PL6159B1 - Sposób i urzadzenie do miarkowania posuwu swidra podczas wiercenia. - Google Patents

Description

Wyjniailaizek dotyczy sposobu di urlzadze- nua dlo iwneroejniiia oH/woróiw swildinoiw!y)clh i o- bejmnujie onzadizentie dlo salmioicizynnieij koin- troilHl slwidmai oidjpowfedbilo d|o opotru isfkal lub wllalsdlwosci [wiiieiricoeydi polkliadJówl.'Rzeic^a :jies/t idloauiosJlia, by móia^kolwaincc irucliu swidra €(dJbyw(ailo siie anaeiZja^odiniife, bez poisliilzgów taraila zimielnnicgo, ja|kik ob¬ serwowane sa w pedlniiach pakowych, .rmiiar- koiwintilkalch hydirauiiiciznycih,, ipaisoiwytcih iii ciiiejr- nycih zmialniej dbtychciziais budoiwy. Sily me- dhadiiazne .sltosiciwamie wiediling wynadalzku dlo miairfcowlania mile izimiieniiia|ja kileiriuiniku, cizyli me poisiiiada/ja punktowi zwlroitui, llera «dk- siw|ia tiolscdL W tfcen spoisiób zmniilejisiza sie w|p)lyfw beiziwiLadlnosicli, a mliairkownik mie zalezy w dlziiallainiiiu od) -wyitardia sie i zuzycia czesci m^chiainizimjU.Otrzymalne jest miarkowanie wymuszo¬ ne, bardzo dokladne, cziule ii szybko dziala¬ jace.Spdsób iiMiefjsizy samicdzyininiie nniiarkuije pasimw siwiidirai. Posiladlai itoi wnellfciie ,'zniaicizieinfle przy wieroelniiiu iz obiegiem clileazy Wb raullai, swiiidlelr imotze isóe bawilem posarwiaic odpc- wiileidlnao do poitirzeby ii do cgraniiczen w oibiie- gu cieictzy pc dcziais c^ysizczeniilai iz muiliu zibio- rowiilsk igiaiziotwycli lu|b wodnych, allibo zialbelz- paieazienia od twarzemiai sie bryl gliny na swlidirlze,, aillbo •wresizciLe przy iwycilajgainlilu nlai- uzedziil wierltiniiiazych.Spolsób niinliieljisJzy poziwialla stosoiwiac sika¬ ly naioiisk swildlrai,, nileizfaileznie od «wtlasic8w|o scoi ppkllajdów wileirconycli, który izimdtedilal d3e w lodlwrofaiyrn stosunku dlo twardoisci tychze.Wiolbec tego nianziedziile moze sóe poisiuwac z iuatjwiiiejksiza isizyibkjosdia imoiziliwa bez olbiaJwylisizjkcidizeniiiai, Pidstzdzjególkie oz^sail zespcflu iwIjteEtloiiciaeig^-''1^2!! .iZiaibcaapfiocizcMiiei oid przecia- zejnnla i) uBizfcadizen, tiaik oz^sityich iw* piriziyrza- daicli imiialflkowianych rejcizlniiie.Wlilcinceiniiie niaoizedziiiaimiil ohridtoiwieimiJ iwie- ditu|g niitoie/jiszelgio s(p|o(sioibiu pqsiila|dlal qiaped zitoizomiy z dwóch oziesclil, pdlajczonyich pedl- nfiia tróizlnScfowa, wiobeic ciziego mariislki jjiaU swi¬ der iwywiitetna zlalezy icid! jiaigo cdlezalnu izlei Zimia- najmi zaileizanetmi «old; cjp|or\tL pnzewiilercamjej sikaly. Osiilajgatne jeisit tu wiieltfoeiniile oitworów ptfzy (pclniocy jiaik iii)aj(pTicisitsizytclhiir.zadlz)en' i mozlMwale izjwiijezilyclh meiahainliizimów. Znimoiej- .sziai to ikasizity uirizadzieliula orlkiz priaicy na-" pedjit Do na|ped|u stosowac imoiztnlaf. .siillinlllkil e- Idkfaiyczne ,z|wykle, obslu|gu!ja|ce urzadzenie we wisizyisltlkilclli ijeigo czymnioiscliiacih.ZwiaWty przytizjaidl wiertniczy moze byc laltwio uimiiesizcizonjy w od|poiWL:icidinJ3dj osfiolnfo, oo pioizwialla ziajpiabilec nifasizciziesiliilwym) wy¬ padkom ii uisltowiac urziadEenie bez ttfudiu na mioizlliilwiJe malleij pofwienzcihni.Miiairlkoiwiatnflic sizylbfkosciii ziaichioiwiuije o^ kfldsdania rózinfilce mocy majpedb .liulb iruaicilslku pirizy wsizeilMlcli waHrunikaJch pniaicy.Uinzicydzeiniiie plcizwiallai (równiez w iprioisity sppisólb mienzyc i wykazywac nadiisk dJóta, nfiezialieznlile Oid wairiumikóiw pdiaJcy i qd poizflb- (mai,',, nia jaJkiilm. adlbywlai isiiie wtilelilcedile.Miilem-ilk urizladziemiilai siklaldlai sile iz ozescli wyjkajzai)jaicy)ah na^wii^kslze izia|pateebio(wiainiife i gramce nia/disku, oraz z szeiregu urzadzen dbdiaitkcwych.Fli(g. 1 i 2 ipmzedstlawilaljja wykresy .zmlal- miloiniujape sillriilki delktryjcizinie fc|tois|ctwiatae w tem ulrizadzieniiiui; fi|g. 3 — wtiidoik w zjarysile uirtza|dlzen wffiertndlczycli z imiialitkowainiiicim1 isia- mocizyimnietm; fiijg|. 4 ..—jSizciziególowy rzlurti po- ziioimy uaizaidizen wieritnOozyicih; fig. 5 :—¦ rzult pionoiwy rfceigo z"es|paliu; fi)g. 6 — tfzuit my slpoizieigilel prizejliajczajaiciyidh utfziajdzeiniia wisIkaJziatale mja fi|g. 4; fii|g|. 7 ii 8 — .ziairiysy wisikai- izujlape IWetnuiiKek rudhów dlzwAgniJ sptriz^igllaL w- paslziazeg|óilnyic'h iptrzypajdlkalclb; fi|g. 9—prze¬ krój1 poprzeczny wiodizikiai spezynowego w1 podinjoistniilktu wedlug fi|g. 6; fife 10 — widok zgary ziesjpjdlu wiientaifiiczjeigo w iziaisitosowiainiu do wSeraetniila udairotwle|go; fig. 11 — nznirt! pdlo^ oowy itejgo z«els|ptollu; fig). 12 — splrzyrtzad wlieirltlniilclzy iteg^ umz^dlz^niiia); Ji|g( 13 — nzoiit pionowy ii (pirzlelklróij aziesdilaw|y 4o fi|g. 12; filg. 14 — ^lairys regullaitoira izaislboisolwtameigp laozuwle iz tpirzyilzaideim £i|g. 12.Wyinfa|lalzeik lazcizie^óllinilelj aadlalje sdie db wfercenfila otworów swidroiwtych na .rolp^, prizycizjelm zilidzotne iziaibleigii, ipoilaCfZonfe z mSlarkolwiainjiiem od rekiJ iSwiiidlm lobinotlowegioi, odlbylwlalja slile siaimoczyimnile i (przy n&ijwSjelk- szeij mozilatwiiiej siz^ylblkosoii bez tolbaJwy o usizlko- dzetilie lurzadizemial Robota wliertacza cibej- miujie azeireg izaibiieigów. Jddleai z miidh zaczy¬ na sie iw| cluwdili, gd^y wdani1jacy swliider db- tyfkai spodu otworu, a feonczy sie, gdy koilo dbilatoaljape swiilder znajdlzile sie blilsiko sito»lu dbrotowegia Okres ten oidpowaiada pogle- bienkL otworu cidl 8 do 15 m* W izialleizmosciii cud ,naipfoltyikajnyicih iskal o- kres (tdn trwfac ,mioze ikliHlkai igoidizdin), dbpóki nile .ziajjdzlie pidttedba zmiiatny oisitlnz^ roibo^ cz^go. Swiilder nlalpottylka zlarówmo miieiklkie, j.alk li tlwiainde islkaly. Wflerttalaz idlzclaftlajl pttizelto niairizedzieim na dhybliil itnafiill, iklienuljac sde tyl¬ ko ipe(wmie(iiii mnileij Uufb wiiecieij pteizyptuiszcizle- nliiaimtLLuzowall lotni miiiajniowikliie tasme hamail- ca nia belbniie liiboiwyim),, Iktóry wyikoniywafl: obrót o nHiewiieliki kait i oipusizjazal swiildler taifc, liz w chwali doitkrii^ciai spoidlu otlworu cze(sc cd^atnu pirze^odu pnzejmfuje ositrze. WóW- czlaisi wnentaiaz pmzyioiaiga baimiutec ji uoilenu- clialmiilai befbem, az swiildler, jiak prz^ylpulsiziczia, iwywSiercdi odjpowliiediniil ictwólr,. Zajbieigi te .nla- sitepituja ;po SiOibie ikolejnio) w miJajre pogle- bialnliiaj oftwoitiu.Nlaijlwi^ksize disnilemilei inlai osltirizie .powisitaje w dhwffi] ^alialmloiwiainiiia belbniai, t. tj- pierwisize- go ;zeitknjieiclii£L. •-swlidlraj ziei s|podeim ottlwioliltL Cisnlieniie ito w oni-latre wieiroetnila1 ottwloaiti s*ojp- iniowo «illabntt!e. Pqgl^biainiie otwloirHi^ wytniósi prizietb izalliedlwiie polowe (tego,jj»akiieiby lilsihniiia- lo puzy utrzymy*wa!nii(UJ cdisiniifeinJiia. sltafte nla wialiitbsdi naijiwyizsizieij dopou&zozlaJkuelj zie — 2 —wzgledu ma belzjpceazensitwio pracy. Samio- czymJnryi posuw istwiidra ipflzy niiiezim/iielnlneim cisriiemiiu z»a|plelwniila flittch swidrai dwfaJklrotniLe predze!jf amlizelii prizy milaliikowanttlu recznem.W trizecizywisitascii zas rózmulca' ta bywtet znajaznlie wliieksiza.Rury wiileartiniiazei (walza okolo 20 It. Swildelr obailazony jelsit ljeidiniak mliielwiilellka itylllko cze¬ scia 'tego ciezaru, n|p. 1,5 dlo 2 t. Resiztie cie- zajru przepiluje hak, ma którym wH uriZia- diziefluiie. Pnzy .ptfzeklrocizeinifu rttejgo clislnEieiriiia nlastepujjie sitejpcleinie ostrza swiiidirai, ia cjzesfto- krioc zaichodza uiszkoidzenia zinarazmiilci c!i|ez- siz€ jeszidze, jiak-zgiedle.. nur wlietitniczychy zlamianiie tychze liulb swidra i przetoilazelnlile siiUniilka na|pedzia|ja|cc(go swider.WisizelkSie wypaidikii itego rodzaju sposób nJimejszy calkowicie usuwa, poniewaz na- cislk .swiidlral imliialrlkuije sfie isiajmfcidzymjntle -w, iza- lezlnlolscii od plrzlewliiaricainiego- pokliaidu, wobec czego opór, jaki napotyka,Astrze narzedzia,. nie ulega zadlniyim zimiilamiam.Urzadzenie uiwiidocz^uiioiie w ziarysie ma fig. 3, sfclalda sie. ze swiklnal 'olbr/otowegoi, po¬ laczonego w .siposób zwykly .z bebnem «wiier!t- niczyim 2, na|pe|dlza(riyim (pitlzielzi isfflniki ellek- tryazne 3 A 4, jpdlacizoane ;z pednlija irózmlilcioiwa 5. Befbenj posiada zwykly faafmlulec recz- iny 6. , SWilder 1 ma kwaldkiaftowy ilulb zebrowaty trizioin 7, iziasitcsiowainry dlo 'isltlclllu idbiiidtbwtego lub zjeblajtego kala stozlkolwego 8 i wiiai ii wdila|gu'';zaip|olmioca tlainiy 10, przeiiizuioonej pflzem koila linowe 9 li! njalwikiietej na beben 2.Siltók 3, któh-y nadaje cnujch obrotiowy swidrowi 1, ii isiikiifc 4, (sluzialcy dlo ceUóW miiadkownlilczydh, olbralcajja sie w kilelnulmkaich odwrotnych i polaczone sa w odjpowiedinii1 s|pos;ób z ipoiadruilcaj g ilulb inmdrn zródleirn prajdlu.Wajl glówmy siiillnika! 3 pfófliaczoiny ijest bezposrednio z kolem sitozkowem 13, któ- re'stlainictwli! czesc zewinetinzinia~pedinij rózmicio^ «w(e|j! 5. Wall sfaitka 4 pidlAczoiny jieisft z kolem sitozkowem 15, sitmowiacjem idirtulgile zakon- cizeniie .zejwmetliiztnie pednii róziniicowelj. Kolia iz^baltei 13 i1 15 moga kól stozklotwyfclh 19, u|miieszcz|oinycih al pinzy- mocowiatnyiah wewni|ajtirz bebnila ^i/Kojn^trtiik- cyjaMie to urzadzenlie prizedstaiwiiaja fijg* 4 — 11. FSjg. 3 sitainOwii ijedynie uipmosizozloiny zia)- ryis urzaidzietnfllai.Simiifk? 3 i 4 obracaja sile w sltrioiny oid- winoltintei ii) miel ,'ztmlileiniifalja msgdiy- kieir)uitiku sWe- go ruchu. Silnik 3 wipraiWiaj (W nuiah ckoflo' zefhalte 13 W tóeiruirikiu ^obniiz^jabyim^ zaiWife- szotny na b^bnlile 2 ciezar, siiilnik zas 4, wjpra- w|iiaja|c w nucb kofto zebate 15, rpodbosi ten ciieziaiit O ile effllniiklil 3 ni' 4 obiriate|j,a' sie na- daznile z jfedtoafooiwja »zy|bkcnsiciiiaj, isizybkosc pedlniil róizinicolwie(j 19 odipfciwSaidiai zeru i cz^sc // bebma |pfdzoi$taije bez nurihu. W tym stanie nzeozy urzadzenie wiertfniicze nie pcisiilada obciaizemdiar :'." ^ " •Pio zalwliieisizenilu" * diezlDtegor [plrizfelWiodiu wUlemtnibzego tma faakiu pcwsitalje ma cz|escli!'//" belbnai petwiieni motnent i po izliuzowiattuiu' ba- mulicia 6 ;pirze:z wSiertaoza swider 1 --zacznie : o|padiac. Pod ciezarem swidra 1 czesc 11 wprawia w nuch czlon irózniicowy 19 pedtmir róznicdiwej 5, który wywolal pttizez klolaMze- bate* peiwien moment na obu siilnikteuchelek- tirryaznydh 3 El 4. Wobec te|gol silnik 3, obrai- daijacy siie w kierunku 'od^oiwiladlaijaicyiii o- padaniiiu swiiidlrta, powiekszy szybkosc oibro* tki i sitainae siie ipraidlnlica. Z drUigiej stronty obdlaioajady sole. w kiier,uinku przeciwnym siil- nlik 4 bedztiie hamowal dzfflallaime pedbn róz- liiiodwej 5, priacuijac jako siJnik.Sizybkasc ibileigu "isiilliniików 3 i 4 zlafliezy otd iich1 charakterystyki oralz stosunku j#zeloze- nma pedni róznicowej 5. Dlaiiiproszozenilai za¬ klada sie, ze .silniki 3 k 4 :sa jednakowe co do iwynid!airów/i chlairaklteirysitykil iszybkpisci bce|gu, oraz. ze jporuisizaja dnie wyladzwile da¬ ne dbciazenie, ijakile "wtytiw-ainzaljia^b^betai 2 i swiildler 1.' Jezeli! pominac tatnoie uinzaidzieniiia, to szybkosc silnika 3 bedizfe ipirzewyzsizialla szybkosc nadlazma o tyle, o Sie sziyblkosc ob- noltu siilnikal 4 bedziie nazisiza. Szybkosc czlo- na róznicowego 19 bedzie zaiwsze Wynosila — 3 —pojlowe irózmiisciy szybkosci) obu kól zebaJtych 13 i 15. KTenuniek obrotu odpowiada rtucho- wiJ (kola! zebaltie[g|o olhnaca|jaiae(go isie szybeiieij.Intneimii slawy w oimawibinryim wy|padlku ozlon róznicowy 19 bedzie sie obracal w kfiiertunikiu opadaniaj czesci bebnia 11.Jezeli ^pctóJLilzlg i&iJltniilkaj 4 przy wskazaniem obdajzediiu wylnobstiie 2%, szybkosc jejgo wy- niiielslile 98% azybkoscn iiiarmajljntój, ;a' jsiztybkosc sMIka 3 102% iszylbfeasdi podialn-eij mawykme- salch £i|g. 1 iii 2. Krzywie 'be wslkaizfciija sftoisu- nefc sizybfcolsciL' nadaizniej i .szybkosdi p(r(zy pelinem obciazeniu silników. 4 i 3 w róznych walnunkach placy. Rózoiiaa ^zybkosd! sliltnii- ków jpodiziiiejlolniai przez, dwa li (po ',tHWfz|gledlnfei- niu przeWaidlm!, daije sizybko«sc ruchu aziloma róanliidowiego 19 i bebnia ii. Istcltmy ruch o* strzal swildra1 majleje wraz z iHosicliia krejgów liny, która wzrasta w miare poglebiania otworu, Sillniilk miiiajnkotwliuiicizy 4 pachllattiiia wilec ©nergje z przewodu zasilajacego, podczas gdy silliniik 3 wytwarza (pewna losc €inieiig)jiii, p«Otalfc|Wia& pf&iaulje w chairfalkterze ipradlnfficy pmzy izjwlil^kszioneij niaidlazlmej szybkosci obttio- tów. Pazia pewmelmii nilezlnlaicizneiiiii isilJralttaniii obal -sdflJnliOoi wlzaljemniie isdle równiowajza. E- nengja kinteftycznia opadajacej miaisy sitanowii przeto ijedylnla .sSle, obryto - Gdy imaiszymia) 3 ipracuje w rolfi silnika, WjprawLa njp, w mch sltól obrotowy 8; moc wyitlwarizalnla/ prizjez beben (wJeribnliczy 2 wsjpfólid(zii)ailtai iz nnim w tej iprtalcy.• ? 