PL61685B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: 09.VI.1968 XXXVII Miedzynarodowe Targi * Poznanskie Opublikowano: 10.11.1971 61685 KI. 21 a*, 8/02 MKP H 03 b, 3/08 [BIlLlOTJEKA JFKD * Wspóltwórcy wynalazku: Aleksander Brakowski, Mieczyslaw Sobol, Ta¬ deusz Jarecki Wlasciciel patentu: Zaklady Radiowe im. M. Kasprzaka (Zaklad Do¬ swiadczalny Aparatury Elektronicznej), Warszawa (Polska) Sposób strojenia generatora synchronizowanego wielkiej czestotliwosci oraz uklad do stosowania tego sposobu Przedmiotem wynalazku jest sposób strojenia generatora synchronizowanego wielkiej czestotli¬ wosci oraz uklad do stosowania tego sposobu dla synchronizacji generatora punktowego. Wynalazek znajdzie zastosowanie w ukladach syntezy czesto¬ tliwosci.Ogólna zasada dzialania punktowego generatora synchronizowanego, przestrajanego skokowo, w da¬ nym zakresie czestotliwosci, polega na wytwarza¬ niu odpowiedniego sygnalu dla kontroli jego cze¬ stotliwosci.Wytwarzanie sygnalu kontrolnego nastepuje przez porównanie czestotliwosci generatora syn¬ chronizowanego z wzorcowa czestotliwoscia odnie¬ sienia w dyskryminatorze fazy.' Stosuje sie albo bezposrednio porównanie czestotliwosci generatora punktowego, albo tez czestotliwosc te przeksztalca sie na stala czestotliwosc posrednia przed wpro¬ wadzeniem do dyskryminatora. W obydwu wypad¬ kach we wspólczesnie konstruowanych generato¬ rach punktowych synchronizowanych czestotliwos¬ cia wzorcowa przy skokowym przelaczaniu czesto¬ tliwosci, trudnoscia bylo uzyskanie stosunkowo duzej dokladnosci wstepnego nastrajania. Dla zla¬ godzenia tego wymagania stosuje sie niewielkie wymuszone wahania czestotliwosci wokól pozada¬ nej wartosci, wylaczane automatycznie po uzyska¬ niu synchronizmu. Dotychczas problemem jest opracowanie ukladu elektronicznego, który by po¬ zwalal na samoczynne precyzyjne zrealizowanie 10 15 20 25 30 synchronizacji przy malej dokladnosci wstepnego nastrojenia generatora.W znanym ukladzie zastosowano punktowy ge¬ nerator synchronizowany impulsowo czestotliwos¬ cia 1 MHz. Uzyto mechanicznie skokowo przela¬ czane obwody LC (dla kazdej pozycji) oraz trymer dla korygowania ich wspólnego zestrojenia. Jako zabezpieczenie na wypadek zaklócenia synchroni¬ zacji wprowadzono przekaznik uruchamiany pra¬ dem lampy reaktancyjnej. Przy braku synchroniz¬ mu przekaznik ten wylacza wyjsciowe napiecie generatora.W innym znanym ukladzie, wprowadzono szereg punktowych generatorów synchronizowanych im¬ pulsowo. Kazdy z nich jest wstepnie nastawiany na wlasciwa pozycje, harmoniczna czestotliwosci odniesienia przy pomocy zespolu kondensatorów wybieranych mechanicznie przelacznikiem skoko¬ wym, zas dyskryminator fazy doprowadza do syn¬ chronizmu. Skutkiem niestabilnosci czestotliwosci generatora punktowego, czestotliwosc ta moze sie znalezc po nastawieniu przelacznikiem, poza za¬ kresem chwytania. Dla umozliwienia osiagniecia synchronizmu, zastosowano w tym przypadku do¬ datkowy uklad sprzezony z lampa reaktancyjna, który powoduje powstanie drgan niskiej czestotli¬ wosci w petli sprzezenia zwrotnego synchronizacji.Wywoluja one wahania czestotliwosci generatora punktowego powodujac przechodzenie jej przez zakres chwytania. Wtedy dyskryminator fazy do- 61685T 3 prowadza generator do synchronizmu i wylacza dodatkowy uklad.Znany jest równiez uklad syntezy czestotliwosci, gdzie zastosowano punktowe generatory synchro¬ nizowane jako uklady selekcji harmonicznych. 