PL61423B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 10.XI.1970 61423 KI. 47 d, 11/04 MKP F 16 g, 11/04 CZYTELNIA Urzedu Patentowego Twórca wynalazku: Tadeusz Walter Wlasciciel patentu: Glówny Instytut Górnictwa, Katowice (Polska) Uchwyt montazowy do lin Przedmiotem wynalazku jest uchwyt montazo¬ wy do lin o dzialaniu samozaciskajacym, stoso¬ wany przy pracach montazowych i remontowych górniczych urzadzen wyciagowych oraz urzadzen dzwigowych.Dotychczas do chwytania lin w róznych urzadze¬ niach dzwigowych czy tez w górniczych urzadze¬ niach wyciagowych podczas prac montazowych i remontowych stosowano najczesciej srubowe za¬ ciski lubkowe, zaciski kablakowe zwane chomat- kami lub tez stale uchwyty montazowe zaopatrzo¬ ne w zamki mimosrodowe lub klinowe. Chwyta¬ nie lin nosnych róznego rodzaju zaciskami w wie¬ lu czesto miejscach jest konieczne przy wykony¬ waniu takich operacji, jak podciaganie i przecia¬ ganie lin, zakladanie ich na zblocza i kola linowe oraz przy skracaniu lin wyciagnietych z jedno¬ czesnym mocowaniem w nowym miejscu zawiesi.Wszystkie zaciski linowe charakteryzuja sie tym, ze chwytaja line na ograniczonej, bardzo krótkiej przestrzeni. Przy tym lubkowe zaciski skladaja sie z pary lubków dostosowanych do ksztaltów prze¬ krojów chwytanych lin i zaopatrzonych w otwo¬ ry dla srub zlaczonych. Lubki naklada sie z dwu stron na line, a nastepnie zwiera sie je sruba¬ mi przetknietych przez otwory przez dokrecenie nakretek. Sruby zaciskajace sa umieszczone w lub¬ kach symetrycznie po obu stronach liny w liczbie dwóch lub czterech, zaleznie od wielkosci prze¬ kroju liny. Natomiast kablakowe zaciski maja ka- 15 20 so blaki obejmujace zaciskana line i zakonczone dwo¬ ma równoleglymi, gwintowanymi czopami, na któ¬ re naklada sie wyoblony lubek z otworami, a na¬ stepnie nakreca zaciskajace nakretki.Zacisków kablakowych uzywa sie tylko do lin o mniejszych przekrojach i malo odpowiedzial¬ nych. Uchwyty stale do lin sa bardzo rzadko sto¬ sowane do prac remontowych i montazowych w wyjatkowo sprzyjajacych warunkach, kiedy nie zachodzi potrzeba przemieszczania ich z miejsca na miejsce. Najczesciej stosowane sa jako uchwy¬ ty nieruchome urzadzen stalych, mocujace konce lin do konstrukcji lub fundamentów. W uchwy¬ tach tych w korpusach sa wykonane dzielone gniazda na odpowiednia line, przy czym nierucho¬ ma czesc gniazda jest w korpusie, a ruchoma czesc gniazda miesci sie w ruchomej szczece.Po przetknieciu liny pomiedzy obydwie czesci gniazda, ruchoma szczeka zostaje docisnieta w kor¬ pusie do czesci nieruchomej za pomoca specjalne¬ go zamka. Zamki zaciskajace maja mechanizmy mi¬ mosrodowe, srubowe lub klinowe, przy czym w zam¬ kach klinowych, klin zaciskajacy stanowi osobny element wciskany miedzy szczeke z gniazdem i pro¬ wadnice korpusu.Srubowe zaciski do lin zarówno lubkowe jak i kablakowe maja te zasadnicza wade, ze chwytaja liny na ograniczonej bardzo krótkiej przestrzeni.Stad tez zaciskanie nimi lin, przy niekontrolowa¬ nych silach dokrecania nakretek w srubach zwie- 614233 61423 4 rajacych, grozi albo niedostatecznym naciskiem na line albo tez nacisk na line moze przekraczac wy¬ trzymalosc jej splotów. W pierwszym wypadku po¬ laczenie jest nietrwale ze wzgledu na zbyt mala wartosc sily tarcia miedzy lina i zaciskiem, w dru¬ gim wypadku polaczenie jest trwale ale jedno¬ czesnie nastepuje zniszczenie liny przez powstanie miejscowego zgniotu tak splotów jak i pojedyn¬ czych drutów. Poza tym niewielka powierzchnia styku liny z zaciskiem poza odksztalceniem przez zgniot powoduje czesto odksztalcenie przez zagie¬ cie liny, które wystepuje w zacisku lub obok