'M3aittou|jacia cziyinnosc siijmfika 4 polega na podtacrsfzeruiiu limb n-ai dazeniu do ipodtaie- sdletni&ai awiildlfiat z otlwoiru. Noe ulle|ga cuiiai pirze- rwlile matweit w dkr,elsiie ctpadaJnlila swidra. Ob- dajzelniie siilliniJka 4 ddjpowiadla momentowi (sifcreaenilu1) na bebnie H\ pomintoizoneniu przez szybkosc, jlaka bebein 11 posiialdlallby €d|po)wffledbilo -dla jprzefkiladtoil, igdyby snllnik 3 pozostawial belz aiuchia Pofti/iewlaiz slkreit na bebnile 11 pochodM 'c|d izalwielsizioinieigo ma snuim swidra /, wyfndka sfbad, ze cbdlapeiiife silnika #.stla(niowil dbkiladlna mllaJre ttejgo coezam.Naljodlpowliedni^jstzym typem napedu jest tu silnik ikidkiklcyjny, ponilewaiz nawet nifeizmiacziDei sitosiunkoiwo izimnalny jego pocia¬ gu odjbjijajja sr!)e naeziwtloczniie mia zjmiattiie szylbkoscffl, co pazmaia. dokilaldlniile i z llarfcwo- scfia niiladkoiwac muchy swildlra 1.Dop)óikiJ plray io)padla/jia)Cy|m swfidinze / o- stnze jego nJile diotyka jeszcze spodu otwo- ru„ oboilayzierifiie na haiku ijeist na|jiwtileiksize, co adjpotwila/dia nia)jwi|elkszemiu ojbcfflazeiniiu itego o- kresit Silbidk jpolsiada wiec naijniniileijsza szybkosc obtiotów.Sillmiik 4 dbinac^ sdie z iszybkoscia wilekisza od nladlaizaeij, ^onHiewjalz wnzelcdloffuo swidlra o- padlaj. Alle malpejdlza1 -om jieszcizie isitóil lobroltiowy, wyimjagla *o eniet^jti, najwlelt dopókli ostrlze swlidlna ijesiziaze niiie ipiractuije. Obdazenlilei sil¬ nika 3 odjpowfialda wypadkowej obciaizenJia ujemnC|ga, falkiie piowstalje ma bebnlile 11, o- raiz idbdlateiiilelgoi, ;j|a(kiLe wytwalnzia ®tól (obroto¬ wy 8. Jieisit ono najmnieijsze przy oipaidlanau swlidlra. Wowcziais izatlem iszyfbkosc sillnilkaJ 3 jesit najwieksza w Im Wofllmieij obrafoa isie silliniilk 4, tern wiefksza isizybfcosc posiiadla czlon róznicowy 19. Wizjr^isibaijapa szybkosc sfiUmiilka 3 zwiek- sizla równiez stzybkoisc czkwia (rózlniboweigo 19. W ctowifli' wlilec, jg/dfy swidler ©(pada, aje jesizcze nie wiierci, jest najwieksza róznica szybkosci! isilniików 3 i 4, ruch saltem bebna // S slwidira' 1 odbytwta isi^ z najjwiJeksiza slzyb- koscia. Przy okreslanymi ciezarze swildlra i przy pewlneij chiarakitieir^ silnHkal ituch ten pmzeirywia sile pinzieid wiicirciemiilem ii plosuw pracujjapeiga u spcdu swildlra molziniai milaTko- wac dlowolniie.W chwliil, ^dy csitinzie swidna idloltykiai spo¬ du oitwom, pnzejimuje ono czesc ciezaru przewodu riuii, Cilezar piclziositajjacy niai haiku zostaje oid|powiedaiio iZimpiejiszony. Obciaze¬ nie siilintika miarfouija)cejgo 4 mialleje w stoisann- ku do sMy, -jiafea p|rziejimiulje sattnio 'oisrtirzie M&- dira. Zmnaiejis»2one obciazenie obniza poslizg srkiilksa 4, kitóry piiizysipiielsizla biej^m. Czfton róziniiioowy 19 obnaca sie wolniej i ruchy — 4 -beJbnai 11 oralz much srwiidlra 1 odbyiwialja sie z fri|nlile|jisiza szybkoscia.Kiedy swfuder poczyna pracowlac, rosnie obclilajziemfie sillnlilkla 3, w: pewnymi isrtlosumku dio slredjniiicy oisfaza ii! dlo mlalcliiskiu, pod ijiakiielm siie ono ziniafjidlujja Zwiieksziolne olbcila|zenile podblosB iploislliilz)g 11 isizyfeikoisc .sillnifcal 3 maleje.Gzlon rózniilcowy 19 oraz beben 11 miu- siza wobec tejgo obteiacjac sie wiolniieji.Posuw ostaizia isltaije tsdle wiobelc wspóldzia¬ lania obu isiilmików 3 Si 4 comaiz (piolwicwlinJilelj sizy.Po diajiscflu dioi pewnej .grigynicy iporwista(jie pno^ oes adlwlrioitny. Jezeli lapadja niaiaislkaijlacie niia swider disnliemtó fiwizralsita ciezar wiszacy na haiklu, to iii obdJazdiuJe isnUoiika niianikowtiMlcze- go 4, (którego szybkosc ipmzeitlo sjpadia.ZmlnlileljJslzlony nacisk zminiilej|slzial opór przy wiletfceniilu, ofeloiajiieaiiie isiiUmiika 3 szybkosc ijegto nucjbu wlzHasfe. Oba islfailkfl 3 ir 4 przycizynllalja .sie iprzieito dlo przyispiiJesze- niia imichow bebna Jfi. Gdzies pomiedzy po- sitwielm iualj»wiilelkslzyim a ^arofwytm nastepuje rówjnloiwaga! i ipoistuw pozostaje pirziez jalkils azals sltiallyi, Zalezy on dd! ©potom pirzy wiierce- niilui, a ternl ioidl naiciilskiu mia ostrze w .s4lolsiuJnlku dld ciezaru ma haku, do obciazenia! silnika 4 i jeigo iszybkoscil O ile ostmze pracuje w pokladach bar¬ dzo: itiwiatridtylcin, .sklaliisltych,, ito isa nla(jis[zier.size granUlce qpolnu ipomieidizy imiomienitem, w któ- ryim niledbdjaizioiny swider izjblilza sie idlo po- kJlaldu, al chiwliila, w której ojpór iwzmajsta idlo gttiamib najwyzszych, t. j< chwila zerkniecia sie izle. skaila. iPlrzy peiwinym niacdlsku wilefoei- nia Itak itwaridych pojkiladlów nia|lezy odzyiwi- sciie atqsioiwiac posiuw nnolzillilwiife maijlminjileijiszy.Posiuiw w (pokladach mniej ith^alrdtych bedJziie szybszy w odlwttdtkuyim; isitio/s|um|ktu idlo iidh twialtfdbsici Posuwfaniile isie osiloiwe swidra w giliiinile mip1, miiafrikuije siie iw tein s(pojsób, ze swfider scinla, bardzo cienkie wióry gliny, które bez trudu porywa krazacy mul bez za- nieczyisiziazieinia okreslionym pokladzie nacisk ma siw]itder po- ziasitaije sttaly, co izapewnia urzeczywistnie- njiie najwiekszego mozliwego posuwu. Jezeli okreslic najwiekszy maciiisk na siwidler w za¬ leznosci od itwiatrdych ^polklajdlów skailiilstyichi, stopien posuDwfu swtidlra bedlziie iw igriajniiiaalcih bezlpilelaziniych ddla wisizeilkich inmiych ipokla- dow.Jezeli dwla stozkowe kola zebate 13 ii 15 iwitrujaj w kiietritunkaich ladlwi^otnych,, cizjlojn iróz- nJicowy 19 praauljie z iszyjbkoscia, oid|plowiilai- dlaijacaj polowlie iróznicy sizyibkosci obu kól i ziachodlziaca w fciemunku kola, obriacajace- glo siie .szybciej: • Siliniik izaitem najpedo!wty 3 i imliladkciwtnii'- cizy 4 wimuja z sizy|bfccscia(miii iziwiiaiZianiemi równainiem. (1) -2 (la - Ze) = Z, igdizie Za istatnowii sizybkosc tsilinika 3, Ze iszybkosc siilltaiika 4, a Z szybkosc cizllonia róz- njicowieigo 19.JezeiM czlon róznicowy 19 poilajczony jest z bejhnem koilalmii iziebaltómi (ltuib inna pednia, niatenczials równanie / otnzynia po- .stac: (U) (Za — Ze) K = Zd albo (Ul) (Za - Ze) = Sd gdzie K odlpowóiadlai polowlie pmzekladini peidlnSI £ poisiladlai walrtosc isitalla, a c _Zd Jezeli Sd jest dodatnie, ruch bebna 11 cdbywai sie w kiieruniku (siillmika 3, cizydi w kierunku opadania. Jezeli Sd jiest ujem¬ ne, belbep 11 obraical isie w kiletrunlku isillnJilka 4, co ddjpowiJadtL podinlosizeiniiiu siwildlraj.Sizylbkosc siildików inldlukcyijinryldh wyraza sne czestoknoc w postaci posiliizgu albo róz¬ nicy w stosunku do szybkosci nadaznych, Mioment talkiich .silników zmienjia1 sie w sito- sunku dbi iposiliizgu.Wówczas rówinamme (III) zyskuje po¬ stac, (IV) Sc-Sa = Sd, gdlziie Sc ozmialcziai poslizg sfflmifca 4 a Sa spioisiliiizjg siiflniikai 3.O ffl:e rflnik 3 [potsiiaida/ is^zylbkiolsc wSieiksiza — 5 —irtr od nadaznej, równanie IV przeksztalca sie w (V)Se + Sa = Sd.Sd moze sie zmieniac jedynie w zalez¬ nosci od zmiany momentu lub charaktery¬ styki silnika.Równanie V znamionuje okres, w któ¬ rym swider opada, albo zaledwie zaczyna wiercic po bokach, nie stykajac sie jeszcze ze spodem otworu. Równanie wiec znamio¬ nuje najwyzsza szybkosc posuwania sie swidra, Gdy swider oprze sie o spód otworu równanie IV zmienia swa postac i powstaje równanie: (VI) Scx - Sax = Sdx, gdzie Scx oznacza poslizg silnika 4 z po¬ wodu zmniejszenia momentu, Sax — po¬ slizg silnika 3 z powodu obciazenia swidra, który rozpoczal prace, a Scx równa sie S c bez poslizgu zaleznego od ciezaru swidra przeniesionego obecnie na spód otworu.W równaniu V Sd powstaje skutkiem momentu wytworzonego przez opadajace zerdzie wiertnicze. Gdy swider zaczyna pracowac na spodzie otworu, zuzytkowuje ono przedewszystkiem moment S a, nastep¬ nie zas moment Sax. Moment zerdzi wiert¬ niczych jest przeto proporcjonalny do S + S . **ax I ^a * Gdy Sax = Sex, wówczas z równania VI wynika Sdx = 0. Obciazenie skreto¬ we pracujacego swidra posiada pewna war¬ tosc, która latwo ograniczyc i sprawdzic.Równanie Sax — Scx = 0 jest sci¬ sle jedynie dla okresu nieskonczenie krót¬ kiego. Albowiem, poniewaz Scx jest mniej¬ sze od Sc1 swider zostaje przyciskany do spodu i wierci, Musza przeto istniec pewne warunki, w których wyraz Scx — Sax = Sax posiada pewna wartosc dodatnia, choc¬ by niewielka. Wówczas swider posuwa sie powoli nadól. Sax nie moze sie nigdy rów¬ nac Scx, chyba ze zachodza obciazenia sil¬ nika 3 niezalezne od wiercenia. Okolicz¬ nosc, podobna moze sie przytrafic przy wierceniu w zwirze, w takim jednak wypad¬ ku nieznaczne zwiekszanie momentu silnika 4 doprowadzi Sdx do zera.albo do wartosci ujemnej, czyli wywola podnoszenie swidra.Miarkowanie jest zatem przymusowe, c dokladne, czule i bardzo szybkie. Zamule¬ nie, uszkodzenia, nadmierne obciazenia, ..zaciecie sie swidra, przeciazenie i t. d. sa wykluczone.Fig. 4—11 uwidoczniaja przyklad ze¬ spolu z zastosowaniem poprzednio podane¬ go miarkowania.Wiercenie otwiorów uskutecznia sie za¬ zwyczaj w sposób obrotowy albo udarowy, a czestokroc stosowane bywaja oba sposo¬ by razem.Przy wierceniu obrotowem naped wiert¬ niczy ustawiany jest na podlodze wiezy wiertniczej i nie daje sie no zastosowac a- ni do wiercenia udarowego ani do eksploa¬ tacji otworu. Wymaga ono osobnej posady, wsporników i obudowan dla swych czesci skladowych. Po wywierceniu otwpru urza¬ dzenie przenosi sie na inne miejsce, a posa¬ dy, wsporniki i obudowania pozostaja i nie moga juz znalezc innego zastosowania.Przy wierceniu udarowem sa równiez podobne okolicznosci. Niektóre urzadzenia wiertnicze moga byc nastepnie wyzyskane przy eksploatacji otwptrUr W kazdym jed¬ nak razie nalezy zmienic urzadzenie i sil¬ nik, który powinien posiadac inna moc, zmienic niektóre czesci napedu i przyrza¬ du do zmiany szybkosci.Przy wierceniu zlozonem trzeba stosio- wac naped potrójny, a mianowicie: db wiercenia obrotowego, djo wiercenia udaro¬ wego i do eksploatacji otworu.Kazda z jednostek tego napedu musi posiadac moc wystarczajaca do pokrycia zapotrzebowania. Ma sie tu do czynienia z podwójnym podmosnlikiem, walami i inne- mi czesciami grajacemi podobna tfole w po¬ szczególnych wypadkach, przy wierceniu obrotowem, udiarowem i przy jego eksploa¬ tacji. Przy zwyklem wierceniu obrotowem — 6 —zazwyczaj zwiekszano wymiary ii ciezar u- rzadzenia w celu uodpornienia jego na du¬ ze wstrzasnienia, powstajace przy tym spo¬ sobie wiertniczym.Powyzszy sposób miarkowania usuwa potrzebe zespolów nadmiernie ciezkich, swider jest bowiem miarkowany w swoich obrotach tak dokladnie, ze wszelkie nie¬ prawidlowosci wiertnicze nie oddzialywu- ja na urzadzenie, które moze byc obliczone na normalne warunki pracy. Mozna prze¬ to stosowac silniki slabsze, chwilowo sto¬ sownie do potrzeb przeciazane, pozwalaja¬ ce na szybkie wyciaganie swidra i t. d. Moc silnika nie potrzebuje byc przytem znacz¬ na, silnik pracuje ekonomicznie dla swej tanffloisci, skutecznosci w charakterze czyn¬ nika obciazajacego, czynnika wytwarzaja¬ cego moc i niskich kosztów eksploatacyj¬ nych. -.:,: Wynalazek zastosowany jest ck wiert¬ nia elektrycznego przy uzycia wiekszej ilo¬ sci sMnikóW, walów, przekladni i pedni róz- niclowych polaczonych odpowiedniemi ped¬ niami dla wprawiania w ruch zespolu ob¬ rotowego poszczególnych podnosników korb, pomp do mulu, iórawi i to zupelnie niezaleznie, Silniki mozna przytem pola¬ czyc w ten sposób, aby wyzyskac calkowi¬ ta ich moc w celu wprawiania w ruch pod¬ nosników. Bez zmi'an w ukladzie napedu i podnosników poza usunieciem pewnych niepotrzebnych na razie czesci zespól wpra¬ wia w ruch urzadzenie do jednej z czynno¬ sci ponizszych: wiercenie obrotowe, wiercenie udarowe, zespolone wiercenie obrotowe i udaro^ we, pompowanie (przy eksploatacji), wyciaganie i czyszczenie.Poniewaz wystarcza tu wspólne posa¬ dy, wsporniki i oprawy, koszt urzadzenia i wymagalna przestrzen sa znacznie mniej¬ sze.Przy wierceniu obnotowem, wobec sto¬ sowania powaznych ciezarów i wykonywa¬ nia pewnych czynnosci na powierzchni, za¬ chodzi potrzeba sprzegiel ciernych narazo¬ nych w pewnych momentach krytycznych na poslizg. Z tego powodu powszechne za¬ stosowanie znajduja sprzegla klowe. Sprze¬ gla musza byc nadazne, aby wlaczaly sie i wylaczaly w chwili, gdy ruch obrotowy po¬ wstaje, ustaje albo zmienia kierunek.Przy zmianie kierunku nawet w razie malych szybkosci powstaja wstrzasnienia i uderzenia,. które sprawiaja czestokroc uszkodzenia mechanizmów i kaleczenie ob¬ slugi.Aby temu zapobiec, stosuje sie w mysl wynalazku sprezyny na lacznikach sprze¬ giel oraz odpowiednie polaczenia sprze¬ giel i hamulców, do czego sluza zespoly mechaniczne lub elektryczne.Silnik obrotowy napedza zazwyczaj .lancuch z walu, osadzonego w taki sposób, ze krepuje przenoszenie materjalów i ruch ludzi z jednej strony wiezy. Staje sie; on ponadto powodem czestych wypadków^ Do usuniecia tej niedogodnosci umie¬ szczony on jest na poziomie podlogi i oto¬ czony odpowiednia