Pierwszenstwo: Opublikowano: 31.X.1970 61434 KI. 67 a, 31/04 ftfllP DQilj,Oq/Qfr Twórca wynalazku: Ignacy Mrukowicz Wlasciciel patentu: Wojskowe Zaklady Motoryzacyjne Nr 4, Wroclaw (Polska) Szlifierka do gniazd zaworowych Przedmiotem wynalazku jest szlifierka do gniazd zaworowych, zwlaszcza do gniazd zaworowych sil¬ ników spalinowych, nadajaca sie do zastosowania gdy obrabiany material umieszczony jest nieru¬ chomo.Dotychczas do szlifowania gniazd zaworów naj¬ czesciej stosowane sa zaprofilowane tarcze szli¬ fierskie odpowiadajace zarysom i wielkosciom gniazd zaworu. Tarcze te osadzone na wrzecionie silnika napedowego wprowadza sie do szlifowane¬ go gniazda, gdzie tarcza odwzorowuje swój ksztalt.Wada stosowania tego rodzaju szlifierek jest to, ze proces skrawania odbywa sie jednoczesnie na calej plaszczyznie gniazda uniemozliwiajac odpro¬ wadzenie zeskrawanego materialu, wykruszonych ziaren ze scian sciernicy oraz doprowadzenie emulsji chlodzacej.Ponadto sciernica w czasie skrawania zuzywa sie tylko w miejscach skrawania i^dalsze jej za¬ glebianie jest przyczyna deformacji gniazda. Inna wreszcie wada zwiazana z eksploatacja tych szli¬ fierek jest koniecznosc czestego profilowania scier¬ nicy, co stanowi czynnosc pracochlonna.Znane sa równiez szlifierki do szlifowania gniazd, w których tarcza szlifierska odpowiadajac w za¬ sadzie zarysowi gniazda ma mniejsze wymiary.W szlifierkach tego rodzaju tarcza obraca sie do¬ okola wlasnej osi i równoczesnie obraca sie wokól osi gniazda. io 15 20 25 30 Zastosowanie tych szlifierek nie eliminuje wady powstawania deformacji gniazda spowodowanych posuwem sciernicy, a na skutek zwiekszonego na¬ cisku jednostkowego sciernicy na gniazdo naste¬ puje znacznie przyspieszone jej zuzycie, co z kolei prowadzi do wiekszych niedokladnosci geometrii szlifowanego gniazda przy dalszym zaglebianiu sciernicy w glab materialu.Nie zapewnienie dokladnej geometrii gniazda jest wspólna ujemna cecha dotychczas stosowa¬ nych szlifierek, stwarza to koniecznosc dalszego indywidualnego docierania zaworu z gniazdem. Po¬ nadto w istniejacych szlifierkach dana tarcza umozliwia uzyskanie wylacznie jednego kata szli¬ fowania danego gniazda.Przedstawione powyzej wady i niedogodnosci eliminuje w znacznej mierze szlifierka do gniazd zaworowych o konstrukcji wedlug wynalazku.Celem wynalazku jest znaczne zwiekszenie sprawnosci szlifierki oraz calkowite zapewnienie wymaganej dokladnosci wyszlifowania gniazda za¬ woru, a zadaniem wynalazku jest opracowanie konstrukcji szlifierki zmierzajacej do realizacji tego celu.Cel ten osiagnieto za pomoca takiego usytuowa¬ nia obudowy wrzeciona i sciernicy, ze jej os obro¬ tu oraz os gniazda przecinaja sie, a posuw scier¬ nicy w glab materialu nastepuje prostopadle do osi gniazda, przy czym tworzaca sciernicy przesu¬ wa sie równolegle wzgledem tworzacej szlifowa- 6143461434 nego gniazda, a ponadto os obrotu planetarnego sciernicy pokrywa sie z osia gniazda.Istota konstrukcji wedlug wynalazku polega na zastosowaniu przekladni slimakowej, w której sli¬ macznica obtacza sie wzgledem nieruchomego sli¬ maka, przy czym slimacznica ta zaopatrzona jest w mimosród, który poprzez uklad dzwigni umozli¬ wia uzyskanie powolnego posuwu sciernicy wzdluz tworzacej szlifowanego stozka. Mechanizm ten po¬ woduje ruch posuwisto-zwrotny, natomiast do ru¬ chu sciernicy pod wymaganym katem sluzy zestaw krzywek kierunkowych wraz z suportem. Do prze- tuwu seiesnioy w glab materialu szlifierka