimke przetwornik dirgan 10 20 25 30 2 akustycznych, a dk jogo rwyjjseda ijeslt do¬ laczony poprzez de!szyfratiar oraz (bramke re¬ jestrator. Sterowanie Ibraonek oraiz kasowanie liex- ' nika odbywa sie przez polaczony z niani sterujacy Mok, sterowany z kolei impulsami z zegara. Do wyjscia deszytóratora licznika jest dolaczony sygnali¬ zacyjny blok, zawierajacy z jednej strony ostrze¬ gawczy sygnalizator, sygnalizujacy niebezpieczny stan (górotworu, wynikajacy z przekroczenia zalo¬ zonej 'ilosci impulsów w pewnym, przedziale czaisu, odmierzonym pirzez zegar oraz z drugiej strony alar¬ mowy sygnalizator, sygnalizujacy utrzymanie sie niebezpiecznego stanu w dwóch lub wiecej kolej¬ nych przedzialach czasu, odmierzanych przez ze¬ gar.Uczadzenie oparte na ukladzie wedlug wynalaz¬ ku, nie iwymaiga stalej obslugi poniewaz rejestracja odbywa sie automatycznie, przy czym jednoczesnie oitirzyimuje sie sumaryczna aktywnosc akustyczna w zalozonej jednostce czasu. Wzrost aktywnosci akustycznej górotworu ponad bezpieczny stan jest automatycznie sygnalizowany przez sygnalizator.Uklad elektryczny do rejestrowania d sygnalizo¬ wania wedlug wynalazku, uwidoczniono w przy¬ kladowym wykonaniu na rysunku, nia którym fig. 1 przedstawia schemat blokowy ukladu, a fig. 2 — schemat ideowy czlonu sygnalizacyjnego.Uklad do rejestrowania i sygnalizowania niebez¬ piecznego stanu aktywnosci akustycznej górotworu w podziemiach, kopaln sklada sie z; przetwornika -1 619693 r|al z zegara flr tó, opózniajacego Jraerzutnik,, 14 do, drgan, (polaczonego poprzez bramke 2 z licznikiem 3 zawierajacym co najmniej diwiie dekady. Do licz¬ nika 3 jest dolaczony poprzez deszyfraitor 4 cyfrowy wiskaznik 5. Wyjscie z licznika 3 jest polaczone z rejestratorem 9 za posrednictwem bramka 6, deszy- fraitora 7 ,i ijrcaanki 8. Bramki 2, 6 i 8 sa polaczone ze sterujacym blokiiem 10, do którego dolaczony jest impulsowy zegar 11. Deszyfirator 4 oraz zegar U sa polaczone z sygnalizacyjnym blokiem 12 za¬ wierajacym ostrzegawczy sygnalizator 12a oraz alarmowy sygnalizator 12b. Sygnalizacyjny blok 12 sklada sie z iloczynowego elementu 13, deszyfruja¬ cego ;®tan #czfnika % iw prrzedziale czasu odmderza- nyni przez zegar ii, bistabilnego przerzutnika 14, itoezymowyeh byaunak 15 i 16 otwieranyich na syg- postanowego binairnego licznika flementu 18,, .przerzucajacego iu wyjisciowego, bramek ip, stan licznika 17, sumujace¬ go -elementu ^» fltertjjacego bistabrilny .przerauitnik 23 ^polaczony z ostrzegawczym sygnalizatorem 12a pnzerzultniika 4 polaczonego z bramka 21 deszyfru¬ jaca stan ..3" licznika 17* z aflarmówym sygnaliza-1 torem 12b i opózniajacyiml elementami 25 i 26 prze1 rzucajacymi licznik-_J.7V .j . -, . ,, .;,_;,, . ^ r , Dzialanie ukladu jest nastepujace. Drgania aku¬ styczne odebrane i uformowane przez przetwornik 1 przechodza przez bramke 2 do licznika 3 i z kolei zdeszytfrowane M^rzez destóyfrator' '4 ^ste¬ ruja cyfrowy wskaznik &, umozliwiajac; bezpo-. sredni odczyt w dowolnej chwili. Po uplywie jczaau! wyznaczonego przez zegar 11, impuls z zegara 11 uruchamia sterujacy blok 10, który zamyka bram¬ ke 2 dla impuOsów dochodzacych z przetwornika 1 i otwiera bramki 6 i 8 dla zdesEytfirowanych przez deszyfirator 7 impulsów przesylanych do rejestrato¬ ra & Po zarejstrowanau przez rejestrator 9 stanu licznika 3, sterujacy blok 10 powoduje skasowanie stanu licznika 3 i otwarcie biramkii 2 dla impulsów dochodzacych z przetwornika 1. Od tej chwili uklad zaczyna swój kolejny cykl liczenia, który trwa az do chwiM pojawienia sie. nastepnego impulsu z zegara 11. Doswiadczalnie ustala sie niebezpieczny stan aktywnosci akustycznej- górotworu w jednost¬ ce czasu i odpowiadajaca jemu ilosc zliczonych przez dekady licznika 3.