skrzynka.Warsztat wiertniczy sklada sie z obro¬ towego stolu wiertniczego 101 (fig. 4), pod¬ nosnika 102, silnika napednego 103 i silni¬ ka miJarkowniczego 104, polaczonego z po¬ przednim pednia róznicowa 105. Nastepnie posiada on szereg pomp 106, które mozna sprzegac z walem 107 wprawianym w ruch silnikiem 108. Pednie zmienna 109 mozna laczyc z walem glównym 110 pedni róznicowej 105 i z walem pomp 107. Poza tern jest kólko reczne 111A podstawa 112 i plyta 113.Przewód obrotowy jest umocowany w otworze 115 stolu wiertniczego 101 nape¬ dzanego zapomoca zebatych kól stozko¬ wych 116 od walu 117 wyposazonego w kolo lancuchowe 118 osadzone naprzeciw takiegoz kola 119 na glównym wale na- pednym 110. Kola 118 i 119 polaczone sa — 7 —lancuchem 120, który porusza swider, Winda 102 posiada beben linowy 121 i podnosi przewód wiertniczy wiszacy na lin¬ ce stalowej przerzuconej przez kolo szczy¬ towe i nawinietej na beben. Beben sluzy do szybkiego wyciagania przewodu wiert¬ niczego.Beben 121 polaczony jest pednia 109 z walem glównym 110 zapomoca napedu lancuchowego 122, który pracuje z kolem lancuchowem 123 na piascie 124 bebna, Naped ten wylacza calkowicie sily obraca¬ jace, jakie dzialaja na waly bebnów, i po¬ zwala zmniejszyc wymiary piasty. W budo¬ wie dawniejszej beben 121 laczony byl z. napedem pedni zebatej, co przestaje byc koniecznoscia po zastosowaniu przekladni róznicowej miarkujacej jednostajny posuw swidra.Wal 126 z korbami 127 na obu konców¬ kach miesci sie wpoblizu bebna 121 i po- siiada kolo zebate 128 zaczepiajace o kolo zebate 129 walu 107 pompy przy pomocy lancucha 130.Zespól napedu sklada* sie z silnika 103 o dwóch szybkosciach obnotu oraz z silnika miarkowniczego 104, polaczonych zapomo¬ ca gietkich sprzegiel 135 z pednia róznico¬ wa 705, i stanowi czesc stalego urzadzenia uzywanego do wszelkich czynnosci wiert¬ niczych i eksploatacyjnych. Ta czesc urza* dzeiiia moze byc ustawiona stale, np. na plycie posadowej 125 (fig. 5).Pednia róznicowa sklada sie z pary kól zebatych czolowych 136 i 137 z przymoco- wanemi do nich stozkowemi kolami zeba- temi 138 i 139, osadzonych odpowiednio na tulei 140, i na przepuszczonym przez nia wale 110. Kola 136 i 137 zazebiaja sie z kolami 141 i 142 na walach 143 i 144, u- mieszczonych w skrzynce 145. Na pilascie 147 zaklinowanej na wale 110 umieszczone sa zebate kola planetowe 146 stanowiace czesc pedni róznicowej. Sprzeglo na koncu walu 140 laczy tenze z kolem zebatem 136, sprzegajac jednoczesnie z nim kola zebate 139, 146, 138 i 147. Miarkownik umocowa¬ ny w skrzynce 145 sluzy do unieruchomie¬ nia czesci zespolu w celu zmiany szybkosci.Kolo lancuchowe 119 obraca sie na wa¬ le 110 jalowo i ma slimakowe szczeki klo¬ we 150 przystosowane do szczek sprzegla ruchomego 151. Z drugiej strony kolo 119 posiada szczeki prostokatne 152 przysto¬ sowane do sprzegla 153. Wal 110 obraca slie w lozysku skrzynki 145 i wspornika 154.Wal 107 pompy, osadzony w lozy¬ skach 155, posiada tarcze 156, kolo zebate 139 icraz kolo 157 na wystajacej piascie 158 sprzegla slimakowego 159. Na drugim koncu wal 107 posiada sprzeglo 160, które laczy sie z walem jalowym 161 w lozy¬ skach 155, zaopatrzonym w kolo 162 pola¬ czone pasem z tarczami 163 pompy mulo- wej 106. Tarcza 156 przypada w pla¬ szczyznie tarczy 165 silnika i polaczona jest pasem z silnikiem 108.Pednia 109 posiada skrzynke 166 z wa¬ lami 167 i 168. Wystajace konce walów podtrzymuja wsporniki 155. Na walach 167 i 168 osadzone sa zebate kola czolowe 169 i 170t 171 i 172. Kolo 169 obraca sie wraz z walem 167 i posiada tuleje 173 ze spiral- nem sprzeglem 174, które laczy sie z pia¬ sta 175 kola zebatego 176, obracajacego sie jalowo na wale 167. Strona przeciwna ko¬ la zebatego 176 pracuje ze sprzeglem 177, o szczekach prostokatnych, zaklinowanych na wale 167. Zewnatrz skrzynki 166 wal 169 posiada pare kól lancuchowych 178 i 179A polaczonych lancuchami 181 i 182 z kolami zebatemi 180 i 157.Wspornik 11 zawiera wal korbowy 184 z wyzlobiona tarcza 185, która pracuje z tarcza 186 (fig. 6 i 7) przy wierceniu linio- wem. Kolo zebate 187 laczy wal 184 z wa¬ lem 110.Sprzegla wlaczajace polaczone sa sze¬ regiem wodzików z dzwigniami 210, 212 w rogu wiezy 112. Dzwignie oprawione sa na walach 213 i wspóldzialaja z odcinkami za- zebionemi 214. Wodzik sprezysty 215 la- — 8 —czy dzwignie 210 z drazkiem 216 podnosni¬ ka, który zawiera dwa jarzemka 217 zasto¬ sowane do sprzegiel 174 i /77. Dzwignia 211 porusza w podobny sposób sprzegla 148, 159 i 160, dzwignia zas 212 dziala na sprzeglo 151 i 153.Sprezyste wodziki (fig, 6 i 9) skladaja sie z rury 218 z wystepami 219, zaopatrzo- nemi w otwór 220 dla drazków 216 z na- srubkami 221 miarkujacemi, ruchomemi krazkami 222 i nasrubkami mocujacemi 223. Pomiedzy wystepy 210 a kolnierze 222 zalozone sa sprezyny wite 224, naci¬ skane przy pomocy nasrubków 223 w celu ustalenia normalnego polozenia sprzegiel.W oprawie 21§ .znajduje sie rura 225, poi- laczona z nia trzpieniem 226, mogacym sie przesuwac w wykrojach podluznych 227.Poruszenie dzwigni przysuwa do rury 225 kolnierze 222 i wprawia w ruch za po¬ srednictwem sprezyn 224 drazki 216, wy¬ twarzajac w ten sposób polaczenie sprezy¬ ste dzwigni ze sprzeglami.Dla odwrotnego przesuniecia sprzegiel nalezy przesunac dzwignie w kierunku od¬ wrotnym, Trzpienki 236 przesuwaja wów¬ czas rury 218 do sprezyn 225, wobec czego ruch drazków odbywa sie w kierunku od¬ wrotnym.Urzadzesffle pracuje w sposób nastepu¬ jmy.' Wiercenie odbywa sie przy pomocy sil¬ ników 103 i 104 przy udziale pedni rózni¬ cowej 105 i walu 110 oraz pedni lancucho¬ wej 120 i walu obrotowego 117. Silniki oraz pednia róznicowa miarkuja posuw swidra odpowiednio do oporu, jaki napotyka ono w przewiercanych skalach. Posuw swidra miarkuje samoczynnie beben 102, polaczo¬ ny pednSia 109 z walem 110. Przy wierce¬ niu kola zebate 119 i 176 pracuja ze sprzeglami slimakowemi 151 i 174. Stól wiertniczy 101 i beben 121 wprawia w ruch pednie róznicowa przy udziale silnika 103 i polaczonego z iiim silnika 104.Jednoczesnie wal 107, napedzany silni¬ kiem 108, o ile sprzeglo slimakowe 160 j?st wlaczone, wprawila w ruch pompy 106.Skoiro beben 121 sluzy do celów wycia¬ gowych, sprzegla slimakowe 151, 160 i 174 zastaja wylaczone. Wlacza sie sprzegla 159 i 177, laczac silniki 103, 104 i 108 przy po^ mocy pedni 171 i 173 