PL61052B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 25.XI.1970 61052 KI. 67 a, 31/10 MKP B 24 b, 33/02 CZYTELNIA UK Wspóltwórcy wynalazku: Henryk Zebrowski, Tadeusz Karlic, Zygmunt Szubert Wlasciciel patentu: Politechnika Wroclawska, Wroclaw (Polska) Urzadzenie do gladzenia otworów w korpusach Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do gla¬ dzenia (bonowania) otworów wspólosiowych rozsta¬ wionych w znacznej odleglosci od siebie, na przy¬ klad Otworów pod lozyska w korpusach wrzecien- ników, tokarek lub w podobnie trudnych do obrób¬ ki korpusach.Dotychczas stosowanymi urzadzeniami do wyko¬ nywania otworów wspólosiowych sa wytaczadla lub rozwiertaki, natomiast operacje gladzenia przepro¬ wadza sie dla kazdego otworu osobno. Urzadzenia te nie zapewniaja jednak zadanej wysokiej wspól- osiowosci obu otworów i wymaganej dokladnosci ich ksztaltu ani tez duzej gladkosci powierzchni tych otworów. Trudnosc technologiczna pochodzi stad, ze sa to otwory o duzych wymiarach srednic w stosunku do swojej dlugosci oraz, ze sa usytuo¬ wane w korpusach w znacznej od siebie odleglosci przewyzszajacej kilkakrotnie sumaryczna dlugosc obu otworów.Dotychczasowymi urzadzeniami nawet podczas starannej obróbki seryjnej tych samych korpusów, otrzymuje sie otwory, których bledy ksztaltu wyno¬ sza od 0,01 do 0,03 mm, chropowatosc zas zmienia sie w granicach od klasy 5 do 6-ej. Powstaja rów¬ niez znaczne odstepstwa od wspólosiowosci otwo¬ rów, jak mimosrodowosc i wichrowatosc osi, siega¬ jace czesto 0,1 do 0,3 mm. Bledy te powoduja defor¬ macje lozysk, ich grzanie i intensywne zuzywanie sie a takze deformacje cieplna korpusów.Niedostateczna zas gladkosc powierzchni otwo- 10 15 30 rów prowadzi do zmniejszania rzeczywistego wci¬ sku pomiedzy otworem i lozyskiem w wyniku zgniotu wierzcholków nierównosci, jaki zachodzi podczas montazu lozysk i w czasie ich pracy.Wszystkie te przyczyny wplywaja ujemnie na pew¬ nosc i dokladnosc lozyskowania, na równomiernosc biegu oraz na trwalosc lozysk. Wady te maja szcze¬ gólne znaczenie w przypadku wrzecienników obra¬ biarek, gdzie chodzi o duza dokladnosc geome¬ tryczna.Dlatego tez szczególna uwage w obróbce korpu¬ sów wrzecienników, poswieca sie ostatnio sprawie osiagniecia nalezytej dokladnosci ksztaltu i poloze¬ nia osi otworów lozyskowych. Praktyczne uzyskanie dobrych wyników w tym kierunku wymaga zasto¬ sowania wlasciwej obróbki otworów, przy czym ze wzgledu na duze rozmiary przedmiotu wchodzi tu w gre drobne wytaczanie na specjalnych wytaczar¬ kach szlifowanie na szlifierkach planetarnych lub gladzenie oselkami. Pierwsze dwie metody wyma¬ gaja bardzo drogich obrabiarek, gladzenie zas sto¬ sowane szeroko jako obróbka wykanczajaca poje¬ dynczych otworów, ma te wade, ze nie poprawia kierunku ani polozenia osi otworu, poniewaz narze¬ dzie prowadzone jest przez obrabiany otwór.Znana Jest konstrukcja narzedzia „prowadzone¬ go" do gladzenia dwóch otworów lezacych w kor¬ pusie na jednej osi w znacznej od siebie odleglosci.Konstrukcja tej glowicy gladzarskiej charakteryzu¬ je sie tym, ze jest zaopatrzona w specjalne listwy 6105261052 3 4 prowadzace ja w jednym otworze podczas obróbki otworu drugiego. Otwór