ma, ntechanlzm skladajacy sie z przekladni zebatych l przekladni slimakowej do przesuwania zestawu krzywek wraz z wrzecionem szlifierskim i scier¬ nica. "*. ;¦" ' , Naped seierniey- uzyskiwany jest od szlifierki pneumatycznej lub elektrycznej, umieszczonej we¬ wnatrz tulei ruchu planetarnego, której os pokry¬ wa sie z osia szlifowanego gniazda, zespól krzy¬ wek wraz ze sciernica i mechanizmem posuwo¬ wym umocowany jest do tulei obrotowej ruchu planetarnego napedzanej zespolem przekladni pa¬ sowych. Przesuw tej tulei wraz z obudowa wyko¬ nywany jest za pomoca cylindra hydraulicznego, umieszczonego wewnatrz kolumny, stanowiacej za¬ razem korpus szlifierki polaczony z podstawa.Szczególna zaleta wymienionej konstrukcji jest mozliwosc uzyskania dokladnej geometrii szlifo¬ wanego gniazda, uniezaleznienie sie od nietrwa¬ lych sciernic ksztaltowych, uzyskanie calkowicie samoczynnego przebiegu szlifowania, mozliwosc otrzymania dwóch katów szlifowanego gniazda, przykladowo 45° i 75° za pomoca jednej sciernicy i bez potrzeby zmiany zamocowania materialu oraz mozliwosc wyeliminowania w zasadzie docierania zaworów wzgledem gniazd.Inna cenna zaleta jest znaczne podwyzszenie trwalosci geometrii sciernicy dzieki zastosowaniu ruchu posuwisto-zwrotnego wzgledem tworzacej gniazda.Przedmiot wynalazku uwidoczniony jest w przy¬ kladzie wykonania na zalaczonym rysunku, na którym fig. 1 przedstawia szlifierke w widoku z boku, fig. 2 — szlifierke w przekroju podluznym, fig, 3 — tuleje planetarna wraz z krzywkami i su¬ portem w przekroju ¦ podluznym, fig. 4 — zestaw krzywek prowadzacych w widoku perspektywicz¬ nym i w ukladzie wzajemnym krzywek, fig. 5 — naped tulei planetarnej w przekroju podluznym, fig. 6 — multiplikator pneumatyczno-hydrauliczny w przekroju podluznym, fig. 7 — + stól szlifierki wraz z podstawa w widoku z przodu, fig. 8 — schemat mechanizmu posuwu sciernicy w glab materialu, fig. 9 — mechanizm ruchu posuwisto- zwrotnego sciernicy w przekroju podluznym, fig. 10 — suport w widoku od dolu, fig. 11 — sciernice w polozeniu poczatkowym ruchu wzdluznego wzgle¬ dem szlifowanego gniazda o kacie 4s5°, fig. 12 — sciernice w polozeniu koncowym ruchu wzdluz¬ nego wzgledem szlifowanego gniazda o kacie 45°, fig. 13 — sciernice w polozeniu poczatkowym szli¬ fowania kata 75° i fig. 14 przedstawia sciernice w polozeniu koncowym szlifowania kata 75°. 10 15 20 30 35 40 45 50 55 65 Do* podstawy 1 umocowany jeat stól krzyzowy 2 i obok niego kolumna 3. Na kolhimnie 3 osadzona jest tuleja suwakowa 4 z panewkami Su Do tulei suwakowej 4 umocowane sa siedliska 6 lozysk 7.Wewnatrz kolumny 3 umieszczony jest cylinder hydrauliczny 8, którego tloczysko 9 za pomoca na¬ kretki 10 i obudowy 11 polaczone jest z górnym siedliskiem 6. Wewnatrz lozysk 7 usytuowana jest tuleja 12 ruchu planetarnego. Tuleja 12 ustalona Jest w lozyskach 7 za pomoca tulei dystansowej 13 i nakretek 14, pomiedzy nimi zas osadzone sa dwa kola pasowe 16, 17, oraz tulejka dystansowa 18... Do ustalenia górnego lozyska 7 wzgledem gór¬ nego siedliska 6 sluzy pierscien , 19 oraz pierscien. 