i lancucha 122 z beb¬ nem 121, czyliil poslugujac sie przy podno¬ szeniu zespolu calkowita moca, jaka jest do rozporzadzenia.Zespól zmiany szybkosci silników po* zwala dowolnie miarkowac szybkosc obro¬ tu walu 110 i podnosnika 102.Fig, 7 li' 8 uwidoczniaja w zarysie uklad dzwigani podczas wiercenia (fig, 7) i przy szybkiem podnoszeniu narzedzi (fig. 8), Strzalki oznaczaja poszczególne dzwignie.Podczas wiercenia dzwignia 210 znajduje sie na lewo odcinka 214, dzwignia 211 rów¬ niez w lewem polozeniu, dzwignia zas 212 w prawem. Przy wyciaganiu dzwignie 210 i 211 przesuniete zostaja na prawo, dzwi¬ gnia zas 212 zajmuje polozenie srodkowe.Wlaczanie i wylaczanie sprzegiel odbywa sie odpowiednio do wykonywanej pracy.Zespól pozwala dokonywac zmian szybko¬ sci ruchu, laczniki sprezynowe zas, usuwa¬ jac wstrzasnienia, skutecznie zapobiegaja wszelkim uszkodzeniom i wypadkom,.Tern samem urzadzeniem mozna sie po¬ slugiwac przy wierceniu linowem albo przy wierceniu obrotowo-linoWem, Jak wskazu¬ ja fig, 10 i 11, przez dodanie kola rozpedo- wego 186 i wahacza 190 osadzonego obro¬ towo we wsporniku 113 caly zespól nada¬ je sie do wiercenia linowego, a pednia 109, która nie stanowi czesci zespolu stalego, moze byc usunieta i umieszczona pod wy¬ ciagiem 102, z którym jest polaczona. Ko¬ lo 186 posiada zwykly naped linowy 199.Silnik 108 pompy o mpey wiekszej od mo¬ cy silników 103 fi! 104 zastepuje w takim ra¬ zie silnik 104 w celu otrzymania wiekszej ilosci energji.Przy wierceniu Sikiowem nalezy usunac -- 9 —pompe 106 i wal 107. Wal glówny 110 la¬ czy sie lancuchem 200 z kolem zebatem 187 kola 185. Wal wyciagowy 126 polaczony jest napedem lancuchicjwem 201 z walem 110. Wahacz 190 waha sie w wieszakach 202 na wsporniku 113 przy pomocy goleni 203 polaczonej z walem korbowym 184.Drugi koniec wahacza jest polaczony z miarkujaca ruchy jegp sruba 204.Po zakonczeniu czynnosci wiertniczych silnik 103, jego rozrzad oraz pednia rózni¬ cowa pozostaja na miejscu i sluza bez zmiany do robót eksploatacyjnych. Inne silniki urzadzenia oraz pednia zmienna zo¬ staja usuniete.Urzadzenie znajduje przeto po¬ wszednie zastosowanie przy wszelkich ro¬ botach wiertniiczych i w kazdym wypadku zapewnia dokladne miarkowanie ruchów i dostep doi poszczególnych czesci. Mozna go latwio przystosowac do wszelkiej po¬ szczególnej czynnosci, obniza to koszty eksploatacyjne, zapewnia bezpieczenstwo i pracuje z szybkoscliia znacznie wieksza.Przyrzad miarkujacy cisnienie przy wierceniu i mierzacy zmiany zachodzace pod tym wzgledem podczas pracy jest na¬ stepujacy: Na skrzyni 301 (fig. 12) umocowany jest wspornik 302 z dwoma ustawionemi pod katem ramionami 303. Wspornik dzwi¬ ga rózne czesci przyrzadu mierniczego.Miernik jest zaopatrzony w przezroczy¬ sta szybke z podzialka 204, która zakrywa wykrój skrzynki 301. W skrzynce tej mie¬ sci sie podzialka obraczkowa 305; podzial¬ ka ruchoma w postaci pólokraglego odcin¬ ka umocowana jest na tulei 307, przepu¬ szczonej przez szybke 304 i wspornik 302 i siegajacej w nasruhek 308, co pozwala przestawiac ja od reki.Druga podzialka ruchoma 309 posiada ksztalt okragly i umocowana jest pod od- difakiem 306 w odpowiedniem do podzialki stalej 305 ustosunkowaniu. Czop lub wal 310 polaczony z podzialka 309 przepu¬ szczony przez tuleje 307 do nasrubka 311, umieszczonego ponad wiekszym oden na- srubkiem 308. W ten sposób podzialke 309 mozna równiez ustawiac od reki nasrub- kiem 311. W warunkach normalnych po¬ dzialka 309 porusza sie laczniSe z odcin¬ kiem 306 dzieki wkladce 307a w postaci tasmy lub pierscienia w tulei 307, która za¬ biera wal 310.W skrzynce 301 miesci sie pod podzial- kami watomierz jednofazowy 312, który wprawia w ruch wskazówke 313, tudziez przyrzad napedowy i hamulcowy odcinka 306, najpraktyczniej w postaci mecha¬ nizmu zegarowego.Watomierz moze byc dowolnego typu i sklada sie z uzwojenia napiecia 316 nawi¬ nietego na koncówce biegunowej 317 oraz z uzwojenia mierzacego sile pradu 318 na dwóch koncówkach biegunowych 319.Wszystkie koncówki biegunowe sa przy- tem w dbwodzlie magnetycznym. Tarczaob¬ rotowa 320 znajduje sie pod wplywem strumienia z, poszczególnych koncówek biegunowych i zmocowana jest z wrzecio¬ nem 321 polaczonem z ramieniem 313.Osadzone w skrzynce 301 wrzeciono 321 posiada sprezyne spiralna 322.Skazówka 313 sklada sie z ramtfon wy¬ gietych pod katem prostym. Koniec jej ze¬ wnetrzny posiada plaskie ostrze 323, do którego jest przymocowany nowy styk gietki 324. Tenze nuojze sie stykac ze sty¬ kiem 325 na dowolnej czesci podzialki 306 albo ze stykifeni 326 na górnej czesci po¬ dzialki 309, zaleznie od polozenia skazów- ki. Odcinek ruchomy 306 posiada jeszcze styk 327, stykajacy sie ze stykiem stalym 328 w polozeniu zerowem odcinka 306.Mechanizm zegarowy 314 sklada sie z podstawy 330, na której spoczywa uzwoje¬ nie hamujace 331, oraz z ruchomegp ra¬ mienia hamulcowego 332, obciazlonego spre¬ zyna 333. Wolny koniec ramienia 332 sty¬ ka sie nasada 334 z tarcza mechanizmu ze¬ garowego 336. W chwili wylaczenia uzwo- — 10 —jenia hamujacego 331 kólko uchwytowe335 zachowuje swie polozenie dzieki nasadzie 334, lecz po pobudzeniu cewki 331 ramie 332 odchyla sie od kólka wechwytowego 335 i mechaniiizm zegarowy 336 wprawia w ruch kolo zebate 337, które zazebia sie z powierzchnia zewnetrzna tarczy 306.Skazowka 323 oznacza na tarczy stalej 305 panujace w danej chwili cisnienie. Od¬ cinek ruchomy 306 polaczony jest z narza¬ dem odpowiadajacym najwiekszemu zapo¬ trzebowaniu mocy i odpowiada pelnemu ciezarowi zespolu wiertniczego. Tarcza ru¬ choma 309 zlaczona jest z ograniczonym naciskiem swidra, jakffi nalezy stosowac, i moze odpowiadac czynnosciom wiertni¬ czym.Szczególy mechanizmu konstrukcyjnego wskazuje fig. 14. Mechanizm ten sklada sie z szeregu uzwojen i styków miernika poka¬ zanego na fig. 12 i 13, oraz ze zródla pradu trójfazowego 340, które dostarcza energji silnikom indukcyjnym 338 i 341 odpowia¬ dajacym silnikowi do napedu stolu oraz sil¬ nikowi miarkujacemu i zasilanym odpo¬ wiednio do czynnego ciezaru zespolu wiert¬ niczego.Odpowiedni rozrusznik 342 laczy silnik 338 i 341 ze zródlem energji 340 przy po¬ mocy regulatora indukcji 343. Regulator ten sklada sie ze stalego uzwojenia pier¬ wotnego 344 il z kilku ruchomych uzwojen wtórnych 399 i 345, wlaczjomych w obwód uzwojen pierwotnych silników 338 