Opublikowano: 26.1.1971 61742 KI 67 a, 31/94 MKP B 24 b, 33/02 CZYTELNIA PS***-,* Wspóltwórcy wynalazku: Jerzy Rulka, Zbigniew Grausberg Wlasciciel patentu: Polskie Linie Oceaniczne, Gdynia (Polska) Urzadzenie do docierania duzych zaworów silnikowych Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do dociera¬ nia duzych zaworów silnikowych, przeznaczone w szcze¬ gólnosci do docierania grzybków w gniazdach zaworów wydechowych bardzo duzych silników spalinowych, któ¬ re sluza jako naped glówny na wiekszych jednostkach plywajacych.Znane dotychczas rozwiazania urzadzen do docierania duzych zaworów silnikowych sa bardzo zlozone pod wzgledem konstrukcyjnym i posiadaja naped pneuma- tyczno-hydrauliczny. Ponadto docieranie odbywa sie przez ciagly obrót grzybka, co z punktu widzenia tech¬ niki docierajacej zaworów nie zapewnia wymaganej ja¬ kosci dotarcia zaworów.Rozwiazanie stanowiace przedmiot niniejszego wyna¬ lazku ma na celu wyeliminowanie powyzszych niedogod¬ nosci technicznych i zapewnienie elementom docieraja¬ cym wszystkich ruchów skladowych, jakie sa niezbedne do prawidlowego dotarcia wydechowych zaworów w gniazdach zaworowych duzych silników spalinowych. Do ruchów tych naleza przede wszystkim: ruch obrotowo- -wahadlowy grzybka zaworowego, ruch obrotowy korpu¬ su gniazda zaworowego i pionowy ruch okresowy grzyb¬ ka zaworowego.Istota wynalazku jest wiec wyposazenie urzadzenia do docierania duzych zaworów wydechowych w mechanizm obrotowo-wahadlowy grzybka zaworowego, w mecha¬ nizm obrotowy korpusu gniazda zaworowego i w me¬ chanizm pionowego ruchu okresowego grzybka zaworo¬ wego, oddzielajacego okresowo grzybek od gniazda za- 10 15 20 25 30 worowego. Mechanizm obrotowo-wahadlowy grzybka za¬ worowego sklada sie ze sruby nawrotnej i ramienia na¬ pedu wahadlowego. Mechanizm obrotowy gniazda za¬ worowego sklada sie z* przekladni planetarnej i jedno¬ kierunkowej zapadki sprzeglowej. Wreszcie mechanizm pionowego ruchu okresowego grzybka zaworowego skla¬ da sie z rolek prowadzacych i elementów krzywkowych rozmieszczonych po obwodzie podstawy urzadzenia do¬ cierajacego. Wszystkie mechanizmy polaczone sa w jed¬ na calosc obudowa urzadzenia docierajacego i napedza¬ ne tylko jednym silnikiem esektryczayro.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widok z boku urzadzenia do docierania duzych zaworów silnikowych z zamontowanym zaworem wydechowym, fig. 2 — widok z góry urzadzenia do docierania duzych zaworów silnikowych z zamontowanym' zaworem wyde¬ chowym, fig. 3 — przekrój czesciowy A—A z fig. 1 przez mechanizm obrotowo-wahadlowy grzybka zaworo¬ wego, fig. 4 — przekrój czesciowy B—B z fig. 1 przez mechanizm obrotowy gniazda zaworowego, fig. 5 — przekrój czesciowy C—C z fig. 4 — przez mechanizm obrotowy korpusu gniazda zaworowego, a fig. 6 — prze¬ krój czesciowy D—D z fig. 2 przez krazek oporowy tarczy obrotowej korpusu zaworowego.Calosc urzadzenia do docierania duzych zaworów sil¬ nikowych sklada sie z obudowy (fig. 1 i 2), która sta¬ nowi podstawa 1, dwie kolumny podtrzymujace korpus gniazda zaworowego 2 z osia obrotu ramy 3 i blokowni- kami 4 ramy mocujacej 5 oraz dwie kolumny napedu 6174261742 silnikowego 6 i 7 polaczone na stale z podstawa obudo¬ wy urzadzenia 1.Na kolumnie silnikowej 7 osadzony jest silnik elek¬ tryczny 8 wraz z przekladnia kolowo-zebata 9 i lozys¬ kiem sruby pociagowej 10. Wewnatrz obudowy osadzo¬ ny jest mechanizm obrotowo-wahadlowy (fig. 2 i 3), skladajacy sie z wielkoskokowej sruby pociagowej 11 z nacietym w czesci srodkowej gwintem dwukierunko¬ wym 12, nakretki dwukierunkowej 13 wraz z kamie¬ niem prowadzacym 14, który osadzony jest obrotowo na nakretce 13 oraz ramienia napedu wahadlowego 15 osa¬ dzonego suwliwie w kamieniu prowadzacym 14 i obro¬ towo w uchwytach grzybka zaworowego 16. l^pp#zjnj i 51 sklada sie z: tulei rozpreznej 17 osadzonej wewnatrz tulii centrujacej 18 ze srubami dociskajacymi 19, prze- klalidfcyltiBihnii jlmieszLzacej sie w obudowie 20 prze- klajlni r* Skladajacej skj L kola centralnego o wewnetrz¬ nym uzebieniu 21 i dwóch kól satelitarnych 22, osadzo¬ nych na walkach posrednich 23 w jarzmie 24 obraca¬ jacym sie wokól pionowej osi walu 25 i zazebiajacych sie ze srodkowym kolem zebatym 26 przekladni sateli¬ tarnej, które osadzone jest obrotowo na pionowej osi walu 25.Ponadto mechanizm ten posiada równiez jednokierun¬ kowa zebatke napedowa 27 nacieta na dolnej plaszczyz¬ nie srodkowego kola zebatego 26 oraz plyte obrotowa 28 osadzona wokól osi jarzma 25 na lozysku tocznym 29 i trzech rolkach oporowych 30 i polaczonej na stale z wiencem zebatki 31, przy* czym plyta obrotowa 28 laczy sie z kolumnami podtrzymujacymi 2 za pomoca srub 32.Wewnatrz omawianej obudowy urzadzenia docieraja¬ cego znajduje sie'mechanizm pionowego ruchu ókreso-. wego grzybka zaworowego (fig. 4 i 5) sluzacy do okre¬ sowego podniesienia grzybka zaworowego wzgledem tóiv pusu gniazda zaworowego. Mechanizm %h sklada sie z czterech rolek prowadzacych 33 róferiiieszczonych na obwodzie dolnej plaszczyzny kola zebatego 21 i osadzo¬ nych obrotowo na sworzniach 34 brfczdwóeft elementów krzywkowych13^«stózonych nargórnej plaszczyznie ply¬ tyobrotowej 28f4aa t^^^iamynTiprómieniu co rolki pro¬ wadzace 33. Kó&r 'ó wewnetrznym irzebicrnu 21 jest znacznie szersze odRolsatelitarnychi2, tak^ze zazebie¬ nie kól przekladni ^satelitarnej'jes£ mozliwe przy pew¬ nych wzglednych 'przemieszczeniach sie tych kól zeba¬ tych podczas wejscia rolek prowadzacych 33 tfa element krzywkowy 35 i podniesienia sffckola zebatego 21 wzgle¬ dem kól satelitarnych 22 o pewna Meznaezna wielkosc.Rolki oporowe 30 osadzqne sa obrblo#b na sworzniach 36, które polaczonoHsaz plyta "obrotowa 28'za pomoca podstawek^katowych -37 v srub* niocujacych 38. Rolki te przechodza dolnym »koncem przez otwory rolkowe 39 i stykaja sie z podstawa obudowy 1.Mocowanie grzybka zaworowego 40 wraz z korpusem gniazda zaworowego 41 w urzadzeniu docierajacym (fig. 1 i 2) odbywa sie w,ten sposób, ze na korpus gniazda zaworowego 41 naklada sie rame mocujaca 5 z kolumna¬ mi 2, które uprzednio odlaczono od plyty obrotowej 28 przez odkrecenie srub 32. Rama mocujaca 5 moze byc obracana r wzgledem kolumn podtrzymujacych 2 wokól osi obrotu 3, co ulatwia wszelkie operacje polaczeniowe tej ramy z korpusem gniazda zaworowego, niezaleznie od jego aktualnego polozenia po demontazu z silnika spalinowego.Po polaczeniu ramy mocujacej 5 z korpusem gniaz¬ da zaworowego 