Pierwszenstwo: Opublikowano: 21.VII.1966 (P 115 986) 15.X.1970 80645 KI. 42 r*. 7/00 MKP G 05 d, 7/06 "CZYTlLNli1 Twórca wynalazku: Kaziimiefrz Szyimartóki Wlasciciel patentu: Dowództwo Wojsk Lotniczych, Warszawa (Polska) Urzadzenie do sterowania ruchu pomp samoczynnie dostosowujace ich wydajnosci do odbioru cieczy w sieci rozdzielczej Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do sa¬ moczynnego sterowania praca zespolu pomp w pompowni automatycznie regulujace wydatek cie¬ czy.Znane rozwiazanie pompowni, z której ciecz tlo¬ czona jest rurociagiem dalekosieznym do kilkuna¬ stu punktów odbiorczych nie posiada automatycz¬ nej regulacji wydatku cieczy.Zmiana wydatku cieczy pompowni w zaleznosci od ilosci wlaczonych punktów odbiorczych mogla byc realizowana poprzez nawiazanie lacznosci z pompownia i informowanie jej obslugi o ilosci wlaczonych punktów odbiorczych.Stwarzalo to w praktyce duze niedogodnosci i dlatego najczesciej pompownia utrzymywana byla w ruchu na maksymalnej mocy tloczenia.Celem wynalazku jest urzadzenie samoczynnie dostosowujace wydajnosc tloczenia pompowni do zaistnialego odbioru paliwa w sieci rozdzielczej, uruchamiajace zaprogramowane na kazdy odbiór pompy i wylaczajace z ruchu pompy zbedne w momencie spadku zapotrzebowania. Zgodnie z wy¬ tyczonym zadaniem samoczynnosc wydatku cieczy pompowni zostala osiagnieta przez wykorzystanie wzniosu lub opadania wrzeciona wskaznika nate¬ zenia przeplywu paliwa, z którym sprzezone jest urzadzenie sterownicze mechaniczne lub elektro- indukcyjne.Rozwiazanie to stanowiace przedmiot wynalazku zapewnia niezwloczne, samoczynne reagowanie 10 10 25 30 pompowni na spadek cisnienia cieczy i wlaczenie dodatkowych pomp.W tych warunkach praca silników pomp odby¬ wa sie przy optymalnych obciazeniach i najbar¬ dziej korzystnym cos q, a urzadzenia instalacyjne nie sa utrzymywane niepotrzebnie pod cisnieniem.Urzadzenie sterownicze mozna zainstalowac w juz istniejacych pompowniach jako wstawki kol¬ nierzowe na rurociagu tlocznym.Przyklady wykonania urzadzenia do sterowania ruchu pomp samoczynnie dostosowujace ich wy¬ dajnosc do odbioru cieczy w sieci rozdzielczej we¬ dlug wynalazku przedstawione sa na rysunku, gdzie fig. 1 przedstawia schemat dzialania urza¬ dzenia sterowania wydatkiem pomp, fig. 2 — zespól rteciowych przelaczników mechanicznego urzadze¬ nia sterowniczego, fig. 3 pokazuje indukcyjne urza¬ dzenie sterownicze, fig. 4 przedstawia charaktery¬ styke zaleznosci wzniosu wrzeciona wskaznika od wielkosci natezenia przeplywu cieczy, fig. 5 uwi¬ dacznia szczegól konstrukcji mechanicznego prze¬ laczenia dzwigienek widelkowych rteciowych prze¬ laczników, fig. 6 — ten sam szczegól w widoku z boku, a fig. 7 — rzut z góry tego samego urza¬ dzenia sterowniczego.Fig. 1 przedstawia zespól wskaznika natezenia przeplywu i urzadzenia sterowniczego. Znany wzniosowy wskaznik natezenia przeplywu zostal przekonstruowany w ten sposób, ze przedluzono wrzeciono 12 i w celu zwiekszenia wzniosu zwe¬ zono i przedluzono stozkowy dyfuzor 2. U dolu 6064560645 3 zainstalowano obudowe 8 dla wrzeciona i urza¬ dzen sterowniczych, mechanicznego fig. 1 lub elek- troindukcyjnego fig. 3. Zespól powyzszy jest za¬ montowany na rurociagu tlocznym. Wznios wrze¬ ciona 12, swobodnie unoszonego dzialaniem tlo- 5 czonej cieczy, jest proporcjonalny do natezenia przeplywu.Znajdujaca sie w oslonie wskaznika 3 górna czesc wrzeciona 12 zezwala na odczyt natezenia przeplywu cieczy na skali5. io Charakterystyke zaleznosci wzniosu od nateze¬ nia przeplywu przedstawia krzywa zaleznosci h—Q, fig. 4. Szczególy rozwiazania konstrukcyj¬ nego urzadzenia sterowniczego mechanicznego przedstawiono na fig. 5, 6,7. 