i 341.Uzwojenia wtórne 339 i 345 wprawia w ruch wspólny wal 343°, polaczony z od¬ powiednim silnikiem 346, umieszczonym na pokrywie regulatora indukcji.Uzwojenia ruchome 339 i 345 regulato¬ ra indukcji rozstawione sa pod katem 180°, Pierwotnie jedno z nich zajmuje polozenffle odpowiadajace najwiekszemu wzrostowi napiecia, drugie zas polozeniu najwieksze¬ go spadku tegoz. Nieznaczny przeto ruch sEIiuka 346 bedzie zwiekszal napiecie pra¬ du doprowadzanego do jednego z silników 338 i 341 wówczas, gdy prad doplywajacy do drugiego silnika zostanie oslabiony/ W ten sposób powstaje bardzo wrazliwe miar¬ kowanie, przy którem nieznaczny ruch sta¬ nika 346 wywoluje powazne zmiany szyb¬ kosci silników indukcyjnych. Mozna w tym celu oczywiscie stosowac odmienne urza¬ dzenie, np. odrebne wlilrniki obracajace sie w kierunku odwrotnym i t. d. Urzadzenie wskazane na rysunku podane jest jako przyklad.Poza tern jest jeszcze trójprzewodowy prad staly ze zródla 347 do zasilania silni¬ ka 346 przy pomocy wlacznika 48 i prze¬ ciazonego przekaznika bezpradowego 48.Wlacznik 48 moze posiadac beben 351 z palcami i wycinkami kontrolujacemi. Do przesuniecia bebna w jedna lub w druga strone polozenia srodkowego sluzy para solenjoidów 353 i 354 lub inne odpowiednie urzadzenie.Przekaznik 349 zawiera uzwojenie 356 oraz kalka ruchomych ramion wlaczniko- wych 357 i 358. Ramie 357 usiluje ustawic sie w polazeniu otwartem i przerwac pola¬ czenie styków stalych 359, ramia zas 358 laczy przeciwnie styki 360. Styki 359 i 360 sa polaczlone szeregowo, wobec czego o- twarcie obwodu kazdej pary styków prze¬ rywa dioplyw pradu do silnika 346.Przy przeciazeniu uzwojenie 356 spra¬ wi, ze ramiona 358 wylacza styki 360, po- czem rozbrojone uzwojenie 356 pozwala stykowi 357 ustawic sie w polozeniu otwar¬ tem. Pnzyrzad ten dziala wiec i przy prze- dJazeniu i w wypadku przerwy pradu.Transformatorek napiecia 361 wlaczony w jedna z faz pomocniczego silnika induk¬ cyjnego 341 pobudza uzwojenie napiecio¬ we 316 miernika i dostarcza pradu do jego poszczególnych obwodów, Transformatorek mocy pradu 362 pobudzany pierwotnym pradem silnika 341 jest polaczony w ob¬ wód zapomoca uzwojenia 356 przekaznika 349 oraz przewodu 318.Silnik 338 prowadzi bezposrednio stól — 11 —obrotowy wiertla. Polaczony z nim pednia róznicowa sfflnik pomocniczy 341 otrzy¬ muje naped odpowiednio djo obciazenia za¬ leznego od ciezaru zawieszonego zespolu wiertniczego.Uzwojenie 318 miernika pobudza sie odpowiednio do pierwotnego pradu silnika 341; uzwojenie napieciowe 316 pobudza¬ ne jest odpowiednio do napiecia pradu w -uzwojeniu pierwotnem tego silnika. Ska- zówka 313 miernika daje przeto wskaza¬ nia odpowiadajace dzialaniu jednofazo¬ wego watomierza. Odcinek 306 odpowiada najwiekszemu zapotrzebowaniu mocy i porusza sie pod dzialaniem skazówki 313 przy pomocy mechanizmu zegarowego 314.Chodzi o to, by sila potrzebna do porusze¬ nia odcinka 306 nie obciazala bezposred¬ nio skazówki 3/3 i nie wywolywala ble¬ dów spowodowanych zwiekszonem tar¬ ciem i wyginaniem sie skazówki.Odcinek przeto podawac bedzie stale najwyzsza wartosc momentu potrzebnego dla silnika 341. Najwieksza wartosc mio- mefttu odpowiada pelnemu ciezarowi ze- spiolu wifertniczego. Przy wydluzaniu prze¬ wodu wiertniczego w miare postepów wier¬ cenia albo przy wzrastaniu ciezaru wsku¬ tek zwijania linki z bebna odcinek 306 po¬ suwa sSe naprzód pod wplywem mechani¬ zmu zegarowego 314 w chwili, gdy styk 324 skazówki 313 zetknie sie ze stykiem 325 ruchomego odcinka 306.W chwili gdy swider dlotknie spodu o- tworu, ciezar zespolu zmniejszy sie o wiel¬ kosc nacisku swidra o spód, podzielona przez ilosc linek, o ile do zawieszania slu¬ zy kilka osobnych lin, w miare poglebiania otwotu i wzrastania ciezaru zespolu wiert¬ niczego. W celu zastosowania do ilosci lin i odpowiedniego ograniczania cisnienia po- dzialka 309 moze byc przestawiana od¬ recznie ra/pomoca nasrubka 311 pod dowol¬ nym katem w stosunku dlo odcinka 306.W warunkach powyzszych skazówka 313 odchyla sie nyA odcinka 306. Ciezar czynny narzadu kontrolujacego odpowiada calkowitemu ciezarowi zawieszonego ze¬ spolu bez nacilsku swidra podzielonego przez ilosc linek. Miernik bedzie przeto oznaczal dokladnie cisnienie na ostrza swi¬ dra podzielone przez ilosc linek zawiesze¬ nia. Po odlpowiedniem ustosunkowaniu po- dzialek (fig. 12) mozna bezposrednio od¬ czytywac cisnienie na ostrza swSdra. Proste urzadzenie powyzsze pozwala przeto mie¬ rzyc i wykazywac cisnienie ostrza swidra niezaleznie od glebokoscS, na jakiej odby¬ wa sie wiercenie.Jezeli skazówka 313 posuwa sie w kie¬ runku skazówek zegara, dopóki styk 324 nie napotka styku 325 odcinka 306, po¬ wstaje prad w obwodziiie, który sklada sie z koncówki transformatora 361, z przewodi- nika 365, styków 360 i 359, przekaznika 349, wskazówki 313, styków 324, 325, u- zwiojenia hamujacego 331 mechanizmu ze¬ garowego 314 i drugiej koncówki transfor¬ matora 361. Uzwojenie 331 zostaje pobu¬ dzane i odcSaga ramie 334 od kólka zapad¬ kowego 335. Mechanizm zeganowy 336 wprawia przeto w ruch przy pomocy kólka zebatego 337 odcinek 306, dopóki trwa ruch skazówki 313 na prawo, az zostanie osiagniete polozenie odpowiadajace naj¬ wiekszemu znaczeniu ciezaru zespolu wiert¬ niczego, o ile warunki pracy sa po temu.Spadek momentu na skazówce 3/3 powo¬ duje rozlaczenie sie styków 324 i 325. Na¬ stepuje wylaczanie z pradu uzwojenia 331 i ramie 334.wraca na swoje miejsce. Ruch ofdidSnka 306 ustaje, skazówka zas 313 za¬ chowuje swobode ruchów.Podzialka 309, odpowiadajaca ograni¬ czonemu cisnieniu na ostrza swidra, pola¬ czona jest ciernie z odcinkiem 306 i uczest¬ niczy w jego ruchach, zachowujac stale pewna róznice cisnienia. Ustawienie po- dzialki 309 w stosunku do odcinka 306 od¬ bywa sie recznie, stosownie do przewidy¬ wanych warunków pracy.Poniewaz podizialka 309 osadzona jest — 12 —pad pewnym katem do odcinka 306, któ¬ ry odpiowiada ukladowi styków 325 i 326 (fig. 14), a skazówka 313 po osiagnieciu cisnienia granicznego cofa sie od odcinka 306 stosownie do zetkniecia sie styku 324 skazówki 313 ze stykiem 326 na pcdzialce 309, powstaje przeto obwód pomocniczy pradu obejmujacy transformator 361, prze¬ kaznik 349, skazówki 313, styki 324 i 326, przewód 366, uzwojenie 353 wlacznika beb¬ nowego 348, przewód 367 i druga konców¬ ke transformatora 