Opublikowano: 20.XI.1970 61637 KI. 46 a, 75/32 MKP F 02 b, 75/32 UKO Twórca wynalazku: Stanislaw Tomczak Wlasciciel patentu: Huta Stalowa Wola Przedsiebiorstwo Panstwowe, Stalowa Wola (Polska) Urzadzenie sprzegajace wal z tlokiem w silnikach spalinowych i innych maszynach tlokowych Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie sprze¬ gajace wal z tlokiem w silnikach spalinowych i innych maszynach tlokowych o ruchu tloka po¬ suwisto zwrotnym.Obecnie w silnikach tlokowych ruch posuwisto- zwrotny tloka jest zamieniony na ruch obroto¬ wy walu poprzez korbe i korbowód tworzac tak zwany mechanizm korbowy.Z uwagi na niekorzystny uklad naprezen w poszczególnych czesciach mechanizmów • korbo¬ wych, uklady te sa bardzo ciezkie przyczyniajac sie w glównej mierze do niepozadanego wzrostu ciezaru maszyn. Trudna i pracochlonna jest tez produkcja mechanizmów korbowych, zwlaszcza walu korbowego, ich montaz i konserwacja.Celem wynalazku jest uproszczenie konstrukcji mechanizmu przeksztalcajacego ruch posuwisto- zwrotny tloka na ruch obrotowy walu, polepsze¬ nie technologii wytwarzania oraz warunków pracy i konserwacji.Cel ten zgodnie z wynalazkiem spelnia mecha¬ nizm skladajacy sie z walu prostego osadzonego w lozyskach i polaczonego z korbowodem, z tym, ze lozyska sa osadzone w obudowie wirujacej usy¬ tuowanej pod katem wzgledem osi walu i polaczo¬ nej na stale z kolem zamachowym i kolem prze¬ kazujacym naped.W przedstawionym mechanizmie ruch posuwi¬ sto-zwrotny korbowodu jest przenoszony na gór- 20 25 30 ny koniec walu, który wykonujac ruch obrotowy dookola osi obudowy powoduje wirowanie obu¬ dowy wraz z kolem zamachowym i kolem zdaja¬ cym naped. Wielkosc uzyskiwanego momentu za¬ lezy od wielkosci stosunku dlugosci calego walu do czesci znajdujacej sie pomiedzy lozyskami oraz stosunku promienia mimosrodu w miejscu pola¬ czenia z korbowodem do promienia mimosrodu w lozysku srodkowej czesci walu.Mechanizm wedlug wynalazku odznacza sie pro¬ sta oraz bardzo latwa w wykonawstwie kon¬ strukcja oraz umozliwia obnizenie wirujacych mas i ciezaru ukladu.Dzieki równomiernej pracy zostaly obnizone drgania powstajace podczas pracy maszyny.Przedmiot wynalazku jest.przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na zalaczonym rysunku w przekroju wzdluznym.Wal 1 usytuowany pod katem wzgledem osi obrotu obudowy 2 osadzony jest jednym koncem w lozysku wahliwym 3. Drugie podparcie walu w lozysku 4 osadzonym w obudowie wirujacej 2 znajduje sie w pewnej odleglosci 1 od lozyska 3 osadzonego w czesci 5 zamocowanej nieruchomo do kadluba maszyny. Korbowód 6 polaczony jest z drugim, wystajacym z obudowy wirujacej kon¬ cem walu 1. Na obudowie 2 montowane sa wiru¬ jace z obudowa kolo zamachowe 8 i kolo nape¬ dowe 7. Obudowa wirujaca 2 na lozyskach 9 moze 6163761637 obracac sie wokól czesci stalej 5 mechanizmu, za¬ mykanej pokrywa 10.Ruch posuwisto zwrotny tloka poprzez korbo- wód 6 jest przenoszony na wal 1, którego górna czesc wykonuje ruch obrotowy wokól osi obu¬ dowy 2 wprawiajac ja w obrót wraz z kolem za¬ machowym 8 i kolem napedowym 7. Wal 1 wokól wlasnej osi nie obraca sie a moment uzy¬ skiwany na kole napedowym 7 zalezy od wielko- L R sci stosunków — i —. Zgodnie z wynalazkiem do 1 r walu prostego 1 moze byc mocowanych tez dwa lub wiecej korbowodów w ukladzie trójkat, gniaz¬ da lub innym. 10 PL