15 Normalnie stosowane, reczne uruchamianie pomp w pompowni odbywa sie przy pomocy przycisków powodujacych doplyw lub przerwe pradu do ce¬ wek zalaczajacych styczniki silników pomp. Urza¬ dzenie sterownicze spelnia te sama role, wykorzy¬ stujac zmiany polozenia wrzeciona 12, które za¬ chodza przy zmianie natezenia przeplywu w ruro¬ ciagu.Urzadzenie sterownicze mechaniczne, fig. 1, jest 25 zbudowane tak, ze przedluzone wrzeciono 12 . wskaznika ma na koncu zaczepowy talerzyk 13, dzwigienki widelkowe 6 przechylane sa talerzy¬ kiem 13 z polozenia x—x w polozenie y—y. Na zewnatrz obudowy 8, na wspólnych oskach 7, na 30 których osadzone sa dzwignie widelkowe 6, osa¬ dzone sa równiez pochylone ramiona 10, a na nich leza przelaczniki rteciowe 11 i 11'.Gdy wzrasta odbiór paliwa w sieci, , pompa zwieksza wydajnosc tloczenia, wskaznik reaguje 35 na to niezwlocznie unoszeniem grzybka 1 z wrze¬ cionem 12. Os obrotu 7 przelaczników rteciowych 11 i ir jest umieszczona na takiej wysokosci w obudowie 8, ze przy granicznych wydajnosciach poszczególnych pomp przelaczniki 11 i 11' zostaja 40 przerzucone z polozenia x—x w polozenie y—y ta¬ lerzykiem 13. Przelacznik 11' dotychczas rozwarty zewrze sie i nada impuls pradowy do cewki stycz¬ nika silnika pompy o wiekszej wydajnosci, a lacz¬ nik 11 rozewrze sie i tym samym unieruchomi najmniejsza z zespolu pomp pracujacych, co poka¬ zano na fig. 2.Przy dalszym zwiekszeniu poboru cykl sie pow¬ tarza az do osiagniecia maksymalnej wydajnosci tloczenia zespolu pomp.Przy zmniejszeniu odbioru nastepuje opadanie grzybka 1 z wrzecionem 12 i przelaczniki rtecio¬ we 11 i 11* dzialaja odwrotnie, wylaczajac pompy o wiekszej wydajnosci i wlaczajac do pracy pom¬ py o wydajnosci mniejszej.Impulsy pradowe dokonywane przez przelacz¬ niki rteciowe 11 i 11' moga byc skierowane bez¬ posrednio do cewek styczników silników odpo¬ wiednich pomp, albo poprzez przekazniki, gdy po¬ trzeba, aby zaszla na przyklad pewna zwloka w wylaczeniu pompy lub utrzymywania jej w ruchu przez dluzszy czas, jezeli tego wymaga program pracy.Alternatywne, elektroindukcyjne urzadzenie ste¬ rownicze przedstawione na fig. 3 nie posiada zad¬ nych elementów mechanicznych ani elektrycznych kontaktów, sklada sie z cewek indukcyjnych 14, znanych pod nazwa czujników indukcyjnych. Cew¬ ki te opasuja obudowe 8' wrzeciona 12 i umiesz¬ czane sa na tych samych wysokosciach co dzwi¬ gienki widelkowe 6 urzadzenia sterowniczego me¬ chanicznego uwidocznionego w dalszej czesci na fig. 1. Czujnik indukcyjny zadziala niezwlocznie przy wysuwaniu sie z cewki stalowego rdzenia 15 na wrzecionie 12. Powstajacy przy tym impuls spowoduje zadzialanie przekaznika i uruchomi sil¬ nik programowanej pompy, unieruchamiajac w za¬ leznosci od programu pompe poprzednio dzialajaca lub utrzymujac ja nadal w ruchu.Przyklad uzytecznego zastosowania urzadzenia sterowniczego w pompowni sklada sie z zestawu trzech pomp o róznych wydajnosciach i o tych samych parametrach podnoszenia. Pompa I 15, pompa II 30 i pompa III 60 m3/h, razem wydaj¬ nosc pompowni równa 105 m3/h. Przy takim ze¬ stawie pomp wydajnosc pompowni moze byc w miare zapotrzebowania na paliwo, samoczynnie ^programowana nastepujaco: czynne pompy: 1 wydajnosc: I 15 II 30 I+11 45 III 60 I + III 75 11 +III 90 I + II + III 105 m3/n Kazdej z tych wydajnosci odpowiada okreslony zakres polozenia wrzeciona 12, a zatem zmiana za¬ kresu polozenia wrzeciona 12 powoduje zmiane wydajnosci tloczenia pompowni. PL