PL61515B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano: 25. I. 1971 61515 KI. 12 q, 26 MKP C 07 d, 63/16 UKD Wspóltwórcy wynalazku: Tadeusz Zdrój ek, Mieczyslaw Ziólko, Krzysz¬ tof Salmonowicz, Hanna Proskurnicka Wlasciciel patentu: Instytut Przemyslu Organicznego, Warszawa (Polska) Sposób otrzymywania kwasu tiofenodwukarboksylowego z kwasu adypinowego Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymy¬ wania Ikwasu tiofenodwukarboksylowego z kwasu adypinowego.Znane jest np. iz francuskiego opisu patentowego nr 1308392 otrzymywanie kwasu tiOifenodwukarbo- ksylowego z kwasu a, a^dwuchloroadypSInowego, który poddaje sie w srodowisku alkalicznym cykli-, zacji za pomoca izwilaizków siarki diwuwartosciowej i nastepnie chlorowaniu chlorem gazowym. Po¬ chodna dwuchlorowa kwasu czterowodorotiófeno- dwukanboksylowego dechlorowodoiruje sie w pod¬ wyzszonej temperaturze, a otrzymany, surowy kwas oczyszcza sile prizez przeprowadzenie go w rozpu¬ szczalna sól sodowa i ponowne wytracenie w sro¬ dowisku kwasu siarkowego. Jako surowiec w po¬ danej powyzej metodzie stosuje sie kwas a, a'-dwu- chloroadypinowy otrzymany na drodze frakcjono¬ wanej krystalizacji iz mieszaniny lihnych izomerów wielochloropochodnych kwasu adypinowego, w któ¬ rej zawartosc kwasu a, a'-dwuchloroadypiinowego niie przekracza 67%.Wydzielenie czystego izomeru jest niedogodne pod wzgledem technologicznym, a poza tym do¬ datkowa trudnosc w tej iznanej metodzie powodu¬ je obfite pienienie sie miasy reakcyjnej przy otrzy¬ mywaniu z kwasu a, a^dwuchloroadypinowego so¬ li sodowej kwasu o, a^dwuchloroadypinowego za pomoca weglanu sodowego, co znacznie komplikuje proces, wymaga stosowania aparatu o zwiekszonej objetosci i specjalnych, mieszadel iitp. 10 15 20 3) W sposobie wedlug wynalazku jako produkt wyj* sciowy stosuje sie dwuohlorek kwasu adypinowe¬ go otrzymany przez dizialariile na kwas adlypdnowy chlorkiem tionylu. iDwuichllorelk kwasu adypinowego poddaje sie chlorowaniu .chlorem gazowym w obecnosci jodu jako katalizatora pod cisnieniem normalnym lub podwyzszonym ido oikolo 20 ait a powsitaly dwu- chiorek kwasu dwucMoroadypinowego hydrolizuje s'ije woda i pnzeprowadza w sól sodowa. Korzystnie jest przeprowadzac hydrolize wodorotlenkiem so¬ dowym, stosujac go w postaci stalej lub roztworu Wodnego. Otrzymana sól sodowa kwasu dwuchlo- roadypdnowego przeprowadza sie nastepnie w zna¬ ny sposób w kwas tiofenodwukariboksylowy, a a mianowicie w srodowisku lekko alkalicznym cy- klizuje sie siarczkiem sodowymi, przy czym ze wzgledu na gwaltowny przebieg reakcji, korzystne jest wprowadzanie do reaktora jednoczesnie soli sodowej kwasu dwuichloroadypinowego i suchego siarczku sodowego w podwyzszonej temperaturze. iNastejpnie mieszanine reakcyjna zakwasza sie do wartosci pH okolo 3 i ponownie chloruje chlorem gazowym. Powstaly zwiazek czterowodorodwuchlo- rptiofenodwukairiboksylowy deichlorowodoruje sie w podwyzszonej temperaturze, przy czym otrzy¬ muje sie kwas tiofenodwukanboksylowy. Kwas ten poddaije sie oczyszczeniu prizez przemycie woda, potraktowanie roztworem wodnym wodorotlenków metali alkalicznych, nastepnie odfiltrowuje za- 61515:! 