Pierwszenstwo: Opublikowano: 20.XI.1970 60879 KI. 21 a3, 67/10 MKP H 04 m, 3/00 UKD Wspóltwórcy wynalazku: Kalikst Badowski, Wojciech Luczak, Henryk Dabrowski, Marek Walczyk, Eugeniusz Taras, Romuald Lagodztóski Wlasciciel patentu: Zaklady Energetyczne Okregu Centralnego, Warsza¬ wa (Polska) Urzadzenie do uzyskiwania automatycznych polaczen telefonicznych na niegalwanicznych laczach abonenckich Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do uzy¬ skiwania automatycznych polaczen telefonicznych na niegalwanicznych, a takze galwanicznych la¬ czach abonenckich wykorzystanych do przesylania sygnalów liniowych i wybiorczych w sieciach tele¬ fonicznych resortowych, zwlaszcza energetycznych, wyposazonych w automatyczne centrale telefo¬ niczne.W telefonicznych sieciach publicznych i resorto¬ wych stosuje sie kilka powszechnie znanych ukla¬ dów przystosowanych do przesylania sygnalów z wykorzystaniem laczy galwanicznych i niegalwa¬ nicznych oraz pradu przemiennego 50 Hz lub im¬ pulsów indukcyjnych dla polaczen pomiedzy cen¬ tralami, to znaczy, iz w tych przypadkach przyla-' czenie aparatu telefonicznego z tarcza numerowa do centrali automatycznej nie jest mozliwe.Znany jest wprawdzie uklad dostosowany zarów¬ no do polaczen abonenckich jak i miedzycentralo- wych, lecz wade jego stanowi koniecznosc stoso¬ wania wylacznie laczy galwanicznych i pradu sta¬ lego do przesylania sygnalów liniowyeh i wybior¬ czych, wskutek czego uklad ten moze byc eksplo¬ atowany przy niewielkiej odleglosci pomiedzy cen¬ tralami lub abonentem i centrala, nie przekracza¬ jacej 10 km. Ponadto ufclad ten wymaga bardzo do¬ brej izolacji lacza OFaz uziemienia jednego z prze¬ wodów teru.Wymienionych wad i niedogodnosci jest calko¬ wicie pozbawione urzadzenie wedlug wynalazku umozliwiajace latwe uzyskiwanie automatycznej lacznosci telefonicznej dwukierunkowej przy znacz¬ nych odleglosciach pomiedzy abonenckim aparatem telefonicznym z tarcza numerowa a automatyczna 5 centrala telefoniczna za pomoca niegalwanicznych laczy abonenckich. Istote urzadzenia wedlug wy¬ nalazku, skladajacego sie z czesci nadawczej i cze¬ sci odbiorczej, stanowi czlon kondensatorowo-dio- dowy wlaczony w czesci nadawczej pomiedzy czlon io zasilajacy aparat telefoniczny a transformator li¬ niowy, a w czesci odbiorczej — pomiedzy przekaz¬ nik odbiorczy a czlon dolaczajacy lacze abonenckie do centrali automatycznej.Czlon kondensatorowo-diodowy, skladajacy sie 15 najkorzystniej z 4-ch kondensatorów i diod pól¬ przewodnikowych polaczonych równolegle i prze¬ ciwnie skierowanych, pozwala w urzadzeniu we¬ dlug wynalazku na wyeliminowanie wplywu szkodliwych oscylacji o duzych amplitudach wyste- 20 pujacych w trakcie laczenia, co wyklucza mozli¬ wosc falszywego zadzialania przekaznika odbior¬ czego w czesci odbiorczej urzadzenia.Przedmiot wynalazku jest szczególowo wyjasnio¬ ny w przykladowym wykonaniu na rysunku, na 25 którym fig. 1 przedstawia schemat elektryczny cze¬ sci nadawczej, a fig. 2 — schemat elektryczny cze¬ sci odbiorczej.Czesc nadawcza urzadzenia (fig. 1) sklada sie z aparatu telefonicznego I wyposazonego w tarcze 30 numerowa II, zespolu kontroli dzwonienia III, ze- 6087960879 3 spolu IV zasilajacego aparat telefoniczny z baterii, czlonu kondensatorowo-diodowego V, zespolu prze¬ kaznika czasowego VI, transformatora impulsuja¬ cego VII oraz transformatora