nie¬ go szczególnie wówczas, gdy na zacisku przykla¬ dane jest niewielkie nawet obciazenie tym bar¬ dziej, ze rozklad nacisków na powierzchniach do¬ legania zacisków do lin jest nierównomierny.Natomiast w linach nosnych zarówno urzadzen dzwigowych, jak równiez górniczych urzadzen wy¬ ciagowych jakiekolwiek odksztalcenia sa niedopusz¬ czalne. Liny trwale odksztalcone musza byc na¬ tychmiast wycofywane z eksploatacji, o ile odcinki uszkodzone nie moga byc usuniete przez odciecie.Nad stanem lin czuwaja odpowiednie inspektoraty dozoru technicznego. Stale uchwyty do lin, ktere chwytaja liny na dlugich odcinkach w sposób równomierny i sa zamykane z kontrolowana sila, nie maja wad zacisków. Nie moga byc jednak stosowane jako przenosne do prac remontowych i montazowych, poniewaz maja bardzo znaczne wy¬ miary oraz duze ciezary w granicach od 250 kg do 400. kg a nawet wiecej. Operowanie takimi uchwy¬ tami w warunkach na przyklad szybów kopalnia¬ nych, a nawet na otwartej przestrzeni bez stoso¬ wania specjalnych dzwigów, jest niemozliwie.Celem wynalazku jest specjalna budowa uchwy¬ tu do lin, który spelnialby wymagania stawiane przy pracach remontowych i montazowych szcze¬ gólnie górniczych urzadzen wyciagowych. Uchwyt wedlug wynalazku ma zapobiegac zgniotom lin oraz ich zginaniu, a jednoczesnie jego ciezar jest utrzy¬ many w granicach dopuszczalnych dla obslugi recznej.Cel ten zostal osiagniety przez konstrukcje sa- mozaciskajacego uchwytu do lin, opartego na za¬ sadzie zamka klinowego. Istota wynalazku jest równoczesne chwytanie i zaciskanie liny na calej duzej dlugosci czynnej uchwytu tak, aby przy wzroscie jego obciazenia wzrastala tez sila za¬ ciskajaca line. Uchwyt jest zbudowany w ten spo¬ sób, ze ma korpus w ksztalcie wydluzonego jarz¬ ma, zaopatrzony w wykonana w dnie szczeliny po¬ lowe gniazda osiowego liny oraz w zbiezne pro¬ wadniki wykonane w bocznych scianach szczeliny, przy czym korpus jest zamykany klinowym suwa¬ kiem zaopatrzonym w druga polowe gniazda osio¬ wego liny, który jest prowadzony w szczelinie po zbieznych prowadnikach swymi powierzchniami klinowymi i powoduje zaciskanie sie obydwu czesci gniazda wokól chwytanego odcinka liny.Kat pochylenia powierzchni klinowych suwaka i zbieznosci prowadników korpusu sa identyczne, i ich wielkosc jest mniejsza od granicznego kata tarcia. W szczelinie na obydwu koncach korpusu sa wykonane dwa prostopadle gniazda osadcze dla stopki oporowej, która jest zaopatrzona w srube ustawcza do zaciskania suwaka z dolnego gniazda lub wypychania suwaka z górnego gniazda. U do¬ lu, korpus uchwytu ma dwa otwory symetrycznie usytuowane wzgledem osi liny, przeznaczone do 5 obciazania uchwytu za pomoca przetnietych przez otwory sworzni.Lina jest wkladana odcinkiem przeznaczonym do chwycenia do gniazda korpusu przez szczeline z boku, a nastepnie zostaje wlozony i zasuniety io klinowy suwak ruchem od dolu ku górze, az do zetkniecia powierzchni liny z powierzchniami oby¬ dwu osiowych gniazd uchwytu, które przy zasuwa¬ niu suwaka zblizaja sie do siebie. Wówczas wkla¬ da sie oporowa stopke do dolnego gniazda osad- 15 czego korpusu i dynamometrycznym kluczem do¬ krecajac srube ustawcza, powoduje sie dalsze wciskanie klinowego suwaka glebiej do korpusu, co wywoluje zacisniecie liny na calej dlugosci czynnej uchwytu tak, aby wytworzyla sie miedzy 20 powierzchniami uchwytu i liny sila tarcia dosta¬ teczna dla trwalego zamocowania uchwytu na linie.Obciazanie tak zalozonego uchwytu wywoluje dalsze samoczynne wciaganie klinowego suwaka do wewnatrz korpusu naciagiem liny, a to powo- 25 duje mocniejsze zaciskanie liny w gniezdzie uchwy¬ tu i