PL61801B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 7. XII. 1970 61801 KI. 59 e, 9/01 MKP F 04 d, 2T/00 UKD Wspóltwórcy wynalazku: Tadeusz Haupt, Boleslaw Kowalski Wlasciciel patentu: Akademia Górniczo-Hutnicza (Katedra Termodyna¬ miki i Urzadzen Energetycznych), Kraków (Polska) Pompa odsrodkowa z bezdlawieniowa regulacja ilosci przeplywu Przedmiotem wynalazku jest pompa odsrodko¬ wa z bezdlawieniowa regulacja ilosci przeplywu, znajdujaca zastosowanie przy zmiennym zapotrze¬ bowaniu ilosci przeplywu cieczy.Znane sa pompy z bezdlawieniowa regulacja ilosci przeplywu, uzyskiwana przez zmiane ilo¬ sci obrotów walu pompy droga zmiany ilosci obro¬ tów silnika napedzajacego lub przy pomocy sprze¬ gla hydraulicznego. Regulacja wydajnosci przez zmiane ilosci obrotów silnika wymaga stosowania do napedu kosztownych silników elektrycznych, natomiast w pompach, wyposazonych w sprzegla hydrauliczne wystepuja znaczne straty mecha¬ niczne na tych sprzeglach.Ponadto sa znane pompy z regulacja ilosci prze¬ plywu, dokonywana poprzez dlawienie przy pomo¬ cy kierownicy wlotowej wzglednie wylotowej, lub lopatki kierowniczej, umieszczonej w dyfuzo- rze obudowy pompy albo za pomoca zaworu dla¬ wiacego, umieszczonego poza pompa.Znane pompy odsrodkowe sa wyposazone w wir¬ niki o stalych lopatkach, siegajacych zewnetrznej srednicy pokryw wirnika. Regulacja wydajnosci tych pomp odbywa sie poza wirnikiem, co wywo¬ luje znaczne straty hydrauliczne, podwyzszajace koszty eksploatacyjne.Niedogodnosci dotychczasowych rozwiazan usu¬ wa pompa odsrodkowa z bezdlawieniowa regula¬ cja ilosci przeplywu wedlug wynalazku, w któ¬ rej zastosowano wirnik z lopatkami dwuczescio¬ wymi", przy czym kazda z lopatek sklada sie z czesci stalej, polaczonej z pokrywami wirnika i czesci ruchomej, prowadzonej w rowkach pokry¬ wy górnej i dolnej wirnika, stycznie do biernych 5 powierzchni stalych lopatek. Wysieg lopatek ru¬ chomych ustala urzadzenie nastawcze, zawierajace dwie polaczone ze soba tuleje, z których jedna jest wyposazona w tarcze, polaczona z ruchomymi lo¬ patkami i jest osadzona obrotowo-luzno na wale io pompy, a druga jest osadzona przesuwnie na wie- loklinie walu i polaczona z dzwignia nastawcza.Pompa odsrodkowa z bezdlawieniowa regula¬ cja ilosci przeplywu wedlug wynalazku jest uwi¬ doczniona w przykladowym rozwiazaniu na ry- 15 sunku, na którym fig. 1 przedstawia w przekroju podluznym pompe wraz z urzadzeniem nastaw- czym, fig. 2 — w przekroju poprzecznym pompe wzdluz linii A-A, a fig. 3 odmiane pompy z in¬ nym rozwiazaniem urzadzenia nastawczego. 20 Pompa odsrodkowa sklada sie z korpusu 1, w któ¬ rym jest umieszczony wirnik 2, osadzony na- wale 3, i wyposazony w dwuczesciowe lopatki 4 i 5 oraz z urzadzenia nastawczego 6. Lopatki 4 sa po¬ laczone trwale z pokrywami 7 i 8 wirnika 2, przy 25 czym srednica zewnetrzna wienca lopatek 4 jest mniejsza od srednicy zewnetrznej pokryw 7 i 8.Lopatki 5 sa umieszczone ruchomo w rowkach 9 i 10 pokryw 7 i 8, stycznie do powierzchni bier¬ nych stalych lopatek 4. Ruchome lopatki 5 sa wy- 30 posazone w trzpienie 11, sluzace do przesuwania 61801\l^U: uii * 61801 ich w rowkach 9 i 10. Wysieg ruchomych lopatek 5 ustala nastawcze urzadzenie 6, skladajace sie z tarczy 12 i tulei 13, stanowiacych jednolita ca¬ losc, przy czym tuleja 13 jest polaczona wielozwo- jowym gwintem 14 z tuleja 16, osadzona prze- 5 suwnie na wieloklinie 15 walu 3. Tarcza 12 z tu¬ leja 13 jest osadzona obrotowo-luzno na wale 3 pompy. W tarczy 12 sa szczelinowe wyciecia 17, które obejmuja trzpienie 11, ruchomych lopatek 5. Tuleja 16 jest polaczona z nastawcza dzwignia i* 18, sluzaca do przesuwania tulei 16 na wielokli¬ nie1 15. Dzwignia 18 jest