PL60618B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 15.X.1970. 60618 KI. 5 d, 13/04 MKP E 21 f, 13/04 "czytelnia] Wspóltwórcy wynalazku: Tadeusz Golisz, Stanislaw Kardys, Wlodzimierz Przybylski Wlasciciel patentu: Glówny Instytut Górnictwa, Katowice (Polska) Sposób opuszczania drewna do kopalni i urzadzenie do stosowania tego sposobu Przedmiotem wynalazku jest sposób opuszczania drewna do kopalni oraz rurowe urzadzenie do sto¬ sowania tego sposobu.Dotychczas transport drewna z powierzchni na dól odbywa sie za pomoca urzadzen wyciagowych.Drewno przeznaczone do opuszczania laduje sie na specjalne wozy zwane drzewiarkami, które umie¬ szcza sie w klatkach wyciagowych i opuszcza sie na dól. Znane sa równiez i inne sposoby opuszcza¬ nia drewna na przyklad w koszach lub za pomoca specjalnych przenosników „pater noster". Takie sposoby transportu drewna sa bardzo niekorzystne ze wzgledu na duze pracochlonnosci i znaczne zu¬ zycie energii.Podejmowano próby transportu drewna przy za¬ stosowaniu urzadzen rurowych umieszczonych w szybach. Wystepuja tam jednak te niekorzystne okolicznosci, ze ruch drewna w rurach musi byc stale hamowany dla zapobiezenia przed rozbija¬ niem sie jego przy uderzeniu o spag na poziomie docelowym, co nieuchronnie ma miejsce przy swo¬ bodnym spadaniu drewna ze wzgledu na duze pred¬ kosci koncowe. W celu zapobiezenia rozbijaniu sie drewna stosowano rózne urzadzenia hamujace, na przyklad w jednym z takich urzadzen zastosowano w rurze pionowej szereg kierownic hamujacych, Tttóre zmniejszaly predkosc opadania drewna w dól. W innym podobnym urzadzeniu zastosowano specjalne talerze hamujace z sworzniami rozmie¬ szczone w rurze w stalych odstepach. 10 15 20 30 Znane jest równiez urzadzenie skladajace sie z rury o srednicy okolo 600 mm i umieszczonej w niej srubowej zsuwni, która spelnia role prowad¬ nicy slizgowej, a wystepujace na niej tarcie dziala hamujaco na drewno i zmniejsza predkosc jego opadania. Nalezy jeszcze wspomniec, ze znany jest sposób opuszczania drewna w pionowym rurociagu, w którym drewno wypelnia caly przekrój rurocia¬ gu, a u dolu urzadzenie to ma beznapedpwy prze¬ nosnik zgrzeblowy zaopatrzony w ciezarkowy ha¬ mulec i krzywke do kierowania drewna z przenos¬ nika na drzewiarki.Przy stosowaniu w praktyce znane dotychczas i opisane sposoby opuszczania drewna do kopalni oraz stosowane do tych celów urzadzenia wykazuja bardzo powazne niedomagania. Wiekszosc znanych urzadzen charakteryzuje sie skomplikowana kon¬ strukcja, kosztownym i klopotliwym wykonaniem oraz niepewnym dzialaniem. Szczególnie niepewny¬ mi w dzialaniu okazaly sie opisane wyzej urzadze¬ nia rurowe, w których czesto nastepuje zakleszcza¬ nie sie drewna w skutek pekniecia sprezyny lub talerza hamujacego wewnatrz rury. Nastepuje wte¬ dy zatrzymanie sie drewna na uszkodzonym ele¬ mencie i jezeli nastepne drewno spadajace nie uderzy w powierzchnie czolowa zatrzymanego ko¬ palniaka, a — tylko w jego bok, nastepuje ich wza¬ jemne zakleszczenie sie w