liniowego VIII. Tele¬ foniczny aparat I z tarcza numerowa II jest typo¬ wym aparatem telefonicznym, z którego wyprowa¬ dzono zaciski tarczy numerowej w sposób niezalez¬ ny od reszty ukladu.Zespól kontrpli dzwonienia III stanowia cztery prostowniki pólprzewodnikowe 23 w ukladzie pier¬ scieniowym, wysokoomowy przekaznik 11 i jego ze¬ styk 12. Zespól IV sklada sie z dwuuzwojeniowego przekaznika 6 oraz jego czterech zestyków 7, 8, 9 i 10.Czlon V sklada sie z czterech kondensatorów 21 i dwóch diod pólprzewodnikowych 22 polaczonych równolegle i przeciwnie skierowanych. Zespól VI sklada sie z przekaznika 13 sterowanego tranzysto¬ rem 20 poprzez opór 17 z zespolu IV oraz konden¬ sator 18, opór 19 i zestyki 14, 15 i 16.Czesc odbiorcza urzadzenia (fig. 2) sklada sie z transformatora liniowego IX, zespolu kontroli dzwonienia X, przekaznika odbiorczego XI, czlonu kondensatorowo-diodowego V jak w czesci nadaw¬ czej oraz czlonu XII dolaczajacego lacze abonenc¬ kie do centrali automatycznej. Zespól kontroli dzwonienia X — podobnie jak zespól III w czesci nadawczej — stanowia cztery prostowniki pólprze¬ wodnikowe 23 w ukladzie pierscieniowym, wysoko¬ omowy przekaznik 11 i jego zestyki 25 i 26. Prze¬ kaznik odbiorczy XI jest przekaznikiem polaryzo¬ wanym 27 zaopatrzonym w zestyk 28. Czlon XII sklada sie z dlawika 29, przekaznika impulsujacego 32 z zestykami 33 i 34, przekaznika kontrolujacego 35 z zestykami 36, 37 i 38 oraz przekaznika seryj¬ nego 30 z zestykiem 31.Dzialanie urzadzenia wedlug wynalazku w odnie¬ sieniu do jego obu czesci skladowych jest opisane ponizej.W czesci nadawczej (fig. 1) polaczenie wychodza¬ ce uzyskuje sie w ten sposób, iz po podniesieniu mikrotelefonu aparatu telefonicznego I zostaje prze¬ laczony w pozycje b zestyk 24 powodujac zadziala¬ nie przekaznika 6, którego zestyk 7 przelacza sie do pozycji b przygotowujac obwód do wyslania impul¬ sów indukcyjnych. Przez zamkniety zestyk 8 prze¬ kaznika 6 i zestyk 4, 5 tarczy numerowej II zostaje podane napiecie baterii na transformator impulsu¬ jacy VII, a tym samym wyslany jest impuls induk¬ cyjny o polaryzacji dodatniej na lacze abonenckie.Zamkniety zestyk 10 podaje minus baterii na baze tranzystora 20.Po naladowaniu kondensatora 18 w czasie okre¬ slonym stala czasu elementów 17 i 18 nastepuje za¬ dzialanie przekaznika 13, który przelacza swój ze¬ styk 14 na pozycje b przedluzajac lacze abonenckie do ukladu rozmownego aparatu telefonicznego I.Wyslany poprzednio impuls indukcyjny o polary¬ zacji dodatniej odebrany przez zespól XI spowodo¬ wal dolaczenie lacza abonenckiego poprzez zespól XII do centrali automatycznej, co wywoluje wy¬ slanie sygnalu zgloszenia 2 tej centrali. Przelaczo¬ ny do pozycji b zestyk 15 przekaznika 13 odlacza • uzwojenia wtórne transformatora impulsujacego VII od lacza abonenckiego.Opóznienie w zadzialaniu przekaznika 13 wynika z koniecznosci wytlumienia odbitej energii, która spowodowalaby bledne zadzialanie przekaznika od¬ biorczego XI. 5 Wybieranie (fig. 1) rozpoczyna sie z chwila na¬ ciagniecia tarczy numerowej II, której styki 1 i 2 zamykaja sie, powodujac rozladowanie kondensato¬ ra 18, a podany potencjal dodatni na baze tranzy¬ stora 20 powoduje zwolnienie przekaznika 13, któ- 10 rego zestyk 15 wraca do pozycji a i przylacza uzwojenie wtórne transformatora impulsujacego VII do lacza abonenckiego. Przy ruchu