361. Wlacznik przeto zostaje piobudzony w polozeniu prawem.Powstaje prad plynacy ofd dodatniego bieguna zródla pradu stalego 347 przez przewód 368, uzwojenie 369 silnika 346, do punktu zbiegu 370, gdzie sie dzieli: jed¬ na z odnóg obejmuje odcinek stykjowy 371 wlacznika 348 z para palców, oraz prze¬ wodnik neutralny trójprzewodowego obwo¬ du pradu stalego ze zródla 347. Druga od¬ noga obejmuje uzbrojenie 373, styk odcin¬ kowy 374 wlacznika 348, palec oraz prze¬ wód ujemny trójprzewodowego obwodu 347.Przy takiem pobudzeniu uzbrojenia i zwiojów silnika 347 regulator indukcji 343 dziala wspólczesnie i zmienia w kierunku odwrotnym napiecia przekazywane na glówny silnik napedowy oraz na silnik po^ mocniczy lub milarkujacy 341.Poniewaz wskazania skazówki 313 sa W odpowiednim stosunku do nacisku po¬ dzielonego przez ilosc linek zawieszenia, w chwSIi, gdy wiertacz zmienia srednice swi¬ dra albo liczbe linek, powinien on przesu¬ nac podzialke 309 odpowiednio do pozada¬ nych granic nacisku. Narzad powyzszy zwraca regulator indukcji 343 do polozenia pierwotnego za kazdym razem, kiedy wier¬ tacz przestawia podzialke 309.Odbywa sie to przez sprowadzanie za- pomoca nasrubka 308 odcinka 306 do jego polozenia zerowego, przyczem styki 327 i 328 stykaja sie ze soba. W tych warunkach powstaje obwód pradu od jednej konców¬ ki transformatora 361 przez styki 326 i 327, uzwojenie 354 wlacznika 348, nastepnie przez przewód 367 do drugiej koncówki transformatora 361. Wlacznik 348 ziostaje pobudzony w polozeniu b.Wówczas powstaje nowy obwód pradu a mianowicie: biegun dodatni zródla ener- gji 347, przewód 368, uzwojenie 369, lacz¬ nik 370, styk odcinkowy 376 z para trzpie¬ ni wlacznika 348 oraz przewód neutralny zródla 347. Inny obwód powstaje na linji od dodatniego bieguna zródla 347 przez przewód 377, styk odcinkowy 378 wlaczni¬ ka 348 z para trzpienków, nastepnie przez uzbrojenie 377 silnika 346. Prad krazy tu w |odwnotnym do poprzedniego kierunku az db punktu zbieznosci 370, skad konczy sie, jak wyzej.Wobec tego regulator indukcji 343 sa¬ moczynnie powraca do polozenia pier¬ wotnego, odpowiadajacego najwiekszemu wzrostowi napiecia dla jednego z silników oraz najwiekszemu spadkowi napiecia dla drugiego silnika, o ile odcinek 306 zwró¬ cony zostal do polozenia zerowego. Po wykonaniu tego zabiegu wiertacz moze u- stawic podzialke 309 odpowiednio do zmienionych warunków pracy.Sposób powyzszy mozna przystosowac do kazdego urzadzenia robót wiertniczych narzedziami tnacemi. Sposób pozwala zmie¬ niac samoczynnie posuw narzedzia tnace¬ go odpowie^dlnio do przewiercanych skal i przy najwiekszej mozliwie szybkosci pra¬ cy. Wiertacz obchodzi sie calkowicie bez wyczuwania na chybil trafil oporu napo¬ tykanego przez ostrze swidra lub dlóta i odpowiedniego miarkowania posuwu tego narzedzia. Jego obowiazkiem jest jedynie wlaczanie odpowiednich przelaczników, po¬ czern urzadzenie dziala samoczynnie az do chwili, w której zachodzi potrzeba prze¬ dluzenia zespolu.Czesc przewazajaca wypadków i nie¬ uniknionych dotychczas przerw w robotach wiertniczych, pochodzacych z niedoskana- — 13 -lych sposobów miarkowania odrecznie ze¬ spolów wiertniczych zostaje calkowicie u- sunieta.Wynalazek moze byc wykonany przy pomocy szeregu odmiennych urzadzen i konstrukcyj z zachowaniem pomimo to wszystkich cech znamiennych pomyslu. PL PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Sposób miarkowania posuwu swidra podczas wiercenia, znamienny tern, ze je¬ den z dwóch polaczonych pednia róznico¬ wa silników sluzy dk miarkowania nacisku swidra na przewiercane skaly, drugi zas — dq wprawiania tegoz w ruch obrotowy w taki sposób, ze nacisk swidra jest stale pro¬ porcjonalny do oporu przewiercanych skal.

2. Urzadzenie do wykonania sposobu wtedlug zastrz. 1, zaopatrzone w szereg sil¬ ników do wprawiania w ruch swidra, do miarkowania jego nacisku i do uruchamia¬ nia pamp do mulu i podnosnika, znamien¬ ne tern, ze wszystkie narzady polaczone sa pedniami i sprzeglami w taki sposób, ze w razie potrzeby wszystkie silniki moga od¬ dzialywac równolegle na podnosnik.

3. Urzadzenie wedlug zastrz. 2, zna- mienoe tern, ze poszczególne sprzegla po¬ siadaja dzwignie polaczone z niemi spre¬ zynami, wobec czego wlaczanie i wylacza¬ nie sprzegiel odbywa sile bez wstrzasnien i zacinania sie, 4. Urzadzenie wedlug zastrz. 3, z sil¬ nikiem elektrycznym dk posuwania wiertla, znamienne tern, ze narzad miarkujacy do¬ prowadzanie energji do silnika uzaleznio¬ ny jest od przekaznika watomierza, prsy- czem czesc ruchoma (320) tegoz posiada styk ruchomy (323) pobudzany odpowiedz nio do nacisku swidra. 5. Urzadzenie wedlug zastrz 4, zna¬ mienne tern, ze w jego miarkowniku styki (325, 326), pracujace ze stykiem rucho¬ mym (323) watomierza, posuwaja sie lacznie naprzód, az do usuniecia nacisku na swider w celu wykazania najwiekszej mocy silnika potrzebnej do posuwu swidra i umozliwienia tego posuwu az do wytwo¬ rzenia nacisku odpowiedniego. 6. Urzadzenie wedlug zastrz. 5, do wiercenia w kierunku pionowym., znamien¬ ne tern, ze w jego miarkowniku styk (326) ograniczajacy nacisk na swider mozna przesuwac odrecznie, stosownie doi ciezaru narzedjlzia i jego zawieszenia w zaleznosci od poglebiania otworu. 7. Urzadzenie wedlug zastrz. 4, zna¬ mienne tern, ze w jego miarkowniku styk (325), wskazujacy najwieksze zapotrzebo¬ wanie mocy odsuwa sie od ruchomego sty¬ ku (323) watomierza przy pomocy mecha¬ nizmu zegarowego (314) hamowanego elek¬ trycznie nasada (334) w chwili, gdy zapo¬ trzebowanie mocy wzrasta. Frederic Waldorf Hild. Zastepca: M. Skrzyplkowsld, rzecznik patentowy.Do opisu patentowego Nr 6159. Ark. j. Fig.1. Fig.£. 90 80 70 60 50 40 IO 0 0 Zs ©O 7 5 10O 123 l5O 11 5 eco 2c IZO no joo. 90 60 70 go 50 ^O :;o zo 10 0 _.»— K nS ISO 115 lOO 1S 50 25 O ES SO 15 IOODo opisu patentowego Nr 6159. Ark. 2. i_L ^A nmK CSEi l~L~ 5 OOD -i—- o „./ CP 3 CS S .Li. JDC W* fi oN- A^ 1*5 J m S oDo opisu patentowego Nr 6159. Ark. 3.Do opisu patentowego Nr 6159. Ark. 4. /£I0 -Ó *'* Ó- 153 ^3-160 159-3 151-£3 ZiZ Qi53 177 -5" 210 3-174- I77-Q ^l0 "g^l Fig. 9. ££5 223 218) ,215 Zl9 226 227 22* 224Po opisu patentowego Nr 6159. Ark. 5.Do opisu pntentowego Nr 6159. Ark. 6.Do opisu patentowego Nr 6159. Ark. 7. "i£l2 301 Fi<&.i3.Do opisu patentowego Nr 6159. Ark. 8, 359, 349 Druk L. Boguslawskiego, Warszawa. PL PL