41 srubami 42, calosc ustawia sie na 5 plycie obrotowej 28 i laczy z pozostala czescia urzadze¬ nia docierajacego srubami 32. Nastepnie do srodka kor¬ pusu gniazda zaworowego 41 wklada sie grzybek zawo¬ rowy 40 w ten sposób, ze trzonek grzybka zaworowe¬ go 44 wprowadza sie do tulei rozpreznej 17 i tulei cen- 10 trujacej 18. Z chwila oparcia sie grzybka zaworowego 40 w gniezdzie zaworowym 41 w miejscu styku grzyb¬ ka • zaworowego z gniazdem korpusu zaworowego 43 (fig. 3), dokreca sie sruby dociskajace tulei rozpreznej 19 do tulei centrujacej 18 (fig. 1 i 4) i w ten sposób trzo- 15 nek grzybka zaworowego 44 zostaje unieruchomiony w tulei centrujacej 18. Wreszcie korpus gniazda zaworo¬ wego 41 zabezpiecza sie blokownikami 4 (fig. 1 i 2) przed wahaniami wokól osi 3 oraz laczy sie ramie napedu wahadlowego 15 z grzybkiem zaworowym 40 za 20 pomoca sworznia 45 (fig. 3). Nierównomierny rozklad masy zaworu wydechowego w urzadzeniu docierajacym wyrównuje sie ciezarem przeciwwagowym 46.Zasada pracy urzadzenia docierajacego duzych zawo¬ rów silnikowych jest nizej opisana. Pod wplywem ob- 25 rotów silnika elektrycznego 8 oraz przekladni zebatej 9, nastepuje obrót w jednym kierunku wieloskokowej sruby pociagowej 11 w lozyskach 10. Obrót ten powoduje prze¬ suwanie sie dwukierunkowej nakretki 13 (fig. 3) wzdluz gwintu dwukierunkowego 12 az do konca tego gwintu, 30 gdzie na skutek gwintu dwukierunkowego przechodzi ona samoczynnie do drugiego nagwintowania i wraca z powrotem z powtarzajacym sie cyklem nawrotu. Po¬ niewaz dwukierunkowa nakretka 13 polaczona jest za posrednictwem kamienia prowadzacego 14 z ramieniem 35 napedu wahadlowego 15, wobec tego grzybek zaworu 40 wykonuje wzgledem korpusu gniazda zaworowego 41 ruchy obrotowo-wahadlowe1 wokól swej pionowej osi 47 (fig. 1), przewidziane wspomnianym na wstepie mecha¬ nizmem obrotowo-wahadlowym.Na skutek zakleszczonego trzonka grzybka zaworowe¬ go 44 w tulei centrujacej 18 (fig. ,4), ruch obrotowo-wa¬ hadlowy przenosi :sie dalej ^poprzez obudowe 20 prze¬ kladni planetarnej na kolo centralne o wewnetrznym uzebienia 21, które powoduje obrót kól satelitarnych 22 wokól swych walków posrednich 23 i w efekcie obrót srodkowego kola zebatego 26 przekladni planetarnej.Kolo to pod wplywem polaczenia w dolnej plaszczyznie z jednokierunkowa zebatka 27 oraz wiencem zebatym 31, powoduje obrót plyty obrotowej 28 tylko w jednym kie¬ runku, a"w drugim nastepuje poslizg zebatki 27. Ponie¬ waz plyta obrotowa 28 laczy sie z kolumnami mocuja¬ cymi 2, wobec tego korpus gniazda zaworowego 41 wy¬ konuje staly ruch obrotowy wokól osi korpusu gniaz¬ da47. ' Pod wplywem tego ciaglego ruchu obrotowego plyty obrotowej 28, rolki prowadzace 33 natrafiaja na element krzywkowy 35 (fig. 5) i powoduja podniesienie o pare milimetrów calego grzybka zaworowego 40 wzgledem ,_ korpusu gniazda zaworowego 41. o0 J# tea sposób pod wplywem obrotów silnika elek¬ trycznego urzadzenie docierajace duzych zaworów silni¬ kowych zapewnia trzy podstawowe ruchy, które sa nie¬ zbedne do wlasciwego dotarcia grzybka w gniezdzie za- 65 worowym w miejscu styku grzybka zaworowego z gniaz- 40 45 50 555 dem korpusu zaworowego 43 okretowego silnika spalino¬ wego duzej mocy. PL