20, wewnatrz którego wykonane sa zwoje nieru¬ chomego slimaka 21. Dolne lozysko 7 opiera sie o kolnierz 22 tulei 12 ruchu planetarnego. Lozy- ' sko to obudowane jest z obu stron oslonami prze- ciwpylnymi 23. Slimak 21 zazebia sie z wbudowa¬ na w tuleje 12 obrotowa slimacznica 24. Slimaczr nica ta zaopatrzona jest w czop mimosrodowy 25, który poprzez jarzmo 26, sworzen 27, dzwignie 2$ 1 umocowana obrotowo na sworzniu 29 w tulei 12 wykonuje ruch posuwisto-zwrotny obudowy 30 wrzeciona szlifierskiego 31.Dzwignia 28 polaczona jest z obudowa 30 za po¬ moca dwóch dzwigni ,32, pomiedzy którymi umie^ szczony jest bezpiecznik sprezynowy 33. W górnej czesci tulei 12 umocowane jest obrotowe zlacze pneumatyczne 34, a w srodkowej jej czesci umie¬ szczony jest silnik 35 pneumatyczny lub elektrycz¬ ny, który poprzez walek gietki 36 napedza wrze¬ ciono szlifierskie 31 wraz ze sciernica 37. Os obu¬ dowy 30 wrzeciona 31 jest wychylna od osi obrotu tulei 12 pod katem i osie te przecinaja sie.Do kolnierza 22 tulei 12 zamocowana jest plyta 38 ponizej której umocowane sa dwa zespoly krzywek 39, z których kazdy zawiera prowadnice wewnetrzna 40, prowadnice srodkowa 41 i pro¬ wadnice zewnetrzna 42. Do obudowy 30 wrzeciona . 31 naprzemianlegle wkrecone sa dwa sworznie 43 zakonczone dwoma lozyskami 44.Do ustalania wymaganego zaleznie od kata szli¬ fowania polozenia srodkowej prowadnicy 41 wzgle¬ dem prowadnicy 42 sluzy sruba 45. Obudowa 30 wrzeciona 31 prowadzona jest przesuwnie w tulei 46 polaczonej trwale z korpusem 47, do którego zamocowana jest plyta suportu 48. Plyta suportu 48 wspólpracuje z prowadnicami 49, 50 przymo¬ cowanymi do plyty 38. Likwidacji luzu suportu 48 dokonuje sie za pomoca srub 51 i prowadnicy 50.Sruby 51 opieraja sie o wspornik 52 przymocowa¬ ny do plyty 38. Do siedliska 6 umocowana jest plyta 53, do której zamocowany jest silnik elek¬ tryczny 54. Na wrzecionie 55 silnika 54 osadzone jest kolo pasowe 56 z pasem klinowym 57 lacza¬ cym je z kolem pasowym 58. Kolo pasowe 58 osa¬ dzone jest na piascie kola 59.Piasta kola 59 osadzona jest w lozyskach kulko¬ wych 60 na nakretce 61. Nakretka 61 i nakretka 10 przymocowane sa do sciany obudowy 10. Piasta kola 59 ma rowek klinowy z osadzonym w nim pasem klinowym 62 polaczonym z kolem 63. Kolo 63 osadzone jest na ulozyskowanym wale 64, na którym ulozyskowane sa dwa kola pasowe 65 i 6661434 5 z wystepami kloyryini, pomiedzy nimi zas na wale 64 znajduje sie sprzeglo klowe 67. Kolo pasowe 65 polaczone jest pasem klinowym 68 z kolem paso¬ wym 16, a kolo pasowe 66 polaczone jest pasem klinowym 69 z kolem pasowym 17. Na górnym koncu tloczyska 9 osadzony jest trwale * piers¬ cien 70 z otworami przeznaczony do recznego usta¬ lania polozenia tulei suwakowej 4 wzgledem ko¬ lumny 3.W kolnierzu 22 tulei 12 osadzony jest jeden ko¬ niec osi slimaka 71, który polaczony jest ze sli¬ macznica 72 umocowana w obudowie 73. Wewnatrz slimacznicy * 72 umieszczona jest sruba 74, której jecjen koniec ma gniazdo kwadratowe 75, a drugi koniec poprzez lozyska oporowe przymocowany jest obrotowo do plytki 76 polaczonej z prowadni¬ ca 40 zespolu krzywek 39. Na srubie 74 osadzona jest tarcza hamulcowa 77. Na slimaku 71 w górnej czesci wykonane jest kolo zebate zderzakowe 78 zazebione z nieuwidocznionym na rysunku kolem zebatym o grubszym wiencu i o mniejszej sred¬ nicy zewnetrznej. Na wysokosci kola 78 i kola o grubszym wiencu do siedliska 6 umocowany jest regulowany zderzak 79, kolejno zazebiajacy sie z kolem 78 lub z kolem o grubszym wiencu.Do unoszenia tulei suwakowej 4 po kolumnie 3 sluzy multiplikator (fig. 6) pneumatyczno-hydrau- liczny, który sklada sie z cylindra pneumatyczne¬ go 80 tloczyska 81, pokrywy dlawicowej 82 srub 83 laczacych cylinder pneumatyczny 80 z cylind¬ rem hydraulicznym 84. Konce tloczyska 81 zaopa¬ trzone sa w tloki 85 i 86. Caly zestaw multiplika- tora umieszczony