sterowana recznie lub zdalnie za pomoca silownika, nie uwidocznionego na rysurlku.Celem dokonania zmiany ilosci przeplywu za 15 pomoca pompy wedlug wynalazku, wychyla sie dzwignie 18, co powoduje nasuniecie tulei 16 na tuleje 13. W wyniku tego nastepuje obrót tarczy 12 o pewien kat i przesuniecie ruchomych lopa¬ tek 5 za pomoca trzpieni 11 znajdujacych sie 20 w wycieciach 17. Przesuniecie lopatek 5 powoduje zmiane srednicy zewnetrznej ich wienca i zmiane ilosci przeplywu.Odmiane pompy wedlug wynalazku stanowi pompa, zawierajaca inne rozwiazanie konstrukcyj- 2S ne nastawczego urzadzenia 6, które sklada sie z tarczy 12, wyposazonej w trzpienie 19 i tulei 13, stanowiacych jednolita calosc, przy czym tuleja 13 jest polaczona wielozwojowym gwintem 14 z osadzona przesuwnie na wieloklinie 15 walu 3, 30 tuleja 16. Tarcza 12 z tuleja 13 jest osadzona obro¬ towo-luzno na wale 3 pompy i jest polaczona po¬ przez trzpienie 19, lacznikami 20 z ruchomymi lopatkami 5, a tuleja 16 jest osadzona przesuwnie na wieloklinie 15 walu 3 i jest polaczona z na- 35 stawcza dzwignia 18.Regulacja ilosci przeplywu za pomoca pompy, stanowiacej odmiane pompy wedlug wynalazku, odbywa sie w ten sposób, ze przez wychylenie dzwigni 18, tuleja 16 nasuwa sie na tuleje 13, po- 40 wodujac obrót tarczy 12 o pewien kat. Wówczas laczniki 20 przesuwaja ruchome lopatki 5 i tym samym zmieniaja srednice zewnetrzna ich wien¬ ca, w wyniku czego nastepuje zmiana ilosci prze¬ plywu. 45 Pompa odsrodkowa wedlug wynalazku wykazuje o kilka procent mniejsze straty energetyczne w po¬ równaniu z pompami, w których regulacja od¬ bywa sie tradycyjnym sposobem, na przyklad przy pomocy sprzegiel hydraulicznych lub dla¬ wienia zaworami. PL PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Pompa odsrodkowa z bezdlawieniowa regu¬ lacja ilosci przeplywu, zawierajaca wirnik, osadzony na wale i umieszczony w korpusie, znamienna tym, ze wirnik (2) jest wyposazony w dwuczesciowe lopatki (4) i (5), z których stale lopatki (4) sa polaczone trwale z pokry¬ wami (7) i (8) wirnika (2), przy czym srednica zewnetrzna wienca lopatek (4) jest mniejsza od srednicy zewnetrznej pokryw (7) i (8), rucho¬ me lopatki (5) zas sa umieszczone w rowkach (9) i (10) pokryw (7) i (8), stycznie do powierz¬ chni biernych lopatek (4) i sa wyposazone w trzpienie (11), sluzace do przesuwania lo¬ patek (5) w rowkach (9) i (10), a ponadto ce¬ lem ustalenia wysiegu lopatek (5) pompa jest wyposazona w nastawcze urzadzenie (6).

2. Pompa wedlug zastrz. 1 znamienna tym, ze na¬ stawcze urzadzenie (6) sklada sie z tulei (13) i tarczy (12), stanowiacych jednolita calosc, przy czym tuleja (13) jest polaczona wielo¬ zwojowym gwintem (14), z osadzona przesuw¬ nie na wieloklinie (15) walu (3) tuleja (16), tarcza (12) zas, majaca szczelinowe wyciecia (17), obejmujace trzpienie (11) lopatek (5), jest osadzona wraz z tuleja (13) obrotowo-luzno na wale (3) pompy, a tuleja (16) jest polaczona z nastawcza dzwignia (18).

3. Odmiana pompy wedlug zastrz. 1 znamienna tym, ze Urzadzenie nastawcze (6) ' sklada sie z tarczy (12), wyposazonej w trzpienie (19) i tu¬ lei (13), stanowiacych jednolita calosc, przy czym tuleja (13) jest polaczona wielozwojowym gwintem (14), z osadzona przesuwnie na wielo¬ klinie (15) walu (3), tuleja (16), tarcza (12) zas z tuleja (13) jest osadzona obrotowo-luzno na wale (3) pompy i jest polaczona poprzez trzpie¬ nie (19) lacznikami (20) z ruchomymi lopatka¬ mi (5), a tuleja (16) jest osadzona przesuwnie na wieloklinie (15) walu (3) i jest pblaczona z nastaweza dzwignia (18).KI. 59 e, 9/01 61801 MKP F 04 d, 27/00 IL 9_ 8_ _L 2 5 10 Fig. 2.KI. 59 e, 9/01 61801 MKP F 04 d, 27/00 Krak 1 z. 409/70 230 PL PL