powrotnym tarczy numerowej I zestyki impulsujace 4 i 5 po¬ woduja przerwy w zasilaniu uzwojenia pierwotne- 15 go tego transformatora, co wywoluje wysylanie na lacza abonenckie dwukierunkowych impulsów in¬ dukcyjnych. Jednemu impulsowi tarczy numero¬ wej I odpowiadaja dwa impulsy indukcyjne dodat¬ ni dla momentu zamkniecia zestyków 4 i 5, a ujem- 20 ny dla otwarcia tych zestyków.Rozlaczenie (fig. 1) nastepuje po polozeniu mikro¬ telefonu aparatu telefonicznego I. Wówczas prze¬ lacznik 24* wraca do pozycji a, przez co zostaje przerwany obwód dla pradu plynacego przez uzwo- 25 jenie przekaznika 6, który wskutek tego zostaje zwolniony, powodujac otwarcie zestyku 8, a tym samym odciecie baterii od'uzwojenia pierwotnego transformatora impulsujacego VII, co odpowiada wyslaniu na lacze abonenckie impulsu indukcyjne- 30 go o polaryzacji ujemnej, który powoduje odlacze¬ nie lacza abonenckiego od centrali automatycznej.Polaczenie przychodzace (fig. 1) odbywa sie w ten sposób, iz przychodzacy z centrali automatycznej sygnal dzwonienia uruchamia dzwonek w aparacie 35 telefonicznym I i przekaznik 11, którego zadziala¬ nie po^duje odciecie poprzez jego zestyk 12 zasi¬ lania przekaznika 6. Zapobiega to wysylaniu impul¬ su zgloszenia w czasie dzwonienia, podczas którego zestyki 25 i 26 zespolu X znajduja sie w pozycji b. "40 W czesci odbiorczej (fig. 2) ¦ polaczenie przycho¬ dzace uzyskuje sie w ten sposób, iz po podniesieniu mikrotelefonu aparatu telefonicznego I przycho¬ dzacy impuls indukcyjny o polaryzacji dodatniej powoduje zmiane polozenia zestyku 28 do pozycji b. 45 Wówczas nastepuje zadzialanie przekaznika 32, któ¬ ry zamyka swój zestyk 33 i przelacza zestyk 34 do pozycji b, wskutek czego zostaje pobudzony prze¬ kaznik 35 przelaczajac swoje zestyki do pozycji b.W ten sposób zostaje zamkniety nastepujacy obwód 50 centrala automatyczna, zestyk 36, zestyk 33, dlawik 29, zestyk 37, centrala automatyczna. Lacze abo¬ nenckie jest juz dolaczone do centrali, która wysy¬ la sygnal zgloszenia aparatu l telefonicznego I.W czasie nadchodzacych impulsów wybiorczych im- 55 pulsuje przekaznik odbiorczy X, którego zestyk wy¬ woluje impulsowanie przekaznika 32. Zestyk 33 przekaznika 32 powoduje przerwy w petli do cen¬ trali automatycznej, natomiast pierwszy impuls wybiorczy wywoluje zadzialanie przekaznika seryj- 60 neS°30- Rozlaczenie (fig. 2).nastepuje po polozeniu mikro¬ telefonu aparatu telefonicznego I. Wówczas przy¬ chodzacy impuls o polaryzacji ujemnej powoduje, iz przekaznik polaryzowany 27 przelacza swój ze- 65 styk 28 na pozycje a, zwalnia na stale przekaznik60879 6 32 i swoim zestykiem 33 otwiera petle do centrali automatycznej a poprzez otwarty zestyk 34 prze¬ rywa zasilanie przekaznika 35. Zestyki 36 i 37 tego przekaznika znajduja sie w pozycji a, a zatem lacze abonenckie jest calkowicie odlaczone od centrali automatycznej.Polaczenie wychodzace (fig. 2) odbywa sie w ten sposób, iz przychodzacy z centrali automatycznej sygnal dzwonienia uruchamia wysokoomowy prze¬ kaznik 11, którego zestyki 25 i 26 zostaja przelaczo¬ ne do pozycji b, wskutek czego sygnal dzwonienia zostaje podany na transformator liniowy IX i dalej w kierunku aparatu telefonicznego I.Przeprowadzone próby i doswiadczenia wykazaly, iz urzadzenie wedlug wynalazku odznacza sie nie¬ zawodnoscia dzialania i wysokimi zaletami w eks¬ ploatacji. 15 PL PL PL