5 Obwody LC generatora sa przelaczane mechanicz¬ nie jednoczesnie z wieloobwodowymi filtrami za¬ stosowanymi po ukladzie mieszajacym. Do syn- chronizmu doprowadza dyskryminator fazy, przy czym zastosowano uklad wprowadzajacy automa- 10 tycznie w synchronizm., W innym znanym ukladzie w szeregu punkto¬ wych generatorów synchronizowanych, zastosowa¬ no reczne strojenie wstepne za pomoca obroto¬ wych kondensatorów. Nastawianie na dana po- 15 zycje przeprowadza sie wedlug skali na osi nape¬ dowej. Jezeli czestotliwosc generatora nie znajdzie sie w zakresie chwytania dyskryminatora fazy, to dziala wtedy dodatkowy uklad w postaci genera¬ tora o bardzo niskiej czestotliwosci, który wywo- 20 luje wahania czestotliwosci generatora punktowe¬ go, powodujac przechodzenie przez ten zakres.Dyskryminator fazy doprowadza wtedy do syn¬ chronizmu i pomocniczy uklad jest wylaczany.Omówione wyzej znane uklady wymagaja uzys- 25 kiwania stosunkowo duzej dokladnosci wstepnego zestrojenia na kazdej wybieranej pozycji. Wada tych rozwiazan jest zawodnosc dzialania mecha¬ nicznych przelaczników w obwodach rezonanso¬ wych wielkiej czestotliwosci, mala odpornosc na 30 wstrzasy mechaniczne obwodów rezonansowych strojonych mechanicznie, oraz trudnosc hermety- zacjize wzgledu na wyprowadzenia osi napedowych na plyte czolowa przyrzadu.Celem wynalazku jest zwiekszenie niezawodnosci 35 dzialania i szybkosci strojenia generatora synchro¬ nizowanego wielkiej czestotliwosci oraz uproszcze¬ nie jego ukladu, zas zadaniem wynalazku jest opracowanie sposobu oraz ukladu do osiagniecia tegocelu. 40 Cel ten zostal osiagniety przez opracowanie spo¬ sobu opartego na zastosowaniu znanej metody wy¬ wolywania zmian czestotliwosci obwodów rezonan¬ sowych przez oddzialywanie napiecia lub pradu stalego na elementy strojone obwodów polegaja- 45 cego na tym, ze generator synchronizowany ze- straja sie wstepnie automatycznie lub pólautoma¬ tycznie do wartosci czestotliwosci zblizonej z za¬ dana, skutkiem czego doprowadza sie na wejscie do dyskryminatora fazy czestotliwosc posrednia 50 otrzymana z porównania uzyskanej czestotliwosci generatora z przeksztalcona czestotliwoscia wzor¬ cowa. Nastepnie z dyskryminatora doprowadza sie do ukladu sterujacego ukladem automatycznego strojenia generatora czestotliwosc róznicowa, otrzy- 55 mana z porównania czestotliwosci posredniej z przeksztalcona czestotliwoscia wzorcowa, do chwili ustalenia sie czestotliwosci generatora, na wartosci z zakresu chwytania synchronizacji przez dyskryminator. Opracowany uklad do stosowania 60 sposobu dla synchronizacji generatora punktowego wielkiej czestotliwosci charakteryzuje sie tym, ze ma jako uklad automatycznego strojenia generato¬ ra, generator szukajacy najlepiej