615 3 nieczy&zczenia, izakwasza kwasem mineralnymi ii- odfiltrowany produkt przemywa woda. Otrzymuje sie produkt o czystosci okolo 98% luib nawet wyz¬ szej, który posiada temperature- topniienia 328—330°C, co odpowiada danym literaturowyim 5 dla czystego produktu.Sposób wedlug wynalazku jest latwy i prosty.W odróznieniu od sposobu przadstawibnego we francuskim opisie patentowym inr. 1,306,392, w któ¬ rym do reakcji' otrzymywania soli sodowej kwasu 10 a, a'-dwuchloroadypinowego stosuje sile oczyszczo¬ ny kwas a, a^wuchloroadypinowy, otrzymany na drodze uciazliwej kryisitalizacjdl 'frakcjonowanej z mieszaniny izomerów chloropochodinych, w sposo¬ bie wedlug wynalazku nie wyodrebnia sie tame- ^ ru a, a'-dwuchloiroadypilnoweigo z mieszaniny po¬ reakcyjnej, 'która zaiwiilera nie tylko zwiazki izo¬ meryczne dwu- i trojchloropochodne kwasu ady¬ pinowego, lecz równiez hyidroksypochodne oraz substancje smoliste, powstale w wyniku dzialania 2o chloru gazowego a chlorku tionylu na kwas ady- pilnowy i jego chlorek kwasoiwy, oraz wody na surowy, niewydzielany z mieszaniny poreakcyjnej _¦ dwuchlorek kwasu dlwuchloroadypinowego, który *¦ ¦ hydrolizuje sie -za pomoca wodnego roztworu wo- 25 dorotlenku sodowego, przy czym wszystkie reakcje— przeprowadza sie w tym samym aparacie, dodajac kolejno odpowiednie reagenty.Przyklad. Do aparatu reakcyjnego wprowa¬ dza sie 292 azesci wagowe kwasu adypinowego i ao 386 czesci wagowych chlorku tionylu. Zawartosc miesza sie i ogrzewa do 50°C i w tej temperatu¬ rze kontynuuje sie mieszanie przez okres 4 godzin az do zakonczenia reakcji Nastepnie idodaje sie 2 czesci wagowe jodu i do- 35 prowadza chlor gazowy w temperaturze do 90QC.Po zakonczonej reakcji, która pod cisnieniem nor¬ malnym trwa okolo 12 godzin, (a pod cisnieniem okolo 20 atmosfer okolo 4 godzin), zawartosc reak¬ tora wprowadza sie do aparatu drugiego, w któ- 40 rym znajduje sie okolo 925 czesci wagowych 35% roztworu wodnego NaOH, utrzymujac temperature 4 ' okolo 28°C. Z kolei wprowadza sie do aparatu oko¬ lo 170 czesci wagowych siarczku sodowego, utrzy¬ mujac temperature poczatkowo okolo 55aC, a na¬ stepnie okolo j92°C. Po ochlodzeniu zawartosc re¬ aktora zakwasza sie stezonym kwasem solnym do pH okolo 3, a przez mase reakcyjna przepuszcza chlor w ilosci okolo 170 czesci] wagowych, utrzy¬ mujac temperature okolo 28°C, a nastepnie pod¬ wyzszona do okolo 98°C.Po zakonczeniu reakcji zawartosc^ reaktora ochladza sie, a surowy produkt odifiltrowuije, prze¬ mywa duza iloscia wody i oczyszcza przez prze¬ prowadzenie w rozpuszczalne sole metali alkalicz¬ nych jak so-du, potasu irtp. po czym wytraca w sro¬ dowisku kwasnym. ' PL PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób otrzymywania kwasu tiofenodwukarbo- ksylowego z kwasu adypinowego znamienny tym, ze kwas adypinowy przeprowadza sie dzialaniem chlorku tionylu w idwuchlorek kwasu adypilnowe¬ go, który nastepnie chloruje sie chlorem gazowym w obecnosci jodu* jako katalizatora, pod cisnieniem normalnym lub zwiekszonym do okolo 20 atmosfer, a powstala dwuchloropochoidna dwuchlorku kwa¬ su adypinowego hyidrolizuije woda i przeprowadza w sól sodowa kwasu dwuchloroadypinowego za poiirfbica (wodorotlenku sodowego, po czym w zna¬ ny sposób cykliizulje siarczkiem sodowym, zakwa¬ sza kwasem mineralnym, ponownie chloruje chlo¬ rem gazowym, nastepnie ogrzewa, dechiorowodo- ruje, a powstaly surowy kwas, po przemyciu wo¬ da, oczyszcza sie za pomoca wodorotlenków metali alkalicznych, uzytych w roztworze wodnym, od- filtrowuje zanieczyszczenia i przemywa woda.

2. Sposób wedlug zastrz. 1 znamienny tym, ze hydrolize dwuichlorku kwasu dwuchloroadypilno- wego przeprowadza sie albo bezposrednio 35% roz¬ tworem wodnym wodóroltlenku sodowego luib wo¬ da, do której dodaje sie nastepnie staly wodorotle¬ nek sodowy. Bltk 3075/70 r. 230 egz. A4 PL PL