ten po uzyskaniu odpo¬ wiedniego wymiaru i odwróceniu przedmiotu, slu¬ zy nastepnie jako otwór prowadzacy podczas gla¬ dzenia otworu pierwszego. W ten sposób poprawia sie wzajemna wspólosiowosc obu otworów.Jak z tego opisu wynika, otwory w korpusach sa gladzone oddzielnie, co nie tylko wydluza czas ob¬ róbki ale wymaga dodatkowo klopotliwego odwra¬ cania i ustawiania przedmiotu. Ponadto metoda ta z góry zaklada, ze korygowane bedzie jedynie por lozenie osi drugiego otworu — aktualnie gladzonego w stosunku do otworu prowadzacego. Warto takze ' JSel niedogodnosc, ze elementy prowa- jacJ sie z otworem powoduja podczas ruchu duze tarlie, wytwarzanie sie ciepla, zuzycie IBiLi . iarki*M« * •» * \ 1' DUiythczasowe konstrukcje glowic gladzarskich maja te wade, ze oprawki oselek dociskane sa do stozkowego trzpienia rozpierajacego za pomoca sprezyn, co powoduje szczególnie w otworach krót¬ kich o duzych srednicach, zwieranie sie oselek i rozbijanie otworów u wylotu. Stad tez zastosowa¬ no w omawianej konstrukcji przymusowe prowa¬ dzenie oprawek, w których mocowane sa oselki.Celem wynalazku jest urzadzenie — specjalna podwójna glowica gladzarska z hydraulicznym roz¬ pieraniem oselek sluzaca do jednoczesnego gladze¬ nia dwóch otworów wspólosiowych, w korpusach przy jednym ustawieniu przedmiotu wzgledem wrzeciona obrabiarki. Dzieki takiej konstrukcji otrzymuje sie otwory o bardzo malych bledach ksztaltu, rzedu 2—6 mikronów i o chropowatosci powierzchni w klasie 8-^9, przy czym blad nie- wspólosiowosci otworów zmniejsza sie 5 do 10 razy w porównaniu z wytaczaniem] Wynika to z samej istoty i charakteru tak zaprojektowanego procesu gladzenia, stanowiacego przy tym szybki, wydajny a wiec i tani sposób obróbki.Cel ten zostal osiagniety przez skonstruowanie urzadzenia do jednoczesnego gladzenia dwóch otworów przy jednym ustawieniu przedmiotu wzgledem wrzeciona obrabiarki, które to urzadze¬ nie stanowi glowica gladzarska skladajaca sie z ze¬ spolu dwóch glowic osadzonych na wspólnym lacz¬ niku zlozonym 'z górnego trzpienia laczacej tulei i trzpienia dolnego oraz zaopatrzonych w oselki scierne rozpierane promieniowo i przeznaczone do obróbki poszczególnych otworów. Poniewaz glowice te polaczone sa ze soba sztywnym lacznikiem i sa scisle wspólsrodkowe, oselki zas sa w nich po opra¬ wieniu oszlifowane wspólnie „na okraglo" — narze¬ dzie takie zachowuje sie jak sztywny walec wygla¬ dzajacy otwory f oraz - poprawiajacy ich ksztalt i wspólsrodkowosc osi. -r ^ Podwójna "glowica gladzarska wedlug wynalazku odznacza sie -sztywna budowa i przymusowym pro¬ wadzeniem oselek zarówno podczas ich promienio¬ wego rozpierania jak i cofania, tJmózliwia ona latwe ustawienie*zadanych ^alttsków jednostkowych ose¬ lek na scianki w poszczególnych otworach "niezalez¬ nie od siebie lecz w zaleznosci'ód wielkosci powierz* chni obrabianych i ód wielkosci- naddatków ha ob¬ róbka oraz na wylaczacie* tych nacisków w kazdej glowicy. Wylaczanie to nastepuje poprzez zawór elektro-hydrauliczny pod wplywem sygnalu pocho¬ dzacego od zainstalowanego w kazdej z glowic pneumatycznego ukladu pomiarowego po osiagnieciu s zadanego wymiaru otworu., Wynalazek zostanie blizej