powiekszanie wartosci sily tarcia czyli nosnosci uchwytu. Polaczenie zacisnietego suwaka z korpu¬ sem jest trwale, poniewaz kat pochylenia klino¬ wych powierzchni suwaka i zbieznosci prowadni- 30 ków korpusu zapewnia samohamownosc. Ciezar uchwytu przy nosnosci kilkudziesieciu ton nie prze¬ kracza 35 kg, co pozwala na jednoosobowa obsluge.Zaletami uchwytu wedlug wynalazku sa: calko¬ wita samohamownosc chwytu, dzialanie samoza- 35 ciskajace przy wzroscie jego obciazenia, pewnosc dzialania oraz latwosc obslugi. Jednoczesnie uchwyt zapobiega uszkodzeniom chwytanej liny przez rów¬ nomierny rozklad nacisków na duzej powierzchni, co daje male wartosci nacisków jednostkowych na- 40 wet przy duzych obciazeniach uchwytu, a osiowe dzialanie obciazen uchwytu na line zapobiega jej zginaniu. Poza tym uchwyt spelnia warunki prze¬ pisów bezpieczenstwa dla jednoosobowej obslugi.Uchwyt wedlug wynalazku jest uwidoczniony 45 w przykladowym wykonaniu na rysunku, na któ¬ rym fig. 1 przedstawia uchwyt w widoku z boku, fig. 2 — uchwyt w widoku z przodu od strony suwaka, a fig. 3 — przekrój poprzeczny uchwytu wzdluz linii A-A na fig. 1. 50 Uchwyt montazowy do lin o dzialaniu samoza- ciskajacym sklada sie z jarzmowego korpusu 1, z klinowego suwaka 2, z oporowej stopki 5 oraz ustawczej sruby 6. Korpus 1 ma budowe jednolita i stanowi wydluzone jarzmo symetryczne wzgle- 55 dem plaszczyzny pionowej o przekroju poprzecz¬ nym w ksztalcie litery „U", przy czym szczelina pomiedzy równoleglymi scianami bocznymi jest za¬ konczona wewnatrz polowa cylindrycznego gniaz¬ da osiowego liny, wykonanego na calej dlugosci 6o czynnej korpusu 1. Jednoczesnie jego sciany bocz¬ ne sa zaopatrzone w zbiezne wewnetrzne prowad¬ niki 3, po których jest wodzony klinowy suwak 2.Prowadniki 3 sa zbiezne do osi gniazda liny ku górze w kierunku jej naciagu z tym, ze kat pochy- 65 lenia prowadników 3 jest mniejszy od graniczne-5 61423 6 go kata tarcia, co zapewnia samohamowosc su¬ waka 2. Poza tym korpus 1 ma dwa osadcze gniaz¬ da 4, wykonane przy jego górnym i dolnym koncu, a przeznaczone do unieruchamiania oporowej stop¬ ki 5. Korpus 1 u dolu jest wyposazony w dwa mo¬ cujace otwory 7, umieszczone symetrycznie po obu stronach osi gniazda liny, a przeznaczone do wkla¬ dania sworzni mocujacych obciazenie uchwytu. Na zewnetrznej powierzchni korpus 1 ma przymoco¬ wany manipulacyjny uchwyt 8, spelniajacy tez funkcje zebra usztywniajacego. Klinowy suwak 2 na powierzchni stykajacej sie z lina ma wykonana polowe cylindrycznego gniazda osiowego liny, sy¬ metryczna do gniazda w korpusie 1.Suwak 2 jest symetrycznie zbudowany wzgle¬ dem plaszczyzny pionowej i jest zaopatrzony po bokach w dwie zewnetrzne klinowe powierzchnie 3a, majace kat pochylenia do osi gniazda identycz¬ ny jak w korpusie 1 kat zbieznosci prowadników 3, z których powierzchniami wspólpracuja/Suwak 2 ma przymocowany na zewnatrz naprzeciw gniaz¬ da osiowego manipulacyjny chwyt 9. Dlugosc su¬ waka 2 jest równa jego dlugosci czynnej i jest tak dobrana, aby po wsunieciu oraz zacisnieciu liny nie wchodzil do zadnego z gniazd 4. Oporowa stopka 5 jest zaopatrzona z dwóch stron w kolnierze opo¬ rowe, którymi jest unieruchamiana w osadczych gniazdach 4, poza tym w srodku stopki 5 jest wy¬ konany otwór gwintowany do wkrecania ustawczej sruby 6. Sruba 6 jest przeznaczona do wywierania nacisku na suwak 2 przy zaciskaniu liny lub przy zwalnianiu uchwytu, przesuwajac suwak 2 w kor¬ pusie 1 w góre lub w dól.Sposób dzialania uchwytu montazowego do lin wedlug wynalazku jest nastepujacy. Chwytany od¬ cinek liny wklada sie przez boczna szczeline do osiowego gniazda w jarzmowym ^korpusie 