bloking-genera- tor, polaczony z wyjsciem ukladu mieszajacego 65 1 4 poprzez uklad detekcyjny, zas z dyskryminatorem fazy poprzez filtr dolnoprzepustowy i uklad ste¬ rujacy.Wynalazek zostanie blizej objasniony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, przedstawiajacym schemat blokowy' ukladu dla synchronizowania generatora punktowego wielkiej czestotliwosci.W wynalazku wykorzystano znany sposób wy¬ wolywania zmian czestotliwosci generatora przez oddzialywanie napiecia i pradu stalego na ele¬ menty strojone w obwodzie rezonansowym.W przykladzie wykonania ukladu wedlug wyna¬ lazku, jako element nastrajania generatora punk¬ towego zastosowano cewke ze rdzeniem magne¬ tycznym, zas jako element podstrajania w obwo¬ dzie synchronizacji, diode pojemnosciowa.Synchronizowany punktowy generator . wielkiej czestotliwosci 1 dolaczony jest do zacisku A, do którego doprowadzony jest prad staly z zasilacza poprzez uklad skokowo przelaczanych oporów.Z generatorem 1 polaczony jest uklad mieszajacy 2, dolaczony do zacisku B, do którego dolaczony jest generator o wzorcowej czestotliwosci odnie¬ sienia.Z ukladem mieszajacym 2, jest polaczony dys¬ kryminator fazy 3, polaczony poprzez uklad prze¬ ksztalcajacy 4 z zaciskiem B. Dyskryminator fazy 3 jest polaczony poprzez filtr korekcyjny 5 z ge¬ neratorem synchronizowanym 1. Z dyskryminato¬ rem fazy 3 jest poprzez filtr dolnoprzepustowy 6 polaczony uklad sterujacy 7 z dwustanowym prze- rzutnikiem. Uklad 7 polaczony jest zaciskiem C oraz z generatorem szukajacym 8. Generator szu¬ kajacy 8 polaczony jest z generatorem synchro¬ nizowanym 1 oraz poprzez uklad detekcyjny 9 z ukladem mieszajacym 2. Wyjscie generatora 1 jest poprzez separator 10 doprowadzone do za¬ cisku D.Dzialanie ukladu wedlug wynalazku jest naste¬ pujace: Czestotliwosc generatora punktowego wiel¬ kiej czestotliwosci 1 jest nastawiona wstepnie za pomoca doprowadzanego do obwodów rezonanso¬ wych, pradu stalego, którego wielkosc jest ustalo¬ na skokowo za pomoca recznie nastawianych przelaczników.Czestotliwosc Fg generatora synchronizowanego 1 doprowadzona jest do ukladu mieszajacego 2, do którego doprowadzona jest równiez czestotliwosc wzorcowa odniesienia Fo. W ukladzie mieszajacym wytwarza sie czestotliwosc posrednia.Po wlaczeniu pradu stalego na wejscie A cze¬ stotliwosc Fg generatora 1, doprowadzona do ukla¬ du mieszajacego 2, po przemianie moze nie znaj¬ dowac sie wewnatrz pasma filtru wzmacniacza po¬ sredniej czestotliwosci i na wyjsciu ukladu mie¬ szajacego 2 nie pojawi sie czestotliwosc posrednia Fp. Generator szukajacy 8 uruchamiany z chwila wlaczenia zasilania nie otrzymujac zadnej infor¬ macji o zblizeniu sie do dokladnego nastrojenia dziala wywolujac okresowe wahania czestotliwosci, generatora punktowego 1 z bardzo mala czestotli¬ woscia, dopóki jego czestotliwosc nie zostanie- wprowadzona w zakres przenoszenia filtru. Poja¬ wienie sie czestotliwosci posredniej Fp na wyjsciu ukladu mieszajacego 2 powoduje powstanie na61685 wyjsciu detekcyjnego ukladu 9 napiecia stalego i zahamowanie pracy generatora szukajacego 8.Generator