objasniony na przykla¬ dzie wykonania przedstawionym na rysunkach, na których fig. 1 i fig. 2 ilustruja schemat urzadzenia a fig. 3 i fig. 4 — konstrukcje glowicy. Podwójna io glowica gladzarska z hydraulicznym rozpieraniem oselek wedlug wynalazku wyposatona jest w prze¬ gubowy, mocujacy uchwyt 1 osadzony na górnym trzpieniu 2 i sluzacy do podwieszania jej na wrze¬ cionie obrabiarki. Na trzpieniu 2 osadzona Jest ob- 15 rotowo tuleja 3, poprzez która doprowadza sie do glowicy olej z dwóch jednostek hydraulicznych przewodami „a" i „b" oraz powietrza do dysz 14 i 15 sluzacych do pomiaru srednic otworów — prze¬ wodami „c" i „d" z urzadzenia pomiarowego. io Olej przedostaje sie z kolei do cylindra 4 w glo¬ wicy górnej i do cylindra 5 w glowicy dolnej i prze¬ suwa w nich tloki 6 i 7 majace po 6 stozkowo usy¬ tuowanych prowadnic wspólpracujacych z oprawka¬ mi 8 i 9, w których mocowane sa oselki scierne 10 25 i 11* Oprawki te osadzone sa w glowicach tak ze moga wykonywac jedynie ruchy promieniowe w stosunku do osi otworów wywierajac odpowiednie naciski jednostkowe oselek na scianki otworów.Wartosci tych nacisków PA i P2 regulowane sa 30 cisnieniami Pc4 i Pc2 w odpowiednich cylindrach.Zwalnianie nacisku oselek i ich wycofywanie sie ku srodkowi glowic nastepuje pod dzialaniem spre¬ zyn spiralnych 12 i 13 unoszacych tloczki 6 i 7 do góry po odcieciu doplywu oleju do cylindrów 4 i 5. 35 Powietrze sluzace do czynnego pomiaru srednic otworów w czasie gladzenia przedostaje sie poprzez tuleje 3 przewodami do dysz pomiarowych 14 i 15 osadzonych, po 2 sztuki naprzeciw siebie w kazdej glowicy. 40 Pneumatyczny przyrzad pomiarowy pozwala na wlaczenie w uklad elektryczny specjalnych zawo¬ rów elektrohydraulicznych odcinajacych doplyw oleju do glowicy pracujacej w otworze, który w da-* nej chwili osiagnal zalozony z góry wymiar sredni- 45 cy.'Rozwiazanie to prowadzi do automatyzacji pro¬ cesu gladzenia zapewniajac otrzymanie wartosci srednic otworów w zadanych zakresach tolerancji, bez koniecznosci dokonywania okresowych czaso i pracochlonnych pomiarów. 50 PL PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Urzadzenie do gladzenia otworów w korpusach 55 przedmiotów, zwlaszcza obrabiarek, znamienne tym, ze na wspólnym laczniku zlozonym z górnego trzpie¬ nia (2) zaopatrzonego w-mocujacy uchwyt (1) oraz z laczacej tulei (16) i z dolnego trzpienia (17) osadzo¬ ne sa dwie glowice gladzarskie zaopatrzone w oselki co (10) i (tl rózpierarfe promieniowo i dociskane do otworów obrabianych poprzez oprawki (8) i (9) wspólpifdeujace z prowadnicami stozkowo usytuowa- hymi na tloczkach (6) i "(7) przesuwnych w obu glowicach niezaleznie od siebie za pomoca regulo- M wanejgo^cfsnienia^ oleju doprowadzanego do cylin-61052 drów (5) i (6) przewodami (a) i (b) poprzez obrotowa tuleje (3) oraz przez otwory w walkach (2) i (17) i przez przewód (18) umieszczony w laczacej tulei (16) przy czym pod tloczkami (6) i (7) umieszczo- 6 ne sa spiralne sprezyny (12) i (13) podnoszace tlocz¬ ki (6) i (7) w celu zwolnienia nacisku oselek (10) i (11) po odcieciu doplywu oleju do cylindrów (4) i (5).KI. 67 a, 31/10 61052 MKP B 24 b, 33/02 WDA-l. Zam. STU. Naklad lto aft. PL PL