1, na¬ stepnie trzymajac za chwyt 9 wklada sie od dolu klinowy suwak 2 i przesuwa ku górze tak, aby je¬ go slizgowe powierzchnie 3a przylegaly do pro¬ wadników 3 w korpusie 1. Kiedy gniazda osiowe suwaka 2 i korpusu 1 zetkna sie z powierzchnia chwytanej liny, do dolnego osadczego gniazda 4 w korpusie 1, wklada sie oporowa stopke 5 za¬ opatrzona w ustawcza srube 6. Po czym wkreca sie srube 6 za pomoca klucza dynamometrycznego, co powoduje zetkniecie jej konca z klinowym suwa¬ kiem 2 i wciskanie go glebiej do korpusu 1.Ruch suwaka 2, wodzonego powierzchniami 3a po prowadnikach 3, powoduje zwieranie gniazd osiowych i równomierne zaciskanie powierzchni li¬ ny na calej dlugosci czynnej uchwytu, przy czym ksztalty obydwu czesci gniazd dobrane do przekroju liny zapewniaja takze równomierny rozklad na¬ cisków na calym obwodzie. Uzyskanie sily calko¬ witej nacisku na powierzchnie liny dostatecznej dla uzyskania sily tarcia odpowiadajacej nosnosci wstepnej uchwytu zapewnia klucz dynamometrycz¬ ny.Tak zacisniety uchwyt moze byc obciazony osio¬ wo za pomoca sworzni przetknietych przez otwo- 5 ry 7. Przy wzrastajacym obciazeniu korpusu 1 su¬ wak 2. jest glebiej wciagany napieciem liny i po¬ woduje zwiekszenie sie samoczynne sily nacisku na powierzchnie liny oraz proporcjonalny wzrost sily tarcia, miedzy nia a uchwytem, czyli zwieksze- io nie nosnosci polaczenia. Dla zdjecia uchwytu z li¬ ny, nalezy stopka 5 wyposazona w srube 6 przelo¬ zyc w pozycji odwróconej do górnego gniazda 4, a nastepnie wkrecajac srube 6 spowodowac wy¬ pchniecie suwaka 2 w korpusie 1 ku dolowi. Po 15 zwolnieniu nacisku na line przez czesci uchwytu, suwak 2 nalezy wysunac w dól oraz wyjac line z korpusu 1. PL PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe 20 1. Uchwyt montazowy do lin, znamienny tym, ze sklada sie z jarzmowego korpusu (1) zaopatrzonego w polowe gniazda osiowego liny o ksztalcie pólpa- newki i w dwa oporowe prowadniki (3) zbiezne do 25 osi gniazda od dolu ku górze pod katem mniejszym od granicznego kata tarcia, do prowadzenia suwaka (2) oraz w dwa osadcze gniazda (4) na obydwu kon¬ cach korpusu (1) prostopadle do osi liny, z klino¬ wego suwaka (2) zaopatrzonego w symetryczna do 30 korpusu polowe gniazda osiowego liny z jednej strony i w klinowe powierzchnie (3a) pochylone od dolu ku górze do osi gniazda liny pod katem identycznym jak prowadniki (3) wspólpracujace z nimi z drugiej strony, z oporowej stopki (5) za- 35 opatrzonej w baczne kolnierze do wsuwania jej do osadczych gMazd (4) i w gwintowany otwór do sruby (6) przesuwajacej suwak (2) w korpusie (1), która opierajac sie o powierzchnie dolna suwaka (2), przy umieszczonej stopce (5) w dolnym gniez- 40 dzie (4), powoduje jego ruch ku górze korpusu (1) i zwieranie obydwu czesci gniazda wokól zaciska¬ nej liny równomiernie na calej dlugosci czynnej uchwytu przez przesuwanie sie powierzchni (3a) po prowadnikach (3), natomiast przy umieszczonej 45 stopce (5) w górnym gniezdzie (4), wkrecana sruba naciskajac suwak (2) powoduje jego ruch w dól i zwalnianie zacisku na linie.

2. Uchwyt wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze korpus (1) u dolu jest zaopatrzony w dwa otwory 50 (7) symetrycznie umieszczone wzgledem osi gniaz¬ da liny, przeznaczone dla sworzni z zaczepionym obciazeniem, które dziala osiowo na naciag liny w uchwycie tak, aby suwak (2) wciagany tarciem liny do obciazonego korpusu (1), przesuwajac sie 55 powierzchniami (3a) po prowadnikach (3), samo¬ czynnie wzmacnial zaciskanie liny w gniezdzie proporcjonalnie do wzrostu obciazenia.KI. 47 d, 11/04 61423 MKP F 16 g, 11/04 2429 — LDA — 29.M0 — 290 szt. PL PL