rurze.Podobne zakleszczenie sie drewna wystepuje na srubowej zsuwni transportowego urzadzenia ruro- 6061860618 wego, które poza tym jest bardzo halasliwe. Usu¬ wanie zakleszczonego drewna jest bardzo praco¬ chlonne i niebezpieczne. Najpewniejszym pod tym wzgledem okazal sie sposób opuszczania drewna w rurociagu o przekroju calkowicie wypelnionym drewnem. Jednakze tym sposobem mozna opu¬ szczac tylko drewno o jedrufkowej srednicy nieco mniejszej od srednicy rurociagu.Wspólna wada eksploatacyjna omawianych wy¬ zej sposobów opuszczania drewna urzadzeniami ru¬ rowymi jest miedzy innymi to, ze urzadzenia te sa otwarte i dlatego nie mozna ich stosowac w szybach /^flWyyJfiffity' ,^yiewaz spowodowalyby dodat- Ikowe krazeme^ powietrza, szkodliwe dla procesu f przewietrzania kopalni. Z tego tez wzgledu mozna i je^ffcuigiaac^yjty Iw szybach zjazdowych, w któ- I ryjh, zwyMe jefc£,bkrdzo malo miejsca, gdy tymcza¬ sem wieirszosTTTCopaln transportuje drewno wlasnie szybami wentylacyjnymi, stosujac przy tym ko¬ sztowne specjalnie uszczelnione nadszybia.Celem wynalazku jest sposób transportu drewna do kopalni na dól rurociagiem oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu, które nie ma dotychczas wystepujacych wad i niedomagan konstrukcyjnych oraz eksploatacyjnych.Istota nowego sposobu pionowego opuszczania drewna do kopalni, bedacego przedmiotem wyna¬ lazku, jest uzycie prowadzacego pierscienia z ela¬ stycznym chwytem, zakladanego na drewno i zasto¬ sowanie szczelnie zamknietego przewodu rurowego do transportu tak przygotowanego drewna oraz sa¬ moczynne dawkowanie sprezonego powietrza do rurociagu w koncowej fazie spadania, które amor¬ tyzuje uderzenie drewna. Pierscien prowadzacy ma zewnetrzna srednice bliska srednicy wewnetrznej rurociagu, a elastyczny chwyt umozliwia stosowa¬ nie go do drewna o róznych srednicach i przekro¬ jach. Sposób swobodnego opuszczania drewna zamknietym rurociagiem, wyposazonego w pier¬ scien prowadzacy i wypelniajacego caly przekrój otworu, ma charakter opadania z unoszeniem sila¬ mi aerodynamicznymi, które dzialaja hamujaco i zmniejszaja predkosc spadania powodowana przy¬ spieszeniem ziemskim.Hamujace sily aerodynamiczne tworza opory sprezania powietrza w rurociagu pod pierscieniem oraz opory przeplywu strugi powietrza oplywajacej go od czola i z boku szczelina miedzy gladzia ruro¬ ciagu. Wielkosc tych oporów rosnie proporcjonalnie do kwadratu predkosci i glebokosci tak, ze prze¬ wyzszaja one sily ciazenia dzialajace na drewno w dolnej fazie lotu i powoduja wytracanie predkosci opadania. Dawka sprezonego powietrza pod drewno przed osiagnieciem dna powieksza sprezystosc po¬ duszki powietrznej i powoduje miekkie i elastyczne osiadanie i zeslizg.Sposób ten umozliwia transport pionowy rurocia¬ giem drewna o róznych srednicach, przekrojach, ksztaltach i dlugosciach, o ile tylko mieszcza sie w otworze, jednoczesnie gladkosc przewodu i sposób prowadzenia wykluczaja zakleszczenia oraz rozbi¬ janie drewna, a takze zapobiegaja