Opublikowano: 25. I. 1971 61544 KI. 20 k, 20 MKP B 60 m, 7/00 CZYTELNIA UJK0U Patentowego Wspóltwórcy wynalazku: Ryszard Ostapiuk, Waldemar Kita Wlasciciel patentu: Glówny Instytut Górnictwa, Katowice (Polska) Uklad lacznika trakcyjnego do automatycznego zalaczania i wylaczania spod napiecia odcinków elektrycznej sieci trakcyjnej w podziemiach kopaln Przedmiotem wynalazku jest uklad) lacznika trakcyjnego do automatycznego zalaczania i wyla¬ czania spod napiecia odcinków elektrycznej sieci] trakcyjnej w podziemiach kopaln.W podziemnej trakcji elektrycznej do zasilania elektrowozów stosowany jest nieizolowany prze¬ wód jezdny, który ze wzgledu na nclski pulap za¬ wieszenia, stanowi duze zagrozenie, dla ludzi, szcze¬ gólnie w takich punktach jak dworce osobowe, przejiscie dla zalogi, ladownie oddzialów górmi- -czyon. Z tego wzgledu przeplilsy wymagaja aiby "£' przewód jezdny na tych odcinkach byl wylaczb- 'flftitfspod napiecJa, zas zalaczenie nastepowalo tylko 'fT;Wlfc3pzypadku przejazdu elektrowozu. «,«# \;. - przewodowej trakcji elektrycznej stosuje sie recz¬ ne odlaczniki sekcyjne, zalaczane i wylaczane przez pracowników, obslugi elektrowozów.Równiez coraz powszechniej sa stosowane auto¬ matyczne laczniki sterowane pantografem lub na¬ stawnikiem elektrowozu. Pierwsze rozwiazanie polega na zaszokowaniu 'dodatkowych krótkich od¬ cinków przewodu jezdnego, zwieranych przez pan¬ tograf elektrowozu 1:1 powodujacych zanikniecie obwodu elektrycznego przekaznika zalaczajacego lub wylaczajacego stycznik sekcyjny. Wada tego rozwiazaniia jest brak mozliwosci wylaczania spod napiecia odcinka, na którym znajduje sie w danej chwili elektrowóz co jest konieczne szczególnie przy postojach elektrowozu na dworcach osobo- 10 Dotychczas do zalaczania i wylaczania odcinków 15 wych lub w innych miejscach chwilowego postoju* Drugie rozwiazamie polega na zastosowaniu do¬ datkowego zródila napiecia w elefctirowozie w po¬ staci! akumulatorów do sterowanlila poprzez panto¬ graf i przewód jezdny przekaznika zalaczajacego stycznik sekcyjny. Rozwiazanie to umozliwia wy¬ laczanie odcinka sieci, na którym w danej chwili stoi elektrowóz, stwarza jednak dodatkowe klopoty zwiazane z konserwacja i kontrola akumulatorów. iPowyzisizych waid nie ma uklad lacznika wedlug wynalazku, zaopatrzony w sekcyjny stycznik, la¬ czacy zasilajacy kalbel z odcinkiem trakcyjnej sie¬ ci. Stycznik jest sterowany automatycznie za po¬ moca umieszczonego w elektrowozie lacznika, za¬ mykajacego w czasie ruchu elektrowozu, poprzez uzwojeniiie silnika oraz pantograf obwód automai- tycznego sterowania. Obwód automatycznego ste¬ rowania jest zasilany pradem zmiennym z prze- " tworinicy pradu stalego ma prad zmienny, której wyjscie jest przylaczone poprzez kondensator oraz prostownik w ukladzie Graetza do ukladu odci¬ nek — szyna, przy czym w stalopradowy obwód prostownika jest wlaczone uzwojenie przekazni¬ ka. Styk tego przekaznika oraz polaczony z nim 25 równolegle styk pradowego przekaznika', lacza cewke sekcyjnego stycznika z zasilajacym ka¬ blem.Uklad wedlug wynalazku powoduje automatycz- 30 ne wylaczenie spod napiecia przejechanego odcin- 20 615443 ka sieci oraz wylaczenie zasilajacego odcinka przy postoju elektrowozu.Uklad lacznika trakcyjnego wedlug wynalazku jest przedstawiony w przykladowym wykonaniu na rysunku. Ulklad sklada sie z obwodu silnopra- doweigo, zaopatrzonego w sekcyjny stycznik S la¬ czacy zasilajacy kabel K z odcinkiem A sieci trak¬ cyjnej poprzez uzwojenie pradowe przekaznika PI.W elektrowozie jest umlileszczony lacznik Z sprze¬ zony z nastawnikiem jazdy i laczacy obwód ele¬ ktryczny elektrowozu do ukladu odcinek A — szyna B. Do kabla zasilajacego K jest przylaczona przetwornica T pradu stalego na prad zunienny, • wykonana na przyklad w oparciu o uklad tran¬ zystorowy, której wyjscie jest przylaczone poprzez kondensator C oraz prostownik G w ukladzie Graetza ido ukladu odcinek A — sizyna B.Do obwodu stalopradoweigo prostowniika G je^t wlaczone uzwojenie przekaznika P2, którego styk ?2 oraz polaczony z nim równolegle styk pi prze- aznika pradowego %\ lacza cewke sekcyjnego stycznika S z zasilajacym kablem K. Do wtórnego obwodu przetwornicy T jest wlaczony poza tym- rozwierny styk s stycznika S.Przy uruchomieniu elektrowozu nastawnikiem^ nastepuje zalaczeniile obwodu R elektrowozu po¬ przez pantograf O lacznikiem Z do ukladu odcinek A — szyna B, a tym samym izamkniecie obwodu pradu zmiennego przetwornicy T. Przeplywajacy przez przekaznik P2 prad staly powoduje jego za¬ dzialanie i zamkniecie styku pi w obwodzie za¬ silajacym cewke stycznika S. Styk s stycznika S laczy izasilajacy kabel K z odcinkiem A i równo¬ czesnie rozwierny styk s odlacza obwód wtórny przetwornicy T od ukladu odcinek A — szyna B.Elektrowóz pobierajac prad z odcinka A po¬ woduje przeplyw pradu przez przekaznik ^1, któ¬ ry stykiem pi podtrzymuje wlaczenie cewki stycz¬ nika S do obwodu (zasilajacego, poniewaz prze¬ kaznik P.2 w chwili zadzialania stycznika S zo¬ staje wylaczony iz obwodu. Z chwila zatrzymania elektrowozu ustaje przeplyw pradu przez prado¬ wy przekaznik PI, który stykiem pi odlacza cewke 61 544 4 stycznika S, a ten z kolei przerywa obwód prado¬ wy laczacy kabel K z odcinkiem A. Odcinek A jest wiec wylaczony spod napiecia stalego iii wyste¬ puje w nim jedynie napiecie zmienne z przetwór- 5 nicy T, które mozna tak dobrac, aby nie bylo szkodliwe dla zycia ludzkiego. Przy przejechaniu elektrowozu przez odcinek A wylaczenie napiecia stalego nastepuje automatycznie na skutek braku przeplywu pradu przez przekaznik $1. io Dzieki takiemu roizwiazanfilu uklad zapewnia spel- nieniie wymagan bezpieczenstwa, nie wymaga na¬ tomiast instalowania dodatkowych elementów w elektrowozie. 15 PL