(W wypadku przekroczenia .tej' ilosci impulsów iloczynówy element 13 przez impuls elektryczny przerzuca przerzuttnik 14 z polozenia „0" na „1". Po odstepie czasu, impuls z zegara 11 otwiera bramki 15 i 16. Boraimka 15 przepuszcza impuls, który jest zliczany przez binarny licznik 17. Jednoczesnie im¬ puls ten przez opózniajacy element 18 przerzuca przerzutnik 14 w jego pierwotne polozenie. Jesli pokaze sie impuls z zegara 11 i nie ma przekro- czenda ilosci .impulsów z licznika 3, to przerzutnik 14 pozostaje w pierwotnej 'pozycji, natomiast zosta¬ je otwarta bramka 16, na wyjsciu której ukazuje sie impuls kasujacy do zera licznik 17. Natomiast jezeli ziostanie przekroczona ilosc impulsów w za¬ lozonym przedziale czasu, wówczas impulsy z licz¬ nika 3 zdeszyjarowane przez dloczynowy element 13 powoduje (przerzucenie przerzutnika 14 z polozenia ,,0" na „1" i impuls z zegara li otwierajac bram¬ ke 15 powoduje przeslanie impulsu do licznika 17- Stan ten zostaje utrwalony przez licznik 17 jako G1969 4 stan „1". Impuls ten powoduje otwarcie bramki -lft i z kolei przechodzac przez element 22 sumy kn igicznej, powoduje przerzucenie przearzuftnika 23 i uruchomienie ostrzegawczego sygnalizatora 12a. 5 Jednoczesnie impuls z zegara 11 przechodzacy .przez bramke 15 i opózniajacy element 18 przerzuca prze¬ rzutnik 14 w pierwotne polozenie.Jezeli przy nastepnym impulsie z zegara 11 iza- . grozony stan impulsów zostanie ponownie przekro- !0 czony, to stan ten zostanie zdeszyfrowany jak po¬ przednio i utrwalony przez licznik 17 jako stan „2", który powoduje otwarcie bramki 20 i poprzez element 28' i przerzutnik 23 podtrzymuje dzialanie ostrzegawczego sygnalizatora 12a. Podobnie jest 15 przy przekroczeniu stanu impulsów w trzecim ko¬ lejnym odcinku czasu odmierzanym przez zegar 11, z tym, ze z kolei licznik 17 utrwala ten starl jmEo « )\ /stan „3" d,poprzez otwarta bramke 21, element &2 utrzymuje pozycje przerzutnika 23 i dzialanie syg- 20 nalizatora 12a. Jednoczesnie bramka 21 przerzuca przerzutnik' 24 uruchamia alarmowy sygnalizator 12b oraz przez opózniajacy element 26 kasuje wska¬ zanie licznika 17 do stanii 'wyjsciowego i opóznia¬ jacy element 25, o opóznieniu wiekszym niz ele- 25 ment26, ustala w liczniku 17 stan.„2".W ten sposób gdy w kolejnym, czwartym prze¬ dziale czasu utrzyma sie stan przekroczenia impul¬ sów, wówczas stan, ten bedzie dalej sygnalizowany 1' £*rzez alarmowy sygnalizator 12b. Jezeli natomiast ^ w kolejnym przedziale czasowym nie zostanie ?'-¦¦•¦, przekroczony stan impulsów, wówczas impuls z ze¬ gara 11 otwiera ibramke 16, która kasuje stan licz¬ nika 17 do stanu wyjsciowego oraz przerzuca prze¬ rzutnik 23 w pierwotne .polozenie wylaczajac w ten 35 sposób ostrzegawczy sygnalizator 12a* PL PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Uklad elektryczny do rej esitrówania i sygnali- 40 zowania niebezpiecznego stanu aktywnosci aku¬ stycznej górotworu w podziemiach kopaln, zaopa¬ trzony w liczacy blok zlozony z co najmniej dwu- dekadpwego licznika, deszytfraitora oraz cyrfirowego wskaznika znamienny tym, ze do wejscia licznika 45 (3) jest dolaczony poprzez bramke (2) przetwornik (1) drgan akustycznych, a do jego wyjscia jest do¬ laczony poprzez bramke (6), deszytfratór <7), ora3 bramke (8) rejestrator (0), przy czym sterowanie bramek (2, 6 i 8) oraz kasowanie licznika (3) od¬ bywa sie przez polaczony z nirmi sterujacy blok (10), sterowany z kolei, imipulsamd' z zegara (11), na¬ tomiast do wyjscia deszyfratora (4) jest dolaczony sygnalizacyjny blok (12) zawierajacy z jednej stro¬ ny ostrzegawczy sygnalizator (12a), sygnalizujacy niebezpieczny stan górotworu, wynikajacy z prze- 55 kroczenia zalozonej ilosci impulsów w pqwnym przedziale czasu, odmierzanym przez zegar (11) oraz z drugiej stirony alarmowy sygnalizator (12b), sygnalizujacy utrzymanie sie niebezpiecznego sta¬ nu w. dwóch lub Wiecej kolejnych przedzialach 60 czasu, odmierzanych przez zegar '(11).

2. Uklad wedlug zastrz. 1 znamienny tym, ze syg¬ nalizacyjny blok (C12) ma czterostartowy licznik (17) polaczony z trzema bramkami 1(19, 120 i 21), których wyjscia sa polaczone przez element (22) sumy lo- 65 gicznej z przerzultniklem (23), polaczonym z ostrze-61969 5 6 gawezyni sygnalizatorem (12a), natomiast bramka (12b) oraz z opózniajacymi elementami (25 i 26) (21) jest polaczona dodatkowo z przerzutnikiem przerzucajacymi licznik i(17), przy czyim ellement (24), polaczonym z alarmowym sygnalizatorem (25) ma wieksze opóznienie niz element (26). Dokonano jednej poprawki ^C* \W F/o 1 PL PL