halasowi. Szczel¬ nosc przewodu transportowego pozwala stosowac ten rodzaj opuszczania drewna w szybach wentyla¬ cyjnych bez szkody i kolizji z przewietrzaniem ko¬ palni.Przedmiotem wynalazku, jest 14rs*niei urzadzenie do stosowania opisanego powyzej sposobu opu- 5 szczania drewna do kopalni. Istota budowy urza¬ dzenia wedlug wynalazku jest zamkniety rurociag zabudowany w szybie, zakonczony u góry w nad¬ szybiu komora zaladowcza i u dolu na podszybiu hermetyczna zasuwa wyladowcza z zeslizgiem lub 10 wyrzutnikiem. Rurociag transportowy jest zaopa¬ trzony w zespól dawkujacy sprezone powietrze ze zbiornika wyrównawczego do przestrzeni dolnej ru¬ rociagu oraz w uklad sterowania i regulacji ze zautomatyzowanym wyladunkiem drewna, a takze 15 blokada opuszczania w komorze zaladowczej.Zespól dawkujacy sprezone powietrze sklada sie z wyrównawczego zbiornika zasilanego sprezarka, z przewodu laczacego zbiornik i rurociag transpor¬ towy w najnizszej jego czesci, ze zwrotnego zaworu 20. automatycznego dzialania uruchamianego pneuma¬ tycznie lub przekaznikowo oraz z bocznikowego przewodu impulsowego z wejsciem na wysokosci dostatecznej dla otwarcia sprezonego powietrza przed opadnieciem drewn,a i zamkniecia dawkowa- 25 nia przed dotknieciem przez nie dna.Doplyw dawki powietrza wywoluje wzrost cisnie- 1 nia poql opadajacym drewnem w rurociagu, a przer¬ wanie doplywu nastepuje po minieciu wejscia bocz¬ nika przez pierscien prowadzacy. Uklad sterujacy 30 urzadzenia oparty jest na zetknieciu sie drewna z przyciskiem na dnie rurociagu. Nacisniety przy¬ cisk z uchylna plyta przesuwa sie w dól, a umie¬ szczony na jego sworzniu stycznik uruchamia wy¬ lacznik silnika elektrycznego wyciagarki unoszacej 35 zasuwe zamykajaca wyladowczy otwór rurociagu.Unoszona zasuwa zwolni dzwignie polaczona lin¬ ka z zatrzaskiem blokujacym klape rurociagu na powierzchni przed komora zaladowcza, przez co uniemozliwia otwarcie jej i opuszczenie drewna 40 Przy otwartym otworze wyladowczym na dole. Za¬ leta urzadzenia wedlug wynalazku jest miedzy in¬ nymi to, ze nadaje sie ono do stosowania w szybach wentylacyjnych, poniewaz wzajemna blokada zasu¬ wy zamykajacej otwór wylotowy i klap, zamyka- 45 jacych otwór wlotowy rurociagu nie pozwala na ich równoczesne otwarcie i na przeplyw powietrza.Poza tym taka blokada uniemozliwia opuszczanie drewna, dopóki opuszczone uprzednio nie zostanie usuniete z przestrzeni wyladowczej rurociagu, 5e a otwór wylotowy zamkniety. Urzadzenie cechuje sie prosta konstrukcja, latwa obsluga i niezawod¬ nym dzialaniem.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony na zala¬ czonym rysunku, na którym fig. 1 przedstawia 55 urzadzenie w czesciowym przekroju w widoku z bo¬ ku, a fig. 2 — prowadzacy pierscien w przekroju poprzecznym.Jak uwidoczniono na fig. 1 rurowe urzadzenie do opuszczania drewna tworza, pionowy rurociag 1, 60 zakonczony na powierzchni wlotowym stozkiem 2, który zamyka szczelna klapa 3 unieruchamiana okresowo blokujacym zatrzaskiem 4. Na poziomie docelowym