jest wewnatrz podstawy 1. Cy¬ linder hydrauliczny 84 polaczony jest przewodami 87 z cylindrem hydraulicznym 8.Dzialanie szlifierki wedlug wynalazku przedsta¬ wione jest ponizej.Blok silnika z gniazdami zaworów przeznaczo¬ nymi do oszlifowania mocuje sie na stole krzyzo¬ wym 2. Os wybranego gniazda zaworu wprowa¬ dza sie w os obrotu tulei 12. Za pomoca cylindra hydraulicznego 8 opuszcza sie tuleje suwakowa 4 wraz z siedliskami 6 i umocowanymi do nich ele¬ mentami w polozenie robocze, w którym scier¬ nica 37 znajdzie sie wewnatrz przeznaczonego do szlifowania gniazda. Równoczesnie w czasie ruchu opuszczania samoczynnie wlaczone zostaje zasila¬ nie silnika pneumatycznego 35. Pokrecajac srube 74 przesuwa sie zespól krzywek 39 i tym samym zmienia polozenie obudowy 30 wrzeciona 31 ze sciernica 37 az do zetkniecia sie z materialem.Nastepnie ustala sie wielkosc posuwu regulowa¬ nym zderzakiem 79 i uruchamia silnik elektryczny 54 który poprzez kolo pasowe 56, pasek klinowy 57, kolo pasowe 58, piaste kola 59, pasek klinowy 62, kolo pasowe 63, walek 64, odpowiednie kolo pasowe 65 lub 66 w zaleznosci od zazebienia sprze¬ gla 67 przenosi naped za pomoca pasków 67, 69 na kola pasowe 16 lub 17, co powoduje przekazanie ruchu obrotowego na tuleje 12. Sprzeglo klowe 67 sluzy do zmiany obrotów tulei 12 dla uzyskania dwóch predkosci. Obracajaca sie tuleja 12 wraz z zamocowana w niej slimacznica 24 powoduje ob- taczanie sie slimacznicy 24 wzgledem uzebienia slimaka 21. Slimacznica 24 uzyskuje stale obroty, 6 a poprzez wykonany na niej mimosród 25, jarzmo 26, sworzen 27 dzwigni 28 na sworzniu 29 powodu¬ je ruch posuwisto-zwrotny i przemieszczanie sie obudowy 30 wrzeciona 31 w tulei 46. Umieszczony pomiedzy dzwignia 28 i 32 bezpiecznik sprezynowy 33 spelnia role amortyzatora w przypadku nie¬ przewidzianego zderzenia sie sciernicy 37 z obra¬ bianym materialem.Przesuwajaca sie wewnatrz tulei 46 obudowa 30 wrzeciona 31 wodzona jest poprzez sworznie 43 po zespole krzywek 39 nadajacych obudowie 30 wraz z wrzecionem 31 i sciernica 37 ruch wzdluz two¬ rzacej szlifowanego stozka. Wypadkowy ruch sciernicy 37 wzdluz tworzacej stozka sklada sie z ruchu obudowy 30 wzgledem tulei 46, a ponadto z ruchu suportu 48 wzgledem prowadnic 49, 50.Obracajaca sie tuleja 12 i zamocowane w niej kolo zebate 78 przy kazdym obrocie napotyka na zderzak 79, co powoduje obrócenie sie kola 78 wzgledem wlasnej osi o pewien kat i tym samym poprzez przekladnie slimakowa 72 i srube 74 po¬ woduje przesuniecie obu zespolów krzywek 39 za¬ glebiajac sciernice 37 w glab materialu. Ruch obro¬ towy sruby 74 przy mechanicznym przesuwie zo¬ staje zahamowany tarcza hamulcowa 77 aby umo¬ zliwic osiowe przesuniecie sruby 74 wewnatrz sli¬ macznicy 72.Wylaczanie mechanicznego posuwu polega na wycofaniu zderzaka 79 z zasiegu kola zebatego 78.Przedstawione wyzej czynnosci umozliwiaja szli¬ fowanie jednego kata wewnatrz gniazda zaworu.W celu szlifowania innego kata na przyklad przej¬ scia z 45° na 75° nalezy odkrecic sruby 45, prze¬ miescic prowadnice srodkowa 41 krzywki wraz ze sruba 45 w przeciwne krancowe polozenie i do¬ krecic sruby 45. Pozostale czynnosci zmierzajace do dalszego szlifowania przeprowadza sie w przed¬ stawionej uprzednio kolejnosci. Uzyskiwanie in¬ nych katów niz na przyklad 45° i 75° jest mozli¬ we po wymianie zestawów krzywek 39.Szlifierka wedlug wynalazku zapewnia dluga zywotnosc sciernic, wysoka jakosc obróbki, a jej stosowanie jest calkowicie bezpieczne. PL