szukajacy 8 nie przestaje pracowac, po¬ niewaz równoczesnie w dyskryminatorze fazy 3 wytwarza sie czestotliwosc róznicowa Fr z czesto¬ tliwosci posredniej Fp oraz czestotliwosci otrzy¬ manej z ukladu 4 przeksztalcajacego czestotliwosc wzorcowa Fo. Czestotliwosc róznicowa Fr dziala poprzez filtr dolnoprzepustowy 6 i uklad steru¬ jacy 7 na generator szukajacy 8, podtrzymujac jego prace, • lecz ze zmniejszona szybkoscia. Dal¬ sze dzialanie generatora szukajacego 8 doprowadza do tak znacznego obnizenia czestotliwosci rózni¬ cowej Fr, przy zblizaniu sie do dokladnego zestro¬ jenia generatora 1, ze generator 1 wpada w syn- chronizm z przeksztalcona czestotliwoscia Fo.Wówczas zanika czestotliwosc róznicowa Fr w dyskryminatorze 3 i nie kieruje ona juz ukla¬ dem sterujacym 7, w którym przerzutnik dwusta¬ nowy przerzuca sie do drugiej pozycji i daje na zacisk C informacje o dostrojeniu.Uklad sterujacy 7 nie podtrzymuje pracy gene¬ ratora szukajacego 8, który przestaje dzialac. Osta¬ tecznie do synchronizmu generator punktowy 1 doprowadzony jest przez sygnal kontrolny z dys- kryminatora 3, otrzymywany poprzez filtr korek¬ cyjny 5. Czestotliwosc generatora Fg, doprowa¬ dzona jest poprzez separator 10 na wyjscie D.Sposób strojenia generatora synchronizowanego wielkiej czestotliwosci ma zastosowanie do innych ukladów automatycznej synchronizacji generatorów wielkiej czestotliwosci. Zamiast generatora szuka¬ jacego moze byc bowiem wlaczony dowolny uklad automatycznego strojenia, zawierajacy ekonomicz¬ nie uzasadniona ilosc czlonów, z których kazdy jako informacje podaje wlasciwa dla niego cze¬ stotliwosc posrednia. PL PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób strojenia generatora synchronizowa¬ nego wielkiej czestotliwosci, oparty na zastosowa¬ niu znanej metody wywolywania zmian czestotli¬ wosci obwodów rezonansowych przez oddzialywa¬ lo nie napiecia lub pradu stalego na elementy stro¬ jone obwodów, znamienny tym, ze generator syn¬ chronizowany zestraja sie wstepnie automatycznie lub pólautomatycznie do wartosci czestotliwosci, zblizonej z zadana, skutkiem czego doprowadza sie 15 na wejscie dp dyskryminatora fazy czestotliwosc posrednia, otrzymana z porównania uzyskanej cze¬ stotliwosci generatora z przeksztalcona czestotli¬ woscia wzorcowa, po czym z dyskryminatora do¬ prowadza sie do ukladu sterujacego ukladem auto- 20 matycznego strojenia generatora czestotliwosc róz¬ nicowa, otrzymana z porównania czestotliwosci posredniej z przeksztalcona czestotliwoscia wzor¬ cowa, dla dostrojenia czestotliwosci generatora do wartosci z zakresu chwytania synchronizacji przez 25 dyskryminator.

2. Uklad do stosowania sposobu wedlug zastrz. 1, dla synchronizacji generatora punktowego wiel¬ kiej czestotliwosci, znamienny tym, ze ma jako uklad automatycznego strojenia generatora (1), ge- 30 nerator szukajacy (8), najlepiej generator bloku¬ jacy, polaczony z wyjsciem ukladu mieszajacego (2) poprzez uklad detekcyjny (9), zas z dyskrymi- notorem fazy (3), poprzez filtr dolnoprzepustowy (6) i uklad sterujacy (7).

3. ) A) —UH—0—l E 0—-0—-O- •—\1D\—»— PL PL