rurociag 1 ma wyladowczy otwór zamkniety szczelnie zasuwa 5 zawieszona na lince, 65 która jest polaczona z elektryczna wyciagarka 6. /60618 6 Dno rurociagu 1 naprzeciw otworu wyladowczego tworzy skosny zeslizg 7. Przez otwór w zeslizgu 7 przechodzi pionowy sworzen 8 zderzaka, który jest wsparty o sciskana powrotna sprezyne 9, przy czym sworzen 8 jest zaopatrzony u góry w zderze¬ niowa, uchylna plyte 10, a u dolu ma stycznik 11, uruchamiajacy podczas, ruchu w dól wylacznik 12, zalaczajacy elektryczna wyciagarke 6. Na zewnatrz rurociagu 1 jest "zamocowany krancowy wylacznik 13 ograniczajacy ruch zasuwy 5 w góre oraz dzwig¬ nia 14 polaczona za pomoca linki 15 z zatrzaskiem 4, blokujacym klape 3 zamykajaca otwór wlotowy.Na poziomie docelowym obok rurociagu 1 jest zabudowany wyrównawczy zbiornik 16 zasilany sprezonym powietrzem, który jest polaczony prze¬ wodem z dolna czescia rurociagu 1 poprzez zwrot¬ ny, automatyczny zawór 17, który dawkuje spre¬ zone powietrze. Zawór 17 otwiera sie samoczynnie przed opadajacym drewnem w dolnej czesci ruro¬ ciagu 1 przez wzrost tam cisnienia, podawanego bocznikiem 20 do zaworu 17. Po minieciu przez pierscien 19 z drewnem 18 bocznika 20, spada w nim cisnienie, co powoduje zamkniecie sie za¬ woru 17.Opuszczanie drewna do kopalni w urzadzeniu wedlug wynalazku odbywa sie w nastepujacy spo- x sób. Na drewno 18 przeznaczone do opuszczania naklada sie prowadzacy pierscien 19, którego sred¬ nica zewnetrzna jest nieco mniejsza od srednicy wewnetrznej rurociagu 1. Nastepnie drewno 18 za¬ opatrzone w pierscien 19 opiera sie na klapie 3 otworu wlotowego, która pod wplywem ciezaru drewna otwiera sie i drewno spada w dól.Spadajace drewno bedzie sprezac przed soba po¬ wietrze zawarte w rurociagu 1 szczelnie zamknie¬ tym zasuwa 5 i klapa 3. Sprezanie powietrza oraz opory aerodynamiczne wywoluja hamowanie i zmniejszanie predkosci spadania drewna 18 w ru¬ rociagu 1.Jezeli cisnienie sprezonego powietrza, przed spa¬ dajacym drewnem, wzrosnie* do wartosci okresla¬ jacej polozenie przywylotowe, wówczas przez bocz¬ nik 20 powoduje otwarcie automatycznego, zwrot¬ nego zaworu 17 i dawka sprezonego powietrza o ci¬ snieniu okolo 10 atm poplynie z wyrównawczego zbiornika 16 do dolnej czesci rurociagu 1, tworzac poduszke powietrzna amortyzujaca upadek, co po¬ woduje wolne opadniecie drewna 18 na uchylna plyte 10 pionowego sworznia 8. Przed opadnieciem drewna 18 pierscien 19 mija "bocznik 20 w ruro¬ ciagu 1 i przerywa doplyw sprezonego powietrza do automatycznego, zwrotnego zaworu 17, który zamy¬ ka sie i konczy dawkowanie powietrza ze zbiorni¬ ka 16.Pod wplywem ciezaru drewna 18 sworzen 8 prze¬ sunie sie w dól i swoim stycznikiem 11 nacisnie wylacznik 12, wlaczajac elektryczna wyciagarke 6, która zacznie podnosic zasuwe 5 az do momentu, gdy dotknie ona krancowego wylacznika 13. Unie¬ siona do góry zasuwa 5 zwalnia dzwignie 14, która z kolei zwolni napiecie linki 15 i zatrzask 4 zablo¬ kuje klape 3 uniemozliwiajac jej otwarcie. Przez otwarty otwór wylotowy z rurociagu 1 wypada drewno wprost na zeslizg. Po wypuszczeniu drew¬ na z rurociagu, zwalnia sie sprzeglo bebna wycia¬ garki 6 i zasuwa 5 opada w dól zamykajac szczel¬ nie otwór wylotowy, a równoczesnie nacisnie na 5 dzwignie 14, która naciagnie linke 15, przez co za¬ trzask 4 zostanie odciagniety i pozwoli na swobod¬ ne otwieranie klapy 3. 