Opublikowano: 31.X.1970 60936 KI. 63 c, 47 MKP B 62 d, 3/14 UKD Twórca wynalazku: Stanislaw Piasecki Wlasciciel patentu: Zaklady Remontu Maszyn Budowlanych Nr 2, War¬ szawa (Polska) Hydrauliczny uklad kierowniczy z automatycznym przesterowaniem Przedmiotem wynalazku jest hydrauliczny uklad kierowniczy z automatycznym przesterówywaniem, przeznaczony dla maszyn budowlanych, a zwlasz¬ cza dzwigów samojezdnych z obrotowym nadwo¬ ziem, których jazda odbywa sie przy róznych po¬ lozeniach skretnych nadwozia wzgledem podwozia.Znane dotychczas hydrauliczne ulklady kierowni¬ cze polegaja na przenoszeniu sily wywolanej hy¬ draulicznie na dzwignie obracajace kola jezdne wo¬ kól osi zwrotnicy, przy czym kierunek skretu kól jezdnych jest niezmiennie uzalezniony oid kierunku obracania kierownica. Takie uklady nie sa wygod¬ ne w sterowaniu maszyn budowlanych, na przyklad dzwigów samojezdnych z obrotowym nadwoziem, którego jazda odbywa sie przy róznych polozeniach skretnych nadwozia wzgledem podwozia. N[a przy¬ klad nadwozie dzwigu w czasie przewozenia cieza¬ ru na haku zblocza jest skrecone o 180° w stosunku do polozenia tego nadwozia w czasie normalnej jazdy.Niedogodnosc kierowania dzwigiem polega na tym, ze przy obróconym nadwoziu o 180° wzgledem normalnego polozenia operator musi obracac kie¬ rownice w odwrotnym kierunku, w jakim obracal przy normalnym polozeniu nadwozia. Wplywa to niekorzystnie na warunki pracy operatora, oraz po¬ woduje czesto sytuacje, w któreji dzwig skrecany jest w odwrotnym kierunku, stwarzajac jednoczes¬ nie niebezpieczenstwo spowodowania wypadku.Celem wynalazku jest opracowanie takiego ukla- 10 15 20 25 30 du, który pozwoli na obracanie kolem kierownicy zawsze w kierunku w którym ma skrecic dzwig, niezaleznie od polozenia skretnego nadwozia wzgle¬ dem podwozia, oraz bez koniecznosci dokonywania dodatkowego przelaczania indywidualnego.Zgodnie z zamierzonym celem, hydrauliczny uklad kierowniczy z automatycznym przesterówywaniem wedlug wynalazku, zostal zestawiony ze znanych srodków technicznych, w których jako nowe roz¬ wiazanie czastkowe jest wprowadzona krzywka sterujaca, wspólpracujaca z rozdzielaczem kopiuja¬ cym.Takie zestawienie srodków technicznych pozwala automatycznie przesterowywac hydrauliczny uklad kierowniczy, gdy tylko nastapi zmiana polozenia skretnego nadwozia wzgledem podwozia. Tak ze operator obraca kierownica stale w kierunku ta¬ kim, w jakim chce skrecic jadacym dzwigiem, nie¬ zaleznie od polozenia skretnego nadwozia.Jest to bardzo wazne z uwagi na fakt, ze przy eksploatacji dzwigów samojezdnych zachodzi po¬ trzeba bardzo czesto zmieniac polozenie skretne nadwozia, obracajac je o 180° od polozenia jakie ono mialo podczas normalnej jazdy. W takim usta¬ wieniu dzwigu przewozi sie ciezary po terenie bu¬ dowy, ulicami miasta, w halach fabrycznych, itp.Uklad wedlug wynalazku jest. przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym po¬ kazano w sposób schematyczny, elementy wchodza¬ ce w sklad tego ukladu, oraz polaczenie i wspól- 60 9363 60 936 4 prace tych elementów, dajac w rezultacie hydrau¬ liczny uklad kierowniczy z automatycznym prze- sterowywaniem, przy czym fig. 1 pokazuje poloze¬ nie krzywki sterujacej i rozdzielacza kopiujacego w ustawieniu polozenia dzwigu do normalnej jaz¬ dy, fig. 2 pokazuje polozenie krzywki sterujacej i rozdzielacza kopiujacego w ustawieniu polozenia dzwigu do przewozenia ciezarów na haku.Jak pokazano na rysunku, hydrauliczny uklad kierowniczy z automatycznym przesterowywaniem sklada sie z hydraulicznego mechanizmu kierowni¬ czego 1 umieszczonego w nadwaziu i polaczonego przewodami 2 i 3 przy pomocy zlacza obrotowego 4 z rozdzielaczem kopiujacym 5, który polaczony jest przewodami 6 i 7 z cyllindirem hydraulicznym 8 a przesterowywanie pracy tego cylindra odbywa sie przy pomocy krzywki sterujacej 9.W ustawieniu dzwigu pokazanym na fig. 1 olej tloczony przez pompe olejowa, kierowany jest przy pomocy hydraulicznego mechanizmu kierowniczego 1 przewodami 2 lub 3 w zaleznosci od kierunku obrotu kierownicy, a nastepnie przez zlacze obroto¬ we 4 i rozdzielacz kopiujacy 5 przewodami 6 lub 7, w zaleznosci od kierunku przeplywu w przewodach 2 i 3 do cylindra hydraulicznego 8. Na przyklad gdy kierownica obracamy w lewo to olej plynie przewodem 2 przez rozdzielacz kopiujacy 5, trafia do przewodu 6, którym plynie do cylindra hydrau¬ licznego 8, a ten przez odpowiednie polaczenie dzwigniowe obraca kola jezdne wokól osi zwrotni¬ cy powodujac skret w lewym kierunku.Natomiast gdy kierownica obracamy w prawo to olej plynie przewodem 3, przez (rozdzielacz kopiuja¬ cy trafia do przewodu 7, którym plynie równiez do cylindra hydraulicznego 8 ale do innej przestrzeni tlokowej co powoduje przeciwny ruch tloka, oraz zwiazany z tym przeciwny skret w kierunku pra¬ wym. W ustawieniu dzwigu pokazanym na fig. 2 przy obróconym nadwoziu o 180° od polozenia w czasie normaikiej jazdy olej z przewodu 2 kierowa¬ ny jest przez rozdzielacz kopiujacy 5 do przewodu 7 a z przewodu 3 do przewodu 6. Oznacza to ze kierunek przesuwu tloka w cylindrze 8 a zatem i skretu kól jest odwrotnie zalezny od kierunku obrotu kierownicy, niz w przykladzie pokazanym 5 na fig. 2.Spelnia to wlasciwie warunek postawionego celu, gdyz przy obróconym nadwoziu o 180° jazda dzwigiem odbywa sie w odwrotnym kierunku (cze¬ sto spotykane okreslenie „jazda tylem do przodu") 10 wtedy skret kól musi byc odwrotny w stosunku do skretu dzwigu. Taki odwrotny skret kól bez po¬ trzeby obracania kierownica w odwrotnym kierun¬ ku, otrzymujemy dzieki zastosowaniu krzywki 9, która przesterowuje rozdzielacz kopiujacy 5. 15 Reasumujac powyzsze nalezy stwierdzic, ze wpro¬ wadzenie ukladu wedlug wynalazku do dzwigów samojezdnych poprawia warunki sterowania dzwi¬ gami samojezdnymi w kazdym ustawieniu eksploa¬ tacyjnym, tak ze warunki te nie róznia sie od wa- 20 runków sterowania samochodami. PL