10 PL PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób opuszczania drewna do kopalni ruro¬ ciagiem, znamienny tym, ze najpierw na drewno zaklada sie prowadzacy pierscien o srednicy zew¬ netrznej nieco mniejszej od srednicy wewnetrznej 15 rurociagu, który jest zaopatrzony w elastyczny chwyt drewna, a nastepnie tak przygotowane drewno opuszcza sie gladkim i szczelnie 'zamknie¬ tym u dolu rurociagiem, przy czym w czasie opu* szczania drewna wykorzystuje sie sily unoszenia 20 aerodynamicznego jako hamujace i zmniejszajace predkosc, a w koncowej fazie opadania, w dolnej czesci rurociagu podaje sie dodatkowo sprezone po¬ wietrze tak, aby uzyskac sprezysta poduszke po¬ wietrzna amortyzujaca upadek drewna. 25 2. Urzadzenie do stosowania sposobu wedlug zastrz. 1 skladajace sie z pionowego rurociagu za¬ konczonego na dolnym poziomie docelowym wylo¬ towym otworem i zeslizgiem, znamienne tym, ze transportowy rurociag (1) ma otwór wylotowy 30 szczelnie zamkniety uruchamiana automatycznie zasuwa (5) sprzezona z blokada klapy (3) otworu wlotowego oraz ma zespól dawkujacy sprezone po¬ wietrze do dolnej czesci rurociagu (1), który two¬ rza wyrównawczy zbiornik (16) polaczony z ruro- 35 ciagiem (1) przewodem zaopatrzonym w automa¬ tyczny zwrotny zawór (17), uruchamiany boczni¬ kiem 20 tak, aby sprezone powietrze przed pier¬ scieniem (19) z drewnem (18) otwieralo.zawór (17), powodujac doplyw sprezonego powietrza do ruror 40 ciagu (1) i utworzenie na dole poduszki sprezystej amortyzujacej upadek drewna (18), a po minieciu przez pierscien (19) otworu bocznika (20) zamykal sie zawór (17) samoczynnie przez spadek cisnienia. 3. Urzadzenie wedlug zastrz. 2 znamienne tym, 45 ze w otworze zeslizgu (7) ma umieszczony suwliwie pionowy sworzen (8) wsparty na sprezynie (9) i za¬ opatrzony w uchylna plytke (10), kontaktujaca sie z opadajacym drewnem oraz stycznik (11), którym przy ruchu w dól uruchamia wylacznik (12) i po- 50 woduje zalaczenie silnika wyciagarki (6) podnosza¬ cej klape (5). 4. Urzadzenie wedlug zastrz. 2 i 3 znamienne tym, ze na zewnatrz rurociagu (1) przy zeslizgu (7) ma zabudowana dwuramienna dzwignie (14), na 55 której jedno ramie oddzialuje zasuwa (5) naci¬ skajac na nie po zamknieciu otworu wylotowego, a drugie ramie jest polaczone linka (15) z zatrza¬ skiem (4) blokujacym klape (3) otworu wlotowego na powierzchni tak, aby przy otwartym otworze 60 wylotowym, kiedy zasuwa (5) jest podniesiona, za¬ blokowana klapa (3) nie pozwalala na opuszczenie nastepnego drewna i wystapienie kolizji w ruro¬ ciagu (1).KI. 5 d, 13/04 69618 MKP E 21 f, 13/04 Fia.

2. Fig.1 WDA-l. Zam. 5324. Naklad 250 egz. PL PL